phần Nhiệt học
1 nội năng sự truyền nhiệt
1.1. một quả cầu bằng đồng khối lợng 1kg, đợc nung nóng đến nhiệt độ 100
0
C và
một quả cầu nhôm khối lợng 0,5 kg, đợc nung nóng đến 50
0
C. Rồi thả vào một
nhiệt lợng kế bằng sắt khối lợng 1kg, đựng 2kg nớc ở 40
0
C. Tính nhiệt độ cuối
cùng của hệ khi cân bằng.
1.2. Có n chất lỏng không tác dụng hóa học với nhau ,khối lợng lần lợt
là:m
1
,m
2
,m
3
m
n
.ở nhiệt độ ban đầu t
1
,t
2
, t
n
.Nhiệt dung riêng lần lợt
là:c
1
,c

=8900kg/m
3
, C= 400j/kg độ.
1.5. Để sử lí hạt giống ,một đội sản xuất dùng chảo gang có khối lợng 20kg,để
đun sôi 120lít nớc ở 25
0
C. Hiệu suất của bếp là 25%.Hãy tính xem muốn đun sôi
30 chảo nớc nh thế thì phải dự trù một lợng than bùn tối thiểu là bao nhiêu ? Biết
q=1,4.10
7
j/kg; c
1
=460j/kg.K; C
2
=4200j/kgđộ.
1.6. Đun một ấm nớc bằng bếp dầu hiệu suất 50%, mỗi phút đốt cháy hết 60/44
gam dầu. Sự tỏa nhiệt của ấm ra không khí nh sau: Nếu thử tắt bếp 1 phút thì nhiệt
độ của nớc giảm bớt 0,5
0
C. ấm có khối lợng m
1
=100g, NDR là C
1
=600
0
j/kg độ, N-
ớc có m
2
=500g, C
2

300g,thì sau 10 phút nớc sôi .Nếu dùng bếp và ấm trên để đun 2 lít nớc trong cùng
điều kiện thì bao lâu nớc sôi. Biết nhiệt do bếp cung cấp đều đặn,NDR của nớc và
nhôm lần lợt là: C=1=4200j/kgđộ, c
2
=880j/kgđộ.
1.9/. Có2 bình, mỗi bình đựng một chất lỏng nào đó. Một học sinh múc từng ca
chất lỏng ở bình 2 trút vào bình 1 và ghi lại nhiệt độ ở bình 1 sau mỗi lần trút:
20
0
C,35
0
C,bỏ xót, 50
0
C. Tính nhiệt độ cân bằng ở lần bỏ xót và nhiệt độ của mỗi
ca chất lỏng lấy từ bình 2. Coi nhiệt độ và khối lợng của mỗi ca chất lỏng lấy từ
bình 2 là nh nhau, bỏ qua sự mất nhiệt cho môi trờng.
( bài tập tơng tự :69
*
, 70
*
, 72
*
/S121/lớp 8)
II.Sự chuyển thể của các chất
2.1/. Làm cácbài tập 66,68,69,73,74,75,76,77,78,79,80
*
(sách 121/ nc8)
2.2/.bài 133,135, 139 140, 148 ,150, (Sách 200/cl)
III.Một số bài tập về đồ thị
3.1/. đồ thị:làm các bài tập 134,142,151(sách 200 cl),

4.5
*
/. Một quả bóng có khối lợng 0,8kg, rơi không vận tốc ban đầu từ độ cao h=
2m xuống nền nhà cứng. Khi chạm sàn nhà quả bóng nảy lên , vận tốc của quả
bóng khi rời khỏi sàn là 2m/s .
a. tính phần cơ năng của quả bóng đã chuyển hóa thành nhiệt năng.
b. Tính độ cao lớn nhất mà quả bóng có thể nảy lên đợc.
V.Một số bài tập thực hành
5.1/. Trình bày phơng án xác định nhiệt dung q
k
của một nhiệt lợng kế và nhiệt
dung riêng C
k
của chất làm nhiệt kế đó .Dụng cụ: NLK, NK, nớc( đã biết C
n
),bình
đun bếp điện ,cân và bộ quả cân.
5.2/. Nêu phơng án xác định NDR của một chất rắn với các dụng cụ sau: Nớc(đã
biết C
n
),NLK ( đã biết C
k
), nhiệt kế, cân và bộ quả cân, bình đun , bếp điện.,dây
buộc. ( mở rộng: xét trờng hợp C
k
cha biết)
5.3 Hãy nêu cách xác định NNC của nớc đá bằngcác dụng cụ sau: NLK(đã biết
C
k
) ,NK, cân và bộ quả cân, nớc (đã biết C

