Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÚP HỌC SINH VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Chữ viết là một phương tiện để giúp con người giao tiếp với nhau bằng ngôn
ngữ. Nó đồng hành với mỗi chúng ta suốt cả cuộc đời. Nhưng chưa nói đến viết
đều, viết đẹp, mà viết như thế nào để không còn mắc lỗi chính tả cũng là cả một
vấn đề cần được chú trọng ngay từ lúc chúng ta mới cắp sách tới trường.
Cũng không phải ngẫu nhiên mà Bộ Giáo dục và Đào tạo lại đặt ra một phân
môn Chính tả riêng biệt trong bộ môn Tiếng Việt và duy trì xuyên suốt từ đầu đến
cuối cấp ở bậc học Tiểu học.Phân môn này giúp học sinh có được một quá trình
rèn luyện lao động chữ nghĩa một cách lâu dài, có hệ thống để mỗi em học sinh khi
học xong bậc Tiểu học có thể hoàn thiện kĩ năng viết chữ của mình.Và cơ hội này
cũng chỉ có ở cấp Tiểu học mà thôi nên các em không thể xem nhẹ để sau này phải
nuối tiếc.Còn chúng ta là những người giáo viên, chúng ta cũng cần phải biết tận
dụng thời gian và điều kiện thuận lợi này để giúp các em học sinh của mình không
những học giỏi mà còn có chữ viết đúng, viết đẹp nữa để sau này giúp các em có
thêm vốn hành trang vào đời. Đó cũng chính là một nhiệm vụ hết sức quan trọng
nhưng cũng không ít khó khăn của mỗi người giáo viên tiểu học.
Giúp học sinh rèn được chữ viết đúng chính tả ,viết đẹp không chỉ giúp các em
rèn được tính cách của bản thân bởi “nét chữ là nết người” mà nó còn là một nền
tảng giúp cho các em có được sự thành công trên bước đường học tập của mình.Sự
thực là khi các em làm một bài văn, bài toán, dù có những ý tưởng tốt, những lời
lẽ sắc bén đến mấy thì cũng không thể đạt kết quả tối đa nếu trong bài viết còn mắc
nhiều lỗi chính tả khiến người đọc không bằng lòng. Câu chuyện về Cao Bá Quát
viết đơn giúp bà cụ già thời xưa cũng là một minh chứng cho điều đó ùTrong thực
tế, có những bức thư thăm hỏi với lời chúc sức khỏe thì lại trở thành lời chúc sức
khẻo, những lá đơn xin vào ngành lại viết thành nghành không phải là không
xảy ra khiến chúng ta gặp không ít chuyện hay, dở xung quanh cái chữ. Chính vì
vậy, việc rèn cho học sinh có được kĩ năng viết, đặc biệt là viết đúng chính tả ngay

Những điều đó chứng tỏ khi làm một bài thi Tiếng Việt, để đạt điểm khá giỏi
thì vấn đề viết chữ đúng, đẹp là rất quan trọng. Vì vậy việc rèn chữ viết cho học
sinh tiểu học đang ngày càng được chú trọng nhiều hơn.
Năm học 2013-2014
2
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
PHẦN II: NỘI DUNG
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Thực trạng tình hình của lớp:
Ngay từ những tuần đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát kỹ năng viết
chính tả của HS qua giờ chính tả, giờ luyện viết. Sự đánh giá về kỹ năng này của
học sinh được dựa trên hai tiêu chí:
1. Tốc độ viết:
Hầu hết HS đều viết đúng tốc độ khoảng 90 chữ/15 phút, nhưng vẫn còn một số
em tốc độ viết chưa đạt vì nếu đạt được tốc độ viết thì những em đó viết không
đúng với mẫu chữ quy định.
2. Chất lượng bài viết:
Kết quả thu được cho thấy tình trạng mắc lỗi chính tả của HS còn khá phổ
biến. Nhất là đối với một lớp ở gần cuối cấp tiểu học thì tình trạng đó càng khiến
chúng ta lo ngại. Qua khảo sát phân loại thì chủ yếu hầu hết các em còn mắc các
nhóm lỗi sau:
* Lỗi về cách trình bày:
Rất nhiều em trình bày một bài viết không đúng với quy tắc chính tả, viết hoa
tùy tiện, …(Trường, Trung Quân. Thơm, Đạt )
Ví dụ: HS trình bày một bài viết mà giữa tiêu đề của bài và bài viết với trang
giấy không cân đối, các chữ cái đầu của đầu bài, của một đoạn văn hay một câu
văn học sinh chưa có thói quen viết hoa hoặc chưa hiểu đúng về cách trình bày một
đoạn văn, trình bày câu văn nằm sau dấu gạch ngang,…
* Lỗi về phụ âm:
-Nhóm hay lẫn lộn giữa phụ âm s/x: (Hoa, Kiều, Hạnh,Tuấn )

