Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
SỬ DỤNG CÁC DI TÍCH CÁCH MẠNG TỈNH ĐĂK LĂK
TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chon đề tài
Trong hệ thống các mơn học ở trường Trung Học Cơ Sở (THCS), dạy
học lịch sử có ưu thế và ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần đào tạo
thế hệ trẻ theo mục tiêu giáo dục, của ngành, của Đảng.
Để nâng cao chất lượng bộ mơn, khắc phục tình trạng giảm sút chất
lượng mơn học. Đặc biệt là trong những năm gần đây qua các kỳ thi tốt
nghiệp, đại học chất lượng mơn lịch sử là một trong những bộ mơn có
điểm rất thấp. Vậy nên việc cải tiến, đổi mới nội dung, phương pháp dạy
học bộ mơn Lịch Sử đối với cấp THCS nói riêng và các cấp học khác nói
chung là rất cần thiết và mang tính cấp bách.
1
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Ở trường THCS Phan Đình Phùng phần lớn các em học sinh và đa
phần các gia đình xem đây chỉ là một bộ mơn học phụ, đứng sau các bộ
mơn Ngữ Văn, Tốn, Vât Lý, Hóa Học Nên các em chưa thực sự giành
thời gian nhiều cho bộ mơn. Ngun nhân xuất phát chủ yếu là từ quan
điểm của các bậc phụ huynh cũng như các em học sinh đã có từ trước.
Đặc biệt là trong dạy học bộ mơn Lịch Sử hiện nay của chúng ta vẫn còn
khan hiếm đồ dùng trực quan, các em lĩnh hội kiến thức mới ở mức độ tư
duy trừu tượng, tính trực quan sinh động còn hạn chế, chưa tạo được sức
hấp dẫn, lơi cuốn các em, dẫn đến sự mệt mỏi chán nản, bài học lịch sử
giễ thành bài giáo huấn chính trị, các em sẽ bị thụ động trong qúa trình
chiếm lĩnh kiến thức mới.
Một trong những phương tiện dạy học bộ mơn lịch sử có hiệu quả là
các di tích lịch sử nói chung và di tích cách mạng nói riêng. Di tích cách

Những di tích lịch sử được tơi chọn lọc để sử dụng trong dạy học lịch
sử, là những di tích lịch sử tiêu biểu, quan trọng đã được thẩm định và
đặc biệt là có liên quan đến các sự kiện trong chương trình lịch sử lớp 9
trường THCS.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu.
Sáng kiến được viết nhằm bổ sung và nâng cao cơ sở lý luận, cơ sở
thực tiễn của việc sử dụng các di tích lịch sử, để nhằm nâng cao chất
lượng dạy học lịch sử dân tộc, lịch sử địa phương ở trường THCS.
Để thực hiện vấn đề đã đặt ra ở trên, đề tài xác định, sẽ tiến hành và
hồn thành các nhiệm vụ sau:
- Sưu tầm, tìm tòi và giới thiệu hệ thống các di tích có mặt trên địa bàn
tỉnh Đăk Lăk .
- Xác định những ngun tắc, đề xuất các hình thức, phương pháp sử
dụng di tích cách mạng trong dạy học bài lịch sử nội khóa ở trường
THCS và hoạt động ngoại khóa (nếu có).
4
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
4. Cơ sở, phương pháp nghiên cứu.
Cơ sở phương pháp luận của đề tài là lý luận chủ nghĩa Mác - Lê in,
tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về cơng tác giáo dục,
nghiên cứu giáo dục, nghiên cứu lịch sử, văn hóa
Phương pháp nghiên cứu cụ thể của đề tài chủ yếu là vận dụng các
phương pháp nghiên cứu bộ mơn: đọc, phân tích các tài liệu về lý luận
dạy học bộ mơn, tâm lý, giáo dục học và các tài liệu lịch sử, văn hóa,
khảo cổ học có liên quan
5. Đóng góp của đề tài.
Đề tài sẽ góp phần:
Góp phần đổi mới phương pháp dạy học lịch sử theo hướng tối ưu,
tích cực các hoạt động nhận thức của học sinh THCS .

