SỞ GD VÀ ðT BÌNH ðỊNH
Trường THPT Lý Tự Trọng
ðỀ THI THỬ TN.THPTQG – XÉT ðẠI HỌC
Môn: NGỮ VĂN. NĂM HỌC 2014-2015
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát ñề
PHẦN I. ðọc hiểu (3,0 ñiểm)
ðọc ñoạn trích và trả lời các câu hỏi sau:
Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ ; từng tiếng một vang ra ñể gọi buổi
chiều. Phương tây ñỏ rực như lửa cháy và những ñám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre
làng trước mặt ñen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một buổi chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài ñồng
ruộng theo gió nhẹ ñưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi ñã bắt ñầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên
mấy quả thuốc sơn ñen ; ñôi mắt chị bóng tối ngập ñầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm
thía vào tâm hồn thơ ngây của chị ; Liên không sao hiểu, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước
cái giờ khắc của ngày tàn.
(Trích “Hai ñứa trẻ”- Thạch Lam, Ngữ văn 11, tập 1, NXB giáo dục Việt Nam 2011)
1. Cho biết văn bản trên nói về ñiều gì?
2. Hãy xác ñịnh và nêu ý nghĩa tác dụng của biện pháp tu từ trong ñoạn một của văn bản.
3. Cho biết các phương thức biểu ñạt trong văn bản và phương thức biểu ñạt nào là chủ yếu?
4. Giải thích cách sử dụng dấu chấm phẩy “;” trong câu cuối của văn bản.
5. Nhận xét gì về nét ñặc sắc nghệ thuật trong văn bản trên?
PHẦN II. Làm văn ( 7 ñiểm)
Câu 1. (3 ñiểm)
ðể sống ñược hàng ngày tất nhiên phải dựa vào những “giá trị tức thời”, nhưng ñể có phẩm
chất, cốt cách nhất ñịnh phải dựa vào “giá trị bền vững”.
Suy nghĩ của anh/chị như thế nào về vấn ñề trên?
Câu 2. (4 ñiểm)
Phân tích cảm hứng về ñất nước qua hai ñoạn thơ:
“Quân ñi ñiệp ñiệp trùng trùng
Ánh sao ñầu súng bạn cùng mũ nan
Dân công ñỏ ñuốc từng ñoàn

Tác dụng: hình ảnh miêu tả trong ñoạn văn có tính gợi hình, gợi cảm. Thiên nhiên
trở nên tươi ñẹp thơ mộng trong thời khắc của ngày tàn.
0,5

3 Cho biết các phương thức biểu ñạt trong văn bản và phương thức biểu ñạt
nào là chủ yếu?
- Phương trức biểu ñạt trong văn bản: miêu tả, biểu cảm.
- Phương trức biểu ñạt chủ yếu trong văn bản: miêu tả.
0,5

4 Giải thích cách sử dụng dấu chấm phẩy “;” trong câu cuối của văn bản.
- Dấu chấm phẩy là một dấu câu thông dụng, có tác dụng ngắt quãng câu hoặc
dùng ñể liệt kê.
- Dấu chấm phẩy dùng trong câu cuối của văn bản ñể chỉ ranh giới giữa các vế
trong câu ghép song song, giữa các vế có sự liệt kê, bổ sung về nghĩa.
0,5

5 Nhận xét gì về nét ñặc sắc nghệ thuật trong văn bản trên?
- Nghệ thuật ñặc sắc trong văn bản trên là nghệ thuật miệu tả, Biểu hiện:
+ quan sát tinh tế: không gian tĩnh lặng, màu sắc hài hòa nhưng có tính ñối lập
giữa sáng và tối, âm thanh ña dạng nhưng gần gũi.
+ dùng từ ngữ, hình ảnh có tính hình tượng và ñầy chất thơ thông qua lối nhân
hóa, so sánh, miêu tả cảnh và tâm trạng bâng khuâng, man mác.
1,0
Phần II
Làm văn

