!"
LỜI NÓI ĐẦU
#$%!%&'#'(%)*+)%&,')%
#-%(%.%/%0'.%&1%23$456789:
';)*#-%&2%%<;)*#-.%/
'=>%$%!?
;.@93$%!7%%&%&#A./
%B$/&7C+D2E#%&,F9:7(=>%5G
%(#G.D$/%%&=!=H+2@%2%?IJ9K2@
%2%#=G7L%%&%&%CM7N;*
1+O7(7C$P'%(QR>7STCM,&U7L%M=
)%&7O?..@93$%!%&)%&,*
)(%.M7D%O-A.2K%#G?
&5#$H%&,5VW%4$%!.$/%(O+
2E#%&,?X7NY=QN%*=Z ? (=;
*.=2'.%9$%!";C
7R%&D7!%[Y=E'(%.2.D#-$%!B
E';[[Y=&U.D*
)(%.F7D.,'=>%$$P%?
!"
MỤC LỤC
!"
I. KHÁI NIỆM KHOA HỌC VÀ NGHIÊN
CỨU KHOA HỌC
1. Khoa học
#)%&,\='=&E'(%=G;
%(%=G.D%/.QR>=O%%%(9MEB;
'2SKL?9O;'5]==>%@%P%&%.D)#%
+.%F%.$/.7>+.%F%;E)#%+%/;QR>;.
%9?@%P%&%,%%&#^$_.'2`%%&
%&$1%/%0QR>?N5@%&@%P%&%#%&%'
II. VẤN ĐỀ KHOA HỌC VÀ CÁC PHƯƠNG
PHÁP GIẢI QUYẾT
1. Vấn đề khoa học
F7D'B7L#.F7DJNT
#NT7L7J%&'C7%&G=N%:E%b
!(+%&%'@O.GM%%&%&%7O1%&,7>
?
2. Phân loại
'#2%]%!.F7D
• F7D.D5*F%$/.%7%,='(=?
• F7D.D7#=$%T.D#-%(%.
%/%0E.F7D%>#G%F%?
3. Các tình huống vấn đề
4. Các phương pháp phát hiện vấn đề khoa học
Oi
,=E'j1;%@E.F7D=G
,=E5F%7]
AL#!)@=%2%C
V
!"
X$%E.G=4%&%/%0
4Y#C'
*=ENT5F%L%QF%@')$%$/'@7O?
III. BỐN MƯƠI THỦ THUẬT
1. Mở đầu
&M(%#A./%&7C$P;.@*)(%%2
.F7D$H7D7L&[%&D'@=;S#5b)(%;=k?C
E'@==E.F7D%$$%&K=>%#A./
.%=b##A./7OO%7LC*)(%.
@)*?E'@=;5b)(%=k.7L#%+
a ItM+7P%L*1%&E7D'@%bLF%7P.G
2.@?
Ví dụ:
a _=>%9$#'(%+7P%LQY=%=>%9$
#'(%+7P%LQY?@%&`%LO$H6
7P%L'27]5>qQY7!;QY;sr7L#%&E%&K
#G5>.L#!?
2.4 Nguyên tắc phản đối xứng:
Nội dung:
a 7P%LO,9!7PQ%'27PQqO
*=5%7PQr?
Ví dụ:
a g+$4Q(%C#FM%_E#=M%_P%?o\
$_93M%_%&.^%&5M%_77M;7E.
7P#=M%_P%%C$H7!%7L@$F%%P%?
i
!"
2.5 Nguyên tắc kết hợp:
Nội dung:
a (%L7P%L7]F%J7P%L9K!%
7>'(?
a (%L.D=J%%C!%7>7]F%J'(?
Ví dụ:
a I>%%&nY5O%7LQN9/%`D'qu&=Yr?Itu&=YO
%7L%*%`=>%$Y&.Y&'?vD#=%m%P7>%*%&9
D'(%P7L$_937]%C?
2.6 Nguyên tắc vạn năng:
Nội dung:
a vP%L%/@=>%$Pm';97O'2M$/%=
+7P%L'?
5*)%&8=3%&G?
