ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP DÂN SỰ:
Nội dung ôn tập gồm 5 chương : Bao gồm những vấn đề sau
Chương 1 Đối tượng điều chỉnh phương pháp đ/c
Nguồn của luật dân sự K/n
Nguyên tắc của ( 6 nguyên tắc )
Quan hệ pháp luật dân sự ( QHPLDS ) trang 61
Chương 2 : K/n+ đặc điểm+thành phần+phân loại+ căn cứ
Cá nhân( chủ thể QHPL ) năng lực p/l
Năng lực h/v
Giám hộ
Nơi cư trú
Pháp nhân khái niệm
Địa vị pháp lí+ lí lịch
Thành lập và đình chỉ
Hộ gia đình+tổ hợp tác
Giao dịch dân sự + đại diện + thời hạn+ thời hiệu ( III ) trang 137
Chương III Giao dịch dân sự
Đại diện
Thời hạn và thời hiệu
Quyền sở hữu ( chương 4)
QSH SH và QSH ( Khái niệm )
QHPL dân sự về QSH chủ thể
Khách thể
Nội dung của QSH
Căn cứ xác lập và chấm dứt QSH
Các hình thức sở hữu SH nhà nước
SH tư nhân
SH tập thể
- Thiện trí, trung thực ( điều 6 )
- Chịu trách nhiệm dân sự ( điều 7 )
- Tôn trọng đạo đức , truyền thống tốt đẹp của dân tộc việt
nam ( điều 8 )
- Tôn trọng bảo vệ quyền dân sự ( điều 9 )
- Tôn trọng lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và
lợi ích của các chủ thể khác ( điều 10 )
- Tuân thủ pháp luật ( điều 11 )
- Hòa giải ( điều 12 )
4. Nguồn của luật dân sự:
a. Khái niệm: “ nguồn của luật dân sự là những văn bản qui
phạm pháp luật dân sự do cơ quan nhà nước có thẩm quyền Bn hành theo một trình tự, thủ tục nhất định có chứa đựng các qui tắc xử
sự chung đẻ điều chỉnh các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật dân sự”
5. Có nhiều cách để phân loại nguồn của lds nhưng một trong
cách thông thường hay xem xét nhất đó là “ Hiến pháp _ bộ luật dân sự _ các luật_ các văn bản dưới luật
CHƯƠNG II
Quan hệ pháp luật dân sự ( QHPLDS ) trang 61
Chương 2 : K/n+ đặc điểm+thành phần+phân loại+ căn cứ
Cá nhân( chủ thể QHPL ) năng lực p/l dân sự
Năng lực h/v dân sự
Giám hộ
Nơi cư trú
Pháp nhân khái niệm
Địa vị pháp lí+ lí lịch
Thành lập và đình chỉ
Hộ gia đình+tổ hợp tác
Giao dịch dân sự + đại diện + thời hạn+ thời hiệu ( III ) trang 137.
1. K/n+ đặc điểm+thành phần+phân loại+ căn cứ QHPLDS
đảm bảo đúng kĩ thuật. trong quá trình thuê nhà thì A đã là hỏng nhiều đồ đạc, thiết bị trong nhà do lỗi chủ quan của mình và khi hết
hạn hd thuê nhà thì ngoài số tiền phải trả theo như hđ đã kí thì A còn phỉa phát sinh thêm trách nhiệm bồi thường thiệt hại đồ đac,
thiết bị trong nhà đã là hỏng
- Căn cứ vào tính ý chí trong QHPLDS _______ SKPL phát sinh theo ý chí của chủ thể
_______SKPL_________________ của nhà nước
_______SKPL__________________
Cá nhân
Cá nhân Năng lực pháp luật dân sự ( điều 14 )
Năng lực hành vi dân sự ( điều 17 )
Năng lực pháp luật dân sự là khả năng của cá nhân có được những quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự do pháp luật qui định
+ Nội dung của NLPLDS : ( là các quyền gì )
- Quyền nhân thân không gắn với tài sản ( điều 24 đến điều 51 ) và quyền nhân thân không
gắn liền với tia sản ( phần thú 6 BLDS và cụ thể trong luật sở hữu trí tuệ )
- Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền khác đối với tai sản
- Quyền tham gia các quan hệ dân sự và nghĩa vụ phát sinh từ quan hệ đó.
Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng mà cá nhân bằng hành vi của mình có thể xác lập các quan hệ giao dịch
xác lập, thực hiện các quyền và nghĩa vụ dân sự
18 tuổi trở lên
NLHVDS Đầy đủ
Ko bị tòa ra quyết định mất hoặc hạn chế NLHVDS
Một phần (hạn chế ) (đủ 6 t dưới 15 ) có người ĐD theo pl
Không có NLHVDS dưới 6 tuổi
( đủ 15 dưới 18 ) đối với trường hợp này được phép tự mình thực hiện giao dịch
khi tài sản riêng của mình có đủ khả năng để thực hiện nghĩa vụ không cần người đại diện theo pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có
qui định khác.
* chú ý : tuyên bố mất tích (TBMT) và tuyên bố chết (TBC )có liên quan gì đến cá nhân:
** TBMT người có quyền. lợi ích liên quan có đơn yêu cầu tòa án tuyên bố người đó mất tích
Đã áp dụng đầy đủ các bp thông bóa tìm kiếm
Thời gian biệt tích 2 năm liền trở lên
Được cử
Để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân
sự ( người được giám hộ )”
1.1 Người được giám hộ :
Điều kiện để cá nhân làm người giám hộ :
- Có NLHVDS đầy đủ
- Có tư cách đạo đức tốt; không đang bị truy cứu
TNHS; hoặc người bị kết án nhưng chưa được xóa án tích về một tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tìa
sản của người khác.
- Có điều kiện cần thiết để đảm bảo thực hiện
việc giám hộ( sức khỏe, vật chất, thời gian )
Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ
+ nghĩa vụ: đại diện cho người giám hộ trong giao dịch dân sự, quản lí tài sản, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp… của người
được giám hộ.
+ Quyền: - sử dụng ts của người đc giám hộ để chăm sóc , chỉ dùng cho những nhu cầu cần thiết của người được giám hộ
- Được thah toán các chi phí cần thiết cho việc
quản lí tìa sản của người được giám hộ
- Đại diện cho người đc giám hộ xác lập giao
dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của người đc giám hộ.
Thay đổi, chấm dứt quan hệ giám hộ
- Thay đổi khi không thỏa mãn đk do pl qui
định; NGH vi phạm nghĩa v; có người khác tốt hơn.
- Chấm dứt giám hộ
+ người ĐGH đã có NLHVDS đầy đủ
+ NĐGH chết.
+ cha, mẹ của NĐGH đã có đủ điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình
+ NĐGH được nhận làm con nuôi.
Hậu quả của việc chấm dứt giám hộ ( Điều 73 )
Khoản 2 điều 58 BLDS qui định người được giám hộ bao gồm:
Không còn cha mẹ
+ PN đc thành lập theo trình tự khác ( đăng kí, công nhận, cho phép ) cơ cấu tổ chức sẽ do các pháp nhân đó qui định
** chú ý : ở điều kiện thứ 3
+ PN đc thành lập theo sáng kiến của các thành viên góp vốn… thì tài sản của pháp nhân phải độc lập vs tài sản của các
thành viên của pháp nhân.
+ PN hoạt động trong một số lĩnh vực về quản lí nhà nước, lực lượng vũ trang… tài sản pn do ngân sách nhà nước cấp._____
tài sản của pn sẽ độc lập với ts của cơ quan cấp trên của pn, độc lập với ts của các tổ chức, cá nhân khác.
2. Năng lực chủ thể của pháp nhân NLDS
NLHVDS
+ NLPLDS ( khoản 1 điều 46 ) “ NLPLDS của pn là khả năng của pháp nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự phù hợp với
mục đích hoạt động của minh”
3. Khi thành lập, tồn tại, hoạt động thì các PN phải đảm bảo các yếu tố sau đây
- Tên gọi của pháp nhân ( khoản 1 điều 87 ) có ý nghĩa trong giao dịch
- Điều lệ của pháp nhân ( điều 88 ) bắt buộc phải có nhừng điều lệ đc qui định tại điều 88
- Cơ quan điều hành của pháp nhân ( điều 89 )
- Trụ sở của pháp nhân ( điều 90 )
- Văn phòng đại diện, chi nhánh của pháp nhân: ( điều 92 )
II. hoạt động và trách nhiệm
- NĐD của PN có thể là đại diện theo PL ủy quyền cho người khác xác lập giao dịch dân sự và “ pháp nhân sẽ phải
chịu trách nhiệm dân sự vê việc thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự do người địa diện xác lập” trừ trường hợp vượt quá phạm vi
thẩm quyền cửa người địa diện đc qui định tại Điều 146 BLDS về đại diện.
