BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12
NHÀ VĂN: MA VĂN KHÁNG
I. TIỂU DẪN
1/ Tác giả
- Ma Văn Kháng, tên khai sinh là Đinh Trọng Đoàn, sinh năm 1936.
- Quê gốc ở phường Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội.
- Là người có nhiều đóng góp tích cực cho sự vận động và phát triển
nhiều mặt của văn học nghệ thuật.
- Ông được tặng giải thưởng văn học ASEAN năm 1998 và giải thưởng
Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001.
- Là một trong số những cây bút có sức sáng tạo dồi dào trong đời sống
văn học hiện nay.
- Nét đặc sắc trong sáng tác:
+ Vốn sống phong phú, đa dạng
+ Tạo được nhiều hình tượng độc đáo, giàu cá tính.
- Tác phẩm chính
+ Tiểu thuyết: Đồng bạc trắng hoa
xòe (1979), Vùng biên ải (1983), Mùa
lá rụng trong vườn (1985), Đám cưới
không có giấy giá thú (1989), Ngược
dòng nước lũ (1999)…
+ Tập truyện ngắn: Ngày đẹp trời
(1986), Trăng soi sân nhỏ (1994),
Một chiều dông gió (1998)…
TIỂU THUYẾT: MÙA LÁ RỤNG TRONG VƯỜN
2/ Tác phẩm “Mùa lá rụng trong vườn”
- Sáng tác: 1985 trong bối cảnh xã hội Việt Nam chuyển sang nền kinh tế
thị trường.
- Được tặng giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam năm 1986.
- Đề cập đến chủ đề: mối quan hệ gia đình truyền thống trước những biến
động của xã hội thời chuyển đổi.
+ Người thon gọn trong chiếc áo bông trần hạt lựu
=> Đẹp một cách giản dị, tươi tắn.
- Hành động:
+ Biết mọi việc trong nhà -> vẫn chia sẻ với gia đình.
+ Mang quà quê: gạo nếp và giò thủ do chồng chị làm.
+ Lúc gặp ông bằng: Chị Hoài gần như không chủ động,
lao về phía ông Bằng ( ) thốt lên một tiếng như tiếng nấc
+ Chắp tay trước bàn thờ tổ tiên ngay sau khi ông Bằng lui gót.
+ Tíu tít hỏi han khắp lượt mọi người trong gia đình.
=> Quan tâm, săn sóc mọi người thân tình.- Chị trở lại khi gia đình ấy đang cú những rạn vỡ trong mối quan hệ
giữa các thành viờn do những biến động của xó hội. Sự cú mặt của chị
gắn kết mọi người, đánh thức tình cảm thiêng liêng về gia tộc, khiến cho
bữa cơm tất niên “sang trọng và hân hoan khác thường” trong thời buổi
khó khăn.
-Vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong truyền thống gắn với mô
hình gia đình nền nếp gia phong, sống nặng nghĩa tình thuỷ chung
son sắt.
2/ Nhân vật ông Bằng
- Ngoại hình: cao, gầy hơn mọi ngày nhưng trang trọng và chỉnh
tề hơn, gương mặt ánh lên cảm xúc của con người trước ngưỡng
cửa năm mới.
- Tâm trạng khi gặp Hoài: sững lại, thoáng ngơ ngẩn, mắt chớp
liên hồi, môi ông lật bật không thành tiếng, có cái cảm giác ông
sắp khóc oà, giọng ông khê đặc khàn rè, rút khăn tay chấm kẽ
mắt.
=> Nỗi niềm xúc động rưng rưng.
- Tâm trạng khi đứng trước bàn thờ:
trước những biến động không vui của gia đình.
4/ Cảm xúc và suy nghĩ về truyền thống văn hóa riêng của dân
tộc ta
- Khung cảnh Tết và dòng tâm tư cùng với lời khấn của ông Bằng
trước bàn thờ nêu được ý nghĩa của việc cúng tổ tiên trong ngày tết.
- Lễ tục này mở ra những điều quan trọng về văn hóa dân tộc Việt
Nam:
+ Hướng về cội nguồn, bảo vệ các giá trị truyền thống của dân tộc.
+ Phải biết giữ gìn và phát huy bao giá trị tốt đẹp trong quá khứ.
Dù cuộc sống hiện đại muôn sự đổi thay cùng sự thay đổi của những
cách nghĩ, cách sống nhưng những quan niệm mới, nét đẹp truyền
thống văn hóa ấy vẫn đang và rất cần được gìn giữ, trân trọng.
III. TỔNG KẾT
1/ Giá trị nội dung
- Bộc lộ niềm trăn trở của nhà văn về mối quan hệ
của gia đình truyền thống trước những biến động
của xã hội thời chuyển đổi.
- Thể hiện niềm tin, thái độ trân trọng, lòng yêu
quý đối với những giá trị truyền thống.
2/ Giá trị nghệ thuật
- Xây dựng kết cấu truyện hợp lí.
- Thành công trong việc miêu tả tâm lí nhân vật.
class="bi x0 y0 w1 h1"
THẢO LUẬN
NHÓM 2NHÓM 1 NHÓM 3 NHÓM 4
LỚP
Nhân vật chị Hoài được miêu tả ở những phương diện nào?
THEO D
THEO D
Õ
Õ
I B
I B
À
À
I THUY
I THUY
Ế
Ế
T TR
T TR
Ì
Ì
NH
NH
C
C
Ủ
Ủ
A NH
A NH
Ó
Ó
M EM
M EM