Trường THCS Thị Trấn Sáng kiến kinh nghiệm
TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Tên đề tài: Sử dụng các phần mềm tin học để nâng cao hiệu quả dạy học môn Sinh học
lớp 7 ở trường THCS.
Họ và tên: ĐẶNG NGUYỄN HUỲNH NHƯ
Đơn vị công tác: Trường THCS Thị Trấn.
1. Lí do chọn đề tài:
- Giúp học sinh tiếp cận với thành tựu mới của khoa học kĩ thuật, nhằm giảm bớt khối
lượng lớn công việc của người giáo viên và nâng cao dần chất lượng dạy - học của giáo
viên và học sinh.
2. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu:
- Đối tượng: Học sinh lớp 7A1, 7A3, 7A5 Trường THCS Thị Trấn.
- Một số phương pháp khi sử dụng phầm mềm tin học để nâng cao hiệu quả dạy học
môn Sinh học lớp 7 ở trường THCS.
- Phương pháp:
+ Nghiên cứu tài liệu.
+ Quan sát.
+ Điều tra.
+ Thực nghiệm sư phạm.
+ Phân tích kết quả bằng thống kê toán học.
3. Đề tài đưa ra giải pháp mới:
- Dạy theo hướng tích cực sáng tạo của học sinh.
4. Hiệu quả áp dụng:
- Khi thực hiện giải pháp này làm tăng hứng thú học tập của học sinh. Học sinh thích
tìm hiểu thế giới sinh vật trong tự nhiên.
- Kết quả kiểm tra của toàn khối 7 đạt điểm trung bình trở lên: 90%.
5. Phạm vi áp dụng:
- Áp dụng trong giảng dạy môn Sinh học 6, 7, 8, 9 ở Trường THCS Thị Trấn và áp
dụng ở các trường THCS trong Huyện, Tỉnh.
Thị Trấn, ngày 5 tháng 4 năm 2011.
Người thực hiện
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Vận dụng các phần mềm nói trên vào chương trình Sinh học THCS.
- Cách thức soạn, sử dụng giáo án điện tử của giáo viên trong tổ Sinh trường THCS
Thị Trấn Châu thành.
- Việc học tập và kết quả đạt được của học sinh lớp 7A1, 7A3, 7A5 trường THCS
Thị Trấn Châu Thành.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
GV: Đặng Nguyễn Huỳnh Như Trang 2
Trường THCS Thị Trấn Sáng kiến kinh nghiệm
- Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu thu thập các tài liệu có liên quan đến giáo trình
Powerpoint, nhờ đó định hướng được nội dung và phạm vi mức độ nghiên cứu của đề tài,
qua đó biết được các bước thiết kế soạn giáo án điện tử.
- Quan sát: Qua quan sát thu thập những sự kiện trong quá trình dạy học, tích luỹ
được nhiều kinh nghiệm tránh được những sai lầm, lên kế hoạch cụ thể, nâng cao được
hiệu quả dạy học.
- Điều tra: Qua dự giờ của các bạn đồng nghiệp và thực nghiệm của bản thân ở các
bài dạy trên lớp, thu thập được các số liệu cụ thể và tình hình chất lượng học tập của học
sinh, hiệu quả dạy học của giáo viên về việc sử dụng giáo án điện tử.
- Thực nghiệm sư phạm: Tổ chức một số tiết dạy có sử dụng giáo án điện tử và
không sử dụng giáo án điện tử, để so sánh chất lượng, hiệu quả giảng dạy của từng
phương pháp dạy học.
- Phân tích kết quả bằng thống kê toán học: Thu thập phân tích số liệu và rút ra
kết luận từ những số liệu thống kê như điểm số của học sinh.
V. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG.
- Khi thực hiện giải pháp này làm tăng hứng thú học tập của học sinh. Học sinh thích
tìm hiểu thế giới sinh vật trong tự nhiên.
- Kết quả kiểm tra của toàn khối 7 đạt điểm trung bình trở lên: 90%.
VI. PHẠM VI ÁP DỤNG.
- Bước đầu làm tài liệu tham khảo cho giáo viên trong tổ Sinh trường THCS Thị
Trấn Châu Thành.
chim, cách chăng tơ của nhện, các kiểu săn mồi của các động vật ăn thịt… mà học sinh
không có điều kiện thực hiện quan sát thực tế.
- Một trong những biện pháp giúp học sinh học tốt nhất, nhớ lâu nhất là mô hình
kiến thức trừu tượng, phức tạp, khó diễn tả bằng lời qua quan sát các sơ đồ, tranh, ảnh mà
trong đó mô hình động có hiệu quả cao hơn hết. Mô hình động giúp người giáo viên biểu
tượng hóa những kiến thức trừu tượng, khó hiểu, mô phỏng các hoạt động sinh lí diễn ra
trong cơ thể sinh vật như: Sự vận chuyển máu trong hệ mạch… gây hứng thú cho học
sinh khi quan sát và tăng hiệu suất truyền tin. Áp dụng cách truyền đạt phi ngôn ngữ này
càng làm tăng khả năng tư duy của học sinh. Điều này sẽ không thực hiện được nếu như
không có sự hỗ trợ của các phần mềm tin học ứng dụng.
- Khi cần nhấn mạnh một ý trọng tâm nào đó hay muốn kéo sự chú ý tập trung của
học sinh, ta có thể sử dụng hiệu ứng âm thanh. Powerpoint cung cấp một số hiệu ứng âm
thanh về các loại tiếng động hoặc ta có thể chèn một đoạn nhạc nền dạy học hoặc thu
giọng nói của giáo viên vào Powepoint để thuyết minh cho bài học.