vết của dĩ vãng còn để lại, nhằm mục đích bảo tồn q khứ hoặc chỉ dẫn
cho hậu thế về những việc xẩy ra trong q khứ”. Bằng chứng của di tích
lịch sử có nhiều loại, như lăng tẩm, tượng đài, đình chùa, bia ký được
xây dựng để kỷ niệm những biến cố, sự kiện, nhân vật lịch sử.
Là những dấu vết của lịch sử còn lưu lại đến ngày nay, di tích lịch sử
nói chung và di tích cách mạng nói riêng phản ánh những hoạt động, đời
sống kinh tế, xã hội, văn hóa của con người qua các thời đại : “ bất cứ
thời đại nào với trình độ phát triển mọi mặt của nó đều được phản ánh
khá rõ trong các di tích lịch sử. Vì vậy, di tích lịch sử nói chung và di
tích cách mạng nói riêng là những tấm gương soi của lịch sử đương
thời”. Tuy nhiên di tích lịch sử có thể do người đương thời để lại, cũng
có thể do người đời sau xây dựng, nhằm tưởng niệm lưu giữ những sự
kiện lịch sử, nhân vật lịch sử.
Di tích lich sử, di tích cách mạng là nơi lưu niệm, tưởng nhớ các nhân
vật lịch sử, các anh hùng dân tộc trong những cuộc kháng chiến chống
xâm lược, chống thiên tai, các danh nhân văn hóa Đó là những đền thờ,
đình thờ, miếu thờ, nhà tưởng niệm, bia mộ như đình Lạc Giao (số 45
7
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Phan Bội Châu – Ban Mệ Thuột), Nhà Đày Ban Mê Thuột ( số 18 Tán
Thuật – Ban Mê Thuột), biệt điện Bảo Đại (số 4 đường Nguyễn Du –
Ban Mê Thuột), ngục Đăk Mil ( thị trấn Đắk Mil)
Như vậy để xác định một di tích lịch sử là nó phải có thực từ trước và
nó được lưu giữ đến ngày nay, bao giờ cũng gắn liền, phản ánh, ghi
nhận, minh chứng một sự kiện, nhân vật lịch sử, đặc biệt là những sự
kiện lịch sử lớn, quan trọng. Có thể phân loại di tích thành những loại
sau:
- Các di tích khảo cổ học ghi nhận cuộc sống mọi mặt của một cộng
đồng từ thuở xa xưa, hay là nơi diễn ra những sự kiện quan trọng trong

trường THCS
đình Lạc Giao ở Đắk Lăk. Đây cũng là các di tích kiến trúc nghệ thuật có
giá trị, là những nơi sinh hoạt văn hóa tinh thần, đời sống tâm linh của
cộng đồng xã hội.
Di tích lịch sử, di tích cách mạng là những di sản q báu của dân tộc
là những minh chứng hùng hồn sự tồn tại của q khứ, vì các di tích lịch
sử giúp cho chúng ta tìm hiểu, nghiên cứu các thời kỳ lịch sử. Dựa vào
các di tích lịch sử kết hợp với các nguồn sử liệu khác, chúng ta có thể
nhìn nhận đánh giá q khứ một cách chính xác. Mọi thành tựu khoa học
là để phục vụ con người, nên tìm hiểu di tích lịch sử cũng nhằm phát
huy những tinh hoa của q khứ, để xây dựng cuộc sống hiện tại. Đó là
chức năng giáo dục di tích lịch sử đặc biệt đối với thế hệ trẻ.
Di tích lịch sử, di tích cách mạng thường là những danh thắng, nơi có
phong cảnh thiên nhiên thơ mộng , nhưng khơng phải danh thắng nào
cũng là di tích lịch sử, di tích cách mạng. Từ thực tế này việc tổ chức
tham quan du lịch thường gắn với việc viếng thăm, tìm hiểu di tích lịch
sử để du khách tận hưởng những vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên và sự vĩ
đại của con người trong đấu tranh và lao động như: Cơn Sơn, Huế, Hà
Nội đó là những khu du lịch nổi tiếng trong đó có nhiều di tích lịch sử.
Các địa điểm này đều rất hấp dẫn du khách thăm các di tích lịch sử, mọi
10
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
người được giáo dục truyền thống , tinh thần tự hào dân tộc, lòng kính
trọng biết ơn đối với cha ơng ta. Từ đó mọi người thêm tơn trọng những
thành tựu của lịch sử, u q thiên nhiên, gìn giữ bảo vệ chúng.
Tóm lại, di tích lịch sử, di tích cách mạng là những di sản vật chất q
báu mà lịch sử để lại. Chúng có ý nghĩa nhiều mặt đối với cuộc sống con
người: truyền bá kiến thức khoa học, tìm hiểu lịch sử, giáo dục truyền
thống, tham quan, du lịch Ngày nay đời sống kinh tế, trình độ khoa học