Cúng giỗ ==>Cúng giổ
* Ngoài ra, nhiều em còn hay lẫn lộn vói những vần có âm cuối là i/y
Ví dụ: Rất hay ==> Rất hai
Củ ráy ==> củ rái
Đặc biệt với những tiếng khó như: ngoằn ngoèo, quanh quẩn, hí hoáy,ngoao
ngoao, giàn giuạ, khúc khuỷu, khuya khoắt… HS còn mắc lỗi nhiều.
Với bất kì mỗi bài viết loại nào, nếu tính tổng tất cả các loại lỗi thì có tới
khoảng 75-80% số học sinh phạm lỗi.Đó quả là một con số đáng lo ngại khiến
chúng ta phải trăn trở để tìm ra biện pháp khắc phục.
II. Tìm hiểu nguyên nhân:
Để khắc phục được hiện tượng học sinh viết sai chính tả thì điều trước tiên là
chúng ta cần phải nắm được nguyên nhân vì sao khiến các em lại mắc quá nhiều
lỗi đến như vậy. Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy một số nguyên nhân cơ bản như sau:
- Nguyên nhân bao trùm là do đặc điểm tâm lí lứa tuổi: các em ở độ tuổi này
mức độ tập trung chú ý chưa cao, còn ham chơi hơn là ham học; sự ghi nhớ, nhất là
nhớ các quy tắc chính tả còn mơ màng, nhớ trước quên sau nếu như không được
nhắc nhở và rèn luyện thường xuyên .
Năm học 2013-2014
4
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
- Một số em do ảnh hưởng của phương ngữ nên phát âm không chuẩn, hay lẫn
lộn giữa thanh ngã/ thanh nặng/ thanh hỏi ; giữa âm s/x nên dẫn đến viết sai.
- Cũng có những em không phân biệt và ghi nhớ được khi nào thì viết phụ âm
d- khi nào thì viết phụ âm gi nên thường lẫn lộn lung tung.
- Lại có những em do hạn chế về bộ máy phát âm dẫn đến ghi âm không chính
xác.
- Ngoài ra cũng còn có một nguyên nhân nữa là do việc luyện viết của học sinh
chưa được đặc biệt chú trọng ở các lớp trước. Việc rèn chữ cho HS còn mang tính
áp đặt, vì thế học sinh không nắm được bản chất ngữ âm của Tiếng Việt trước khi
ghi âm hoặc do học sinh hiểu sai nghĩa của từ, ngữ nên dẫn đến viết sai chính tả.