2.10 Nguyên tắc thực hiện sơ bộ:
Nội dung:
a /@%&G$/%7<MO;%J%`M;7P.G7P
%L?
a M$4Q(7P%L%&G;$[O%!%7>%`.^%&b%
#LF%;'2=F%%C9^?
Ví dụ:
a &.Y&='=%_%b$x$+=%&G'C$_93
%F%%(%#+
2.11 Nguyên tắc dự ph0ng:
Nội dung:
a oK747>%'2#G+7P%L5\g5^%&G
%@57>;;%?
Ví dụ:
a @7D$#9E#@%%)%&+O%&G'7L$_
93?(Q*&#tO%'23#!='2*#!?
y
!"
2.12 Nguyên tắc đ1ng thế:
Nội dung:
a 7<7D'@#=.@7'2*N#!QP7P
%L?
Ví dụ:
a 4Q(#!=>%$19E#@%%8'%/$/M%(%?
C%,9E#@5^QO5\=>%C79FO5^QO?5*
%&$19E#@'2*9=J9K[9CO.^%&b
=G%&$19E#@?
2.13 Nguyên tắc đảo ngược:
Nội dung:
*?
Ví dụ:
a v$4Q(=>%=*#G%,%,%%%$4Q(%C7L$_
93?'=*7$4Q(%&1T;b%wWM
%_;%%%'7L$_93%/%%P%?
2.17 Nguyên tắc chuy7n sang chi8u khác:
Nội dung:
a E'O'm97>q$4Q(r7P%L%Y7Cq=>%
Dr$H7L'43(7P%L'*m9%&=J%
zqDr?%/;E5%#)7(7>
q$4Q(r7P%L%&=J%z$H7L7*'
$'2q5Dr?
a 7P%LO'(%F=>%%M%D%M?
a vJ%7P%L\=?
a _93=J%$+9@%b%&G?
a _93#]$%G9@%b5!J%G=J%$+9@
%b%&G?
wW
!"
Ví dụ:
a I>%7L='#G9M.'2St7=>%M%_=G.
%,O%7J%M%_7O.<7A7('St%&P%&5>G
b?
2.18 Nguyên tắc s9 dụng các dao động cơ học:
Nội dung:
a =7P%L97>?(7RO97>;%m%M$P97>q7(
%M$P$N=r?
a _93%M$P>1?
a .,9K5>&;9K5>&7@?
a _93$N='(%L.G%&C7@%`?
2.22 Nguyên tắc biến hại thành lợi:
Nội dung:
a _93E%NO!q%b93%7>O!+=2%&Cr7
%7L@O#L?
a 43%NO!5\'(%LO.G%NO!'?
a mC%NO!7(=O'2SO!E?
Ví dụ:
a (=>%%&,=O%.3%b%%&.F=F%=>%%C
9%,%^=>%%257C$_93O%=>%%uY
#=5%93%R'?vDO%%P%C
C$_93'2*1%&%,%&!C7L%/$/?
2.23 Nguyên tắc quan hệ phản hồi:
Nội dung:
a (%#)@*]?
a (7RO)@*];R%7<O?
Ví dụ:
a O=>%%M=$%%&5F%'}M=D=7==$%$/
%/@;@$F%5>G.O7>'43?
a o>Q_#-!#@qYQY%9#r
w~
!"
2.24 Nguyên tắc s9 dụng trung gian:
Nội dung:
a _937P%L%&;%(?
Ví dụ:
a _93=>%=+=7E2.@%!=%C'
=7uu#Y?
2.25 Nguyên tắc tự phục vụ:
Nội dung:
a vP%L*%/3.35\%/@%%3%&L;$_
%L?
a %&C7$7>;%&CP7^$
%7<%Y%C;%&C7]F%$OF%&[F%7^?
a _93%&C'(%L.G!%$4%%`?
Ví dụ:
a 7<.m5*%Oq%YQ%a%a$YYrO%
.m5*q$YYa%a%YQ%r?
2.29 S9 dụng các kết cấu kh= và lỏng:
Nội dung:
a M+7P%L1%&4;$_93F%'b.#T
!'b;!F%#T;7@='2'b;%+%A;%+*#/?
Ví dụ:
a _935(%.,\$P7L9Y?\$P%7<8M
%7<1=>%?