Cân 1 ðể sống ñược hàng ngày tất nhiên phải dựa vào những “giá trị tức thời”,
nhưng ñể có phẩm chất, cốt cách nhất ñịnh phải dựa vào “giá trị bền vững”.
Suy nghĩ của anh/chị như thế nào về vấn ñề trên?

sống thực dụng, coi trọng vật chất, chỉ nhìn thấy những lợi ích trước mắt (dẫn
chứng).
* Giá trị bền vững
- ðể cuộc sống thật sự có ý nghĩa, con người nhất ñịnh phải vươn tới những giá
trị tinh thần tốt ñẹp (dẫn chứng).
- Tuy nhiên, cốt cách, phẩm giá con người không thể có tức thời trong ngày một
ngày hai, mà ñó là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện, bồi ñắp lâu dài về tâm
hồn, trí tuệ, hành ñộng ðó cũng là cách ñể con người có một cuộc sống bền
vững, không chỉ giới hạn trong thời gian ñời người mà còn trong sự ghi nhận lâu
dài của cộng ñồng (dẫn chứng).
1,0
Ý 4 Quan ñiểm của bản thân về vấn ñề
- Mối quan hệ giữa hai giá trị: Vừa ñối lập vừa thống nhất. Con người cần có
những giá trị tức thời ñể duy trì cuộc sống, cũng rất cần những giá trị bền vững ñể
sống có ý nghĩa.
- Những giá trị tức thời, nếu có ý nghĩa tích cực, ñược xã hội ñón nhận, gìn giữ,
lưu truyền sẽ trở thành những giá trị bền vững (dẫn chứng). Trong khi ñó, có
những giá trị ñã ñược hình thành từ lâu, qua thực tiễn không còn phù hợp, trở nên
lạc hậu, lỗi thời sẽ bị ñào thải (dẫn chứng). Cứ thế, các giá trị ñược sàng lọc,
chuyển hoá, làm cho cuộc sống con người ngày càng tốt ñẹp hơn.
0,75
Ý 5 Bài học nhận thức và hành ñộng:
- Nhận thức ñược vai trò, ý nghĩa của mỗi giá trị.
- Hình thành kĩ năng sống, biết tiếp nhận hợp lí trước các giá trị của cuộc sống.
- Phải có bản lĩnh ñể sống có phẩm giá, cốt cách dựa theo nền tảng những giá trị
bền vững về văn hóa, ñạo lí của dân tộc và nhân loại.
0,5
Câu 2
Phân tích cảm hứng về ñất nước qua hai ñoạn thơ:
4,0

