1
TRƯỜNGĐẠIHỌCVĂNHÓAHÀNỘI
KHOATHƯVIỆN‐THÔNGTIN


THỰCTRẠNGXÂYDỰNGTHƯVIỆNSỐTẠICÁC
TRƯỜNGĐẠIHỌCỞVIỆTNAM



KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP


Giáoviênhướngdẫn : Ths.Nguy
ễ
nVănThiên
S
inhviên : LêThịThủy
Lớp : TVTT 41B

HÀ NỘI – 2013

2
LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy
giáo Th.s Nguyễn Văn Thiên – Phó Trưởng khoa phụ trách khoa Thư viện –
Thông tin, đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình làm khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong khoa Thư viện – Thông
tin, trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã tận tình truyền đạt kiến thức trong
suốt 4 năm học tập. Với vốn kiến thức thu được trong quá trình học không chỉ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM 26
2.1. Hạ tầng công nghệ thông tin 26
2.1.1. Phần cứng 26
2.1.2. Phần mềm 28
2.1.3. Hạ tầng mạng 34
2.2. Các bộ sưu tập số 35
2.3. Tổ chức thông tin trong thư viện số 40
2.3.1. Xử
lý kỹ thuật 40
2.3.2. Xử lý hình thức 42
2.3.3. Xử lý nội dung 43
2.3.4. Tổ chức các yếu tố siêu dữ liệu 48
2.4. Chính sách cung cấp thông tin 63

4
CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG HIỆU QUẢ XÂY DỰNG THƯ VIỆN SỐ CÁC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM 68
3.1. Nhận xét 68
3.1.1. Ưu điểm 68
3.1.2. Nhược điểm 70
3.2. Giải pháp 72
3.2.1. Tăng cường sự hợp tác giữa các thư
viện trong hoạt động xây dựng
thư viện số 72
3.2.1.1. Trao đổi kinh nghiệm 72
3.2.1.2. Chia sẻ thông tin giữa các thư viện số 74
3.2.2. Chuẩn hóa hoạt động xây dựng thư viện số 74
3.2.2.1. Chuẩn hóa trong xử lý thông tin 74
3.2.2.2. Chuẩn hóa trong tổ chức các yếu tố siêu dữ liệu 76

tưởng chừng không hạn chế
, khả năng tính toán cực nhanh và hầu như không
bao giờ nhầm lẫn, đã mở ra hướng đi mới, đầy triển vọng cho việc lưu trữ, xử
lý thông tin. Việc sử dụng kỹ thuật số để biểu diễn thông tin đã dẫn đến sự
xuất hiện của một loại hình tài liệu mới, đó là tài liệu số hoá. Tài liệu số hoá
được hiểu là tất cả
những thông tin được lưu trữ dưới dạng số, được xử lý, lưu
trữ và truy cập trên máy tính, hay trên mạng máy tính. Nguồn tài liệu số hoá
hiện đang đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động thông tin – thư viện
nhờ có nhiều ưu điểm nổi trội: mật độ thông tin cao; thông tin được lưu giữ
dưới nhiều dạng khác nhau (âm thanh, hình ảnh…); thông tin có thể được truy
cập từ xa, theo nhiều dấu hiệ
u khác nhau và được nhiều người truy cập cùng
một thời điểm… Có thể nói, nguồn tài liệu số hoá đang góp phần làm thay đổi
về chất của hoạt động giao lưu thông tin, trong đó có hoạt động thông tin –
thư viện trên toàn thế giới.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế đang diễn ra sôi động, xu hướng liên
kết hoạt động giữa các cơ quan thông tin – thư viện là một tất yế
u và sự liên
kết này đang dần vượt qua cả biên giới giữa các quốc gia, châu lục, hình

9
thành nên một mạng cung cấp thông tin toàn cầu. Vấn đề đặt ra là, làm sao để
cho sự liên kết ấy ngày càng trở nên hữu ích hơn. Sẽ là lãng phí, nếu như liên
kết trong hệ thống thông tin – thư viện chỉ để trao đổi dữ liệu thư mục, hay sẻ
chia kinh nghiệm trong giao tiếp với người dùng tin. Sự liên kết sẽ không thể
đạt hiệu quả như mong đợi, nếu các cơ quan thông tin – thư viện không sẻ
chia được toàn văn của tài liệu, vì chỉ có toàn văn mới mang lại giá trị đích
thực cho tài liệu. Đó cũng là minh chứng cho sự phát triển về khoa học, công
nghệ của một quốc gia, vùng lãnh thổ. Câu hỏi đã từng làm đau đầu những

học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh.
Việc nghiên cứu một cách chuyên sâu, có hệ thống và toàn diện các
khía cạnh của vấn đề số hoá toàn văn tài liệu tại Thư viện các trường là rất
cần thiết, để hoàn thiện cơ sở lý luận và tìm ra một h
ướng đi đúng đắn, những
cách làm chủ động, sáng tạo, hiệu quả nhằm phát triển hệ thống thư viện số.
Từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Thực trạng xây dựng thư viện số
tại các trường đại học Việt Nam” làm đề tài khóa luận của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hiện nay nghiên cứu về Thư viện số
đã có các công trình tiêu biểu
như sau:
1. Đinh Thúy Quỳnh. Nghiên cứu ứng dụng chuẩn Dublin Core trong
công tác biên mục tài liệu số tại thư viện Tạ Quang Bửu - Trường ĐHBK Hà
Nội. Thư viện Tạ Quang Bửu Đại học Bách Khoa Hà Nội.
2. Karen Coyle. Siêu dữ và mục đích của nó. Bản tin thư viện – Công
nghệ thông tin, Tháng 10/2007.
3. Nguyễn Văn Thiên. Ứng dụng khổ mẫu biên mục Dublin Core trong
biên mục tài liệu số tại thư viện các trường đại học Việt Nam. Trường đại học
Văn hoá Hà Nội.
4. Nguyễn Minh Hiệp. Thư viện số với hệ thống nguồn m
ở. Thư viện
đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh.
5. Phạm Văn Triển. Phát triển hệ thống thư viện ĐHQG – HCM theo
hướng Thư viện số - Giải pháp quan trọng hỗ trợ hiệu quả công tác đào tạo và
nghiên cứu. Thư viện trung tâm đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.
3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
1. Mục tiêu
Nâng cao chất lượng hiệu quả xây dựng thư viện số tại các trường đại
học Việt Nam.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu
1. Đinh, Thúy Quỳnh (2011), Nghiên cứu ứng dụng chuẩn Dublin Core
trong công tác biên mục tài liệu số tại thư viện Tạ Quang Bửu - Trường
ĐHBK Hà Nội, Hà Nội.
2. Hoàng, Thị Hồng Nhung (2009), Một số kinh nghiệm về xây dựng
bộ sưu tập và phát triển các dịch vụ tại thư viện trunng tâm đại học quốc gia
TP Hồ Chí Minh”, Kỷ yếu hội thảo quốc tế chủ đề thư viện số, TP.Hồ Chí
Minh. tr. 100-113.
3. Hứa, Văn Thành (2011), Hội thảo triển khai thư viện số trong các
trường đại học cao đẳng, Hà Nộ
i.
4. Nguyễn, Văn Thiên (2012), Ứng dụng khổ mẫu biên mục Dublin
Core trong biên mục tài liệu số tại thư viện các trường đại học Việt Nam, Đề
tài nghiên cứu khoa học cấp trường, Hà Nội.
5. Nguyễn, Văn Thiên (2008), Xây dựng thư viện số tại thư viện Tạ
Quang Bửu trường đại học Bách khoa Hà Nội, Báo cáo khoa học - Liên hiệp
Thư viện các trường đại học khu vực phía bắc, Hà N
ội.
6. Nguyễn, Minh Hiệp (2004), Giới thiệu thư viện số đại học Khoa học
tự nhiên Thành phố Hồ Chí Minh, Bản tin Thư viện – Công nghệ thông tin,
TP. Hồ Chí Minh. tr. 29-34.
7. Nguyễn,Minh Hiệp (2004), Thế giới thư viện số, Bản tin Thư viện –
Công nghệ thông tin, TP. Hồ Chí Minh.
8. Nguyễn, Minh Hiệp (2006), Thư viện với hệ thống nguồn mở, Bản
tin Thư viện – Công nghệ thông tin, TP. Hồ Chí Minh. tr. 2-6.
10. Phạm, Vă
n Triển (2009), Phát triển hệ thống thư viện đại học quốc
gia TP Hồ Chí Minh theo hướng thư viện số – giải pháp quan trọng hỗ trợ