Đề: Xu hướng tất yếu của toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế
trong thời đại ngày nay? Cơ hội và thách thức đối với VN
I. XU HƯỚNG TẤT YẾU CỦA TOÀN CẦU HÓA VÀ HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ
Xu hướng toàn cầu hóa
Toàn cầu hoá là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trong nền
kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc
gia, các tố chức hay các cá nhân ở góc độ văn hoá kinh tế v.v trên quy mô toàn
cầu. Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá hầu như được dùng để chỉ các tác
động của thương mại nói chung và tự do hoá thương mại hay “tự do thương mại”
nói riêng. Cũng ở góc độ kinh tế, người ta chỉ thấy các dòng chảy tư bản ở quy mô
toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại kĩ thuật, công nghệ, thông tin, văn
hoá.
Các nhân tố dẫn đến tiến trình toàn cầu hoá kinh tế:
Một là, sự phát triển của lực lượng sản xuất; quá trình chuyên môn hóa, hợp tác hóa
sản xuất và phân công lao động đã vượt khỏi tầm tay của từng nước.
Hai là, sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, nhất là sự phát triển nhảy
vọt về thông tin liên lạc, giao thông, đặc biệt là sự ra đời của công nghệ thông tin.
Ba là, nhu cầu mở mang thị trường, xuất khẩu tư bản, sự di cư 0 ạt về lao động.
Bốn là, sự hòa hợp và tham gia rộng rãi vào các hoạt động quốc tế của các quốc gia,
đặc biệt là các nước thứ ba.
Năm là, sự phát triến và phố cập của kinh tế thị trường và cơ chế thị trường.
Sáu là, Sự xuất hiện của các công ty xuyên quốc gia, các tổ chức quốc tế về thương
mại và tài chính, sự hình thành các hệ thống tài chính, ngân hàng quốc tế, tạo ra
khối lượng giao dịch tiền tệ, hàng hóa khổng lồ.
Quá trình diễn ra toàn cầu hoá kinh tế: Toàn cầu hóa kinh tế nảy sinh rất sớm và
dần dần phát triển, để rồi tạo ra những bước phát triển nhảy vọt như hôm nay. Ngay
từ đầu thế kỷ XVI - XVII - XVIII với sự giao thương giữa các quốc gia, đã hình
thành dần các nhân tố quốc tế hóa kinh tế. Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đã
khẳng định: “Đại công nghiệp đã tạo ra thị trường thế giới Thay cho tình trạng cô
lập trước kia của các địa phương và dân tộc vẫn tự cung tụ’ cấp, ta thấy phát triển

hệ đó.
Các sự vật, hiện tượng tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau
bao nhiêu, song chúng đều chỉ là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất,
thống nhất - thế giới vật chất. Nhờ có tính thống nhất đó, chúng không thể tồn tại
biệt lập, tách rời nhau, mà tồn tại trong sự tác động qua lại, chuyển hoá lẫn nhau
theo những quan hệ xác định. Chính trên cơ sở đó, triết học duy vật biện chứng
khẳng định rằng, mối liên hệ là phạm trù triết học dùng để chỉ sự quy định, sự
chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các mặt của một sự vật,
của một hiện tượng trong thế giới. Do đó mọi mối liên hệ đều mang tính khách
quan, là vốn có của mọi sự vật, hiện tượng.
Mối liên hệ không chỉ mang tính khách quan, mà còn mang tính phổ biến. Bởi lẽ,
bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng liên hệ với sự vật hiện tượng khác. Không có sự
vật hiện tượng nào nằm ngoài mối liên hệ. Trong thời đại ngày nay không một
quốc gia nào không có quan hệ, không có liên hệ với các quốc gia khác về mọi mặt
của đời sống xã hội. Chính vì thế mà hiện nay trên thế giới đã và đang xuất hiện xu
hướng toàn cầu hoá, khu vực hoá mọi mặt của đời sống xã hội. Nhiều vấn đề đã và
đang trở thành vấn đề toàn cầu như : đói nghèo, bệnh hiểm nghèo, môi trường sinh
thái, dân số và kế hoạch hoá gia đình, chiến tranh và hoà bình .Ngoài ra, mối liên
hệ được biểu hiện dưới những hình thức riêng biệt, cụ thể theo điều kiện nhất định
Song, dù dưới hình thức nào, chúng cũng chỉ là biểu hiện của mối liên hệ phổ biến
nhất, chung nhất.
Mặt khác, mối liên hệ là phạm trù triết học dùng để chỉ sự quy định, sự tác động
qua lại, sự chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hoặc giữa các mặt của
sự vật hiện tượng, mà sự vật hiện tượng luôn tồn tại và vận động không ngừng theo
nhiều cách thức khác nhau. Do đó mà mối liên hệ còn mang tính đa dạng. Và trong
mỗi sự vật hiện tượng có thể bao gồm rất nhiều loại mối liên hệ, chứ không phải
chỉ có một cặp mối liên hệ xác định.
“Toàn cầu hoá” là một xu hướng phát triển tất yếu của lịch sử nhân loại, mà trước
hết là tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra sôi động. Cách đây hơn 150
năm, Các Mác đã dự báo xu hướng này và ngày nay đã trở thành hiện thực. Theo

