VÀI NÉT VỀ TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI
VÀI NÉT VỀ TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI
TỈNH DAK LAK
TỈNH DAK LAK

Đăk Lăk hay Đắc Lắc (theo tiếng Ê Đê:
Đăk
= nước;
Lăk
= hồ) là một tỉnh nằm ở trung tâm Tây Nguyên, phía
bắc giáp Gia Lai, phía nam giáp Lâm Đồng, phía tây nam
giáp Đăk Nông, phía đông giáp Phú Yên và Khánh Hoà,
phía tây giáp Vương quốc Campuchia với đường biên giới
dài 193 km.
Tỉnh lỵ của Đăk Lăk là thành phố Buôn Ma Thuột, cách
Hà Nội 1.410 km và cách Thành phố Hồ Chí Minh 320 km.

Địa hình, thổ nhưỡng
Đăk Lăk có diện tích tự nhiên 13.085 km², chiếm 3.9 % diện tích tự nhiên cả nước
Việt Nam.
Tổng diện tích: 1.308.500 ha
Đất ở: 12.200 ha
Đất nông nghiệp: 422.700 ha
Đất lâm nghiệp: 984,100 ha (Kể cả tỉnh Đắk Nông)
Đất chuyên dùng: 47.400 ha
Đất chưa sử dụng: ? ha
Phần lớn địa bàn Đăk Lăk thuộc sườn phía tây nam dãy Trường Sơn nên địa hình núi
cao chiếm 35% diện tích tự nhiên, tập trung ở phía Nam và đông nam tỉnh với độ
cao trung bình 1000-1200 m, trong đó có đỉnh Chu Yang Sin 2442 m, Chu H’Mu 2051
m, Chư Dê 1793 m, Chư Yang Pel 1600 m.

nữ: 823.600 người
Đăk Lăk có 44 dân tộc, trong đó người Ê Đê và người M'Nông là những dân
tộc bản địa chính.
Dân số Đăk Lăk qua các thời kỳ:
Năm 1979: 523.700 người (khi đó diện tích tỉnh là 19.208 km²)
Năm 1981 (số liệu tính đến ngày 1 tháng 10): 498.000 người (diện tích 19.800
km²)
Năm 1990: 973.851 người (diện tích 19.800 km²)
Năm 1997: 1.301.600 người (diện tích 19.800 km²)
Năm 1999: 1.776.000 người (diện tích 19.534 km²)
Năm 2004
(số liệu của Bộ Nội vụ, tính đến ngày 18 tháng 8): 1.666.854 người (diện
tích 13.062 km²)
(số liệu của Tổng cục Thống kê): 1.687.700 người (diện tích 13.085 km²)

Thiên nhiên
Tỉnh cũng có tiềm năng lớn về rừng, trong đó có khu vườn quốc gia
Yok Dôn rộng trên 58.000 ha, là khu vườn quốc gia lớn nhất Việt
Nam.
Ngoài ra, Đăk Lăk còn có 3 khu bảo tồn thiên nhiên: Chư Yang Sinh,
YookDon và Nam Ka, mỗi khu có diện tích 20 nghìn ha.
Đăk Lăk không chỉ có núi non trùng điệp với những thảm rừng đa sinh
thái, gồm 3 nghìn loài cây, 93 loài thú, 197 loài chim, mà còn là cao
nguyên đất đỏ, lắm nước, nhiều hồ.

Lịch sử
Tỉnh Đăk Lăk (còn ghi theo tiếng Pháp là Darlac) được thành lập theo nghị
định ngày 22 tháng 11 năm 1904 của Toàn quyền Đông Dương và tách khỏi
Lào, đặt dưới quyền cai trị của Khâm sứ Trung Kỳ. Trước đó, vào cuối thế kỷ 19
, Darlac thuộc địa phận đại lý hành chính Kontum và bị thực dân Pháp nhập vào

Tỉnh Đăk Lăk của nước Việt Nam thống nhất từ năm 1976 hình thành từ hai tỉnh Darlac và
Quảng Đức, có diện tích lớn nhất Việt Nam (19.800 km²), gồm thị xã Buôn Ma Thuột và 5
huyện: Krông Buk, Krông Pach (tức Krông Pak), Đăk Mil, Đăk Nông và Lăk. Số huyện tăng
dần cho đến 18 huyện. Từ 1 tháng 1 năm 2004, Đăk Lăk lại được chia thành hai tỉnh: Đăk
Lăk và Đăk Nông, nên số huyện giảm xuống còn 12.
Đăk Lăk là một trong số các địa danh gây nhiều tranh cãi nhất về cách viết, tùy theo góc
độ nhìn nhận của nhà ngôn ngữ học, dân tộc học hay xã hội học.
Sau đây là một số biến thể của tên tỉnh: Đắc Lắc (hay dùng nhất), Đắk Lắk, Đắk Lắc, Đắc
Lắk, Dăklăk, Dak Lak

Văn hóa
Môi trường này đã tạo nên trường ca Đam San nghìn câu truyền miệng từ
bao đời nay, làm ra con chữ riêng cho người Ê Đê, người M'Nông; làm nên
đàn đá, đàn t'rưng, đàn klôngpút độc đáo và làm nên biệt tài săn bắt,
thuần dưỡng voi rừng của người Buôn Đôn đứng đầu Đông Nam Á. Vua
voi Y Thu Knul trong 110 năm đời mình đã săn bắt và thuần dưỡng được
180 con voi rừng, trong đó có bạch tượng tặng vua Xiêm.

Giao thông
Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) có các chuyến bay
thẳng từ Thành phố Hồ Chí Minh tới sân bay Buôn Ma Thuột và từ Hà Nội bay
thẳng tới Buôn Ma Thuột.
Mạng lưới đường bộ rất phát triển nối Buôn Ma Thuột với Nha Trang ở phía
đông (156km), Pleiku ở phía bắc (195km), Kontum (224km)nối với Đà Nẵng,
Thành phố Hồ Chí Minh (350km) hay Đà Lạt ở phía nam (193km)vì Đăk Lăk
được coi như trung tâm của Tây Nguyên.
Đăk Lăk có 14 tỉnh lộ với tổng chiều dài 460 km, gần 70 % trong số đó đến
cuối tháng 2 năm 2006 đã được rải nhựa.

Kinh tế