gợi ý một số quy trình giảng dạy nhưng không vì thế mà ta áp dụng nó một cách
máy móc và cứng nhắc. Điều quan trọng nhất là ta phải lựa chọn và vận dụng sao
cho phù hợp và đúng với đối tượng học sinh của lớp mình để đạt kết quả tốt
nhất.Ta phải nhận thấy rằng một giờ dạy có hiệu quả là phải thực sự mang lại cho
học sinh những kiến thức mà các em cần đạt được chứ không phải là một tiết dạy
đúng quy trình. Bởi vậy, đối với một lớp mà có quá nhiều học sinh viết sai chính tả
như lớp tôi thì thời gian đầu, tôi chú trọng ở khâu luyện viết những tiếng, từ khó
*Ở khâu này, tôi thường chú ý:
+ Khi chuẩn bị bài dạy tôi cần đặt ra mục tiêu là ở bài này mình cần giúp
học sinh khắc phục loại lỗi nào, chỉ chọn từ 1-2 lỗi chứ không nên quá ôm đồm.
+ Khéo léo hướng học sinh tự tìm ra những chữ khó trong bài theo mục tiêu
mà mình đã định sẵn. Ví dụ nếu định khắc phục lỗi phụ âm s/x thì sẽ hướng học
sinh tìm trong bài những tiếng, từ có phụ âm s hoặc x?
Ví dụ : Trường Sơn; sớm chiều; súng gươm; in sâu
(Bài Việt Nam thân yêu- TV5 tập 1- trang 6)
+ Sau đó yêu cầu học sinh phát âm thật chuẩn các tiếng đó (cố ý gọi những
em hay mắc lỗi đó)
+ Cho học sinh phân tích tiếng đó (qua khâu này nhằm củng cố lại quy tắc
chính tả),
+ YC học sinh tìm thêm tiếng có phụ âm đó để phân biệt nghĩa:
(Ví dụ : dòng sông / xông hơi.
Con sâu / xâu kim)
Hoặc hướng dẫn học sinh tìm hiểu nghĩa các tiếng, từ đó bằng các hình ảnh
trực quan hay đặt câu
+ Yêu cầu học sinh viết các tiếng đó:
Ở phần này tôi đã sử dụng nhiều biện pháp như : thi đua, đố nhau, tiếp sức…
vào nháp, vào bảng con và bảng lớp học,…
Sau mỗi lần HS luyện viết từ ngữ dễ viết sai các em có thể tự đánh giá được bài
mình, đánh giá được bài của bạn và kịp sửa chữa cho bản thân.
(Cố ý tập trung vào những em hay mắc chính những lỗi đó )

Với mỗi bài chính tả tôi đều đặt ra thang điểm cụ thể:
( + Điểm chính tả: 5 điểm
+ Điểm chữ viết và trình bày: 5 điểm)
để nhằm giúp học sinh có thái độ tích cực và hứng thú trong việc trau dồi chữ viết.
* Phần bài tập chính tả:
Để nâng cao hiệu lực rèn luyện chữ viết còn phải coi trọng việc rèn luyện kỹ
năng tập viết cho HS bằng bài tập thực hành. Những bài tập này cần phải sát đối
tượng, lứa tuổi và kiến thức đồng thời cũng xuất phát từ những đặc điểm phát âm
của địa phương.
+ Tùy từng bài chính tả trong SGK mà GV lựa chọn bài tập chương trình cho
phù hợp (phù hợp nội dung bài học, phù hợp với sửa lỗi phát âm của địa phương).
Ví dụ: ở tiết chính tả tuần 9- lớp 5 ở bài tập 2 có hai yêu cầu:
a, Giúp HS phân biệt l/n
b, Giúp HS phân biệt những tiếng có âm cuối n/ng
Năm học 2013-2014
7
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
Hoặc ở tiết tuần 12 cũng có hai yêu cầu là:
a, Phân biệt âm đầu s/x
b,Phân biệt âm cuối t / c
Dựa vào thực tế của lớp, ở tuần 9 tôi chỉ chọn yêu cầu b và tập trung làm kĩ
yêu cầu này bởi vì yêu cầu a -HS miền Trung không mắc lỗi như ở HS miền Bắc.
Hay ở tuần 12 tôi lại chọn yêu cầu a vì đó là lỗi phổ biễn của lớp tôi.
+ Từ nội dung bài tập chương trình trong SGK, GV có thể lựa chọn hình thức
hoạt động phù hợp với từng loại bài tập cụ thể.
.Với dạng bài tập khó, vốn từ ngữ HS còn ít ỏi thì GV tổ chức cho HS trao
đổi với nhau mới tìm được nhiều từ theo yêu cầu để các em thống nhất ý kiến và tự
kiểm tra khi cùng các nhóm khác thi làm bài.
Ví dụ: Thi tìm nhanh:
- Các từ láy âm đầu n