khi đặt tay lên các vật bằng gỗ ? Có phải do nhiệt độ của đồng thấp hơn của gỗ
không?
6.3. a.Tại sao về mùa đông mặc áo bông ta lại thấy ấm?
b.Tại sao về mùa hè ở nhiều sứ nóng ngời ta thờng mặc áo dài hoặc quấn
quanh nguời
những tấm vải lớn. Còn ở nớc ta lại thờng mặc quần áo ngắn?
6.4 Tại sao trong cái ấm điện dây đun đợc đặt gần sát đáy ấm,còn trong tủ lạnh
thông thờng ngăn làm đá lại đợc đặt ở trên cùng?
6.5 Tại sao về mùa hè mặc áo trắng ta cảm thấy mát hơn áo có màu sẫm?
6.6. Thành phía ngoài xi lanh của các động cơ nổ có gắn thêm các cánh bằng kim
loại để làm gì?
6.7. Vào lúc thời tiết lạnh lẽo ,có nhiều động vật khi ngủ đã cuộn tròn mình lại
.Tại sao?
6.8. Dùng sợi tóc quấn chặt vào ống nhôm nhỏ hay cái nắp bút bằng kim loại.Rồi
lấy một que diêm đốt. Sợi tóc không cháy. Giải thích tại sao? Nếu quấn sợi tóc lên
gỗ rồi làm lại nh trên thì sợi tóc lại cháy.Tại sao?
6.9.a. Tại sao về mùa hè ban ngày thờng có gió thổi từ biển vào lục địa,còn ban
đêm lại thờng có gió thổi từ lục địa ra biển?
b. Tại sao về mùa hè ở nớc ta thờng có gió đông nam, còn mùa đông lại thờng có
gió mùa đông bắc.
6.10. Về mùa hè nằm cạnh cửa sổ đã đóng kín và không có khe hở nào, ta vẫn
cảm thấy có gió thổi từ cửa sổ vào cơ thể .Tại sao?
6.11.Tại sao khí hậu ở vùng ven biển lại điều hòa hơn những vùng ở sâu trong lục
địa?
6.12 a. Nớc đá có tan đợc không , nếu đặt nó ở buồng ổn nhiệt có nhiệt độ 0
0
C?
b. Nớc có đông đặc đợc không nếu ta đặt nó trong buồng ổn nhiệt có nhiệt dộ
0
0

Sự nở vì nhiệt-Sự dẫn nhiệt
6.25 Tại sao khi đặt đờng ray xe lửa ngời ta không đặt các thanh ray sát khít nhau
mà phải để một khe hở nhỏ giữa chúng?
6.26 Tại sao trong kết cấu bê tông, ngời ta chỉ dùng thép mà không dùng các kim
loại khác nh đồng chẳng hạn?
6.27 Khi nhúng một nhiệt kế vào một cốc nớc nóng, ta thấy thoạt tiên mực thủy
ngân trong ống quản tụt xuống rồi sau đó mới dâng lên.Tại sao?
6.28 Tại sao khi rót nớc sôi đột ngột thì cốc thủy tinh có thành dày lại dễ nứt hơn
cốc thủy tinh có thành mỏng?Muốn cốc không bị vỡ thì khi rót nớc sôi ta cần làm
thế nào?
6. 29.Nắp sắt của một lọ mực khó mở,nếu hơ nóng nắp lên lại có thể mở đợc dễ
dàng. Tại sao?
Sự chuyển hóa năng lợng trong các quá trình cơ và nhiệt
Ôn tập HSG vật lý 9
5
6.30 .Ô tô đang chạy nhanh nếu ngời lái xe phanh gấp ta thấy trên đờng in một vệt
rất rõ đồng thời ngửi thấy mùi khét .Tại sao?
6.31
*
Một chai thủy tinh đợc đậy kín bằng một nút cao su nối với một bơm tay.
Khi bơm không khí vào chai ,ta thấy tới một lúc nào đó nút cao su bật ra đồng thời
trong chai xuất hiện sơng mù do nghững giọt sơng nhỏ tạo thành. Hãy giải thích
tại sao?
Một số bài tập bổ sung lần 2
sự nở vì nhiệt
10.1.Trong hình 7.1, các bình đặt rên mặt bàn, chứa nớc ở 4
0
C, và có mực nớc ngang nhau. Khi đốt nóng các bình ấy
thì áp suất của nớc lên đáy mỗi bình thay đổi nh thế nào?bỏ
qua sự nở của các bình.

