BO
GIAO DUC VA DAO TAO
. . .
TRUONG DAI
HOC
KINH
TE
THANH PHO
HO
CHi
MINH
· ·
~mro
DE
TAl NGHIEN CUU KHOA HOC
cAP
BO
. .
•
,.
.J:
,
.,.,
.,., •
;\.
,
"XAC
DJNH
KIEN
THUC,
KY
TrAn Thi Kim Dung
TS.
Phan. Thi Minh Chau
TS. Hoang Lam
Tinh
.
Nguy~n
Van
H6a ·
BQ
GIAO
DVC
FJAO
T~O
TRUONG
FJ~I
HQC
KINH
TE
TP.HCM
THUVIEN
r-;
f'l
r .
TP.HCM thang 10 nam 2009
. /
B()
GDvaDT
Truong
D~i
Bich
Cham
Thai gian thl!c
hi~n:
thang /2006 -
1200
Ca quan chu tri:
Truang
D~i
hQc
Kinh
t8
TP.HCM
KET
QUA
D~T
DU'QC
1.
Cac
san
phAm
cua
d~
tai:
bao
cao
phan
tich
bao
gBm:
nang ll!c
hi~u
bi8t moi tnrang
chinh tri,
xa
h()i,
Lu?t phap; Nang lvc quan ly nhan lvc; Nang lvc quan
ly
thong
tin; Nang ll!c quan ly tai chinh
-
01
bai bao dang tren
T~p
chi Phat
tri~n
Kinh
t8
- Truang
DH
Kinh t8 TP.HCM
vao thang
912009
"Anh
huang cua lanh
d~o
va van hoa t6 chuc d8n k8t qua lam
vi~c
cua nhan
vi.en
san
phfim:
3.
Ung
d\).ng
trong
san
xuAt
va
hi~u
qua
kinh
t~:
Thang do nang
ll!C
c6
th~
duqc
su
dvng lam
ca
s6
khoa
hQc
cho
vi~c
tuy~n
chQn,
do
luang;
phi
cho
h()i
d6ng
nghi~m
. thu
d€
tai)
d~
thvc
hi~n
nghien c(ru
d€
tai nay
BQ
GIAO
DVC
VA
f)AO
T
~0
Tru'ong
f)~i
hQc
Kinh
te
TP.HCM
M~u
01
NlfO'NG
cHAM
3.
Ca quan chu tri: TRU'ONG
f>H
KINH
TE TP
HCM
4. Thai gian thvc
hi~n
d~
tai:
ttr
thang
12006
dan thang
1200
v~
m~t
ly thuyat:
I. Nghien cful da kham pha va
ki~m
dinh thang do cite nang Ivc cua Giam d6c
doanh
nghi~p·
Vi~t
Nam g6m 6 thanh phdn: Nang Ivc ho?ch dinh va ra quyat
djnh; Nang
h.rc
giao ti8p va
gifti
rAt
m?flh d8n k8t qua ho?t d9ng cua doanh
nghi~p.
v~
m~t
img d\lllg:
I. Thang do nang Ivc co
th~
duqc sir d\lllg lam
co
so
khoa
hQc
cho
vi~c
tuy~n
chQn,
do luang, ditnh gilt nang Ivc Giitm d6c.
2. Thang do nang
ll.rc
Giam
d&c
·cling dong gop, b6 sung them thang do cho
cite
nghien
CUu
nang Ivc.
3.
Kat qua cua nghien cful co the giup cho cite trung tam dao t?o thi€t
l~p
v
Tom
t~t
_
1
CHU'ONG
1.
TONG
QUAN 2
1.1.
Gi6i.
thi~u
ly do ch9n
d8
tai
2
1.2
Mvc
tieu nghien
Clru
3
1.3
Ph~
vi, d6i tuqng nghien c(ru
6
2.1.2
Djnh nghia v8 nang
h,rc
6
2.2
Phan
lo~iti
va
cac thanh
ph!n
cua nang
h,rc
9
2.3
Mo
hinh cac thanh
phk
nang
h,rc
cho can b9 quan ly
11
2.4
Mo
hinh cac thanh
ph!n
nan,g
holi\t
d9ng
cua
doanh
nghi~p
23
2.8
M6i
quan
h~
giua
nang lvc
c!n
c6 cua Giam d6c
va
k€t qua
holitt
d9ng cua
doanh
nghi~p
·
23
· T6m
t~t
chuang
·
nh6m
26
3.2.2
Ky
thu~t
li~t
ke danh sach 20 n9i dung quan
trQng
26
3.2.3
Ky
thu~t
phong vdn sau
26
3.2.4
Khao sat tdm quan tr9ng cua cac nang lvc cua Giam d6c
29
3.2.5
Nhfrng nang lvc cdn c6 cua Giam d6c thee Tieu chudn cong
vi~c
34
3.3
T6ng hqp nhfrng nang
ll,!c
cdn c6 cua Giam d6c dugc kham pha trong giai
Clru
41
4.3 Kiem dinh thang
do
41
4.3.1 Thang do nang
ll,!c
Giam d6c
.41
4.3.2 Kiem dinh thang do k€t qua
ho~t
d()ng
cua doanh
nghi~p
.46
4.4
K€t qua ki6m dinh mo hinh do lubng
47
4.5.
K€t qua kiem dinh mo hinh nghien
Clru
.48
4.6
Do lubng cac nang lvc cua Giam d6c
ho~ch
dinh
va
ra quy€t dinh
52
5.2.2. Nh6m nang lvc giao ti€p
va
giai quy€t vdn
d€
54
5.2.3. Nh6m
nang
ll,!C
quan tri nhan lvc
55
5.2.4.Nh6m nang
ll,!C
hi6u bi€t moi trubng chinh tri,
xa
h()i,Lu~t
phap
57
5.2.5. Nh6m
nang
ll,!c
quan ly thong tin .58
c~
ve nang
ll,l'c
gifra Anh va
My
8
Bang 3.1: Di6m tnmg binh
tfrm
quan
tr<;mg
va x€p
h~ng
cua cac nang
ll,l'c
quan ly
30
Bang
4.1: K€t qua ki6m dinh phan tich kha pha (EF A) thang
do
nang
ll,l'c
Giam
d6c
42
Bang 4.2: K€t qua ki6m dinh thang do nang
ll,l'c
cua Giam d6c
.45
R
2
trong mo hinh nghien ctru
50
B~ng
4.7: Di6m trung binh cac nang
ll,l'c
cua Giam d6c
(tl,l'
datlh gia)
50
Bang
4.8: Diem
tnmg
binh cua tirng nh6m nang
ll,l'c
51
iv
DANH
MVC
HiNH
Trang
Hinh 2.1:
Mo hinh nghien
Clru
23
Ket qua ki8m dinh mo hinh
do
luemg
_
47
Hinh 4.5:
Ket qua ki8m dinh mo hinh nghien
CUu
49
v
Tom
tit
Nghien c(m nay dugc thvc
hi~n
qua hai giai
do~n.
D\ra tren
ca
sa
ly
thuy~t
v~
nang
h,rc
va nang lvc
qw'm
ly,
cua cac can b9 quan
ly
v~
t~m
quan
tn;mg
cua cac nang hrc
Clla
Giam d6c; phuang
phap chuyen gia va cac tieu chi yeu
c~u
nang
1\fC
cua Giam d6c trong thvc
t€:
tu
cac
ban
tieu chufin c6ng
vi~c.
96 nang
l~rc
quan sat dugc kham pha se
g()p
thanh
54
nang lvc theo each
d~
xu&t
thang do cua Singh (2000)
Mftu
khao sat gbm c6 206
Giam d6c cua cac doanh
nghi~p
tren dia ban TPHCM tham gia ph6ng
vAn
trvc
ti~p.
K6t qua cho
thAy
thang do nang Ivc Giam d6c
veri
6 thanh
ph~n
va
21
nang lvc
dugc
chAp
nh~n,
cac nang lvc nay c6
arm
huang
rAt
m~nh
(A-=0.8,
p<O.OOI)
d~n
k~t
qua
quan
ly
trong cac
t6
chuc
6·
Vi~t
Nam.
1
Cbu·o·ng
1:
T6NGQUAN
1.1. Gi6·i
thi~u
Iy
do
chQn
d~
tai
Vi~c
kham pha va do luang nang
h,rc
quan
ly
thu hut
Sl,l'
quan tam cua ca cac nM
nghien
Cll'U
lfin
nghi~p
k8t nai cac ffil,lC tieu
chiSn luqc cua t6 chuc
v&i
h~
thang qm\n tri ngu6n nhan lvc. V
&i
vi~c
thith
l~p
b(rc
tranh
dfiy
dtl nhfrt
v6
cac ky nang hanh vi va ky
thu~t
trong t6
ch1rc,
cac doanh
nghi~p
c6 the hoan
thi~n
h~
thang danh gia k8t qua
th~rc
hi~n,
phan b6 ngu6n
ll;l'c
hi~u
t\li.Madrid, Tay
Ban Nha ( 27 va 28-11-2006), chi ra
r~ng
nang Ivc lanh
d\lo
Ia
phfin
du
thfmh quan trQng himg
dfiu
trong nang Ivc
Clla
Quae gia. M9t
kS
hO\!Ch
v&i
nhfrng giai phap va ngu6n Ivc
cfin
thi€t
dS
phat
tri~n
nang
tvc
lanh
d\lo
chinh
la
m(lt
trong nhung cong
cho cac
ch(rc danh
2
lam
CO'
sa
cho vi9c tuy€n
chc,m,
danh gia va tni cong lao d9ng. 6
Vi~t
Nam, phfin m&m (rng
d1,1ng
Tu
diSn nang
1\rc
va quan ly nang Ivc cua HRlink (10/
2008) da
hlnh thanh
3
;
Tu
diSn nang
h,rc
cling da
b~t
dfiu
xuftt hi9n trong cac
t~p
doan Ian (EduViet 06.08.2008). M9t
CUQC
va Dfiu
tu
ti€n hanh
v&i
sv tai
tr9·
cua
Ca
quan Hqp tac Quae
tS
Nh~t
Ban
(.JICA) (Sunday,
21
January 2007 )
v&
12
ky nang quan trj doanh
nghi~p
Tlwc
ti~n
duang
nlm da di tnr&c cac nghien cuu. Theo
dv
ki€n ban
d§.u,
cac tac gia quan
tam
dSn
vi~c
trong
ng~n
h~n,
trung
h~n
va
dai
h~n
d8
dam
bao
cac
lgi
th~
c~nh
tranh cua doanh
nghi~p.