h. mua sắm i. xua đuổi k. bát xành
Các em thi đua với nhau phát hiện từ sai và nêu cách sửa lại từ đó giúp các
em biết lựa chọn cách sửa sai phù hợp ghi vào sổ tay chính tả để nhớ được lâu hơn.
3. Kết hợp rèn chính tả ở cả những môn học khác:
Việc rèn cho học sinh viết đúng chính tả không chỉ được chú trọng ở phân
môn chính tả mà cần phải kết hợp rèn luyện ở tất cả các môn học khác.Bởi ở mỗi
môn học, học sinh đều phải viết cho nên giáo viên cần phải thường xuyên nhắc
nhở, kiểm tra các em về mặt chữ viết và trình bày ở tất cả các bài , các môn.
Ví dụ: Trong các bài tập Toán, bài tập Tiếng Việt hoặc bài tập của môn khoa
học, HS thường trình bày sai như: không viết hoa đầu câu, tên riêng hoặc không
lùi vào một chữ khi bắt đầu viết và bắt đầu đoạn văn mới hoặc viết cẩu thả cho
xong chuyện, … Tất cả những lỗi ấy GV đều phải sửa ngay cho HS khi chấm hoặc
chữa bài. Việc hướng dẫn chữa bài tập trên bảng của HS trước tiên tôi đều cho
nhận xét về cách trình bày bài, chữ viết rồi mới chữa đến nội dung bài tập. Với
những bài có chữ viết đúng, đẹp, trình bày khoa học đều được khuyến khích thêm
điểm. Từ đó các em chú trọng hơn về chữ viết và trình bày. Việc chữa lỗi chính tả,
lỗi phát âm và lỗi trình bày phải được thực hiện thường xuyên, liên tục để tạo cho
các em ý thức viết đúng, viết đẹp ở bất kỳ giờ học nào, bất kỳ văn bản nào. Cũng
nên đặt ra cho các em một cái đích phấn đấu bằng một yêu cầu là trong bài làm nếu
còn mắc từ hai đến ba lỗi chính tả trở lên thì sẽ không thể đạt điểm tối đa.
Tuy nhiên không được gây áp lực nặng nề cho HS trong việc rèn chữ viết ở các
giờ học khác mà cần xem chữ viết là công cụ thể hiện nội dung bài học song cũng
cần động viên khích lệ với những em viết đúng, viết đẹp, trình bày khoa học…
Đặc biệt trong môn Tiếng Việt thì ngoài phân môn chính tả, chúng ta còn phải
chú trọng tới việc rèn chính tả cho học sinh ở cả các phân môn còn lại, nhất là phân
môn tập đọc và tiết tập làm văn trả bài.
Đối với phân môn tập đọc, với đối tượng học sinh còn yếu thì cần chú trọng
khâu luyện đọc đúng đối với những em phát âm chưa chuẩn. Bởi nếu đọc chưa
đúng thì chắc chắn các em sẽ viết sai là đương nhiên.Còn đối với tiết trả bài thì
chúng ta cũng cần quan tâm hơn ở bước hướng dẫn học sinh chữa lỗi.Nếu ở lớp

