Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục lục
Trang
Lời nói đầu.....................................................................................................2
Những lý luận chung về KTNB và thực trạng tổ chức KTNB
trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay...............................................4
I- Những vấn đề lý luận chung về KTNB.....................................4
1. KTNB và vai trò của KTNB trong các doanh nghiệp trong nền kinh tế
thị trờng .................................................................................................4
2. Vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn và nội dung hoạt động của KTNB.............5
3. Mô hình, nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức KTNB..................................7
II- Thực trạng của việc tổ chức KTNB trong các DNNN ở
Việt Nam hiện nay..........................................................................11
1. Sự cần thiết của KTNB trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay..........11
2. Đánh giá sự phát triển KTNB trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay13
3. Những khó khăn chính trong việc tổ chức bộ máy KTNB trong các
DNNN ở Việt Nam hiện nay................................................................15
III- Một số giải pháp trong việc giải quyết khó khăn trong
việc hình thành KTNB trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay
..............................................................................................................19
1. Hoàn thiện về mặt chính sách .............................................................19
2. Hỗ trợ về mặt đào tạo và các điều kiện khác để nâng cao và phát triển
đội ngũ KTVNB...................................................................................21
3. Về chính sách vật chất và phơng tiện kỹ thuật ....................................21
4. Về tổ chức bộ máy KTNB ...................................................................22
IV- Một số kiến nghị rút ra từ thực tế ......................................23
1. Mô hình tổ chức ...................................................................................23
2. Về cơ cấu bộ phận KTNB ở các tổng công ty, các doanh nghiệp có quy
mô lớn...................................................................................................24
3. Hớng nghiên cứu mới...........................................................................24
Kết luận .......................................................................................................26

Đề tài đợc chia làm 2 phần:
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I: những vấn đề lý luận chung về KTNB và thực trạng
tổ chức KTNB trong các DNNN ở nớc ta hiện nay.
Phần II: một số kiến nghị và giải pháp tổ chức bộ máy KTNB
trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo - giảng viên: Bùi Minh Hải đã hớng
dẫn tận tình và giúp đỡ em hoàn thành đề tài này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2001.
Sinh viên thực hiện: Phạm Thái Sơn
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I
Những vấn đề lý luận chung về kiểm toán nội bộ
và thực trạng tổ chức kiểm toán nội bộ trong
các DNNN ở nớc ta hiện nay.
I- Những vấn đề lý luận chung về KTNB.
1. KTNB và vai trò của KTNB trong các doanh nghiệp trong nền kinh
tế thị trờng.
a) Kiểm toán nội bộ là gì?
Lịch sử phát triển hoạt động kiểm toán ở các nớc có nền kinh tế thị tr-
ờng cho thấy KTNB là một nghề nghiệp mới mẻ. Tuy lúc đầu KTNB mang
tính chất không chuyên, không tồn tại ở các doanh nghiệp hoặc đợc coi nh
một phần của kiểm toán độc lập, nhng về sau nó đã trở thành một nghề có
tính chuyên nghiệp.
Một cách cơ bản có thể hiểu KTNB là một bộ phận đợc lập ra trong một
đơn vị, thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát để giúp các nhà quản lý cấp
cao trong đơn vị đó gia tăng đợc quyền lực của mình nhằm quán xuyến đựoc

nghiệp, ta thấy việc tổ chức bộ máy KTNB trong các doanh nghiệp trong điều
kiện thị trờng hiện nay là hết sức cần thiết và có ý nghĩa to lớn trong công tác
quản trị doanh nghiệp.
2. Vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn và nội dung hoạt động của KTNB.
Trớc hết cần phải khẳng định rằng KTNB là nhu cầu tự thân của các
doanh nghiệp, chính vì thế phạm vi của KTNB là rất linh hoạt và tùy thuộc
vào quy mô, cơ cấu của doanh nghiệp cũng nh nhu cầu quản lý đơn vị, do
vậy KTNB trong các doanh nghiệp khác nhau là khác nhau và phù hợp với
từng hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp.
a) Chức năng và vị trí của KTNB:
KTNB hình thành do nhu cầu quản lý nên chức năng của nó cũng trải
qua quá trình phát triển từ thấp tới cao cùng với khoa học quản lý kinh tế,
trình độ và kinh nghiệm quản lý của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Mặc dù
theo kinh nghiệm của các nớc có nền kinh tế thị trờng phát triển, chức năng
của KTNB hiện đại là đánh giá độc lập hệ thống kiểm soát nội bộ, nhng chức
năng truyền thống của KTNB là xem xét , đánh giá độ tin cậy, thống nhất của
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
các thông tin tài chính, đánh giá việc sử dụng tiết kiệm, hữu hiệu vốn và tài
sản của doanh nghiệp. Chính vì thế, việc quy định chức năng, nhiệm vụ cho
KTNB cần phải xem xét phù hợp với điều kiện cụ thể của từng quốc gia, từng
khu vực kinh tế, từng ngành và từng đơn vị.
Về vị trí của KTNB: Trong sơ đồ quản lý doanh nghiệp, trách nhiệm và
nhiệm vụ càng lớn thì vị trí càng cao. Do tính chất đặc thù của hoạt động
kiểm toán, đảm bảo tính khách quan trong công việc, bộ phận KTNB cần đợc
tổ chức độc lập với các bộ phận quản lý và điều hành kinh doanh trong doanh
nghiệp và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của ( Tổng ) Giám đốc hoặc HĐQT của
doanh nghiệp.
b) Nhiệm vụ của KTNB:
Về cơ bản, nhiệm vụ của KTNB bao gồm các nhiệm vụ sau:

