SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
GIÚP HỌC SINH RÈN LUYỆN TỐT KĨ NĂNG MĨ THUẬT
oooOooo
I/. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Mĩ thuật là môn học thuộc lĩnh vực năng khiếu, mà tất cả các em học sinh không
phải em nào cũng có năng khiếu về mĩ thuật. Như chúng ta đã biết dạy Mĩ thuật
không nhằm đào tạo các em trở thành hoạ sĩ, mà nhằm giáo dục thẩm mĩ cho các
em là chủ yếu, tạo điều kiện cho các em tiếp xúc, làm quen và thưởng thức cái
đẹp, tập tạo ra cái đẹp và biết vận dung cái đẹp vào sinh hoạt học tập hàng ngày
và những công việc cụ thể mai sau.
Môn Mĩ Thuật góp phần nâng cao hơn năng lực quan sát, khả năng tư duy hình
tượng và tính sáng tạo của các em với một phương pháp làm việc khoa học,
nhằm hình thành ở các em phẩm chất của con người lao động mới, đáp ứng
được đòi hỏi của một xã hội phát triển ngày càng cao.
Trực quan là một phương pháp giúp học sinh được thấy tận mắt cách làm việc,
cách phác hoạ, cách vẽ để các em định hướng được bài vẽ của mình,hiểu được
những khía niệm trù tượng.
Sử dụng đồ dùng trực quan còn giúp các em làm việc có định hướng, gợi mở
thông qua suy nghỉ và óc sáng tạo của mình,mà cụ thể ở đây chính là sử dụng đồ
dùng trực quan hiệu quả,đúng phương pháp,kỷ thuật,thời điểm,giáo viên sẽ dần
dần hướng các em vào bài học một cách hoàn thiện hơn,thể hiện tốt kỷ năng của
mình hơn
Để đáp ứng và thực hiện tốt mục tiêu nói trên, bản thân tôi là một giáo viên
giảng dạy bộ môn Mĩ Thuật ở nhà trường phổ thông tôi luôn tìm hiểu những khó
khăn, thuận lợi trong việc học mĩ thuật của các em nhằm tìm ra những phương
pháp tốt nhất để giúp các em học tập tốt hơn đối với bộ môn năng khiếu này. Đó
là lí do tôi chọn và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này.
SKKN - DƯƠNG KHÁNH DUY
1
II/. NỘI DUNG.
2
Đa số các em chưa tích cực, chủ động trong học tập, chưa phát huy được tính
sáng tạo trong thực hành bài vẽ của mình.(các em thích sao chép hơn).
Chưa có sự tác động mạnh mẽ từ phía gia đình đến việc học tập của các em.
2/. Cơ sở lí luận việc sử dụng phương pháp trực quan giúp học sinh thực
hành tốt bài vẽ mĩ thuật.
Nghề dạy học là một trong những nghề khó, bởi sản phẩm của nó là con người.
Con người vốn có diễn biến tâm lí phức tạp, chưa nói gì "Cha mẹ sinh con, trời
sinh tính". Mĩ thuật là một trong những môn nghệ thuật. Nếu dạy học khó, thì
dạy nghệ thuật càng khó hơn, cần phải mang tính nghệ thuật cao hơn. Song, khó
không có nghĩa là không dạy được vì học mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi
người, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp có ở trong mình và xung
quanh trở nên gần gũi và đáng yêu. Đồng thời, mĩ thuật giúp mọi người tự tạo ra
cái đẹp theo ý mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt thường ngày của
mình, làm cho cuộc sống thêm hài hoà, hạnh phúc.
Đồ dùngtrực quan là phương pháp cơ bản của môn mĩ thuật:
Mĩ thuật là môn học trực quan. Đối tượng của môn mĩ thuật thường là những gì
ta có thể nhìn thấy, sờ được - có hình, có khối, có đậm,có nhạt, có màu sắc ở
xung quanh ta, gần gũi và quen thuộc.