o
về phía trên bên phải so với mép
bàn. Đây là chiều thuận của tay phải khi viết chữ viết là vận động từ trái sang phải.
4.2. Hướng dẫn luyện viết chữ:
Để việc dạy chữ viết được dễ dàng hơn, tôi đã thống nhất các thuật ngữ cho
các Đ/c về tên gọi, các đường kẻ trong vở ô ly và vở tập viết.
+ Thứ tự các dòng kẻ trên vở ô ly
Ta ký hiệu đường kẻ đậm là số 1, các đường kẻ còn lại được ký hiệu: 2,3,4
kể từ đường 1 lên phía trên.
Ngoài việc thống nhất các khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, việc dạy chữ viết
cho học sinh lớp 1 còn phải chú ý thêm một số thuật ngữ có liên quan như:
+ Điểm đặt bút: Là điểm bắt đầu khi viết 1 nét trong chữ cái. Điểm đặt bút có
thể nằm trên đường kẻ ngang, hoặc không nằm trên đường kẻ ngang.
+ Điểm dừng bút: Là vị trí kết thúc của nét chữ trong chữ cái.
+ Viết liền mạch: Là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kết thúc của nét
đứng trước tới điểm bắt đầu của nét đứng sau.
Năm học 2013-2014
10
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
+ Kỹ thuật "lia bút": Là khi viết nét bút được thể hiện liên tục nhưng không
chạm vào (giấy, bảng ) theo tác trên không ấy gọi là lia bút.
+ Kỹ thuật "rê bút": Để tránh khỏi nhấc bút khi viết người ta thường dùng
động tác rê bút để tạo nét liên kết.
+ Cự ly giữa các chữ: Khi viết, cự ly giữa các chữ ghi âm tiết phải viết cách
đều nhau. Viết không đều nhau sẽ làm mất đi vẻ đẹp của chữ viết. Khoảng cách
giữa các con chữ ghi âm tiếp tương đương với chiều ngang tối thiểu của một con
chữ thường. Giáo viên cần quy định lấy chiều ngang của con chữ O làm đơn vị ước
đo khoảng cách giữa các chữ ghi âm tiết để hướng dẫn học sinh luyện tập viết.
4.3. Luyện viết các nét cơ bản:
Cần chia các nét cơ bản theo nhóm đồng dạng giúp chúng ta ghi nhớ nhanh.

- Nhóm 2:
- Nhóm 3:

- Nhóm 4:
- Nhóm 5:
Năm học 2013-2014
12
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả

Khi viết hết các con chữ một cách liền mạch sau đó mới đánh các dấu phụ
và dấu thanh, tạo cho chúng ta thói quen viết liền mạch, viết nhanh
+ Động viên học sinh mua Từ điển Tiếng Việt để có điều kiện tra cứ tìm hiểu
nghĩa của các từ khó giúp học sinh tránh được tình trạng không hiểu nghĩa của từ
dẫn đến viết sai.
+ Tổ chức luyện thêm các dạng bài tập nhằm củng cố quy tắc chính tả , củng cố
khắc phục những hiện tượng chính tả mà học sinh dễ nhầm lẫn.
Ví dụ:
* Để phân biệt s / x , có thể cho học sinh thi đua điền nhanh vào chỗ trống s
hoặc x để hoàn chỉnh đoạn thơ:
Mặt trời theo về thành phố
Tiếng uối nhòa dần au cây
Con đường ao mà rộng thế
ông âu chẳng lội được qua
Người, e đi như gió thổi
Ngước lên mới thấy mái nhà
Nhà cao ừng ững như núi
Những ô cửa ổ gió reo
* Đối với hai phụ âm d / gi:
Vì hai phụ âm này không có một quy định cụ thể khi nào thì viết d, khi nào
thì viết gi , tức là không có một quy tắc chính tả như đối với các phụ âm ng/

