UBND TỈNH ĐIỆN BIÊN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Chương trình sinh học, lớp 12
Giáo viên: Đinh Thị Ngân
[email protected]
Điện thoại di động: 0989650181
Trường PTDTNT THPT huyện
Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
Tháng 01 năm 2015
Bài giảng:
BÀI 4: ĐỘT BIẾN GEN
Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử e-Learning1. Kiến thức:
- Nêu được nguyên nhân, cơ chế phát sinh chung, hậu quả và ý nghĩa của các
dạng đột biến gen.
2. Kỹ năng:
- Phát triển kĩ năng quan sát hình vẽ để rút ra hiện tượng, bản chất sự việc.
- Rèn luyện kĩ năng giải bài tập trắc nghiệm đột biến gen (nhận dạng các loại
đột biến gen từ sự biến đổi của sản phẩm và ngược lại)
• Kĩ năng sống
- Kĩ năng giải quyết vấn đề: học sinh nhận biết được các yếu tố môi trường
tác động tốt hay xấu đến nguồn gen sinh vật, từ đó có ý thức trách nhiệm để
bảo vệ nguồn gen sinh vật
3. Thái độ:
- Nhận thức được đột biến gen là nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống tạo
đa dạng sinh học. Mặt khác đa số đột biến gen có hại nên cần có ý thức bảo
vệ môi trường hạn chế sự gia tăng các tác nhân đột biến
MỤC TIÊU BÀI HỌC
NỘI DUNG BÀI HỌC

b
Hình 1. Một số dạng đột biến gen Hình 2 Một số dạng đột biến nhiễm sắc thể
Đột biến là gì?

G
T
A
X
A
X
A
T
G
T
Dựa vào nguyên tắc nhân đôi trong phân tử AND, hãy
gắn mạch còn lại cho đoạn mạch đơn đã cho?
Gen (a) có tổng bao nhiêu cặp
nuclêôtit?
a
Trình tự bắt cặp của các cặp nuclêôtit trên 2 mạch?
5 cặp
- T – G – A – T – X –
- A – X – T – A – G –
Hãy cho biết trình tự các nucleotit của đoạn mạch này?
T – G – A – T – X
A
T
A
T
T A

Hãy so sánh hình a (dạng ban đầu) với hình b, hình c và hình d (dạng
biến đổi) để hoàn thành bảng sau:
Đoạn
gen
Số
lượng
cặp
nu
Gen ban đầu và
một số dạng
đột biến gen
Điểm khác so
với đoạn gen
ban đầu (a)
5
4
6
5
Mất 1cặp X-G
Thêm 1cặp T-A
Thay 1cặp T-A
bằng cặp X-G
a
b
c
d
Đột biến
gen là gì?
- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen thường
liên quan đến một cặp nuclêôtit (đột biến điểm) hoặc một số cặp

A) kiểu gen của cơ thể do lai giống.
B) trong vật chất di truyền ở cấp độ tế bào.
C) trong cấu trúc của gen, liên quan đến một
số cặp nuclêôtit.
D) trong cấu trúc của gen, liên quan đến một
cặp nuclêôtit
A T G A A G T T T
T A X T T X A A A
A U G A A G U U U
- Met – Lys – Phe …
Gen ban đầu chưa bị đột biến
Thay thế
- Met – Lys – Phe …
pôlipeptit
I
A T G A A A T T T
T A X T T T A A A
ADN
II
A U G A A A U U
U
mARN
ADN
mARN
pôlipeptit
Cặp Nucleotit nào bị biến đổi? Các axit amin trong chuỗi pôlipeptit bị
thay đổi như thế nào?
Đây là dạng đột biến gì? Hãy cho biết hậu quả của đột biến này?
ĐB
đồng

mARN
A T G A A G T T T
T A X T T X A A A
A
T
A U G U A A G U U U
- Met – Kết thúc
IV
ADN
mARN
pôlipeptit
ĐB
đồng
nghĩa
Ở dạng III cặp Nu nào bị biến đổi? Các axit amin trong chuỗi
pôlipeptit bị thay đổi như thế nào?
Đây là dạng đột biến gì? Hãy cho biết hậu quả của đột biến
này?
Đột biến mất hoặc thêm một cặp nucleotit
- Nếu mất hoặc thêm một cặp nu trong gen sẽ làm tất cả các bộ ba đều bị thay đổi kể từ vị
trí đột biến cho đến cuối gen , làm biến đổi axitamin trong prôtêin, làm biến đổi chức năng
của prôtein
ĐB dịch
khung
ĐB vô
nghĩa

Đột biến gen xét cụ thể trên đột biến điểm gồm mấy dạng?
Cụ thể là những dạng nào?
Đúng rồi- kích chuột để tiếp tục

D)
Có 3 dạng đột biến gen (đột biến điểm) cơ bản: Mất, thêm,
lặp lại một hoặc một số cặp nuclêôtit.
I. KHÁI NIỆM VÀ CÁC DẠNG ĐỘT BIẾN GEN
KH I NI MÁ Ệ
V C C D NG Á Á Ạ
T BI N GEN.ĐỘ ẾKhái niệm:
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu
trúc của gen, thường liên quan đến 1 cặp
nuclêôtit (đột biến điểm) hoặc một số cặp
nucleotit xảy ra tại một điểm nào đó trên phân
tử ADN.
Các dạng đột biến gen:
Có 3 dạng đột biến gen (đột biến điểm)
cơ bản: Mất, thêm, thay thế một hoặc một số
cặp nuclêôtit
Máy bay Mỹ rải chất độc da cam, …
Hóa chất bảo vệ thực vật
sử dụng vũ khí hạt nhân
Trẻ sứt môi do mẹ bị nhiễm chất độc …
hoặc nhiễm virut trong thời gian thai kì
Thảm họa từ các nhà máy điện nguyên tử
Nguyên nhân nào
dẫn tới phát sinh
đột biến gen?
-
Bên ngoài: Do ảnh hưởng của các tác nhân vật lí (tia phóng xạ, tia

hình 4.1, hãy
mô tả cơ chế
đột biến.
* Bazơ nitơ hỗ biến ( G
*,
A*):
- G
*
: gây ra đột biến thay thế G - X = A - T
G
*
- X → G
*
- T → A -T
-
A
*
: gây ra đột biến thay thế A- T = G -X
A
*
- T → A
*
- X → G – X
Đột biến phát
sinh sau mấy
lần tái bản
(nhân đôi) ?
a. Ví dụ
VD 1.
Đột biến phát sinh sau 2 lần tái