- Thành viên pháp nhân ( thành viên của pháp nhân có thể thay mặt pháp nhân thực hiện các công việc giao dịch mà pháp
nhân giao cho, và khi xác lập các quyền và nghĩa vụ dân sự thì ddc đảm bảo = tài sản của pháp nhân, nếu thành viên của pháp nhân
tham giâ xác lập các giao dịch dân sự mà không nhân danh pháp nhân thì cá nhân đó phải tự chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản của
mình
VẤN ĐỀ 2: CÁ NHÂN – CHỦ THỂ CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT DÂN SỰ
1. Năng lực chủ thể của cá nhân
Năng lực chủ thể của cá nhân được xác định bởi 2 yếu tố là năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự.
Năng lực pháp luật dân sự
- Khái niệm:
- Đặc điểm:
+Thứ nhất, NLHVDS của cá nhân do NN quy định dựa trên sự phát triển về độ tuổi cũng như khả năng nhận thức và làm
chủ hành vi của cá nhân.
+ Thứ hai, NLHV của cá nhân là không bình đẳng. PL chia NHVDS của cá nhân thành các mức độ khác nhau, dựa trên sự
phát triển tâm sinh lí, khả năng nhận thức điều khiển hành vi thông qua độ tuổi.
+ Thứ ba, NLHVDS của cá nhân chỉ có khi cá nhân đạt được một độ tuổi nhất định và có thể bị mất hoặc hạn chế khi cá
nhân còn sống.
- Các mức độ năng lực hành vi dân sự của cá nhân:
Tuổi Quyền và nghĩa vụ
Khôn
g có NLHVDS
0 6 tuổi Giao dịch dân sự do người đại diện theo PL xác lập, thực hiện
NLH 6 dưới 15 tuổi + Khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại
diện theo PL đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng
VDS một phần
ngày phù hợp với lứa tuổi.
+ Đối với giao dịch lớn, ko đc sự đồng ý của người đại diện
theo PL thì người đại diện theo PL có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố
giao dịch vô hiệu.
15 dưới 18 tuổi
+ Nếu có tài sản riêng để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ thì có thể
tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà không cần sự đồng ý của
người đại diện theo PL, trừ trường hợp do PL quy định.
VD: Di chúc của người 15 18 tuổi phải được sự đồng ý của
cha mẹ hoặc người giám hộ.
NLH
VDS đầy đủ
Đủ 18 tuổi trở lên
(ko bị tuyên bố mất
NLHVDS, hạn chế NLHVDS)
ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì tình từ ngày
đầu tiên của năm tiếp theo.
Thời hạn phải liên tục, ko bị gián đoạn.
+ Đã áp dụng các biện pháp thông báo,
+ Biệt tích 5 năm mà không có tin tức xác
thực là còn sống hay đã chết.
+ Sau 3 năm từ ngày tuyên bố mất tích của
TA có hiệu lực mà không có tin tức xác thực là còn
sống hay đã chết .
+ Biệt tích trong chiến tranh sau 5 năm kể từ
ngày chiến tranh kết thúc.
+ Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau
1 năm kể từ ngày thảm họa, thiên tai đó chấm dứt.
tìm kiếm theo quy định PL.
Hậu
quả của tuyên
bố mất tích,
chết
+ Tư cách chủ thể: Bị dừng lại.
+ Nhân thân: Tạm dừng. Vợ, chồng của
người mất tích xin ly hôn thì giải quyết cho ly
hôn.
+ Tài sản: Do người đang quản lý tiếp
tục quản lý.
+ Tư cách chủ thể: Chấm dứt hoàn toàn.
+ Nhân thân: giải quyết như đối với người đã
chết bt.
+ Tài sản: giải quyết theo quy định của PL
về thừa kế
Hậu
chưa thành niên; có điều kiện kinh tế, ổn định cuộc sống để có thể bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp cho người được giám hộ; có
sức khỏe , cùng nơi cư trú để chăm sóc người giám hộ.
Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ
- Nghĩa vụ của người giám hộ: Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự, quản lý tài sản của
người được giám hộ; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
+ Đối với người được giám hộ dưới 15 tuổi thì người giám hộ có nghĩa vụ chăm sóc, giáo dục người được giám hộ.
+ Đối với người được giám hộ là người mất năng lực hành vi dân sự thì người giám hộ có nghĩa vụ chăm sóc, bảo đảm việc
điều trị bệnh cho người được giám hộ.
- Quyền của người giám hộ:
+ Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu cần thiết của người được giám hộ.
+ Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ.
+ Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp
của người được giám hộ.
Thay dổi và chấm dứt việc giám hộ
- Việc giám hộ được thay đổi khi người gám hộ ko đảm bảo điều kiện do pháp luật quy định về người giám hộ hoặc người
giám hộ vi phạm nghĩa vụ … hoặc người khác có điều kiện tốt hơn đảm nhận việc giám hộ.
- Việc giám hộ chấm dứt trong các trường hợp sau:
+ Người được giám hộ đã có năng lực hành vi dặn đầy đủ;
+ Người được giám hộ chết;
+ Cha, mẹ của người được giám hộ đã có đủ điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình;
+ Người được giám hộ được nhận làm con nuôi.
VẤN ĐỀ 3: PHÁP NHÂN VÀ CÁC CHỦ THỂ KHÁC TRONG QUAN HỆ PHÁP LUẬT DÂN SỰ
1. Pháp nhân
Khái niệm
Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:
- Điều kiện thứ nhất: Pháp nhân phải là một tổ chức và tổ chức đó phải được thành lập hợp pháp theo pháp luật Việt
Nam hoặc các tổ chức quốc tế được Nhà nước Việt Nam công nhận.
- Điều kiện thứ hai: Tổ chức được công nhận là có tư cách pháp nhân phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ. Cơ cấu tổ chức
của pháp nhân do cơ quan nhà nước hoặc cá nhân có thẩm quyền quy định.
- Điều kiện thứ ba: Có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó.
theo PL, phê chuẩn điều lệ, cơ cấu tổ chức,…
+ Trình tự cho phép: áp dụng với các pháp nhân không được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm
quyền. Các cá nhân, tổ chức có sáng kiến thành lập pháp nhân sẽ tiến hành các thủ tục cần thiết cho việc thành lập và đăng ký hoạt
động tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
+ Chia tách pháp nhân: Một pháp nhân có thể bị chia tách thành nhiều pháp nhân, do đó sẽ có pháp nhân mới ra đời trên cơ
sở pháp nhân bị tách.
- Chấm dứt pháp nhân:ânháp nhân có thể chấm dứt trong các trường hợp sau đây:
+ Hợp nhất pháp nhân:Tập hợp các pháp nhân cùng loại thành 1 pháp nhân mới. Khi đó, các pháp nhân bị hợp nhất sẽ
không còn tồn tại.
+ Sáp nhập pháp nhân: Khác với hợp nhất pháp nhân là có một pháp nhân mới được thành lập, việc sáp nhập pháp nhân ko
tạo thành pháp nhân mới mà chỉ là việc chấm dứt sự tồn tại của 1 pháp nhân, pháp nhân chấm dứt tồn tại mang danh của 1 pháp nhân
đã tồn tại.
+ Chia pháp nhân: Chia pháp nhân sẽ tạo ra 2 hay nhiều pháp nhân mới trên cơ sở pháp nhân ban đầu.
+ Giải thể pháp nhân: Là sự chấm dứt sự tồn tại của một pháp nhân mà ko tạo ra hay duy trì sự tồn tại của 1 pháp nhân nào.
Pháp nhân bị giải thể trong các trường hợp sau đây: theo quy định của điều lệ (điều lệ của pháp nhân xác định các căn cứ để giải thể
thì pháp nhân sẽ giải thể nếu xuất hiện các căn cứ này); theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền ( cơ quan có quyết định
thành lập pháp nhân sẽ có thẩm quyền giải thể pháp nhân); hết hời hạn hoạt động được ghi trong điều lệ hoặc trong quyết định của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền.