- Có lẽ chẳng còn từ nào diễn tả ñược sức mạnh, khí thế hùng dũng của ñoàn
quân ra trận hay bằng từ “trùng trùng, ñiệp ñiệp”. Hai từ láy này làm ta hình
dung những ñoàn quân “lớp lớp ào ào” nối tiếp nhau trên ñường ra trận.
- Câu thơ “ánh sao ñầu súng, bạn cùng mũ nan” gợi chất hào hùng và nét thơ
mộng lãng mạn của người lính cụ Hồ. Trăng sao là “bạn” với các anh, chia sẻ với
các anh những tâm sự tình cảm giữa cái bỏng rát của chiến tranh. Giữa những
ñêm hành quân gian khổ người lính như lặng ñi trước cảnh ñẹp của ñất trời. Ta
từng gặp hình ảnh “ñầu súng trăng treo” của nhà thơ Chính Hữu và ở ñây có sự
hòa quyện giữa hiện thực và lãng mạn trong tâm hồn người lính.
* Bên cạnh ñội ngũ “trùng trùng, ñiệp ñiệp” là những ñoàn dân công xung phong
phục vụ cho mặt trận cũng rất khí thế: Dân công ñỏ ñuốc từng ñoàn. Bước chân
nát ñá muôn tàn lửa bay
- “Ánh ñuốc” sáng bừng trong ñêm tối soi ñường cho dân công vận chuyển những
chuyến hàng tình nghĩa ra tiền tuyến. Từ chỉ số lượng “từng ñoàn, muôn tàn”
nhằm diễn tả sự hùng hậu, mạnh mẽ của ñội ngũ dân công. Họ muốn ñem sức lực
của mình góp chung vào cuộc chiến của dân tộc ñể ñánh tháng kẻ thù.
- Bước chân ra trận của họ ñược so sánh “bước chân nát ñá”. ðây là cách nói
cường ñiệu ñể diễn tả sức mạnh phi thường của từng ñoàn quân. ðây cũng là hình
ảnh rất hiện thực.
* Với sức mạnh phi thường, ta có quyền tin tưởng vào chiến thắng, vào tương lai
tươi sáng của ñất nước “Nghìn ñêm thăm thẳm sương dày. ðèn pha bật sáng như
ngày mai lên”.
- ðể chỉ tiền ñồ thắng lợi phía trước, nhà thơ dùng thủ pháp ñối lập “ñêm thăm
thẳm” sương giá bao phủ của cảnh ñời nô lệ với “ngày mai” ánh sáng bừng lên.
Những ñêm dài nô lệ và ñau thương sẽ qua và chúng ta có quyền tin tưởng vào
ngày mai tươi sáng.
 vì vậy ñoàn quân bước ñi trong niềm tin và hi vọng, họ dồn tâm sức vì ngày
mai. Câu thơ là niềm lạc quan dự cảm về thắng lợi của dân tộc
Tóm lại: Cảm nhận về ñất nước trong những ngày chống Pháp với khí thế hào
hùng, niềm lạc quan về một ñất nước trong ngày ñại thắng nên hình ảnh, giọng

trong quá trình dựng nước và giữ nước.

Ý 3 ðánh giá chung về hai ñoạn thơ
1,5
a. Giống nhau:
- Cả hai ñoạn ñều nói về cảm hứng ñất nước trong những ngày kháng chiến khốc
liệt và hào hùng của dân tộc.
- Thể hiện tình yêu, niềm lạc quan của các nhà thơ của con người Việt Nam.
b. Khác nhau:
- ðoạn bài Việt Bắc:
+ Cảm hứng về ñất nước nghiêng về ca ngợi sức mạnh hào hùng, khí thế tiến
công và niềm lạc quan về một ñất nước trong ngày thắng lợi.
+ Thể thơ lục bát truyền thống nhưng giọng ñiệu, nhịp ñiệu hào hùng. Từ ngữ sử
dụng ñộc ñáo, linh hoạt với nhiều biện pháp tu từ, liên tưởng như nhân hóa, từ
láy, nói quá, ñối lập. Giọng ñiệu say sưa, tươi vui mang cảm hứng sử thi và lãng
mạn cách mạng.
+ Thể hiện phong cách ñộc ñáo của một nhà thơ trữ tình-chính trị.
- ðoạn thơ trong bài ðất nước:
+ Cảm hứng về ñất nước lắng ñọng ở chiều sâu văn hóa với những giá trị truyền
thống ñược khái quát sâu sắc, bền vững.
+ Thể thơ tự do với những biến ñổi câu linh hoạt ñể diễn ñạt những cảm xúc tâm
tình. Từ ngữ sử dụng ñộc ñáo, linh hoạt với nhiều biện pháp tu từ như lặp cấu
trúc, liên tưởng,
ñiệp từ, ñộng từ. Giọng ñiệu ñối thoại, tâm tình dễ ñi vào lòng người,
có tính thuyết phục cao.
+ Thể hiện phong cách ñộc ñáo của một nhà thơ trữ tình-chính luận.

Thí sinh có thể có những cách làm khác nhau, miễn sao ñảm bảo các ý thì ghi ñiểm cho
thí sinh.