SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT HAI BÀ TRƯNG
(ĐỀ CHÍNH THỨC)
THI THỬ KỲ THI THPT NĂM HỌC 2014-2015
Lần thứ ba - Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian phát đề) Họ và tên thí sinh: Số báo danh: …………………
Phần I. Đọc hiểu (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
“… Tiếng nói là người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan
trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị. Nếu người An Nam hãnh diện giữ gìn tiếng
nói của mình và ra sức làm cho tiếng nói ấy phong phú hơn để có khả năng phổ biến tại An
Nam các học thuyết đạo đức và khoa học của châu Âu, việc giải phóng dân tộc An Nam chỉ còn
là vấn đề thời gian. Bất cứ người An Nam nào vứt bỏ tiếng nói của mình, thì cũng đương nhiên
khước từ niềm hi vọng giải phóng giống nòi. […] Vì thế, đối với người An Nam chúng ta, chối
từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với từ chối sự tự do của mình ”
(Nguyễn An Ninh, Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức,
Theo SGK Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục, 2014, tr. 90)
Câu 1. Hãy xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn trích trên. (0,25 điểm)
Câu 2. Trong đoạn trích, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào? (0,5 điểm)
Câu 3. Theo tác giả, tiếng nói có tầm quan trọng như thế nào đối với vận mệnh của dân tộc?
(0,25 điểm)
Câu 4. Từ đoạn trích, anh/chị hãy nêu quan điểm của mình về vai trò của tiếng nói dân tộc
trong bối cảnh hiện nay. Trả lời trong khoảng 5-7 dòng. (0,5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 6 đến Câu 8:
Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
Câu 3. Tiếng nói có tầm quan trọng đối với vận mệnh dân tộc: Tiếng nói là người bảo vệ quý báu
nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống
trị.
- Điểm 0,25: Ghi lại đúng câu văn trên;
- Điểm 0: Ghi câu khác hoặc không trả lời.
Câu 4. Thí sinh nêu được quan điểm của bản thân về vai trò của tiếng nói dân tộc trong bối cảnh
hiện nay, không nhắc lại quan điểm của tác giả đã nêu trong đoạn trích. Câu trả lời phải chặt chẽ,
có sức thuyết phục.
- Điểm 0,5: Nêu được quan điểm của bản thân về vai trò của tiếng nói dân tộc trong bối cảnh hiện
nay.
- Điểm 0: Cho điểm 0 đối với một trong những trường hợp sau:
+ Không nêu được quan điểm của bản thân, hoặc nhắc lại quan điểm của tác giả trong đoạn
trích;
+ Nêu quan điểm của bản thân nhưng không hợp lý;
+ Câu trả lời chung chung, không rõ ràng, không thuyết phục.
+ Không trả lời.
Câu 5. Phong cách ngôn ngữ đoạn thơ: Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.
- Điểm 0,25 Xác định đúng phong cách ngôn ngữ.
- Điểm 0,0 Trả lời sai sai hoặc không nêu.
Câu 6. Phương thức biểu đạt trong đoạn thơ: Miêu tả, biểu cảm.
- Điểm 0.25: Xác định đúng phương thức biểu đạt trên.
- Điểm 0,0: Trả lời sai phương thức biểu đạt hoặc không viết
Câu 7. Các biện pháp tu từ: + Câu hỏi tu từ: Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?
+Điệp từ: Nắng.
+So sánh: Xanh như ngọc.
-Điểm 0,5: Nêu được ít nhất 2 biện pháp.
-Điểm 0,0: Trả lời sai hoặc chỉ nêu 1 biện pháp.
Câu 8. Tâm tư tình cảm của nhân vật trữ tình:
-Điểm 0,5 :Vẻ đẹp hữu tình của thiên nhiên thôn Vĩ lúc bình minh. Đằng sau bức tranh phong
cảnh ấy là tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên, con người tha thiết cùng niềm băn khoăn, day
còn trẻ, mùa hè là khi tuổi trưởng thành.
-Ngủ là không hoạt động, là nghỉ ngơi, nó gợi cho chúng ta đến sự lười nhác; Khóc gợi sự đau
buồn, tiếc nuối.
- Ý nghĩa: Câu nói trên cho chúng ta một lời cảnh tỉnh; trong giai đoạn trước- giai đoạn gieo
trồng, lúc tuổi trẻ ta lười nhác, ngủ, nghỉ ngơi,… thì đến giai đoạn sau ta sẽ phải hối tiếc.