+ Pháp nhân bị tuyên bố phá sản theo quy định của pháp luật về phá sản: Pháp nhân là doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên
bố phá sản khi k có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu và doanh nghiệp, hợp tác xã đó bị coi là lâm vào
tình trạng phá sản.
Các loại pháp nhân
- Pháp nhân là cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân:
- Pháp nhân là tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
- Pháp nhân là tổ chức kinh tế.
- Pháp nhân là tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ
từ thiện.
2. Hộ gia đình
Khái niệm
- Hộ gia đình mà các thành viên có tài sản chung, cùng đóng góp công sức để hoạt động kinh tế chung trong sản xuất
- Các thành viên sẽ cùng nhau thỏa thuận về nội dung của hợp đồng hợp tác nhưng phải có những nội dung chủ yếu sau đây:
mục đích, thời hạn hợp đồng hợp tác; họ tên, nơi cư trú, chữ ký của tổ trưởng và các tổ viên; tài sản đóng góp (nếu có); phương thức
phân chia hoa lợi, lợi tức; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các thành viên; điều kiện kết nạp tổ viên mới và tổ viên ra khỏi tổ hợp
tác; điều kiện chấm dứt tổ hợp tác.
- Sau đó gửi ít nhất 2 bản hợp đồng tới UBND cấp xã, phường, thị trấn để chứng thực.
* Chấm dứt tổ hợp tác:
Tổ hợp tác chấm dứt hoạt động trong các trường hợp sau đây:
+ Hết thời hạn ghi trong hợp đồng hợp tác.
+ Mục đích của việc hợp tác đã đạt được.
+ Các tổ viên thỏa thuận chấm dứt tổ hợp tác.
+ Tổ hợp tác chấm dứt theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong những trường hợp do pháp luật quy định:
Khi có thành viên xin ra khỏi tổ hợp tác khiến cho số lượng thành viên không đủ so với quy định của PL; Khi tổ hợp tác có hành vi vi
phạm PL,v.v
Năng lực chủ thể, hoạt động, trách nhiệm dân sự của tổ hợp tác
* Năng lực chủ thể của tổ hợp tác:
- Tổ hợp tác là chủ thể chuyên biệt, tính chuyên biệt được xác định bởi hợp đồng hợp tác được ký giữa các tổ viên. Như vậy,
năng lực chủ thể của tổ hợp tác là năng lực hạn chế, điều đó có nghĩa là tổ hợp tác ko tham gia toàn bộ các quan hệ dân sự.
- Năng lực chủ thể của tổ hợp tác gắn liền với tổ hợp tác trong suốt quá trình tồn tại của tổ hợp tác. Nếu tổ hợp tác chấm dứt
sự tồn tại của mình thì tư cách chủ thể của tổ hợp tác cũng chấm dứt.
- Năng lực hành vi của tổ hợp tác được thực hiện thông qua tổ trưởng tổ hợp tác hoặc người được tổ trưởng ủy quyền. Các
giao dịch dân sự do tổ trưởng xác lập, thực hiện nhưng phải theo quyết định của đa số tổ viên. Việc định đoạt tài sản là tư liệu sản
xuất của tổ hợp tác phải được toàn thể tổ viên đồng ý, đối với các loại tài sản khác phải được đa số tổ viên đồng ý.
* Trách nhiệm dân sự của tổ hợp tác:
- Trách nhiệm dân sự của tổ hợp tác là trách nhiệm dân sự vô hạn, liên đới. Điều đó có nghĩa là tổ hợp tác chịu trách nhiệm
dân sự bằng tài sản chung của tổ hợp tác; nếu tài sản k đủ để thực hiện nghĩa vụ chung của tổ thì tổ viên phải chịu trách nhiệm liên đới
tương ứng với phần đóng góp bằng tài sản riêng của mình.
4. Nhà nước CHXHCN Việt Nam
- Nhà nước CHXHCN Việt Nam là chủ thể đặc biệt của quan hệ pháp luật dân sự. Tính đặc biệt này thể hiện ở nhiều
khía cạnh như: Nhà nước với việc ban hành các VB QPPL tự quy định cho mình các quyền và nghĩa vụ; NN là tổ chức quyền lực, NN
là NN của dân, do dân, vì dân; NN là đại diện cho sở hữu toàn dân có quyền sở hữu những tài sản, tư liệu sản xuất đặc biệt quan
2.1. Hợp đồng dân sự
• Định nghĩa : Là giao dịch trong đó thể hiện ý chí của hai hay nhiều bên nhằm làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt
quyền, nghĩa vụ dân sự.