Dạy mĩ thuật thường dạy trên đồ dùng dạy học. Do vậy, đồ dùng dạy học của
môn mĩ thuật là nội dung, là kiến thức của bài học, dạy bằng trực quan bao giờ
cũng sinh động, hấp dẫn, mang lại hiệu quả cao.
Trực quan là phương pháp dạy sao cho học sinh thấy ngay, thấy một cách rõ
ràng, cụ thể để các em hiểu nhanh, nhớ lâu, dù là những khái niệm trừu tượng
như cân đối, hài hoà, hay những gì ẩn chứa trong bố cục, nét vẽ, màu sắc,…
Quan sát là một phương pháp tốt nhất để giúp học tốt môn mĩ thuật:
Quan sát để nắm được, hiểu được đối tượng về hình dáng chung, về cấu trúc, về
đậm nhạt và tỉ lệ của nó. Giúp người vẽ có ý định sắp xếp cho bài vẽ của mình,
sao cho hình vẽ hợp tỉ lệ với trang giấy và làm cho bài vẽ đẹp hơn.
Quan sát để thu nhận được nhiều thông tin.
3. Phần cụ thể.
Dưới đây là một số ví dụ cụ thể:
VÍ DỤ 1: Phân môn vẽ theo mẫu - Bài 18: VẼ CHÂN DUNG (Mĩ thuật. 8).
SKKN - DƯƠNG KHÁNH DUY
4
* Hoạt động I- Quan sát, nhận xét: phần này giáo viên dùng tranh, ảnh trực
quan giúp học sinh tìm hiểu về:
+ Sự khác nhau giữa ảnh chân dung và tranh chân dung;
+ Về các đặc điểm của các nét mặt;
+ Trạng thái của mỗi người trong tranh;
+ Tranh chân dung là tranh vẽ về một con người cụ thể đó;
+ Có thể vẽ:
Chân dung bán thân;
Chân dung toàn thân;
Chân dung nhiều người.
* Hoạt động II- Hướng dẫn học sinh cách vẽ dáng người (đây là phần trọng tâm
của bài) giáo viên vừa cho HS xem tranh, ảnh minh hoạ vừa giảng giải, vừa
minh hoạ bảng giúp HS nắm bắt cách vẽ hình.
+ Các hoạt động minh hoạ cho ví dụ 1:
- Trước tiên đặt câu hỏi để HS suy nghỉ về cách vẽ:
. Muốn vẽ được tranh chân dung, cần phải làm như thế nào?
Cần quan sát người định vẽ: khuôn mặt, mắt, mũi, miệng,…
Vẽ phác các nét chính tỉ lệ của khuôn mặt, mắt, mũi, miệng,…
- Giáo viên minh hoạ bảng các đặc điểm của:
Khuôn mặt (trái xoan, vuông chữ điền, tròn, ngắn, dài,…).
Mắt (lớn, nhỏ, vui, buồn, giận,…).
Mũi (dọc dừa, cao, thấp, to, nhỏ,…).
Miệng (lớn, nhỏ, rộng, hẹp,…).
Minh hoạ các nét để diễn tả trạng thái của nhân vật.
* Hoạt động III- Hướng dẫn học sinh làm bài: phần này HS thực hành là chủ
* Hoạt động II- Hướng dẫn học sinh cách vẽ tranh (đây là phần trọng tâm của
bài) giáo viên vừa cho HS xem tranh, ảnh minh hoạ vừa giảng giải, vừa minh
hoạ bảng giúp HS nắm bắt cách vẽ tranh.
+ Các hoạt động minh hoạ cho ví dụ 3:
SKKN - DƯƠNG KHÁNH DUY
6
- Giáo viên nhắc lại cách vẽ tranh đã học như: chọn nội dung, chọn hình ảnh và
lược bỏ chi tiết để bố cục tranh có trọng tâm hợp lí, thuận mắt.