*Bàn luận:
-Nếu trong giai đoạn trước, ta chuẩn bị tốt, thì đến giai đoạn sau ta sẽ có hi vọng thu nhận được
những kết quả tích cực.
- Nếu giai đoạn trước ta lười nhác, thiếu ý thức thì đến giai đoạn sau ta sẽ phải nhận những hậu
quả tiêu cực.
-Cũng có khi hiện tại ta không lười nhác, có ý thức nhưng cũng có thể thất bại do những yếu tố
khách quan tác động ngoài mong muốn.
* Bài học nhận thức và hành động:
- Cần phải sống có ý thức rằng: Ngày mai đang bắt đầu từ ngày hôm nay và những điều ta làm
hôm nay đang là sự chuẩn bị cho ngày mai.
-Chúng ta không được lười biếng, lơi là; không được ngủ hôm nay để ngày mai phải khóc.
- Điểm 0,75: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, song một trong các luận điểm (giải thích,
chứng minh, bình luận) còn chưa đầy đủ hoặc liên kết chưa thật chặt chẽ.
- Điểm 0,5: Đáp ứng 1/2 đến 2/3 các yêu cầu trên.
- Điểm 0,25: Đáp ứng được 1/3 các yêu cầu trên.
- Điểm 0: Không đáp ứng được bất kì yêu cầu nào trong các yêu cầu trên.
d) Sáng tạo (0,5 điểm)
- Điểm 0,5: Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và
các yếu tố biểu cảm,…) ; thể hiện được quan điểm và thái độ riêng sâu sắc nhưng không trái
với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
- Điểm 0,25: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; thể hiện được một số suy nghĩ riêng
sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
- Điểm 0: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; không có quan điểm và thái độ riêng
hoặc quan điểm, thái độ trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
đ) Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm):
++ Ý kiến thứ nhất:
Vẻ đẹp làm nên giá trị nổi bật, gây ấn tượng mạnh của truyện ngắn Rừng xà nu là hồn
vía Tây Nguyên đã tạo ra được nét riêng về thiên nhiên, con người, truyền thống,… Tây
Nguyên đậm đà.
++ Ý kiến thứ hai:
Vẻ đẹp chủ yếu làm nên giá trị về chiều sâu tư tưởng của truyện Rừng xà nu là ngợi ca
những người con anh hùng của núi rừng Tây Nguyên. Số phận, cuộc đời bi tráng của họ đã làm
sáng rõ chân lí của thời đại: Để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi mãi trường tồn,
không có cách nào khác hơn là phải cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí đứng chống lại kẻ thù tàn
ác: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo” như là một hiệu lệnh chung trong cuộc kháng
chiến chống Mĩ cứu nước, giải phóng dân tộc.
+ Chứng minh ý kiến
++ Ý kiến 1: Đặc sắc nổi bật của thiên truyện ngắn này là hồn vía Tây Nguyên thấm đẫm trên
từng trang viết, từng dòng chữ.
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần bám sát ý kiến nêu trong
đề và cơ bản làm nổi bật được hồn vía Tây Nguyên thấm đẫm trên từng trang viết, từng dòng
chữ thể hiện trong cách: Trong cảnh sắc thiên nhiên, chi tiết sinh hoạt, truyền thống văn hóa,
trong cách cảm, cách nghĩ, tính cách nhân vật, trong tên của bản làng, tên người,…
Đặc sắc nghệ thuật: Đặt nhan đề, xây dựng nhân vật, lời kể, giọng kể,…
++ Ý kiến 2: Đặc sắc chủ yếu, cơ bản của truyện Rừng xà nu là khúc ca bi tráng về những
người con anh hùng của của núi rừng Tây Nguyên, đã thắp sáng lên chân lí của một thời đau
thương và vô cùng anh dũng.
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần bám sát ý kiến nêu trong
đề và cơ bản làm nổi bật được: Khúc ca bi tráng về những người con anh hùng của núi rừng
Tây Nguyên thể hiện qua số phận, cuộc đời, tính cách của các nhân vật tiêu biểu (cụ Mết, Tnú,
Mai, Dít, Heng,…) đã quật khởi đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc. Thông qua số phận,
cuộc đời bi tráng của họ, tác phẩm thể hiện rõ chân lí của thời đại: Để cho sự sống của đất nước
và nhân dân mãi mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là phải cùng nhau đứng lên, cầm
vũ khí đứng chống lại kẻ thù tàn ác: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo” như là một
hiệu lệnh chung trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, giải phóng dân tộc.