• Đặc điểm : Được xác lập dựa trên sự thỏa thuận và thống nhất ý chí giữa các chủ thể không cùng một bên giao dịch.
VD: giao dịch mua – bán nhà đất
2.2. Hành vi pháp lí đơn phương
A. GIAO DỊCH DÂN SỰ
• Định nghĩa : Là giao dịch trong đó thể hiện ý chí của một bên nhằm làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các quyền,
nghĩa vụ dân sự.
• Đặc điểm : Được xác lập dựa theo ý chí của 1 bên chủ thể duy nhất (lập di chúc, từ chối hưởng thừa kế); Một bên
giao dịch có thể gồm nhiều chủ thể; Trong nhiều trường hợp, hành vi pháp lí đơn phương chỉ phát sinh hậu quả khi có người khác đáp
ứng đc những điều kiện nhất định do người xác lập giao dịch đưa ra (VD:hứa rằng thi có giải thì được thưởng không có giải thì ko
đc thưởng, giao dịch ko đc thực hiện).
2.3. Giao dịch dân sự có điều kiện
• Định nghĩa : Là giao dịch mà hiệu lực của nó phát sinh hay hủy bỏ phụ thuộc vào sự kiện nhất định. Điều kiện trong
giao dịch dân sự có thể do một bên đứa ra (hành vi pháp lí đơn phương) hoặc do các bên thỏa thuận (hợp đồng dân sự). Khi điều kiện
đó xảy ra, giao dịch dân sự sẽ phát sinh hoặc hủy bỏ.
• Phân loại điều kiện :
- Điều kiện làm phát sinh giao dịch: A thỏa thuận rằng sẽ mua con ngựa của B nếu nó thắng trong cuộc thi ngày mai.
Điều kiện phát sinh giao dịch là “con ngựa của B thắng trong cuộc thi ngày mai”.
- Điều kiện làm hủy bỏ giao dịch: A thỏa thuận với B nấu cho A 10 mâm cỗ vào ngày mai, nếu trời mưa thì hợp đồng
hủy bỏ. Điều kiện làm hủy bỏ giao dịch là “ngày mai trời mưa”.
3. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
3.1. Người tham gia giao dịch có năng lực hành vi dân sự
• Cá nhân:
- Đối với người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (Đủ 18 tuổi trở lên, không bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, không bị
mất năng lực hành vi dân sự): Có toàn quyền trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự.
- Đối với người có năng lực hành vi dân sự một phần từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi: Được thực hiện một số giao dịch dân sự
mà không cần có sự đồng ý của người đại diện, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (VD: Lập di chúc của người từ 15 tuổi đến
dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ).
- Giao dịch dân sự được xác lập bởi sự giả tạo:
+ Giao dịch dân sự được xác lập với mục đích nhằm che giấu một giao dịch khác: Ông A tặng cho con út của mình một ngôi
nhà, nhưng vì sợ các con mâu thuẫn, ông A đã ký hợp đồng mua bán nhà. Ở đây có hai giao dịch cùng tồn tại, đó là giao dịch tặng cho
nhà ( giao dịch bên trong, giao dịch đích thực) và giao dịch mua bán nhà ở (giao dịch bên ngoài, giao dịch giả tạo).
+ Giao dịch dân sự được xác lập với mục đích nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba: Để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ một
hợp đồng vay tài sản, A đã kí một hợp đồng giả tạo bán nhà cho người thân của mình là B để tránh trường hợp ngôi nhà đó có thể bị
xử lý để thực hiện nghĩa
- Giao dịch dân sự được xác lập bởi sự nhầm lẫn: Khi một bên có lỗi vô ý làm cho bên kia nhầm lẫn về nội dung giao dịch
dân sự mà xác lập giao dịch.
- Giao dịch dân sự được xác lập bởi sự lừa dối: Lừa dối trong giao dịch là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba nhằm
làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó. VD:
Bá hàng do Trung Quốc sản xuất nhưng lại lừa dối khách hành là hàng do NHật Bản sản xuất.
- Giao dịch được xác lập bởi sự đe dọa:
Copyright: Tài liệu đại học ©