BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUỸ LAURENCE S’TING
Cuộc thi Thiết kế bài giảng điện tử e-Learning

Bài 3: ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CỦA GEN
Chương trình Sinh học , lớp 12
Giáo viên: Đoàn Thị Thu Hà – Nguyễn Kim Thoa
[email protected]
Điện thoại di động: 01666745065
Trường THPT Phan Đình Giót,
thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
Tháng 8/2012
BÀI 3
ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG
CỦA GEN
II – ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CỦA GEN Ở SINH VẬT NHÂN SƠ
II – ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CỦA GEN Ở SINH VẬT NHÂN SƠ
1 . Mô hình cấu trúc của opêron Lac
2 . Sự điều hòa hoạt động của opêron Lac
a . Khi môi trường không có lactôzơ
b . Khi môi trường có lactôzơ
3 . Ý nghĩa sự điều hòa hoạt động của gen.
4. Hậu quả rối loạn điều hòa hoạt động của gen
5. Kiến thức cần nhớ.
6. Kiến thức bổ sung.
7. Hướng dẫn về nhà
I – KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG GEN
I – KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG GEN
1 . Khái niệm
2 . Các cấp độ điều hòa hoạt đông của gen
NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Khái niệm:

hoạt
động của
gen.
ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CỦA GEN
II – ĐiỀU HÒA
HOẠT ĐỘNG
CỦA GEN Ở
SINH VẬT
NHÂN SƠ
CÁC NHÀ KHOA HỌC PHÁT HiỆN RA CƠ CHẾ
HOẠT ĐỘNG CỦA OPÊRON LAC Ở E. COLI
II. Điều hòa
hoạt động
của gen ở
sinh vật
nhân sơ .
1.Mô hình
cấu trúc
của opêron
lác
2. Sự điều
hòa hoạt
động của
opêron lác
ĐIỀU HÒA HOẠT ĐỘNG CỦA GEN
Ví dụ: opêron Lac ở E.Coli
Z Y A
ADN
O
P

Vùng vận hành
Opêron Lac gồm:
+ Vùng khởi động (P): ARN polimeraza bám vào và bắt
đầu phiên mã.
+ Vùng vận hành (O): Protein ức chế liên kết → ngăn
phiên mã
+ Nhóm gen cấu trúc (Z, Y, A): Tổng hợp các enzim tham
gia vào các phản ứng phân giải đường lactozo có trong môi trường
→ năng lượng
Vùng vận
hành
Vùng khởi động
Z Y A
Gen điều hoà
ADN
O
P
R
P
Opêron
Các gen cấu trúc (Z, Y, A)
có liên quan về chức năng
* Gen điều hòa (R): không nằm trong operon nhưng
quan trọng, tổng hợp protein ức chế → liên kết vùng
vận hành→ ngăn phiên mã
protein ức chế
ngăn phiên
mã



,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
./0123
./0123
1=Q1,3
1=Q1,3
D

,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
:'GHIIJGIKL
:'GHIIJGIKL
:'GHI
:'GHI
.II'GHIG
.II'GHIG
:JJ'GHIGMIGN
)IIK
:JJ'GHIGMIGN
)IIK
,-./0123F37-89:=OP
1=Q1,3P4B1=Q1,3 =3.RD
./S-
,-./0123F37-89:=OP

:JJ'GHIGMIGN
)IIK
:JJ'GHIGMIGN
)IIK
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
./0123
./0123
1=Q1,3
1=Q1,3
,-./0123F37-89:=OP
1=Q1,3P4B1=Q1,3 =3.RD
./S-
,-./0123F37-89:=OP
1=Q1,3P4B1=Q1,3 =3.RD
./S-
 $WI
 6I%&'
$ 
( !"#
$Z[\'
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.

$ ]eaZb
( $V_'WW
$Z[\'!"#
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
,-./0123F37-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$
:'GHIIJGIKL
:'GHIIJGIKL
:'GHI
:'GHI
.II'GHIG
.II'GHIG
:JJ'GHIGMIGN
)IIK
:JJ'GHIGMIGN
)IIK
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
./0123
./0123
1=Q1,3
1=Q1,3
,-./0123F37-89:=OP

)IIK
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
,-D803./0123./TU$83.3CD
.E$
./0123
./0123
1=Q1,3
1=Q1,3
,-./0123F37-89:=OP
1=Q1,3P4B1=Q1,3 =3.RD
./S-
,-./0123F37-89:=OP
1=Q1,3P4B1=Q1,3 =3.RD
./S-
 1]e/-
 1]I^)/-K)I'^_W)_h`
MWd)*
$ 1]eWI^)')'V
ZiVj+)ajc
[
( 1]e(-
Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở sinh vật
nhân sơ, gen điều hòa (R) có vai trò
./0123
./0123
1=Q1,3
1=Q1,3
,-./012345-67-89:$8;<.
=>./? @.A4B.3CD.E$

1]NbmnlX)/-7DI'^'
( 1]eDaZb
$i!c)'_o
Your Score pGIq
Max Score p)'m7GIq
Number of Quiz
Aempts
p'7'rI)Gq
Question Feedback/Review Information Will Appear
Here
Question Feedback/Review Information Will Appear
Here
/IIHs^$NI
a. Khi môi trường không có lactôzơ
2. Sự điều hòa hoạt động của opêron Lac
O
Prôtêin ức chế
Z Y A
Không hoạt động
ADN
Gen điều
hòa
Protein ức
chế
Vùng vận
hành
Ngăn phiên mã
Gen cấu trúc không họat động
gắn vào
Prôtêin ức chế

Chất cảm ứng
(lactôzơ)
Prôtêin ức chế
bị bất hoạt
Các prôtêin được tạo thành
bởi các gen Z, Y, A
mARN
ADN
ADN
Z
Y
A
Z
Y
A
Không phiên mã
Vùng vận hành (O)
(Khi môi trường
không có lactôzơ)
(Khi môi trường
có lactôzơ)
Prôtêin ức chế
Qua nội dung bài học cho biết điều hòa hoạt
động của gen có ý nghĩa gì ?
-
Đảm bảo cho cuộc sống tế bào trở nên hài hòa.
-
Tùy nhu cầu của tế bào, tùy từng mô, tùy từng
giai đoạn sinh trưởng, phát triển mà mỗi tế bào có
nhu cầu tổng hợp các loại protein không giống