Phân tích hình ảnh con chú Bấc trong truyện ngắn “Tiếng gọi nơi
hoang dã”
Trong nghệ thuật văn chương, miêu tả tâm lí, tình cảm đã là khó
(miêu tả tâm lí nhân vật là một bước tiến lớn trong lịch sử văn học),
miêu tả tình cảm của một con chó lại càng khó hơn, dẫu rằng trong số
các loài vật nuôi, chó được coi là loài gần gũi nhất, tình nghĩa nhất đối
với con người.
Thế nhưng khi Giắc Lân-đơn viết Tiếng gọi nơi hoang dã, điều đó
dường như không gây ra bất cứ một trở ngại nào. Câu chuyện về chú chó
Bấc, mọi tâm tư, tình cảm của nó được dựng lên hết sức sinh động, gần
gũi đến mức nếu chưa nắm bắt được cốt truyện, bất chợt đọc một đoạn
nào đó, bạn đọc dễ lầm tưởng nhân vật chính trong truyện là một con
người. Mặc dù câu chuyện được kể từ ngôi thứ ba nhưng có thể coi đó là
sự hoá thân toàn vẹn của nhà văn vào nhân vật.
Đoạn trích hầu như không có sự kiện nào đáng kể, chỉ là những tâm
tư, tình cảm của Bấc đối với chủ, thế nhưng đây lại là một trong nhiều
đoạn văn thành công của tác phẩm. Một phần nguyên do là bởi trong đó,
những tâm tư, tình cảm của Bấc đã được miêu tả hết sức sâu sắc, thể
hiện khả năng quan sát và cảm nhận nhạy bén, tinh tế của nhà văn.
Đoạn mở đầu chỉ có tính chất giới thiệu, nhưng không vì thế mà kém
sức hấp dẫn. Đó là một thứ tình cảm hoàn toàn mới mẻ mà Bấc chưa
từng cảm thấy bao giờ. Đối chứng cụ thể là mối quan hệ của Bấc với các
thành viên trong gia đình thẩm phán Mi-lơ:
− Với những cậu con trai của ông Thẩm, tình cảm ấy "chỉ là chuyện
làm ăn cùng hội cùng phường".
− Với những đứa cháu nhỏ của ông Thẩm, là "trách nhiệm ra oai hộ
vệ".
− Với ông Thẩm, đó là thứ "tình bạn trịnh trọng và đường hoàng".
Trong những mối quan hệ này, Bấc có vị thế hoàn toàn khác với một
con chó thông thường. Đó không phải là mối quan hệ của một con vật
nuôi đối với chủ mà là mối quan hệ bình đẳng giữa một con người với

chủ theo một cách rất riêng mà chỉ nó mới có thể bộc lộ như vậy. Sự
giao cảm bằng ánh mắt giữa nó và Thoóc-tơn đã nói lên tất cả sự ngưỡng
mộ, thành kính, tình thương yêu của Bấc đối với người chủ mang trong
mình những tình cảm mà trước đó nó chưa từng cảm nhận được bao giờ.
Sự gắn bó về tình cảm giữa Bấc và chủ được thể hiện sâu hơn trong
phần cuối của đoạn trích. Càng yêu chủ bao nhiêu thì Bấc lại càng sợ
mất bấy nhiêu. Bởi vậy, nó luôn bám theo Thoóc-tơn và không rời anh
nửa bước. Chi tiết Bấc không ngủ "trườn qua giá lạnh đến tận mép lều,
đứng đấy, lắng nghe tiếng thở đều đều của chủ " rất sống động, có sức
diễn tả lớn hơn cả những lời giãi bày trực tiếp, nó biểu hiện khả năng
quan sát và miêu tả rất tinh tế của tác giả.
Sức hấp dẫn của đoạn trích này nói riêng và cả truyện ngắn Tiếng gọi
nơi hoang dã nói chung đối với bạn đọc còn ở ý nghĩa xã hội sâu sắc mà
nó đã gợi lên. Trong cuộc đua tranh khốc liệt để giành giật của cải, giành
giật sự sống của con người, mọi quan hệ tình cảm đều bị đẩy xuống
hàng thứ yếu. Tình cảm, lòng yêu thương sâu sắc giữa Bấc và Thoóc-tơn
là lời ca ca ngợi những tình cảm nhân hậu, cao quý, kêu gọi con người
hãy tạm gác lại những đam mê vật chất để hướng đến một cuộc sống tốt
đẹp, có ý nghĩa hơn.