[email protected] 1

Các bài toán về dãy số

Những kiến thức cần lưu ý:
1. Cần tìm ra quy luật của dãy số: các số hạng cách đều nhau; số hạng sau
có thể là tổng của hai số hạng đứng liền trước nó; các số hạng của dãy
chia hết cho một số nào đó
2. Kiểm tra một số có nằm trong dãy số hay không. Ta cần tìm ra qui luật
của dãy số, sau đó xem số cần xét có thỏa mãn qui luật đó không
3. Tính xem dãy số có bao nhiêu số hạng. Đối với các bài toán dạng này,
nếu các số hạng cách đều nhau thì thì ta áp dụng công thức về toán trồng
cây.
Số cây = Số khoảng cách + 1
Số số hạng của dãy = (Số hạng cuối – Số hạng đầu) : khoảng cách + 1
Chú ý: Số các số hạng luôn nhiều hơn số khoảng cách là 1.
Khoảng cách từ số hạng đầu đến số hạng cuối bằng
khoảng cách
nhân với số khoảng cách
.
4. Tìm tổng các số hạng của một dãy số ta thường dùng phương pháp phân
thành các cặp số có tổng bằng nhau.
5. Tìm số hạng thứ
n
của dãy. Cần tìm ra qui luật của dãy số hay công thức
tổng quát của dãy số.

Ví dụ 1: Cho dãy số: 1, 4, 7, 10, , 31, 34,
a. Tìm số thứ 100 trong dãy.
b. Số 2002 có thuộc dãy này không?
Giải: a. Các số trong dãy đều chia 3 dư 1 nên có dạng:

(8 – 2) : 2 + 1 = 4 (số)
+ Số các số có 2 chữ số (từ 10 đến 98) là:
(98 – 10) : 2 + 1 = 45 (số)
+ Số các số có 3 chữ số (từ 100 đến 998) là:
(998 – 100) : 2 + 1 = 450 (số)
+ Số các số có 4 chữ số (từ 1000 đến 2010) là:
(2010 – 1000) : 2 + 1 = 506 (số)
Vậy số lượng các chữ số của dãy số là:
1 x 4 + 2 x 45 + 3 x 450 + 4 x 506 = 3468 (chữ số)
b. Nếu viết các số chẵn liên tiếp từ 2 đến 98 thì số chữ số phải viết là:
1 x 4 + 2 x 45 = 94 (chữ số)
Nếu viết các số chẵn liên tiếp từ 2 đến 998 thì số chữ số phải viết là:
1 x 4 + 2 x 45 + 3 x 450 = 1444 (chữ số)
Do 94 < 184 < 1444 nên khi dùng 184 chữ số để viết các số chẵn thì sẽ
viết đến số có 3 chữ số.
Số lượng chữ số dùng để viết các số chẵn có 3 chữ số là:
[email protected] 3

184 – 94 = 90 (chữ số)
Số lượng số chẵn có 3 chữ số viết được là: 90 : 3 = 30 ( số).
Hai số chẵn liên tiếp hơn kém nhau 2 đơn vị và số khoảng cách ít hơn số
lượng số là 1 nên:
Số khoảng cách (mỗi khoảng cách 2 đơn vị) là: 30 – 1 = 29 (khoảng cách)
Số chẵn có 3 chữ số thứ 30 hơn số 100 là: 2 x 29 = 58 (đơn vị)
Số chẵn có 3 chữ số thứ 30 của dãy số là: 100 + 58 = 158.
Vậy nếu 184 chữ số thì viết đến số 158.
c. Nếu viết các số chẵn liên tiếp từ 2 đến 998 thì số chữ số phải viết là:
1 4 2 45 3 450 1444     
(chữ số)
Nếu viết các số chẵn liên tiếp từ 2 đến 2010 thì phải viết tới 3468 chữ số

phép tính cộng hoặc trừ, hãy lập biểu thức có giá trị là 1368.
Giải:
Tổng các số đã cho là:
[email protected] 4

123+234+345+456+567+678+789=3192
Mà 3192>1368, như vậy muốn có kết quả băng 3192 thì trong biểu thức
phải có dấu trừ.
Trong biểu thức trên, mỗi lần thay dấu + bằng dấu – thì tổng giảm đi 2
lần số hạng đứng sau dấu trừ.
Tổng các số hạng đứng ngay sau dấu trừ là:
(3192-1368):2=912
Trong các tổng đã cho, chỉ xảy ra 3 trường hợp:
123+789=912
234+678=912
345+567=912
Vậy từ các số đã cho có thể lập được nhiều biểu thức nhận giá trị là 1368
như sau:
234+345+456+567+678-123-789
123+345+456+567+789-234-678
123+234+456+678+789-345-567
Ví dụ 6: Một dãy số tự nhiên cách đều 9 có 49 số hạng. Tổng của các số hạng đó
bằng 17199. Hãy viết dãy số đó.
Giải:
Số hạng đững giữa dãy là:
17199 : 49 = 351
Đây là số hạng thứ 25 của dãy.
Hiệu của số hạng thứ 25 và số hạng đầu tiên của dãy là:
(25 1) 9 216  


Bài 9: Tìm tổng của 100 số đầu tiên trong dãy số sau : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 1, 0,
1, 1, 1, 2, 1, 3, 1, 4, 1, 5,
Bài 10: Số A = 123456789101112 , được viết bởi các số tự nhiên liên tiếp bắt
đầu từ 1. Chữ số thứ 2010 là từ trái sang phải của chữ số A là chữ số nào?