2.30 S9 dụng vỏ dẻo và màng mỏng:
Nội dung:
a _93.T9j.==T%'(%F'P?
wV
!"
a #7P%L.G=2%&C55\.T9j.=
=T?
Ví dụ:
a #G7L7^A.G%Y&uYO%%7<>9
%Y&uY5%&#G?
2.31 S9 dụng các vật liệu nhi8u lỗ:
Nội dung:
a =7P%LOD#tJ$_93%=E%(%OD#t
q=(7@=;%F=+sr
a (7P%L7ROD#t;$5>%g=O5\F%7O?
Ví dụ:
Ví dụ:
a Z*O5>G'2M$_93E515>%=&%&
‚.?
2.35 Thay đổi các thông số hoá lý của đối tượng:
Nội dung:
a 7<%&!%7P%L?
a 7<]7>7>7=7J?
a 7<7>9j?
a 7<@%7>;%%b?
Ví dụ:
a !=>%%&,.GD7D'@%*';z!!
%&@7Dƒ9n$Q;=,wW„wp„;s
2.36 S9 dụng chuy7n pha:
Nội dung:
a _93@%L*$%&)%&,%7<
%%b;%*F%@%#L???
Ví dụ:
wi
!"
a 7<%`=>%#!%(%5^…† …%&,$=>%';
=$%J%HE,Q*&z!7<%(
O%Ob%&%#?
2.37 S9 dụng sự nở nhiệt:
Nội dung:
a _93$/1qr@%+.%#@?
a (7R9K$/1@%;$_93.G.%#@O@$P1@%'
?
Ví dụ:
a 9E#@7L6OO%7L_)=!;J%Pb%
'2#%&E?C%**67O%$_93O?
`=R*17NOA'.GA@%!+O5NC?
2E#=R*51.,[7L7J%%%(.%C7=[
7L%%&.$_93qPEm=w{VW.7MEm=w{pWr?2
E=%,'O7=7;B$_7<.99S?I%,'2t%&L
Q_#-9FF=7>.,.7R&7C2E=R*?
1.1ShortCode
2E=R*7M%;7L%%&51‚I#.m=w{V{
=%bo‰l?5%%%&,7L=RO?
=R#J%&^5%Y;.D%&,7L=RO%&=>%%`? &%
9Y'27L%=R=?O7L%/%.G=>%%&,59^;
)%&,.%C7=7O7L##%&,%/7>?
ˆU&O#=7*O)%&,#%&,;5905\ &%
9Y=MpW#M$.G=R=?
wy
!"
1.2Speedcoding
Š';@%P%29^77L%%&7=1&>
2E=7O%%%.G9FF=7>?@%P YY997L
%%&51‚o'$‰oIeWwqw{pVr#=>%.b93?&,%29^
YY997<eWw%=>%=%b*O'*m%b%9F
F=7>?@%P5]=#@*5P%%$Pq>;%&`;
N;r%&9E#@9FF=7>;B%%m5;$;
&%;$P=B;.#2&%?ˆHO7D'@.'27D'@.$/
7<7M.…7M&B#=>%M+'(%&[*?I>%%&EG!
+@%P#5>G$'%*%&,%29^.=%,8SeWW%`
C$_93.=t#@%=.=F%V?~=#N7%/%?=J%
'; YY99%/7>%m8=3%&=*?m'2
QF%@%&M=R7(=%b‹‰lwwWem=w{i~?C
m7O;N=%&O%7L%/@%&w~#@ YY99?
o'$Q&\.F7D7OO%=F%%M7#%&,%&=R=%,
%1%F$/#7>"%&.@7<=2%&C5>G.N7P%L
%%`MO'*m9^.G?
;Fortran IV#!%&1%=>%%&E2E#%&,7L
$_93<5(%!%C7=7O?vL%%&%`w{iW7(w{i~.7L
gO%Œ&%&iiql ‰;w{iir?Œ&%&‰#=>%$/*%(+Œ&%&
‰‰
a 5'%C=5(
a N#@#/‰u%Y#‰uqYQ&Y$$r%&Y;u#$Y"
a O%7J%%&,#%=$P.%&,
'?