Dflng
thcri,
Ttl'
di~n
nang
ll,rc
phan
lor;ti
nang
il,l'C
thanh
cac
dp
chi~n
Iuvc
ngu6n
nhan
1\rc,
bao
dam
cho
tfnh
khach
quan,
khoa
h9c
cua
h~
th6ng
quan
tri
ngu6n
nhan
11,1'C
nh~m
tri~n
khai
Ya
thl,l'C
thi
chi~n
luge
kinh
nhi~m
Y\1
dugc giao.
Mi)t
Khung
nang
l\rc
n6i
chung
chi
ra
yeu
c~u
v~
nang
[1,1·c
chung, nang
11,1·c
C\1
th~
va
nhCi'ng
di6n
giai
chi
ti~t
v~
nang
l1,1·c
c1,1
r9ng n9i dung nghien cuu: thay vi: "Xac
dinh
ki~n
thuc, ky nang
dn
c6 cho CBQL"
thc!mh
··xac
dinh nang Ivc
dn
c6 cho
CBQL"
nh&m
bao dam tinh chinh xac, khoa h9c cho
d~
Uti
vi cac ly
do
sau:
1.
Ki~n
thuc, ky nang duqc phan
bi~t
theo
c~p
d9
chuyen sau:
ki~n
thuc la nhtmg
. di6u trong
t~.
Tuang
"lmg
v&i
m6i llnh vvc
ki~n
th(rc se
CO
ky
nan~
tucmg trng: ki6n th?'c nghien
Cll'U
thi tru(mg - ky nang, nghien
clrti
thi tmemg; kien thuc quan
td
nguon nhan
h,rc
- ky nang quan tri nguon nhan
lt,rc,
v.v
Cach phan
bi~t
nay
git:1p
nha truemg
ho~c
dan
vi
du9·c
cac
v~
d~
xu~t
hi~n
d6i
v&i
cac ky nang
m6m
(soft skills),
c6
th6 ap
dl,lng
cho
r~t
nhieu
ITnh
vvc
nghi~p
V\l
khac nhau. Vi dv: ky nang
l~ng
nghe
dn
duqc
hu~n
luy~n
cho ca cac nha
quan tri, cac nhan vien
kinh doanh, nhan sv,v.v
3. Ki8n thuc, ky nang va
nh~n
thuc
la
ba
mang chinh trong
mo
hinh nghien
c1ru
nang lvc (ASK).
N~u
chi nghien cuu ki6n thuc, ky nang,
mo
hinh nghien
c(ru
se
bi
khi~m
khuy&t.
1.2
Muc
tieu nghien
ct'fu
Nghien
c1ru
duqc thvc
hi~n.nh~m:
•!•
vi khac nhau:
1
Nghien c(ru ve nhilng nang
lt,rc
Clla
can b9 quan
l)r
trong m9t nganh
C\,1
th~,
vi
dl,l:
cac di6m vui choi-giai tri; khach
s~n
nha hang,
ho~c
cong
ty
san
xu~t
cong
nghi~p.
K~t
qua cua cac nghien clrti nay trng dvng
d8
thi~t
l~p
chuang trinh dao
t~o
v€
nang
h,rc
cua can
b<)
qufm
ly cho
m<)t
chuc nang
Cl.,l
th€,
vi
dl.,l
marketing, quan
tri
ngu6n nhan
h,rc,
tai chinh, kinh doanh, v.v
ho~c
quan ly
di€u hanh
chung(Giam d6c) trong cac nganh cong
nghi~p
khac nhau. K8t qua
cua cac
nghien
Clru
nay trng
dl.,lllg
de thi8t
m<)t
chuc nang
Cl.,l
thS trong
m<)t
. nganh cong
nghi~p
c1.,1
the, vi
d1.,1:
marketing khach
s~n;
tai chinh ngan hang,
v.
v
v 6i
ph~m
vi
h~p,
k8t qua cua cac nghien
Clru
nay trng
dl.,lng
dS
dao
t~o
nhan
Sl,l'
vua chu tr9ng
dp
.
thong tin cho cac chuang trinh dao
t~o
ho~c
thi8t
l~p
tieu chi tuyen ch9n, danh gia
hang lvc Giam d6c.
Nghien c(ru thvc
hi~n
khao sat cac Doanh
nghi~p
tren dia ban a thanh ph6 H6
Chi Minh, trung
tamkinh
t8
thuang
m~i
cua
Vi~t
Nam,
nai
c6 t6i 28% Doanh
nghi~p
cua ca nu6c. .
1.4
PhU'ong
phap nghien
cll'u
nh6m, phong
vfin
sau, ky
thu~t
li~t
ke 20
n<?i
dung quan tr9ng; khao sat
:Y
kiSn cua cac can b9
quan ly
v€
tAm
quan tr9ng cua cac nang lvc cua Giam d6c; phuang phap chuyen gia
va
cac tieu chi yeu
du
nang Ivc cua Giam d6c trong thvc
tS
tir cac ban tieu
chuAn
cong
vi~c.
Giai
do~n
hai duqc thvc
hi~n
b~g
phuang
phap dinh lu9ng
th6ng ke SPSS 16.0 va AMOS duqc
su
d1.,1ng
de phan tich
dfr
li~u.
1.5
y nghia cua nghien
cll'u
. KSt qua nghien cliu cung
dp
cac thong tin
v€
nhfrng nang-lvc
cAn
thiSt, nang lvc
·hi~n
c6 cua cac Giam d6c
Vi~t
Nam. Nghien
cuu
da giup cho cac nha lanh
d~o
hiSu
ro
han
m6i quan
h~
cua nang lvc cua Giam d6c va ket qua
ho~t
nang lgc
qui'm
ly
va
cung
dp
thong tin hiiu ich cho
vi~c
phat triSn cac chuang trinh
dito
t~o,
phat
tri~n
cho
cac
t6
chuc dao
t~o,
phat triSn quan tria
Vi~t
Nam va thi8t
l~p
tieu chi
tuy~n
ch9n, danh gia nang lgc Giam d6c.
5
CHUONG
2:
? , X
CO
nghi~p
va
m6i quan
h~
v&i
nang
lt,rc
cua
Giam
d6c lam ca
sa
cho
vi~c
thi8t
l~p
mo hinh nghien cuu.
2.1
Tfim quan trqng
va
djnh nghia cua nang
h,rc
2.1.1
Tftm
quan
trqn~
cua nghien
Ctfu
nang
ly-e
,
ml,lc
tieu cua t6
chuc
thanh cac
Mnh
vi mong
d~1i
d6i
v6·i
nhan vien
va
khuy8n khich cac hanh vi
nay
duqc
phat tri8n
va
duy
tri trong
tuang
lai.
• Cung
cfi.p
buc
tranh ro rang
v~
cac ki8n thuc, ky nang, kinh
nghi~m
va quan
di~m nh~n
thuc
tuy~n
dl,lng
va
t)r
1~
nghi
vi~c,
vking
mii).t.
· •
Xac
djnh linh vvc phat
tri~n
ngh~
nghi~p
cho nhftn vien thea
huang
nhrmg
hanh vi, k8t qua
mang
mu6n cua t6 chu·c.
•
Chu
trQng
ngan
s:kh dao
t~o
vaa
nhung llnh
vt,rc
nang
lgc
M~c
dtt
duqc
sir
d1,mg
r9ng rai trong
ca
ly thuy8t
lfin
thgc
t8
4
nhung
hi~n
t~i
khong c6 dinh nghia th6ng
nh~t
v~
nang lvc va thanh phftn cua nang
l1,rc.
Mo
hinh
quan ly
dva
thea
nang
lgc
chu
m9t
t6ng
th~
gOm
c6
ba
thanh phfrn:
n.h.i~m
Vl,l, quim tri
nlli~m
Vl,l
va
moi
tmang
cong
vi~c
(Garavan
va
McGuire, 2001,
tr. 154).
4
Neu
ghi tim: managegrial 'competency
c6
284 tai
li~u
va
leadership competencies
c6
298 tai
Cac djnh nghia nang Ivc theo dinh huang cong
vi~c
nhin
nh~n
cac nang lvc
nhu
k€t
qua
c1,1
th€ co th€ ghi
nh~n
cua cong
vi~c.
Vi
d\1:
• Nang
1\tC
thvc
hi~n
cac
ho~t
d()ng
theo
ph~m
vi ngh€
nghi~p
(Norhaug va
Gronhaug, 1994).
• Cac hanh d()ng,
.Panh
ca nhan lam cho k8t
qua thvc
hi~n
cong
vi~c
xuiit
s~c.
0
m()t
khia
c~nh
nhdt djnh, nang lvc theo dinh
huang nhan
sv
thvc
hi~n
cong
vi~c
con co the coi la da nang lvc (meta
competencies) vi
thuang th€
hi~n
sv
sang
t~o,
kha nang giao ti€p, hqp tac, thich
nghi v6i thay d6i,v.v
co the phu hqp cho rilt nhi€u nghS, linh vvc khac nhau. Vi
d1,1:
cong
vi~c
c~o
ho~c
nang
lv~
cao la
t~p
h9p juong d6i 6n djnh cac
hanh
vi
t~o
ra k€t qua
thl,l'C
hi~n
cong
Vi~c
VUQ't
tr()i trong moi truang ph(rc
t~p
Ctla
t6
chuc (Schroder, 1989).
M()t quan di6m khac cho
r&ng:
m()t
nhan vien phai co ca nang lvc ca nhan
ldn
nang lvc cong
vi~c
V\fC
ho~t
d()ng
kirm
doanh.
• Theo dinh nghia cua
d~i
h9c (Harvard University), nang lvc theo nghia chung
nhdt,
Ia
nhfmg thu
rna
·ml)t
ca nhan cdn thd hi?n a€ c6 hi?u qua trong c6ng
vi¢c,
vai
tro,
chuc nang, nhi?m
V¥,
hoijc
trac~
nhi?m. Nhi'mg thu nay bao g6m ca
hanh vi phil
hQP
cho c6ng vi?c (nhfmg gi ml)t
ngu-&i
n6i hoijc lam ad c6
kdt
qua
t6t hoijc kern) al)ng life, (ml)t
rkg:
"Nang life
Ia
cac aijc trung lien
h¢
tai nguyen nhdn lam
cho
th71c
hi?n c6ng vi?c c6 hi?u qua hoijc
vuf)"t
trl)i ". Nang lvc duqc xac dinh
thong
qua nghien
Clru
cong
vi~c
va cac vai tro.
•
Theo djnh nghia cua
d~i
h9c British Columbia (The University
of
British
Columbia),
"Nang
l11c
Ia
b&t
cu
hanh
b;rc
lien quan den cong
vi~c
nhu
ky nang,
kien
th(rc, hiSu bi6t va cac nang
h,rc
thuQc v6
ca
nhan (Watson and Drummond,
2004)
Thco Garavan va McGuire (200 1 ), dinh nghia nang
h,rc
khac
bi~t
theo Qu6c gia
va khac
bi~t
theo ly thuy6t
su
ph<;1m.
Sv khac
bi~t
v~
nang lvc gifra cac Qu6c gia
dtiqc
XUC
dinh
Vel
nang lvc. Vi.
d\1,
sv
khac
bi~t
trong each ti6p
c~n
v~
nang
h,rc
giC'ra
Anh
va
Myth~
hi~n
trong bang 2.1.
Bang 2.1:
S\t'
khac
bi~t
trong each
ti~p
c~n
v~
nang
h,rc
giii·a
Anh
va
My
va
cac
ky
nang tich
nhan
luy
Thu
tl,lc
T~o
ra chuan
mvc
cho cac
TC;lo·~ra
m6
ta
ve cac hanh
viva
tht8t
l~p
chuc nang cong
vi~c
va
ngh~
thu9c tinh
dS
xac dinh chuan
mvc
nghi~p
Vai tro
cua
'"
la
Chu
trQng
ca
nhan
ho·n
chu
VHfC
'
cong
vi~c/
di6m xufit phat
trQng cong
Vi~c
Cl,l
th~
ve
ca nhan
Phuang
:Da
phuang.
phap va dinh
Hqp
ly, thvc chling
phap
tH;p
c~n
luqng
Ph<;1.m
hi~n
nang
lvc
kinh ·
nghi~m
m6i quan
h~
giua
nhfrng ngucri c6
nang
1\TC
va·k6t_gua
th\TC
hi~n
Vai tro
cua
Chinh
thuc
tu
ben ngoai Cap tren
trvc tiep
va
'.
ngum
nguai
danh
_gia
d€ xac dinh
muc
d9
t~p
(constructive)
Nguon: Garavan
va McGmre, Journal
oj
Workplace Learning; 2001; 13, 3/4; pg.
144.
8
Trong nghien Cll'U nay, nang
h,rc
la tbng
th~
cua
nh~n
thuc, hanh vi,
kiSn
th(rc,
ky
nang can thiSt
d~
nguai lao
d()ng
c6
th~
th\fC
hi~n
nhi~m
V\l.
2.2 Phan
lo~i
hi~u
qua va san luqng.
T1r
d6,
cling
v6i
quan
di~m
chuc nang quan tri cua Taylor se
dfin
dSn
vi~c
phat
tri~n
each
ti~p
c~n
nang lgc. C6
nhi~u
each phan lo?i nang lvc
rn
cac t6 chuc nghien cuu, cac tac
gia khac
nhau. Nang lgc c6
nhi~u
n()i
dung y nghia khac nhau phv thu()c vao ph?m
vi, ch(rc nang
Va
vi€n canh
CCJ
cfiu
cua chuc nang quan tri ngu6n
nhan lgc
(t~p
trung, phan
quy~n)
trong
t6
chuc. Nang lgc cfing c6
th~
phan lo?i theo
ph~m
vi chung cho m9i t6 chuc hay
h<(p,
cv
th~
cho t6 cl!trc
nhfrt
dinh. Tom
t~t
mQt
s6
each phan
lo~i
nang lvc nhu sau:
Theo
ph?m vi
d~
c~p,
bfrt
d6ng chua duqc giai
quy~t
v~
d~c
trung ca nhan: nhfrng nang lvc nay c6
th~
hufin
luy~n,
dao
t?O
hay
Ia
nang
1\rc
bAm
sinh, chi c6
th~
phat
tri~n
them .
• Nang lvc
Ia
d~c
trung
Ctta
t6
ch(rc.
Mai
t6
d~c
trung cua
t6
chfrc
th6
hi~n:
ph?m vi qua r()ng va qua
hyp
cua khai
ni~m
t6 ch(rc; nang lgc hu6ng t6i
hi~n
t~i
hay ruang lai;
v~
cac
thu~t
ngu sir d\mg trong nghien
cfru
d~c
trung
t6
ch(rc
khong d6ng
nhfit:
nang
1\rc
vuqt tr9i (distintive competencies); kha nang linh ho?t
(dynamic capabilities); nang lvc c6t loi (core competencies) .
• Nang lgc la cong
va
sv
th6
hi~n ki~n
thuc la
m()t
thanh t6 cua san
xufit.
Quem
di~m
nay
khuy~n
khich
chuy~n
tu
dao t?o theo truy€n th6ng sang dao t?o linh
ho~t
thich nghi thi truang.
Theo chuc nang
d~
c~p,
Trung tam Qu6c gia Bi€u himh Hang khong va
vfi
trv
cua My
(NASA) phan lo?i thanh:
• Nang
l~rc
lien quan
d~n
phan
loeJ.i:
• Nang Ivc quan ly
• Nang
1\fC
chuc nang.
Theo d6i tu9Ilg tac
d<)ng,
nghien
CUu
cua Derouen va Kleiner (1994), phan chia
nang Ivc theo ba thanh
phfrn:
• Khia
c~nh
ky
thu~t,
bao gdm ca trong chuyen mon va trong quan ly
• Khia
c~nh
con nguai
• Khia
c~nh
khai ni9m (conceptual), bao gdm
ca
ky nang tri tu9 (mental skills).
Trong d6, ky nang tri tu9 la vo hinh va la
CO'
sa
n~n
thai gian, chi phi nhu nang
1\tC
quan ly, nang Ivc chuyen mon; m9t s6
nang lvc khac
nhu
gia tri cong
vi~c,
nh~
thl'rc,v.v
thi
d&
hu~n
luy~n
han.
Theo Sparow va Hiltrop (1994), cac nang lvc chia
lan1
ba
lo~i:
• Hanh vi. Nhfrng hanh vi
rna
con:
nguai mang d€n va
cfJft
c6 trong cong
vi~c.
f:)qi
tuqng nghien
cl'm
lacon
C?nh
tranh cua t6
chuc.
B6i
tuqng nghien cliu: t6 chuc va con nguai,
huang
t6i
vi~c
danh gia muc d9
S~n
sang duqc thang ti€n, b6
nhi~m
ttr ben trong. Nhung nang
1\rC
c6t
15i
nay
thub'ng kh6
chuy~n
giao, dao
t~:
Quan
di&m
m\y
huang t6i dao
t~lO
nh~m
nang cao nang
l1,rc
C?nh
ti~p
thanh nang lvc lien quan
C\l
th€
d€n cong
vi~p,
d€n
t6
chl'rc
va d€n
nganh cong
nghi~p
(industry-specific).
• Nang lvc
hQC
t~p
(learning competencies), g6m cac nang
1\rc
c6 tac
dv.ng
khuy€n khich
sv
phat
tri~rt
nang lvc lam
vi~c
chtmg.
• Nang lvc
ngh~
nghi~p
10
d1,1
nlm nang
h,rc
cho
cftp
chuyen vien
t~p
sv, nang
1\rc
cho
d.p
chuyen vien, nang
h;c
cho
cftp
chuyen vien chinh, nang lvc cho
d.p
chuyen vien cao
cAp.
Quan diem
nay huang
tai
Sl,t hoan
thi~n
trong phat trien
ngh~
nghi~p
ca nhan.
2.3
Vi?c
lam chtt cac ydu t6 nay cho
phep nhan vi en
tr&
thcmh nhtmg nguOi c6
kit
qua t6t c6 tiJm nang tqo ra gia tri gia
tc'ing
cho t6
chu:c"
(Goslin~,
1996).
Mo hinh nang
1vc
phan anh cac nang lvc
dn
c6 de c6
k~t
qua
vu:Qt
tr9i
(superior performance) trong m9t t6 ch(rc d6i vai m9t chuc danh c6ng
vi~c
Cl,l
th~.
C6
nhi~u
m6 hinh va each
ti~p
c~n
nay bi phe pharr la chua danh gia dung muc vai tro
cua hanh
vi ca nhan (Cheetham and Chivers, 1996). Mo hinh cua Mansfield va
Mathews (1985) chu
trQng
xac djnh nhfrng nang
h,rc
chuAn
lien quan den cong
vi~c,
CO
chi r5
Sl,t
khac
bi~t
gifra
CaC
thanh
ph~n
CUa
nhi~m
V\1,
qufm
td
nhi~m
Vl,l
va moi
trucmg
trong m6i
tuang
Trong d6,
ki~n
th(rc,
kY
nang
th~
hi~n
ph~n
ng~m
phia
duai
tang bang va ki€m soat
ph~n
b~
n6i
1a
hanh vi.
Vi~c
phan
1o9-i
nay c6 tac dvng ung dvng trong
vi~c
chufin bi
moi tru(mg djnh
huang
hQC
t~p
cho nhan vien vi
ki~n
th(rc va ky nang
Clla
bAt
ky
1110
hinh nang lvc
nao.
Mo
hinh cua Kemp (1980), Schroder (1989) and Boyatzis (1982), xac djnh
nhil'ng nang
h,tc
hanh vi va nang
h,tc
ca nhan anh huang den
hi~u
qua thvc
hi~n
cong
vi~c.
Cheetham and Chivers (1996) quan tam
dSn
nhiing nang lvc
"ccr
ban" (core
skills). Jacobs (1989) dua ra yeu
c~u
nen quan
tfun
ca
ph~
cung (nang Ivc ky
.ph9-m
vi dja phuang, kha nang
hQc
hoi va d6i mai, kha
nang thay d6i, tinh linh
ho9-t,
phong each lanh
d9-o
djnh
huang
lam
vi~c
theo nh6m,
va lanh
d9-o
theo d6i mai
v8
chat
Cac nang lvc
rAt
quan
trQng
g6m:
kY
nang khuyen
khich, ky nang giao
ti~p
trong moi tnrong da van h6a,
Sl,f
tl,t tin,
t~p.
Trong nghien
Clru
Clla
Vemero
va
Nabitz (2007), nang lvc lanh
d~o
va
quan ly
g6m c6 4 thanh phfin:
•
Nh~n
thuc (conceptualise) v6i cac thanh phfin: d6i m6i;
phan
tich
va
phan
doan t6i
h~n;
tfim nhin
va
tuang
tuqng;
vi~n
canh chi8n luqc.
•
Lam
cho th6ng nhftt, phu hqp v6i cac thanh phfin:
ki~m
2008) quan tam d8n 12 nang lvc c6t loi:
1.
Thu
th~p
thong
tin.
2.
Phan tich dfr
li~u
3.
Danh gia
4. Giai quy€t vfin
d8
5.
Hi~u
bi€t kinh t€ chinh
td
6.
Hanh
vi t6 chuc
7.
Quan ly
dt;r
an
8.
Cong
ngh~
may tinh
9.
Bao cao
tri 6
Ailen g6m c6: quan tfun den khach hang, chufin
mvc
va
chfit luqng, quan ly
nhan
vi en,
d~t
duqc
lqi
nhu~n
va
phat tri6n kinh doanh.
Swarbrooke (1995), chi
ra
nhfrng
n()i
dung quan trQng sau day d6i v6i cac nha
quan tri: chu trQng chftt luqng,
ca cilu t6 chuc
ph~ng
va
trao nhi8u quy8n
1\tc
cho
nhan vi en, chtl tr9ng cac cong tac tuysn
d1,1ng,
phat
tri~n,
danh gia tra
tac
nghi~p.
12
Nhu
v~y,
hi~n
nay khong c6 mo hinh chufin v€ nang
h,rc
quan ly; khong c6
S\1'
th6ng nhfrt
v€
cac thanh phftn nang
1l)'c
va
ph~m
vi nghien c(ru nang
h.rc.
Tuy
v~y,
nhung nang
ll)'c
duqc
chu
trQng
nhi&u
nhfrt trong hftu h6t cac nghien
cuu
v€ nang
ll)'c
phAn
nang Ivc ciia Giam dflc
.
Do
tftm quan trQng cita vi
tl~i
Giam d6c trong t6 ch(rc, cac nang
ll)'C
c6t
15i
cua
Giam d6c cang
duqc
quan tam
d~c
bi~t
ca tt·ong nghien c(ru Ian trong thl)'c
t6.
Do
ph~m
vi cong
vi~c
Clla
Giam d6c r9ng hon, da
d~ng
hon
va
muc
d9
phuc
•
Nh~y
ben kinh doanh
• Giao ti6p
• Phat
tri~n
va chi huy
nguai
khac
•
Tac
d9ng
va
d~n
dftu trong ngfmh
• Ph6i hqp
va.
d9ng vien
• Chu trQng vao cac thanh
vi~n
va
c9ng d6ng
•_
Qiai quy6t
vfrn
~
·
• Phat
tri~n
cac m6i quan
tnmg
"Nh~y
ben kinh doanh" bi6t "Tac
d9ng
va
dftn
dftu trong nganh"
va
"Chtt trQng vao
ban
Giam d6c".
