Sử dụng hiệu quả băng (đĩa) ghi âm
để dạy học tiếng Anh lớp 12 theo sách giáo khoa chuẩn .
Ths. Lê Thị Nhung
(Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam)
I. Những vấn đề chung
Sách giáo khoa tiếng Anh ở trường phổ thông nói chung, ở trường Trung
học phổ thông nói riêng đều được biên soạn theo chủ điểm (Theme - based) và
chọn đường hướng giao tiếp (Communicative approach) làm định hướng cơ
bản. Đường hướng giao tiếp nhấn mạnh việc học ngoại ngữ phải có ý nghĩa và
thực tế. Học sinh học ngoại ngữ để giao tiếp nên cần phải được rèn luyện cả bốn
kĩ năng (nghe, nói, đọc, viết), ngữ pháp, từ vựng, và các chức năng. Các kĩ thuật
thường dùng trong phương pháp này là làm việc theo cặp (pair-work), theo
nhóm (group-work), các hoạt động có khoảng trống thông tin, hoặc sắm vai…
Tiếng Anh 12 được biên soạn dựa theo chương trình tiếng Anh Trung học
phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiếp tục phát huy những quan điểm và
phương pháp dạy học thông suốt từ lớp 6, bao gồm 16 đơn vị bài học và 6 bài
ôn. Mỗi đơn vị bài học ứng với một chủ đề cụ thể, gồm các mục: Reading: Bao
gồm một hoặc một số đoạn văn có độ dài khoảng hơn 300 từ, nhằm giúp học
sinh làm quen với chủ đề của đơn vị bài học; Speaking: Các hoạt động luyện
nói theo các chức năng ngôn ngữ hay chủ đề của đơn vị bài học; Listening:
Gồm các đoạn văn, các đoạn hội thoại liên quan đến chủ đề bài học, nhằm rèn
luyện các kĩ năng nghe hiểu của học sinh; Writing: Các hoạt động nhằm phát
triển kĩ năng viết tiếng Anh cho học sinh như viết thư cá nhân, thư mời, miêu tả
thông tin trong các biểu bảng, …; Language Fucus: Gồm hai mục chính
Pronunciation và Grammar (and Vocabulary). Pronunciation giúp học sinh
luyện cách phát âm những phụ âm cuối từ, âm tiết có trọng âm trong những từ
có hai âm tiết trở lên, nhịp điệu và các đường nét ngữ điệu cơ bản trong tiếng
Anh. Grammar (anh Vocabulary) gồm những vấn đề ngữ pháp và từ vựng
được cho là trọng tâm của đơn vị bài học; Sáu bài ôn tập được trình bày dưới
hình thức Test Yourself; giúp học sinh tự kiểm tra khả năng và nhận thức của
mình sau khi các em đã học xong từ hai đến ba đơn vị bài học.

Unit 10: Nghe đọc bài khoá về endangered species; bài về con Đười ươi;
học cách nói có nhịp điệu.
Unit 11: Nghe đọc bài khoá về Books; bài nói về một cuốn sách; và học
cách nói có nhịp điệu.
2
Unit 12: Nghe đọc bài khoá về Water sports; bài nghe về môn bơi; và
cách đọc lướt âm.
Unit 13: Nghe đọc bài khoá về The 22
nd
sea games; nghe bài báo về
Amnat, người chiến thắng trong Sea Game 22; và học cách nối từ trong câu,
Unit 14: Nghe đọc bài khoá về International Orgnisation; nghe bài về
Liên hợp quốc; và học cách nói xuống giọng.
Unit 15: Nghe đọc bài về Woman in society; bài về cuộc sống của phụ nữ
trong xã hội; học cách nói lên giọng.
Unit 16: Nghe đọc bài khoá về The association of South East Asian
Nations; Bài hội thoại giữa 2 bố con về các nước Asean; học cách nói lên giọng,
và xuống giọng.
III. Sử dụng hiệu quả băng/ đĩa ghi âm
Tiếng Anh là ngôn ngữ ngữ điệu, trong khi đó tiếng Việt là ngôn ngữ
thanh điệu. Người nói tiếng Anh chỉ nhấn mạnh vào những từ mang thông tin
chính trong câu. Trong những từ được nhấn mạnh của câu thì những âm tiết có
trọng âm được nói rõ còn âm tiết không có trọng âm thường bị lướt hoặc nuốt
âm. Chính vì vậy, nghe một văn bản bằng tiếng Anh qua băng hoặc đĩa ghi âm
thường là một khó khăn lớn đối với học sinh, kể cả học sinh lớp 12. Bên cạnh
yếu tố tâm lý (nhiều em cho rằng nghe là một kĩ năng khó nhất) thì việc thiếu
các gợi ý trực quan của giáo viên cũng là một lý do cần được quan tâm. Chính
vì vậy, trước khi nghe, giáo viên cần phải chuẩn bị nội dung, ngôn ngữ, đặc biệt
là tâm lý nghe cho học sinh.
1. Cấu trúc các bài nghe trong mỗi đơn vị bài học