Qui điền đã bị qn xâm lược ra sức tàn phá, gom lấy đồng về đúc
súng, đạn.
12
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành cơng, ngày 23 tháng 11 năm
1945 chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh bảo tồn tất cả các di tích cổ
trên tồn cõi Việt Nam. “Pháp lệnh bảo vệ di tích lịch sử-văn hóa” của
nhà nước năm 1984 đã qui định “ di tích lịch sử văn hóa và danh lam
thắng cảnh phải được giáo dục vào việc truyền thống dựng nước và giữ
nước của nhân dân Việt Nam, góp phần giáo dục tinh thần u nước,
u chủ nghĩa xã hội và lòng tự hào dân tộc, phục vụ cơng tác nghiên
cứu, phổ biến khoa học, nghệ thuật và tham quan du lịch”. Bên cạnh
việc bảo vệ và sử dụng các di tích lịch sử - văn hóa nói chung thì các di
tích cách mạng cũng được chú ý. Hệ thống bảo tàng tổng hợp, bảo tàng
Hồ Chí Minh ra đời, đã góp phần bảo vệ, tơn tạo các di tích lịch sử cách
mạng. Tuy nhiên trong hồn cảnh chiến tranh và do nhận thức “ấu trỉ”
của chúng ta mà trong một thời gian dài các di tích cách mạng chưa được
chú ý, gìn giữ và khai thác sử dụng. Nhiều lễ hội truyền thống tại di tích
cách mạng khơng được tổ chức.
Đất nước đang được đổi mới từng ngày. Đời sống vật chất, tinh thần
khơng ngừng được nâng cao, cuộc sống sinh hoạt vật chất ngày một khá
giả. Tầng lớp thanh thiếu niên có hiện tượng chạy theo đồng tiền, chạy
theo cuộc sống vật chất mà lãng qn đi kho tàng văn hóa của cha ơng để
13
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
lại, truyền thống , nét đẹp văn hóa, bán sắc của dân tộc dường như ngày
một bị lu mờ. Cơng tác bảo vệ, sử dụng các di tích lịch sử, việc tổ chức
các lễ hội truyền thống ở các di tích trên cả nước nói chung , ở Đăk Lăk

việc tổ chức lễ hội ở các di tích lịch sử như: cầu thần, bói tốn
+ Hình thức và phương pháp sử dụng di tích lịch sử cách mạng trong
dạy học lịch sử ở trường THCS nói chung và trường THCS Phan Đình
Phùng – Krơng Búk nói riêng đang còn nghèo nàn. Hình thức phổ biến
của việc sử dụng di tích lịch sử cách mạng trong dạy học lịch sử là dùng
các tư liệu di tích để minh họa cho bài học ở trên lớp đang còn rất hạn
chế, chưa gây hứng thú, chưa lơi cuốn được học sinh đam mê mơn học.
15
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Từ đó, ý nghĩa giáo dục truyền thống đạo đức, niềm tự hào dân tộc ít
được phát huy trong những dịp tham quan, tham gia lễ hội ở di tích lịch
sử.
Hiện nay nhà nước và nhân dân ta được sự giúp đỡ cuả các tổ chức
quốc tế, đã và đang làm hết mình để cơng việc gìn dữ, tơn tạo các di tích
lịch sử của đất nước ngày càng được phong phú, sinh động hơn . Vị trí ý
nghĩa của di tích trong đời sống nói chung và trong dạy học lịch sử nói
riêng ngày càng được nâng cao.
2.2. Ý nghĩa của việc sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lịch
sử ở trường THCS.
2.2.1. Di tích cách mạng với q trình nhận thức lịch sử của học sinh
THCS.
Quy luật nhận thức lịch sử của học sinh như Lê in đã chỉ rõ “ từ trực
quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng trở về thực
tiễn”
16
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Di tích cách mạng là một trong những bộ phận của nguồn sử liệu vật
chất, chính xác nhất. Là chứng từ gốc, các di tích cách mạng nói lên một

hào về truyền thống anh hùng trong cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước và
lao động sáng tạo của q hương mình.
Di tích lịch sử cách mạng còn bồi dưỡng tính thẩm mỹ cho học sinh “
Dân tộc nào cũng phải chú ý, bảo vệ, khai thác đồng thời kết hợp với
sáng tạo những giá trị thẩm mỹ, văn hóa truyền thống và hiện đại”. Hơn
18
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
nữa các di tích này còn cung cấp cho học sinh những kiến thức về kỹ
thuật kiến trúc, tính chất tơn giáo của xã hội có liên quan đến bài lịch sử.
Tóm lại: Ý nghĩa giáo dục của việc sử dụng các di tích lịch sử, di tích
cách mạng trong dạy học lịch sử ở trường THCS là phát huy ưu thế, sở
trường của bộ mơn trong việc góp phần giáo dục thế hệ trẻ, truyền thống
đạo đức, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa của địa phương nói riêng
và của tồn thể dân tộc nói chung.