Nguyên lý vượt nhanh: &%&CL=>%%&,=PD
%&,'#%=$Pq7M.r%,*%&,
7L.5(&]7J%5(7O.%&,=P;%,%O%
7J%%z%&,7L#%=$P.%&,=P?
Fortran 77
Œ&%&‰7L%%(5\Œ&%ⅇO%&1%g=G%&w{ey
ql ‰;w{eyr?Œ&%&eeE#!M(%%bm+Œ&%&‰.%=.
~W
!"
Q_#-t'-%/;%7<.S#JKL.‰uO=>%=@7D%K
Ž#$Y?
Fortran 90ql ‰;w{{~r%,'7'.GŒ&%&ee?%7<#G
7L%=.#=*7>;5*;%&T;DN#@#/;.=2a
7?&;%&,%&Œ&%&{WO%7L=>%7@
)?
Nguyên lý kết hợp: =2a77O=%+%3.9E#@O#).G
7%&,'O%$_93909?
Fortran 95q‰‰ …‰ †…‰Ž;w{{er%(%3$/%%&+2E;
O=>%.$/%7<=>%.S#J=GŒ&##?
Fortran 2003t%&L#%&,G7P%L;'9:QF%7L%=$P
Q(;7L5%'-@s($_93=*%,=t#M%=QO
M%_%,*F%#!*%<#!%5>F%&[.,M%_
7L#%&E%&5>G#%(?G9$#'(%;5>GM
%_\=&C&!%O%%=;#!5T7<M%_%!5F%'}
7=%&9$&F%909?
4. Bắt đầu khái niệm chia sẻ thời gian
2Eol ‰7L%(%'(51Y=Y.&%‡%!&%=%?
I3%%(%'(
a 0$_93*.GC=G
a 2E#%&,==37b
a 6'*m#%&,N9&=
.:E7L$/7*C=G
a O%%.GC9K
a %25#t&U&.%N%@
a !.G%&,T
a 2M*5(%.DM=%b
a vEC$_93.@7D
2EN+O7L$_93<5(@#‰ ‹l
ol ‰?
~~
!"
2E7M%7L$_93&>&R%2)%(%5^7MP'(%P
7(=%b%`Qq%&G7OO‰ '2<5(rC@%P$j
%C?
Nguyên lý liên tục tác động c< =ch: .G@%P$j%C;%CQ_
#-+=+7LT&.=tC$_937L=>%%C4
%M%/? /#N7O7+7C$_93$HO*=#7L
$_93%5>=?vD$H*=%7Lb;B%93%P
72$F%+=?
5. Hai ngôn ngữ động đầu tiên:
&%Y%/@7!=R'1%!+[.$7O%&*)D7D'
7.^+?%5>&%Y7L'1%!;%&,+
&Y$=Y"=>%&%Y7O;.&%Y$H&Y$=Y"#:%Y=>%
%%/7O+2.@?v('2.@%&%Y$H%&*
)D7D'7.^+?[O%&%Y$H5^F=9%
%(%3.:!%K%Y%&,?I>%.b93.D.F7D#=2T%&S
75?Z*$_&\%&SO5PC?I>%7.^
%&,+$H%!&5P&%Y?%&,+$H'17>%&,=2
T5\&Y$=Y"=>%&%Y+C7O?C
Q#L%%,$H&Y$=Y"7(&%Y+C'(%(;.%(%3.
7('(%%[%&S?
Nguyên tắc đồng nhất: CO$/7]F%$/%&,5+;.%%%&
7P%L%'9E#@7L%&`%LO=#=$/%7<5
909E#@=R%/%'2#==RC9%7<?&%&`
%LO9E#@S[7OO9E#@75*.@9E#@'25^%&QF%
%&/%(51=RC9K?
7. Thiết kế trực giao:
(%3%%&%`lZ†iW'2*#=>%%+2
E?
(%'(9/%&'@=+%&/"qO=>%.'@=5*;%=
.=>%.$/'(%L+(r?
O%bm7[-
a F%&[9E#@9C$_937^A
~V
!"
a %=(
a I*7>q'5=*'2M8'b%Gr
lZ†iyb%7L$_93lZ†iW?*1=!=H
#2E$;7J5@%#$#;.l9?
8. Lập trình dựa trên Logic: