Nghị luận xã hội về khoa học
I. Mở bài
- Nhân loại như một con người sống mãi và càng ngày càng mở rộng tri
thức, nhất là tri thức khoa học, đời sống. Khoa học đã giúp cho loài
người đến trình độ văn minh như ngày nay. Đó là điều khẳng định.
- Nhưng ngay từ thế kỉ XVI, một nhà văn, nhà tư tưởng nhân văn nghĩa
đã lên tiếng cảnh giác:" Khoa học mà không có lương tâm chi là sự tàn
rụi của tâm hồn" (Rabelais)
- Ta hãy bình luận câu nói trên.
II. Thân Bài
1.Giải thích
a) Khoa học ở thế kỉ XVI có nghĩa là tri thức thuộc mọi lĩnh vực, nhất là
lĩnh vực văn chương, triết học. Người học nhiều, biết rộng mà không có
lương tâm hướng dẫn tư tưởng, hành động sẽ sa dần đến chỗ băng hoại
tâm hồn.
b) Khoa học (thực nghiệm) ngày nay là môn học có hệ thống nhằm
khám phá ra những định luật, giải thích các hiện tượng, sự vật, là cơ sở
của những sáng chế kĩ thuật.
c) Đạo đức là nền gốc của khoa học vì đạo đức hướng những phát minh
học vào mục đích tốt đẹp, phục vụ đời sống con người. Nêu không có ý
nghĩa đạo đức soi rọi, khoa học sẽ trở thành phương tiện thoả mãn
những tham vọng ích kỉ, đen tối của một số người và cuối cùng có thể
đấy nhân loại đến chỗ tàn rụi, diệt vong.
2. Bình
a) Nêu hiểu theo nghĩa thứ nhất, giá trị câu nói của Rabelais được khẳng
định
Những kẻ có học thức mà thiếu ý thức đạo đức trưởng thành trở nên kiêu
ngạo ích kỉ, tham lam, hành động sai lệch, đưa đến sự sa đoạ về tinh
thần. Họ có thể sử dụng học thức của mình để thoả mãn những dục vọng
thấp hèn.
Trần Ích Tắc trong vương tộc nhà Trần, học cao hiểu rộng, nhưng phản

nghèo đói, bệnh tật, chiến tranh. Khoa học có lương tâm được phát triển
không ngừng sẽ giúp con người đạt tới một cuộc sống tốt đẹp về vật chất
lần tinh thần.
III. Kết bài
Lịch sử phát triển của loài người ghi nhận sự tiến bộ không ngừng của
tri thức con người, nhất là sự tiến bộ vượt bậc của khoa học từ mấy thế
kỉ nay. Nhưng trong lĩnh vực đạo đức con người dường như giẫm chân
một chỗ, tiến về trí mà không tiến về tâm.
Cân khắc phục sự mất quân bình này để khoa học luôn luôn là một nhất
quán trọng cho sự phát triển nền văn minh vật chất lẫn tinh thần của
nhân loại.