lượng đã tạo ra một khối lượng tới hạn để số lượng biến thành chất mới; xu hướng
quốc tế hóa, khu vực hoá đã chuyển thành xu hướng toàn cầu hoá trong thời đại
ngày nay. Nó là một trong những xu thế lịch sử tất yếu do quy luật phát triển của
lực lượng sản xuất chi phối.
Và trong đó đặc trưng nổi bật của toàn cầu hoá kinh tế là nền kinh tế thế giới tồn
tại và phát triển như một chỉnh thế, trong đó mỗi quốc gia là một bộ phận, có quan
hệ tương tác lẫn nhau, phát triển với nhiều hình thức phong phú. Tham gia toàn cầu
hoá kinh tế, các quốc gia vẫn hoàn toàn độc lập về chính trị, xã hội, vẫn là các chủ
thế tự quyết định ý thức hệ, vận mệnh và con đường phát triển của mình. Toàn cầu
hoá kinh tế làm cho các quốc gia ngày càng phụ thuộc vào nhau về vốn, kỹ thuật,
công nghệ, nguyên liệu và thị trường. Đến nay toàn cầu hoá kinh tế đã cuốn hút
nhiều quốc gia ở khắp các châu lục, đã có 27 tổ chức kinh tế khu vực và toàn cầu
ra đời và hoạt động [ Thẩm Kỳ Như - Trung Quốc không làm bất tiên sinh Viện
TTKH, Học viện CTQG HCM, H1999, tr358-359 ] Đây là sự phát triển mới chưa
từng có. Lịch sử đã chứng tỏ không một quốc gia nào, dù lớn và giàu đến đâu,
cũng không thể sản xuất được tất cả các sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Chúng ta
không quên 100 năm về trước Trung Quốc đóng cửa nền kinh tế để rồi phải chịu sự
thụt lùi về mọi mặt. Thành tựu có được như ngày nay là nhờ vào mở cửa kinh
tế.Như vậy rõ ràng xu thế này là xu thế phát triển tất yếu của thời đại không thể
khác được. Chỉ có những quốc gia nào nắm bắt nhịp xu thế này, biết tận dụng cơ
hội, vượt qua thách thức mới đứng vững và phát triển. Cự tuyệt hay khước từ toàn
cầu hoá kinh tế tức là tự gạt mình ra ngoài lề của sự phát triển.
II. NHẬN ĐỊNH VỀ NHỮNG CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI VIỆT NAM
Những cơ hội mà Việt Nam có được khi tham gia hội nhập kinh tế quốc tế
Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình “mở cửa” nền kinh tế, đưa các doanh nghiệp
trong nước tham gia tích cực vào cạnh tranh, quốc tế. Hội nhập kinh tế quốc tế
chúng ta có cơ hội tích luỹ được những tiền đề, những điều kiện cho một trình độ
phát triển mới. Trước hết chúng ta có cơ hội thu hút vốn, khoa học, kỹ thuật công
nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lý kinh tế từ bên ngoài và mở rộng thị trường để
đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đưa đất nước ra khỏi tình trạng

bên ngoài, phải thả nổi tiền tệ, phải tư nhân hoá, phải giảm mạnh vai trò kiểm soát
của Nhà nước theo hướng: “Nhà nước tối thiểu, thị trường tối đa”. Vì vậy các
doanh nghiệp trong nước phải chấp nhận tư cách thành viên cạnh tranh ngang bằng
các nước khác. Mà xu hướng tự do hoá thương mại quốc tế càng phát triển thì cạnh
tranh quốc tế ngày càng khốc liệt. Điểm đặc biệt là ta phải cạnh tranh ngay từ đầu,
trên tất cả các mặt trận, với những thế lực mạnh hơn nhiều về thực lực và trình độ.
Tại diễn đàn Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá XI, Thủ tướng Phan Văn Khải cũng
nhiều lần nhấn mạnh : “Sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam và nền kinh
tế thua kém nhiều nước xung quanh là điều bất lợi lớn nhất khi hội nhập kinh tế
quốc tế” Hội nhập kinh tế quốc tế, chúng ta đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi cơ
cấu kinh tế, đầu tư theo chiều sâu để nền kinh tế đủ sức cạnh tranh trên thị trường
quốc tế. Bên cạnh đó, chúng ta đứng trước khó khăn rất lớn trong việc điều chỉnh
hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách làm sao vừa bảo đảm cho đổi mới thành
công, nền kinh tế phát triển bền vững; vừa phù hợp với cam kết quốc tế; lại có khả
năng khắc phục những tiêu cực, rủi ro do hội nhập đem lại. Nhìn chung, nếu không
vượt qua được những thách thức này, chúng ta không thể có chủ nghĩa xã hội trong
thực tế. Mặt khác, toàn cầu hoá đang bị chủ nghĩa tư bản chi phối trên các lĩnh
vực : thị trường, khoa học - công nghệ và vốn. Các nước tư bản đang mưu toan
ding những lợi thế này để gây sức ép đối với chúng ta. Thực tế này đe doạ tấn công
vào chủ quyền quốc gia, là xói mòn các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc, đe
doạ sự ổn định về kinh tế và xã hội của đất nước. Hơn bao giờ hết, chúng ta cần
tỉnh táo trong từng bước hội nhập, cần phân tích tính hai mặt của toàn cầu hoá để
nhận thức được những mặt, những xu hướng, những tác động, những quy luật vận
động của nó. Trên cơ sở đó chủ động tìm ra con đường, cách thức biện pháp phù
hợp trong từng bước hội nhập để tiếp tục con đường phát triển theo định
class="bi x0 y44 w3 h7"