Bài tập Quản Trị Học
Thuyết Đức Trị
Đại diện: Khổng Tử-Mạnh Tử- Tôn Tử
I, Quá trình phát triển
II, Tư tưởng cốt lõi
Quan niệm về “Đức” và đường lối “Đức Trị”
Nhân, Lễ, Chí, Danh
Khổng
Tử
- Đề cao sức mạnh Nhân Nghĩa
- Coi trọng dân
- Nhẹ hình phạt, cường giáo hoá
Nhân
Chính
Mạnh Tử
“Nhân chi sơ, tính bản ác”
Giáo dục-> Thiện , Đức trị và Pháp trị
Tôn
Tử
Chính sách trị dân và mẫu người cầm quyền quân tử
- Coi trọng quan hệ “ Chính trị - Đạo đức “, nền tảng Tam cương ( Vua-
tôi, chồng-vợ , cha-con ) , Thi hành chế độ phụ quyền.
- Xây dựng “ Xã hội Đại đồng”. Rèn luyện đạo đức con người , có trật
tự dựa trên vị trí của mỗi thành viên
- Giáo dục “ Nhân “ : Nhân Lễ, Nhân Nghĩa, Nhân Trí, Nhân Tín, Nhân
Trung, Nhân Hiếu,….
III, Phương thức thực hiện
1, Dưỡng dân : Trước tiên để có một xã hội đại đồng, một xã hội có tôn ti
trật tự , thì người dân phải no đủ, phải ăn no, mặc ấm. Để người dân , tập
trung vào xây dựng vào vấn đề cao xa hơn như văn hoá hay nép sống, sự
hiểu biết trước hết là đảm bảo về kinh tế,
thì việc phải khác, việc khác thì người phải khác.”
II. Thuyết pháp trị:
Triết lý chính trị của Hàn Phi, bắt nguồn từ tư tưởng "Phú quốc
cường binh" của Ngô Khởi cùng Thương Quân, hình thành một hệ thống
gồm ba chủ điểm là: Pháp, Thuật và Thế.
- Pháp: Hàn Phi định nghĩa cho "Pháp" có ba điểm chính:
(1) Pháp ví như tấm gương sáng có thể soi thấu tà gian; pháp ví như cán
cân, tiêu biểu cho lẽ công bằng
(2) Nội dung chính yếu của pháp lệnh là Thưởng và Phạt.
(3). Là pháp lệnh do cửa quan ban ra, mọi người đều phải tuân theo.
Hàn Phi Tử cho rằng bản tính con người vốn ác, nên không thể
mong có thể dùng lý lẽ mà hồi tâm chuyển ý. Ông từng nói : “ trên đời
không có gì thân thiết hơn tình cha con. Vậy mà có người sinh con trai thì
nuôi, sinh con gái thì giết đi như vậy bản tính con người vốn độc ác
không thể cải đổi.” Chính vì suy nghĩ đó, phủ nhận chất thiện của con
người mà Hàn Phi Tử luận rằng cần phải có một hệ thống luật lệ để giữ
con người không thể làm ác, để xét xử phân minh. Do đó : “Pháp ví như
tấm gương sáng có thể soi thấu tà gian; pháp ví như cán cân, tiêu biểu
cho lẽ công bằng”
Theo Hàn Phi, nội dung chính yếu của Pháp là thưởng và phạt. Sở dĩ
phải nhấn mạnh vấn đề thưởng phạt, là vì có ba nguyên nhân sau đây:
Thứ nhất, người ta có tâm lý ham thưởng sợ phạt, nên áp dụng
luật thưởng phạt, là phương pháp cai trị hữu hiệu nhất.
Thứ hai, nếu vua chúa để mắt nhìn, để tai nghe và dùng đầu óc suy tư thì
rất dễ bị thần thuộc a dua lừa bịp. Một khi đã áp dụng luật lệ thưởng phạt,
thì sẽ tránh được tệ hại đó bởi điều thưởng phạt là phán xét theo sự kiện
khách quan, việc gì đáng thưởng, điều nào đáng phạt, đều được định sẵn
bằng luật lệ minh bạch, khỏi bị ảnh hưởng bởi tình cảm chủ quan
Cuối cùng trong pháp của Hàn Phi Tử, điều cần thiết là phải có một
cơ quan công quyền thi hành luật pháp một cách nghiêm túc và công
nhất định đối với nhân viên bên dưới vì thế dễ dàng có được tiếng nói
uy lực ngay.
2. Nhược điểm:
- Khi áp dụng thuyết pháp trị một cách cố chấp, nhà quản lý dễ khiến
bản thân trở nên cứng nhắc không thúc đẩy được sự sáng tạo của nhân
viên của mình
- Nhà quản lý khi là tín đồ của pháp trị, thường áp chế nhân viên của
mình, hành xử không cảm xúc, không được lòng người dưới, khó có
được tâm phúc mà thường bị chống đối ngấm ngầm. Kẻ dưới tuân thủ
vì pháp chế nên không làm việc hết mình mà chỉ làm việc vừa đủ.
- Pháp trị để cao gần như tuyệt đối người lãnh đạo, nên khi quản lý theo
pháp trị dễ khuyến nhà lãnh đạo trở lên tự phụ và không tiếp nhận ý
kiến từ người xung quanh.