Sau khi chọn được chủ đề GV minh hoạ cách:
Bố cục mảng (mảng chính, mảng phụ).
Cách vẽ hình (hình ảnh chính, hình ảnh phụ) sao cho phù hợp và làm rỏ nội
dung.
* Hoạt động III- Hướng dẫn học sinh làm bài: phần này HS thực hành là chủ
yếu, giáo viên chỉ theo dõi gợi ý (giáo viên sử dụng phương pháp minh hoạ
trực quan gợi ý giúp HS làm bài nhưng không được để HS vẽ theo hình minh
hoạ của giáo viên).
Trong thời gian áp dụng thực hiện phương pháp minh hoạ trực quan bản thân
tôi rút ra được bài học kinh nghiệm như sau:
Phương pháp minh hoạ trực quan giúp cho giáo viên rèn luyện được kĩ năng
minh hoạ bảng nhanh chóng, tránh được tình trạng giảng giải vấn đề dài dòng.
Phương pháp minh hoạ trực quan đồng thời cũng giúp cho giáo viên thể hiện
nội dung bài dạy qua hình ảnh cụ thể.
Giúp học sinh tiếp cận vấn đề một cách nhanh chóng thông qua hình ảnh minh
hoạ.
Đặc biệt là phương pháp phương pháp trực quan có thể áp dụng cho nhiều môn
học khác.
IV/. KẾT LUẬN.
Khi thực hiện sử dụng phương pháp trực quan hay đồ dùng dạy học vào hướng
dẫn HS thực hành bài vẽ đã đem lại những kết quả như sau:
Về ưu điểm:
Tuy nhiên, ta phải lồng ghép phương pháp này cùng các phương pháp khác một
cách nhuần nhuyễn,hợp lý,đúng thời điểm thì hiệu quả mới cao,không nên quá
chú trọng đến đồ dùng trực quan mà bỏ qua các phương pháp khác . đồ dùng
trực quan phải đẹp ,khoa học,mang tính khả thi,dễ áp dụng,phù hợp với lứa tuổi
học sinh thì tiết dạy mới thành công như mong muốn.
Qua đây,tôi thấy rằng :không phải chỉ có môn mĩ thuật mới áp dụng phương
pháp này hiệu quả mà cả các môn khác như văn,hóa ,sử ,lý… đều áp dụng rất
thành công.ví dụ môn hóa áp dụng trong thí nghiệm chẳng hạn.và hơn thế nữa,ở
đây tôi muốn cùng đồng nghiệp cùng nghiên cứu và chia sẽ kinh nghiệm trong
đề tài này cũng như khả năng áp dụng,tính khả thi của nó.vì hiện nay tôi chỉ
triển khai ở phạm vi đơn vị trường của tôi.
Như vậy,việc áp dụng đồ dùng trực quan là rất cần thiết trong môn mỹ thuật .vì
vậy chúng ta cần sưu tầm đồ dùng dạy học thêm phong phú,đa dạng,nhà trường
SKKN - DƯƠNG KHÁNH DUY
8
và các cấp lãnh đạo có biện pháp hổ trợ tích cực trong việc sưu tầm và bảo
quản.cái thứ hai, tôi nghĩ rằng các đồng nghiệp nghiên cứu và chia sẽ kinh
nghiệm với tôi,đóng góp thêm cho đề tài này hoàn thiện hơn,để chúng ta dạy
môn học này ngày một hay hơn,hiệu quả hơn.cũng như đóng góp thêm cho
ngành,sự nghiệp giáo dục ngày một tiến bộ hơn,xứng đáng với lòng tin của nhân
dân,của ngành các cấp chính quyền và của Đảng đã giao.
Vĩnh Mỹ A,ngày 10/01/2015
Người viết
Dương Khánh Duy
************************
SKKN - DƯƠNG KHÁNH DUY