Lời mở đầu
Hiện nay trên thế giới đang diễn ra cuộc chạy đua phát triển kinh tế rất sôi
động, các nớc nhanh chóng thực hiện các chính sách kinh tế nhằm đa kinh tế phát
triển trong đó con ngời là vị trí trung tâm. Muốn vậy các nớc không còn con đờng
nào khác là phải thực hiện công nghiệp hoá - hiện đaịi hoá. Do vậy vấn đề công
nghiệp hoá là vấn đề chung mang tính toàn cầu khiến mọi ngời đều phải quan
taam nghiên cứu nó.
Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng, phát triển kinh tế là quy luật khách
quan của tồn tại và phát triển xã hội loài ngời và bất cứ ở giai đoạn nào, ở bất kỳ
đất nớc nào không loại trừ các nớc giàu mạnh về kinh tế suy đến cùng đếu đợc bắt
đầu vào quyết định phát triển kinh tế nghĩa là phải bắt đầu từ phơng thức sản xuất.
Vấn đề khách nhau giữa các nớc chỉ là ở mục tiêu, nội dung và cách thức phát
triển, có sự khác nhau về tốc độ về hiệu quả và trên thực tế chỉ một số ít nớc công
nghiệp hoá thành công.
Nh ta đã biết mỗi phơng thức sản xuất nhất định đều có cơ sở vật chất kỹ
thuật tơng ứng. Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội nhất định thờng đợc hiểu là
toàn bộ vật chất của lực loựng sản xuất cùng với kết cấu của xã hội đã đạt đợc
trình độ xã hội tơng ứng. Cơ sở vật chất kỹ thuật của một xã hội tồn tại trong phạm
vi các quan hệ sản xuất nhất định nên nó mang dấu ấn và chịu sự tác động của các
quan hệ sản xuất trong việc tổ chức quá trình công nghệ. Trong cơ cấu xã hội vì
vậy khái niệm cơ sở vật chất kỹ thuật gắn bó chặt chẽ với các hình thức xã hội của
nó.
Đặc trng cơ sở vật chất kỹ thuật của phơng thức trớc thời công nghiệp t bản
còn thủ công lạc hậu. Còn cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất lớn, hiện đại
chỉ có thể là nền công nghiệp hiện đại cân đối phù hợp dự trên trình độ khoa học
kỹ thuạat công nghệ ngày càng cao. Để có cơ sở vật chất và kỹ thuật nh vậy các n-
ớc đang phát triển cần phải tiến hành công nghiệp hoá. Nớc ta thuộc vào nhóm
đang phát triển, là một trong những nớc nghèo nhất thế giới, nông nghiệp lạc hậu
còn cha thoát khỏi xã hội truyền thống để sang "xã hội văn minh công nghiệp". Do
đó khách quan phải tiến hành công nghiệp hoá - hiện đại hoá là nội dung, phơng
thức là con đờng phát triển nhanh có hiệu quả. Đối với nớc ta quá trình công

xuất, nền văn hoá và con ngời của xã hội đó. Công nghiệp hoá chính là con đờng
và bớc đi tất yếu để tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền sản xuất hiện đại.
Có tiến hành công nghiệp hoá chúng ta mới xây dựng đợc cơ sở vật chất -
kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội ở nớc ta.
- Mới tiến hành tái sản xuất mở rộng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
của nhân dân, mới tích luỹ về lợng mới để xây dựng thành công nền sản xuất lớn
xã hội chủ nghĩa.
- Mới tăng cờng phát triển lực lợng giai cấp công nhân.
- Mới củng cố quốc phòng giữ vững an nhinh chính trị, trật tự an toàn xã
hội.
- Mới góp phần xây dựng và phát triển nền văn háo dân tộc, xây dựng con
ngời mới ở Việt Nam.
Nh vậy công nghiệp hoá là xu hớng mang tính quy luật cả các nớc đi từ một
nền sản xuất nhỏ sang nền sản xuất lớn.
2. Tính tất yếu phải tiến hành đồng thời công nghiệp hoá - hiện đại hoá
của nứoc ta.
Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, nhiều nớc dù thắng hay bại đều trở
thành nớc kiệt quệ đã trở thành một trong những nguyên nhân cho bớc khởi động
của cuộc khoa học công nghệ hiện đại. Có thể chia cuộc cách mạng khoa học kỹ
thuật hiện đại thành hai giai đoạn.
- Giai đoạn thứ nhất bắt đàu t những năm 40 đến giữa những năm 70. Giai
đoạn này sử dụng khoa học kỹ thuật để hiện đại hoá các công cụ sản xuất, phát
triển kinh tế theo hớng mở rộng và tăng thêm các yếu tố sản xuất. Thực chất đây là
giai đoạn bắt đầu phát triển của lực lợng sản xuất cả về con ngời và công cụ sản
xuất.
Bình quân tăng trởng kinh tế hàng năm ở các nớc kinh tế phát triển là 5,6%.
Tốc độ tăng trởng này đợc giữ nguyên trong vòng 20 năm kể t ừ năm 1950 đến
1970.
- Giai đoạn hai bắt đầu vào những năm 70 trở đi và cho đến nay vẫn đang
tiếp tục rất mạnh mẽ. Giai đoạn này là thực hiện cuộc cách mạng với qui mô lớn

hành sản xuất, quan hệ này đợc biểu hiện ở quan hẹe sản xuất. Lực lợng sản xuất
và quan hệ sản xuất là hai mặt đối lập biện chứng của một thể thống nhất không
thể tách rời - phơng thức sản xuất. Mỗi phơng thức sản xuất đặc trng cho một hình
thái kinh tế - xã hội nhất định, và lịch sử xã hội loài ngời là lịch sử phát triển kế
tiếp nhau của các phơng thức sản xuất, phơng thức sản xuất cũ lạc hậu tất yếu đợc
thay thế bằng phơng thức sản xuất mới, tiến bộ hơn. Trong mỗi phơng thức sản
xuất thì lực lợng sản xuất đóng vai trò quyết định. Lực lợng sản xuất chẳng những
là thớc đo thực tiễn của con ngời trong quá trình cải tạo tự nhiên nhàm đảm bảo sự
tồn tại và phát triển của xã hội loài ngời mà còn làm thay đổi quan hệ giữa ngời
với ngời trong sản xuất, thay đổi các quan hệ xã hội.
Tuy nhiên nếu lực lợng sản xuất là cái cấu thành nền tảng vật chất của toàn
bộ lịch sử nhân loại, thì quan hẹe sản xuất là cái tạo thành cơ sở kinh tế xã hội, là
cơ sở hiện thực hoạt động sản xuất tinh thần của con ngời của toàn bộ những quan
hệ t tởng, tinh thần và những thiết chế tơng ứng trong xã hội.
C.Mác đã đa ra kết luận rằng: xã hội loài ngời phát triển trải qua nhiều giai
đoạn của sự phát triển đó là sự vận động theo hớng tiến lên của các hình thành
kinh tế xã hội, là sự thay thế hình thái kinh tế này bằng hình thái kinh tế - xã hội
khác cao hơn mà gốc rễ sâu xa của nó là sự phát triển không ngừng của lực lợng
sản xuất.
Rằng sự vật và phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội là do tác động
của các quy luật khách quan.
P.Ang - ghen khẳng định "Lịch sử từ xa đến nay đã tiến triển theo một quá
trình tự nhiên, và về căn bản cũng bị chi phối bởi quy luật vận động nh nhau". Dẫu
luôn giữ quan niệm coi sự phát triển của hình thái kinh tế xã hội là quá trình lịch sử
tự nhiên, bị chi phối bởi quy luật nh nhau và "một xã hội ngay cả khi đã phát hiện ra
quy luật tự nihên của sự vận động của nó cũng không thể nào nhẩy qua các giai
đoạn phát triển tự nhiên hayh dùng sắc lệnh để xoá bỏ nhng giai đoạn đó, song
C.Mác cũng cho rằng "nó có thể rút ngắn và làm dịu bớt đợc những cơn đau đẻ".
Điều đó có nghĩa rằng quá trình lịch sử tự nhiên chẳng những có thể diễn ra tuần tự
từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội nào đó, trong những