- Gán các hiệu ứng chuyển động: Đây là tiện ích quan trọng nhất của Powerpoint
giúp người giáo viên thiết kế các mô hình dạy học rất sinh động. Với việc gán các hiệu
ứng chuyển động (Entrance: xuất hiện đối tượng; Emphasis: nhấn mạnh đối tượng; Exit:
biến mất đối tượng: Motion paths: vẽ các quỹ đạo chuyển động bất kì) một cách khéo léo
và phù hợp, ta có thể nhấn mạnh ý trọng tâm bài học, thiết kế các mô hình động dạy học,
các hoạt hình vui về sinh học, các sơ đồ,… làm cho tiết học thêm phần sinh động, hấp
dẫn, tiện lợi và ít tốn thời gian thuyết trình.
GV: Đặng Nguyễn Huỳnh Như Trang 4
Trường THCS Thị Trấn Sáng kiến kinh nghiệm
- Trong quá trình thiết kế bài giảng giáo viên có thể sử dụng các phần mềm bài tập
trắc nghiệm như: Violet, Hotpotatoes… tạo điều kiện cho học sinh trực tiếp giao diện với
các phần mềm trên máy vi tính, khi giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện bài tập. Nếu câu
trả lời của học sinh được chọn đúng, có bình điểm, khen thưởng, chúc mừng. Nếu câu trả
lời của học sinh chọn sai, có nhắc nhở động viên. Từ đó làm tăng hứng thú học tập của
học sinh và cố gắng phấn đấu trong học tập.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
III. NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
GV: Đặng Nguyễn Huỳnh Như Trang 5
Trường THCS Thị Trấn Sáng kiến kinh nghiệm
Giáo án điện tử:
- Giáo án điện tử là một bài giảng được thiết kế và giảng dạy bằng phương tiện điện
tử – vi tính.
- Giáo án điện tử là sự phối hợp một cách chặt chẽ, hợp lí và khoa học giữa giáo án
viết tay với các thiết bị dạy học hiện đại (vi tính).
1. Các bước tiến hành soạn giáo án điện tử:
Bước chuẩn bị:
- Xác định loại bài dạy, mục tiêu của bài dạy.
- Chuẩn bị ý tưởng – vật liệu
- Các phần mềm cần phối hợp để soạn giáo án.
Bước soạn giáo án
- Khởi động chương trình powerpoint bằng lệnh: Start -> Programs -> Microsoft
Office -> Powerpoint 2003, hoặc nhắp đúp vào biểu tượng Powerpoint trên màn hình
Desktop.
- Tạo slide mới
1. Nhấp New Slide hoặc Crtl + N
2. Tạo màu nền cho slide: click chuột phải vào nền trong slide -> Background ->
click vào màu muốn chọn -> OK.
3. Tạo hiệu ứng cho trang slide trình bày – slide transition (Trong hộp thoại Slide
Transition, ta chọn các thông số hiệu ứng động phù hợp).
- Tạo nội dung trong slide trình bày.
Tạo văn bản cho slide trình bày
4. Bước 1: Mở tập tin soạn thảo: Khi mở một tập tin mới ta có màn hình dưới đây,
màn hình soạn thảo gồm có hai khung.
Khung 1: Click to add title: Dùng để soạn các tiêu đề.
Khung 2: Click to add subtitle: Dùng để thiết kế nội dung các bài giảng.
5. Bước 2: Nhấp chọn khung cần soạn.
kết đến), ta có thể chọn liên kết các slide tuỳ ý, ví dụ ta chọn Next Slide ( tạo liên kết
đến slide tiếp theo) và nhấn OK.
a. Chạy thử, canh thử thời gian.
b. Rút kinh nghiệm để hoàn thiện giáo án.
2/. Vận dụng một số bài dạy sinh học lớp 7 được thiết kế bằng giáo án điện tử:
Bài 25 Tiết 26 NHỆN VÀ SỰ ĐA DẠNG CỦA LỚP HÌNH NHỆN
1. Mục tiêu:
a. Kiến thức:
- Học sinh biết được đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện, một số tập tính của nhện.
- Biết được sự đa dạng của lớp hình nhện và ý nghĩa thực tiễn của chúng.
b. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích.
c. Thái độ:
- Có ý thức vệ sinh cơ thể, bảo vệ các loài nhện có ích, hạn chế, tiêu diệt động vật
gây hại, bảo vệ sự đa dạng của hình nhện trong tự nhiên.
GV: Đặng Nguyễn Huỳnh Như Trang 7
Trường THCS Thị Trấn Sáng kiến kinh nghiệm
- Ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, môi trường.
2. Trọng tâm
- Cấu tạo ngoài của nhện.
3. Chuẩn bị:
- GV: Đoạn phim quá trình chăng lưới, bắt mồi của nhện.
Tranh vẽ cấu tạo ngoài nhện, cái ghẻ, ve bò, nhện sa mạc, nhện mặt cười.
Bảng phụ bảng 1/82 SGK, bảng 2/85 SGK.
- HS: Kiến thức cũ cần ôn: cấu tạo tôm sông.
4. Tiến trình:
Thiết kế giáo án và phương pháp Slide minh họa
Slide 1: HS chào các thầy cô đến dự giờ
thăm lớp (nếu có) và GV thực hiện việc
ổn định tổ chức lớp.