ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA VĂN HỌC
---------------
TIỂU LUẬN GIỮA KỲ
MÔN: LÝ LUẬN VĂN HỌC
ĐỀ TÀI : HÌNH ẢNH NGƯỜI PHỤ NỮ TRONG TẬP TRUYỆN
NGẮN “ BÓNG ĐÈ ” CỦA ĐỖ HOÀNG DIỆU
Sinh viên : Lê Thị Thu Hảo
Lớp : K51-Văn CLC
Hà Nội, 16-11-2006
1
Hình ảnh người phụ nữ trong tập truyện ngắn “ Bóng Đè “ Của
Đỗ Hoàng Diệu
Người phụ nữ là một đề tài quen thuộc, một hình ảnh không xa lạ gì
đối với văn chương. Từ những tác phẩm văn chương cổ xưa như ca dao
đến văn học trung đại rồi văn học hiện đại, hình ảnh ấy vẫn được nhắc
đến, được xây dựng và luôn luôn được bạn đọc, dư luận xã hội cảm thông,
chia sẻ, lên tiếng ủng hộ. Vậy có ai đã từng đặt ra câu hỏi trong xã hội
ngày nay, cụ thể là trong văn học đương đại, hình ảnh người phụ nữ như
thế nào? Đến với tập truyện ngắn “Bóng đè” của Đỗ Hoàng Diệu, ta có
thể tìm thấy một cách nhìn, một cách viết đầy ám ảnh về người phụ nữ
đương đại.
Tập truyện ngắn “Bóng đè” của nhà văn Đỗ Hoàng Diệu được nhà
xuất bản Đà Nẵng xuất bản năm 2005 với tám truyện ngắn. Đây là tập
truyện được xã hội rất quan tâm với nhiều điều tiếng khen chê ở nhiều góc
độ khác nhau. Nhưng ở đây, ta chỉ quan tâm đến hình ảnh người phụ nữ
đương đại dưới cách nhìn của Đỗ Hoàng Diệu. Trong tập truyện với tám
truyện ngắn ấy, có không dưới năm truyện có nhân vật trung tâm là người
phụ nữ. Tất cả họ đều rất trẻ, có khi vẫn còn là những cô gái, với những
nét đẹp rất riêng, đầy nữ tính. Trong truyện ngắn mở đầu tập truyện -

không ưa gì H’Linh, ngăn cản tình yêu của Nam và H’Linh mà cũng “giật
mình” trước vẻ đẹp của cô:
“…Cô gái chạy tót lên bờ bằng bước chân loài hẵng tơ, Bà giật
mình. Nó đẹp thấy. Hà Nội, bà thấy nhiều người mẫu, diễn viên nổi tiếng,
nhưng chưa ai đẹp thế. Hoang sơ, rực nhưng trầm, khó tả”. Cái đẹp người
phụ nữ ở H’linh là cái đẹp của một người con gái dân tộc, cái đẹp được
đượm hương rừng núi, một cái đẹp hiếm thấy, khó tìm. Đọc hai tác phẩm,
hai nhân vật khác nhau với những vẻ đẹp khác nhau, biểu hiện khác nhau
nhưng cũng cho ta thấy phần nào cách nhìn của Đỗ Hoàng Diệu. Trong
con mắt nhà văn, những người phụ nữ đều có vẻ đẹp riêng. Và có thể nói,
đó cũng là tiếng nói trân trọng, ngợi ca người phụ nữ của nhà văn. Đây là
3
sự kế tiếp trong hình ảnh người phụ nữ Việt Nam từ xa xưa của Đỗ Hoàng
Diệu. Tất cả đều là những người phụ nữ đẹp, đáng trân trọng.
Cùng với vẻ đẹp, số phận của người phụ nữ trong văn Đỗ Hoàng
Diệu cũng có những nét tương đồng với hình ảnh người phụ nữ trong văn
chương thời xưa. Những người phụ nữ trong tập truyện “Bóng đè” của Đỗ
Hoàng Diệu đều có những nỗi bất hạnh. Nhưng điều đặc biệt, khác xưa,
tính thời đại trong hình ảnh người phụ nữ của Đỗ Hoàng Diệu, là những
nỗi bất hạnh đó đều rất riêng tư, rất thầm kín và cũng rất khó giãi bày.
Trong truyện ngắn mang tên cả tập truyện - “Bóng đè”, người phụ nữ bị
đeo đuổi bởi một thứ “tội tổ tông”. Người phụ nữ ấy là con dâu trưởng
của một gia đình khắt khe mà một năm có tới mười bảy đám giỗ. Nhưng
đó chưa phải là nỗi bất hạnh mà nỗi bất hạnh của người phụ nữ ấy là cái
hiện tượng “Bóng đè” đến với cô những ngày về quê làm giỗ. Một điều kỳ
bí trong hiện tượng này là cái được gọi là “Bóng đè” kia với cô là “thật”
nhưng với mọi người nó lại là “giả”. Không ai thấy, không ai hiểu, chỉ
một mình cô biết, một mình cô chịu đựng, nhưng lại không thể làm gì để
tự giải thoát mình.
“Bóng đè” là một hiện tượng, một thuật ngữ có thực trong đời sống.

Nam Xương” của Nguyễn Dữ… Tất cả đều âm ỉ mà đau đớn. Họ chỉ có
duy nhất một thứ để xoa dịu , để chống chọi với bất hạnh. Đó là sức
sống, là khát khao sống, khát khao yêu mãnh liệt.
Người phụ nữ trong truyện ngắn “Bóng đè” có một sức sống mãnh
liệt được thể hiện trong tình yêu, trong sự quật cường. Mặc dù phải gánh
chịu một hiện tượng đáng kinh sợ, cô vẫn sống, khẳng định bản lĩnh sống
của mình. Khi biết mình có thai và tự hiểu cái thai ấy “không phải của
Thụ (chồng cô), không của bất kỳ người đàn ông nào”, cô vẫn “yêu
thương vô hạn”, “yêu thương tràn lấp tâm hồn đến chẳng nói thành lời”.
Có lẽ đó là bản năng của người phụ nữ, của người mẹ. Dù đứa con ấy là
của ai, kì quái như thế nào thì vẫn là giọt máu đích thực của người
mẹ.Tình yêu thương với con, đó là một lẽ tự nhiên mà không cần phải giải
5