tránh tình trạng giáo viên phê bài học sinh là chữ viết cẩu thả trong lúc học sinh
lại phải “dịch” mãi mới đọc được dòng chữ của thầy cô .
Ngoài ra, GV phải thông thạo các quy tắc chính tả, phải tham khảo các tài liệu :
Từ điển chính tả Tiếng Việt; Quy tắc viết chính tả Tiếng Việt; Bài tập trắc
nghiệm; Bài tập trò chơi thực hành Tiếng Việt; Hỏi đáp về dạy Tiếng Việt lớp 4,
5…. để có thể giải đáp những thắc mắc cho học sinh trong quá trình học tập.
Chẳng hạn như khi các em nghe hoặc đọc những văn bản Tiếng Việt khác
(ngoài SGK) thấy có những điều lạ như:
Ví dụ: Khi các em đọc trên văn bản "Vay vốn" nhưng người Nam Bộ lại đọc
là "Day dốn" hoặc tại sao viết : dập dờn hay rập rờn, sum suê hay xum xuê, nhơ
bẩn hay dơ bẩn đều đúng ?
Hoặc sự chưa thống nhất giữa cách viết hoa tên riêng, viết các từ ngữ phiên
âm tiếng nước ngoài như: Đắc Lắc hay Đắc Lắk; Mô-da; Ka-lưi…
GV phải dựa vào tài liệu đáng tin cậy như: Từ điển Tiếng Việt của Viện
ngôn ngữ học hay Quy định tạm thời về viết hoa trong văn bản của Chính phủ và
văn phòng Chính phủ để chọn cách viết cho học sinh phù hợp nhất.
*. Động viên khuyến khích học sinh tích cực rèn chữ viết:
Việc rèn chữ viết đúng, đẹp là cả một quá trình lâu dài kể từ khi các em mới
bước chân vào lớp Một. Khi đã lên lớp Năm, có thể xem đây là cơ hội cuối cùng để
các em còn thời gian và còn được một môi trường rèn luyện có bài bản, có hướng
dẫn của thầy cô giáo. Nhưng chỉ có rèn luyện và rèn luyện mà không có động
viên, khuyến khích thì sẽ khiến các em nhàm chán. Vì vậy giáo viên cần vận dụng
nhiều hình thức khác nhau để khích lệ tinh thần học sinh.Chẳng hạn như kể cho
Năm học 2013-2014
14
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
các em nghe những tấm gương luyện chữ như Cao Bá Quát, Thần Siêu luyện chữ,
Nguyễn Ngọc Kí Sưu tầm các bài viết đúng, viết đẹp được in trên sách báo hoặc
của các bạn trong khối , trong trường để cho các em học tập phấn đấu.
Ngoài ra, hàng tuần ,hàng tháng, trong các buổi sinh hoạt, giáo viên cũng

Số HS thường
mắc lỗi về
dấu thanh
Số HS mắc
thường lỗi về
cách trình bày
30em
Đầu
năm
15-17 em 17-18 em 13-15em 15-17 em
30 em
Giữa
kì I
9-10em 8-10em 7-8 em 9-10 em
30 em Cuối
kì I
5-6 em 4-5 em 3-4 em 3-4 em
30 em
Giữa
kì II
1-2 em 2-3 em 1-2 em 1-2 em
Ngoài kết quả đáng kể ở trên, không khí giờ học của phân môn Chính tả sôi nổi hơn: HS
biết nắn nót khi viết bài và hào hứng, cởi mở khi làm bài tập chính tả và biết trau dồi chữ viết ở
tất cả các môn học khác. HS đã biết nhận ra lỗi sai của mình, của bạn và tự biết điều chỉnh, đồng
thời kiến thức của các em được tích lũy thêm qua quyển sổ tay chính tả của mình. Sau đây là một
số bài viết của học sinh lớp tôi mà sau khi đã áp dụng các biện phấp trên:
Năm học 2013-2014
16
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
* Bài học kinh nghiệm

17
Sáng kiến kinh nghiệm Giúp học sinh viết đúng chính tả
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Từ điển chính tả Tiếng Việt
2.Quy tắc chính tả Tiếng Việt
3.Bài tập trắc nghiệm chính tả
4.Bài tập trò chơi thực hành Tiếng Việt
5.Hỏi đáp về dạy Tiếng Việt lớp 4,5
Năm học 2013-2014
18