con thiếu : học sinh nghe lần một để tập trung vào vị trí các thông tin thiếu, lần
hai nghe để lấy thông tin chính xác, không cần thiết phải nắm được nội dung
của cả đoạn. Ngược lại, đối với những dạng bài tập trả lời câu hỏi hay tóm tắt
nội dung thì phải nghe để lấy được nội dung của cả đoạn. Trong dạng bài tập
này, giáo viên nên yêu cầu học sinh áp dụng kĩ năng tóm tắt, nghe thông tin chi
tiết Mỗi bài tập chỉ nên nghe 2 lần, nhưng nếu các em tự luyện nghe thì có
thể nghe lại từ một đến 2 lần nữa, dừng lại ở những đoạn chưa rõ, cũng có thể
sử dụng đáp án để nghe hiểu sau khi đã làm xong bài tập.
Để phát triển kĩ năng nghe, giáo viên giúp học sinh vận dụng các kĩ năng
khác nhau như: đoán, xử lí và bỏ qua những từ mới chưa biết, nhận ra những
4
đoạn được lặp lại, căn thời gian Ngoài ra học sinh cũng cần áp dụng các kiến
thức và kinh nghiệm có sẵn về cùng chủ đề để đoán và trả lời.
IV. Ví dụ gợi ý:
Trên cơ sở ngữ liệu trong phần Listening, Unit 8 sách giáo khoa Tiếng
Anh 12, tác giả xin đưa ra gợi ý hướng dẫn giáo viên sử dụng băng (đĩa) ghi âm
trong giờ nghe hiểu sao cho có hiệu quả.
Mục đích của bài: Nhằm phát triển kĩ năng nghe để lấy thông tin chi
tiết, kĩ năng ghi chép lấy ý chính và kĩ năng thảo luận về một chủ đề cụ thể
Giai đoạn trước khi nghe (khoảng 7 phút):
- Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo cặp và trả lời các câu hỏi liên quan
đến tuổi thọ của con người. Ví dụ như:
What is healthy food? Tell at least three of healthy food you are used to eating?
- Giáo viên viết lên bảng một số từ mới liên quan đến phần task 1, task 2, và
giải thích nghĩa và yêu cầu học sinh phát âm lại như: life expectancy, eternal
life, …
- Hỏi và yêu cầu học sinh đoán các thông tin trong bài sắp nghe.
Giai đoạn trong khi nghe (khoảng 25 phút):
(Giáo viên tua băng đến đoạn học sinh sắp được nghe trước khi bài học bắt
đầu.)

nói tiếng Anh. Do đó, việc sử dụng băng đĩa ghi âm để dạy tiếng Anh cho học
sinh sao cho có hiệu quả là rất cần thiết, nhất là với học sinh lớp 12, giúp các
em làm quen được với các biến thể tiếng Anh, có thể nghe hiểu người nói tiếng
Anh đến từ các quốc gia khác nhau để các em có nền tảng ngoại ngữ tốt, chuẩn
bị cho các bước tiếp theo trong sự nghiệp của mình.
Tài liệu tham khảo:
1. Hoàng Văn Vân, Nguyễn Thị Chi, Hoàng Thị Xuân Hoa (2006). Đổi mới
phương pháp dạy tiếng Anh ở Trung học phổ thông ở Việt Nam. Nhà xuất bản
Giáo dục.
2. Hoàng Văn Vân, Hoàng Thị Xuân Hoa, Vũ Thị Lợi, Đào Ngọc Lộc, Đỗ Tuấn
Minh, Nguyễn Quốc Tuấn (2008). Tiếng Anh 12. Nhà xuất bản Giáo dục.
3. Nguyễn Quốc Hùng, M.A (2006). Kỹ thuật học nghe hiểu tiếng Anh. Nhà
xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
6
4. Nguyễn Quốc Hùng, M.A (2004). Kỹ thuật dạy Tiếng Anh. Nhà xuất bản
giáo dục
5. Richard, J & T. Rodgers. (1986). Approaches and Methods in Language
teaching. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Thái Hoàng Nguyên (2004). Sổ tay người dạy tiếng Anh. Nhà xuất bản Giáo
dục.
7. Underwood, M (1989). Teaching Listening. London: Longman.
7