2kg nớc đá và 2 kg một chất đễ nóng chảy và không hòa tan
trong nớc. Nhiệt độ ban đầu của cả bình là -40
0
C, Dây đốt
nóng bắt đầu hoạt động( công suất tỏa nhiệt của dây không đổi). Nhiệt độ trong
bình biến thiên theo thời gian nh ở đồ thị hình-3.5 Nhiệt dung riêng của nớc đá
C
đ
=2000j/kgđộ, của chất rắn X là C
1
=1000j/kgđộ. Hãy xác định nhiệt nóng chảy
của chất rắn X và nhiệt dung riêng của chất lỏng X .
liên hệ giữa
0
C,
0
F và
0
K.
Ôn tập HSG vật lý 9
6
12.1.thang nhiệt độ Celsi, kíhiệu
0
C,lấy nhiệt độ nớc đá đang tan ở
0
C và hơi nớc
đang sôi ở 100
0
C.một nhiệt kế lấy thang nhiệt độ Farenheit,kí hiệu
0

a. Số đo nhiệt độ của 2 thang đo trên có cùng giá trị ở nhiệt độ nào.
b. Nhiệt dung riêng của nớc ứng với thang nhiệt độ Celsi là 4200j/kg độ có giá trị
là bao nhiêu trong thangnhiệt độ Farenheit?.
Sự chuyển thể của các chất
13.1.Ngời ta cần rót nitơ lỏng ở nhiệt độ sôi của nó t
1
=-196
0
C vào một bình hình
chữ nhật có chiều dài a=24cm, rộng b=20cm, đựng nớc ở t
2
=25
0
C. Sau khi nitơ
bốc hơi, nớc lạnh tới 0
0
Cvà bị phủ một màng mỏng nớc đá ở cùng nhiệt độ. Xác
định bề dày h của màng nớc đá. Xem rằng nitơ đã bốc hơi ở bề mặt nớc đá và lấy
đi của nớc một nữa nhiệt lợng cần thiết. Biết thể tích nớc trong bình ban đầu là
V=1l, khối lợng nitơ m
1
=0,8 kg, NDR của nớc và hơi nitơ làC=1050j/kg.k,
C
2
=4200j/kg.k, NHH của nitơ lỏng L=0,2.10
6
j/kg, KLR của nớc đá D
3
=900kg/m
3

với môi trờng.
13.4. Một bình đựng hỗn hợp nớc và nớc đá ở 0
0
C. Ngời ta cung cấp cho hỗn hợp
một nhiệt lợng đủ để giữ cho nhiệt độ hỗn hợp không thay đổi, cón thể tích của
Ôn tập HSG vật lý 9
7
hỗn hợp giảm một lợng

v. Gọi KLR của nớc ở 0
0
C là D
n
, của nớc đá D
đ
, NNC
của nớc đá là . Tính.
a. Khối lợng m của phần nớc đá đã tan thành nớc.
b. Nhiệt lợng Q cần cung cấp cho hỗn hợp.
c. Ngời ta muốn đa hỗn hợp nớc và nớc đá trở về trạng thái ban đầu bằng cách đổ
vào hỗn hợp này một chất lỏng có nhiệt độ t
0
C và không tan trong nớc. Hỏi khối l-
ợng chất lỏng cần dùng. . biết NDR của nó là C.(bỏ qua sự trao đổi nhiệt với môi
trờng)
13.5. Nhiệt nóng chảy của một chất sẽ thay đổi bao nhiêu khi ta hạ nhiệt độ nóng
chảy của nó xuống t
0
C. biết nhiệt dung riêng của chất đó ở thể lỏng và thể rắn là
C