Nghien c(ru cua Hurd Renee (2001,171) sir
d1,1ng
ky
thu~t
Delphi
v&i
hai nh6m
Giam d6c thu9c hai linh
VlJC
ho~t
d9ng khac nhau nhfun
d8
nghi xac dinh nhung
nang
1\l'c
cua
m9t
Giam d6c gi6i
dn
khach hang
o Quan
h~
c¢ng d6ng
• Lanh
(1~o
va quan tri:
o Ky nang quan
h~
v6'i
cac ca nhan
o Giai quySt xung
d<)t
va ra quy6t dinh
•
Ho~ch
dinh va danh gia:
o ThiSt
l~p
m1,1c
tieu,
su
m~ng.
o
Ho~ch
dinh
o Danh gia
•
Nh~y
ben chinh tri va
m~mg",
"Tinh
nh~y
ben trong kinh doanh" va
"Nh~y
ben chinh
tri
va
Lu~t
phap"
Nghien
cu1-t
cua Singer (2000)
v~
nang
h,rc
qmin ly cua cac doanh nhan
d~
c~p
d~n
55
nang
h,rc
tU
b6n khia
c~:
• Moi truang kinh
t6,
xa
h<)i,
truy~n
th6ng, g6m c6 cac nang lvc
v~:
o Nang lvc phan tich
vAn
(1e,
ra
quy~t
dinh
o Nang Ivc tac
nghi~p
• Ngu6n nhan lvc va giao
ti~p
gifra cac ca nhan, g6m c6 cac nang
h,rc
v~:
o Nang Ivc quan ly ngu6n nhan
h,rc
o
Nang4~c~o
ti~p
• Tfim nhin va
t~o
moi tnrang thich hqp, g6m c6 cac nang
h,rc
v~:
o Nang
1\rc
ph6i hqp cac ngu6n
h,rc
t1;10
m6i tnrong
thich
hqp"
chu tr9ng
t&i
nhung nang
h,rc
d~c
tnrng cua
nguai
Giam d6c
c~n
c6 nhu
"Tinh
th~n
doanh nhan",
"Hi~u
bi~t
c&u
true thuqng
t~ng",
"Nlwy ben kinh doanh",
"Hi~u
bi6t chinh tri,
xa
h<)i,
Lu~t
phap", "C6
nh~n
phap,
nlmng Giam d6c cfin
nh1;1y
ben
v&i
thai
s~r,
nh1;1y
ben tinh hinh chinh tri,
Lu~t
phap.
Trong thvc ti6n
ho!;lt
d()ng
cua cac doanh
nghi~p,
nhi~u
t6 ch(rc
tu
vAn
d~
xu&t
nhtrng nang
ll,l'C
c6t loi cua nguai Giam d6c.
Nghien.
CUu
cua Counsil on
foundations
(2006)
•
Ho1;1ch
dinh ,
• ThiSt
l~p
t~m
nhin.
Nang
h,rc
chtl'c
nang (functional competencies)
th~
hi~n
kiSn thuc, ky nang rna.
m<)t
Giam d6c
ho1;1t
d<)ng
trong
m<)t
llnh vvc cv
th~
cdn c6. Gqm c6:
. • Nang
h,rc
thvc
hi~n
Slr
m!;lng
cua·-t6
• Nang
ll,l'c
quan
tri
·tai chinh.
• Nang lvc lam
vi~c
v~
Lu~t
phap
• Nang
ll,l'c
chiu trach
nhi~m
va quan
tri
h~
th6ng danh gia
• Nang lvc
th~
hi~n
lanh
d1;1o
c6
tfun
nhin .
• Nang
ll,l'c
c<)ng
tac
d6c
hi~u
qua
. • C6
nh~y
ben kinh doanh
• Linh
ho~t
va bi€t
xu
ly
ca.c
Ii:ti
ro
• Chu
trQng
khach hang
•
Nh~y
ben
v~
tai chinh
• Bi€t sir dvng nhfrng kinh
nghi~m
t6t nhftt
Nghien ctiu ella The CEO Fusion Center (2009)
d6
c~p
d6n
18
mcri
va
t~o
gia
td
m6i
• Chi
d~o
doanh
nghi~p
. Ky nang giao ti€p, tnty€n thong, g6m c6:
•
Ky
nang vi6t
va
trinh bay m9t each thuy€t phvc
•
Ky
nang thuang thuy6t
• Ky nang
t~o
l~p
m?ng lu6{ cac m6i quan
h~
Ky nang lam
vi~c
nh6m, g6m c6:
•
Ky
nang giao ti6p gifra cac ca nhan
tri tai san ·va tri thuc
Ky
nang chuc nang, g6m c6:
•.
Kinh doanh va Marketing
• Tai chinh va thu
ht1t
ti6n
t9
•
Lu~t
phap
. Theo khao sat nang lvc cua BNET Business Network
(2000)\
cac nang lvc thi6t
y€u ella Giam
c.t6c
g6m c6:
• Tinh linh
ho~t
• Dam chftp
nh~n
rtti ro
•
Nh<;ty
cam kinh doanh
• C6
tfim
nhin xa
• C6 kha nang d6i ph6