III. ÁP DỤNG VÀO TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG TRÌNH LỊCH
SỬ LỚP 9 .
Như vấn đề đã đặt ra ở trên, tơi tiến hành lồng ghép vào chương trình
cụ thể như sau:
1. Các di tích và sự kiện lịch sử của di tích để lòng ghép vào từng
mục, bài của SGK chương trình lớp 9 THCS như sau:
19
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
20
TT
Các mục, bài
SGK - 9
Di tích có liên quan Sự kiện nội dung cơ bản

tháng 8/1945
- Nhà Đày Ban Mê
Thuột ( số 18 Tán
Thuật – Ban Mê Thuột)
- Cuối 1944 tại nơi đây đã
thành lập chi bộ Đảng
Cộng Sản nhà tù gồm 10
đồng chí, do chiến sỹ Trần
Hữu Dục làm bí thư.
4
Bài 29 (I) (3):
Cuộc tiến cơng
và nổi dậy Tết
Mậu Thân 1968
- Bn cháy (thuộc xã
Eamro, huyện Cư
M’gaR)
- Đồi Mậu Thân cao
điểm 722, thơn Thọ
Hồng, xã Dăk Lăk-
Dăk mil.
- Đây là bn căn cứ CM
tỉnh Dăk Lăk
- Địa điểm hy sinh tập thể
của 300 chiến sỹ giải
phóng qn trong chiến
dịch Mậu Thân 1968
Bài 29 (III) (2): - Tượng đài Mậu - Điểm tưởng nhớ bà mẹ
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS

trường THCS
Do điều kiện thời gian cũng như nhiều yếu tố khác khơng cho phép
tơi diễn giải và trình bày cụ thể mọi vấn đề đã đưa ra ở trên. Vậy tơi chỉ
trình bày cụ thể một vài vấ đề chi tiết để làm dẫn chứng cho việc lồng
ghép cũng như kết quả đạt được sau khi lồng ghép.( Và đó cũng chính là
biện pháp lồng ghép xun suốt cho vấn đề tơi đã đưa ra ở trên. Tuy
nhiên trong q trình lồng ghép, Tùy theo đối tượng HS của từng lớp,
từng khóa học, từng địa phương và đặc biệt là tùy điều kiện cụ thể của
từng đơn vị kiến thức của từng mục, bài, chương Giáo viên có thể thay
đổi sáng tạo, linh hoạt phương pháp lồng ghép cho phù hợp với tình hình
cụ thể đó)
Ví dụ minh họa 1: Khi dạy bài 29 cụ thể là mục 3 của mục I. “Cuộc
tổng tiến cơng và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968”(tr145-SGK-LS 9) Sau
khi GV hướng dẫn HS khai thác, tìm hiểu và nẵm vững đến mảng đơn vị
kiến thức thứ 3 của mục ( tức là tại Sài Gòn ). Tới đây GV dừng lại và
phát vấn câu hỏi: Vậy trong cuộc tổng tiến cơng mậu thân 1968 ở Dăk
Lăk-Dăk Nơng của chúng ta có những sự kiện lịch sử nào? Di tích lịch
sử cách mạng nào ở địa phương chúng ta ra đời trong thời kỳ này?
22
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
Ví dụ minh họa 2: Khi dạy bài 22 cụ thể là mục 2 của mục II . “Tiến tới
tổng khới nghĩa tháng Tám năm 1945” (tr90 -SGK-LS 9) Tương tự như
ví dụ 1. Sau khi học sinh đã nắm vững kiến thức mới đó là: q trình
chuẩn bị mọi mặt của Đảng và tồn dân ta trên cả nước “báo động giờ
hành động sắp tới”. Tới đây giáo viên đặt câu hỏi: Em hiểu gì về nhà
đày Ban Mê Thuột?
Đây là một số câu hỏi khơng có tính bắt buộc học sinh phải trả lời, mà
chỉ dừng lại ở mức độ là buộc học sinh phải tư duy. Như vậy đến đây
tồn thể học sinh lớp học đang ở tư thế tư duy cao độ và sẵn sàng đón

KIỂM TRA HỌC SINH.
24
Sáng kiến – kinh nghiệm: sử dụng di tích cách mạng trong dạy học lòch sử ở
trường THCS
1. Hệ thống câu hỏi

- Chúng tơi đã soạn hệ thống câu hỏi trắc nghiệm nhằm kiểm tra, đánh giá
các em cụ thể như sau:
Câu 1. Qua sự kiện lịch sử “chính quyền xơ viết Nghệ tĩnh” đỉnh cao của
phong trào cách mạng 1930 – 1931. Em hãy cho biết liên quan đến di tích
lịch sử nào sau đây ở Đắk Lắk ?
A. Hang đá Dăk Tuar; B. Nhà đày Ban Mê Thuột;
C. Biệt điện Bảo Đại; D. Nhà số 57 Lý Thường Kiệt.
( Đáp án đúng là câu B)
Câu 2. Sự kiện Phong Trào Đồng Khởi (1959-1960) theo em có liên quan
đến những di tích lịch sử nào sau đây ?
A. Biệt điện Bảo Đại; B. Đồn Điền Ca Đa.
C. Ngục Đắk Mil ; D. Hang đá Dăk Tuar.
( Đáp án đúng là câu C)
25