1


T =mC
2

T+ m
1

13.6 Một bình hình trụ tiết diện s; chiều cao h; đựng đầy nớc đá ở 0
0
C , đợc làm
đông đặc từ nớc đá trong bình. Hỏi khi 70% nớc đá trong bình tan thành nớc, thì
chiều cao cột nớc trong bình là bao nhiêu?
( gợi ý:thể tích nớc đá trong bình ? là V=Sh thể tích nớc đá bị tan; V
1
=70% Sh.
Gọi chiều cao cột nớc tạo thành là h
1
h
1
S D
n
= 70% hS D
đ
h
1
=70% hD
đ
/D

8
13.8.Ngời ta bỏ một cục sắt có khối lợng m
1
=100g có nhiệt độ t
1
=527
0
C vào một
bình chứa m
2
=1kg nớc ở t
2
=20
0
C. hỏi có bao nhiêu kg nớc đã kịp hóa hơi ở 100
0
C.
biết nhiệt độ cuối cùng của hỗn hợp là t=24
0
C. nhiệt dung riêng của sắt
C
1
460j/kgđộ, nhiệt hóa hơi của nớc ở 100
0
Cl là = 2,3.10
6
j/kg.
13.9 Trong một cục nớc đá lớn ở

0

b. Hỏi có bao nhiêu % nớc bị bay hơi, bình đợc cách nhiệt hoàn toàn. NHH của
nứơc ở 0
0
C là L=2,48. 10
5
j/kg, NNC của nớc đá = 3.3.10
5
j/kg.
c. Cũng hỏi nh câu b. Cho rằng 1/2 nhiệt lợng cần thiết để nớc đá hóa hơi đợc lấy
từ môi trờng.
13.12. Một nhiệt lợng bằng bao nhiêu tỏa ra khi làm đông đặc 1 g nớc đã đợc làm
cóng đến -10
0
C.
13.13. Đổ và nhiệt lợng kế một lợng kế một lợng nớc có khối lợng 0,5kg ở 20
0
C,
rồi thả vào nớc một miếng nớc đá có khối lợng 2kg ở nhiệt độ -40
0
C. Xác định
nhiệt độ và thể tích Vcủa hỗn hợp trong nhiẹt lợng kế sau khi cân bằng nhiệt đợc
thiết lập. Bỏ qua sự trao đổi nhiệt với nhiệt lợng kế và môi trờng bên ngoài.
( NDR và KLR của các chất nh SGK)
Sự truyền nhiệt.
14.1. Ba khối đồng hình lập phơng A,B,C giồng nhau,Các khối A và B có nhiệt độ
0
0
C, khối C có nhiệt độ 200
0
C. Bằng cách cho các khối tiếp xúc với nhau, thì liệu

a. Khối lợng của đồng và nớc.
b. với điều kiện của miếng kim loại A và B nh thế nào thì đồng và nớc coi nh
không tham gia vào quá trình trao đổi nhiệt (t
a


t
b


t
0
)?
14.3
**
bài 87 121/SNC8)
Bảo toàn năng lợng
15.1**.Trong một nhiệt lợng kế hình trụ có diện tích đáy S=30cm
2
, ngời ta đổ vào
m
1
= 200cm
3
nớc ở nhiệt độ t
1
= 30
0
C và bỏ vào một cục nớc đá khối lợng m
2

. (B2.56/NC8)
Một số bài toán thực hành khác:
5.7 Hãy nêu phơng án xác định NDR của một chất lỏng( không phản ứng hóa học
với nớc và các vật chứa) khi cho các dụng cụ trong từng trờng hợp dới đây:
a. Nớc (đã biết C
n
); nhiệt lợng kế ( đã biết C
k
); nhiệt kế ;cân và bộ quả cân; bìh
đun; bếp điện.
b
**
. Nớc( đã biếtC
n
);NLK (đã biết C
k
); ; nhiệt kế; bình đun; bếp điện; cân ( nhng
không có bộ quả cân); hai cái cốc giống nhau.
Ôn tập HSG vật lý 9
10
c. hai nhiệt lợng kế giống nhau; hai nhiệt kế;hai dây may so giống nhau; nguồn
điện thích hợp; nớc; cân (nhng không có bộ quả cân; ; một cốc.
d
**
. Cân ( không có bộ quả cân); nhiệt lợng kế;nhiệt kế; nớc; cốc; nguồn điện; dây
may so; đây điện; ngắt điện; cát; đồng hồ bấm giây
(2.39/cc8)
5.8 . a; Xác định NHH của nớc với các dụng cụ sau: nớc ( biết C
n
); bình đun