- Đề xuất với lãnh đạo doanh nghiệp những kiến nghị và biện pháp về
quản lý.
Đó là một số quyền hạn cơ bản của KTNB, bên cạnh đó tùy thuộc vào
từng doanh nghiệp, từng điều kiện mà KTNB có thể có thêm các quyền khác.
d) Nội dung hoạt động của KTNB:
Hoạt động của KTNB trong doanh nghiệp thực hiện một số nội dung
chủ yếu sau:
- Rà soát lại hệ thống kế toán và các quy chế kiểm soát nội bộ có liên
quan, giám sát sự hoạt động của các hệ thống này cũng nh tham gia hoàn
thiện chúng.
- Kiểm tra các thông tin tác nghiệp, thông tin tài chính, bao gồm việc
soát xét lại các phơng tiện đã sử dụng để xác định, tính toán, phân loại và báo
cáo những thông tin này, kiểm tra chi tiết các nghiệp vụ, các số d và các bớc
công việc.
- Kiểm tra tính hiệu quả, sự tiết kiệm và hiệu suất của các hoạt động, kể
cả các quy định không có tính chất tài chính của doanh nghiệp.
Nh vậy, lĩnh vực hoạt động của KTNB bao gồm cả kiểm toán tài chính
và kiểm toán nghiệp vụ trong doanh nghiệp.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
3. Mô hình, nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức KTNB.
a) Mô hình tổ chức:
Từ những vai trò của KTNB trong doanh nghiệp thì việc tổ chức KTNB
trong doanh nghiệp là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh
nghiệp. Tuy nhiên, tùy theo quy mô của doanh nghiệp mà tổ chức bộ máy kiểm
toán cho phù hợp. Bộ phận KTNB trong các doanh nghiệp nhà nớc nên đợc tổ
chức nh thế nào ? Về vấn đề này, có 2 loại quan điểm khác nhau:
Quan điểm thứ nhất: Bộ phận KTNB trực thuộc HĐQT mà trực tiếp
là chịu sự chỉ đạo của Ban kiểm soát. Có nh vậy bộ phận KTNB mới phát
huy đợc tính độc lập, kết quả KTNB mới có tính khách quan, khắc phục tình

Quan hệ trực thuộc.
Quan hệ kiểm tra.
Luồng thông tin phản hồi.
Cách tổ chức theo mô hình này phù hợp với điều kiện thực tiễn của các
DNNN trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên để KTNB thực sự có hiệu quả thì
ngời đứng đầu bộ phận KTNB phải đợc quyền tự do báo cáo kết quả kiểm
toán với Ban kiểm soát của HĐQT (nếu doanh nghiệp có HĐQT).
Nh vậy qua việc phân tích những chức năng, đặc điểm của KTNB thì
việc hình thành KTNB trong các doanh nghiệp trong điều kiện nền kinh tế thị
trờng phát triển đa chiều, cạnh tranh gay gắt là một điều cần thiết để nâng
cao tính hoạt động có hiệu quả của các doanh nghiệp, chỉ ra các vấn đề, các
hớng để hoàn thiện hệ thống chính sách, hệ thống kế toán trong doanh
nghiệp, đồng thời tùy theo mỗi nhu cầu tự thân, mỗi điều kiện hoàn cảnh của
các doanh nghiệp mà có cơ cấu tổ chức KTNB cho phù hợp, đảm bảo tính
hiệu quả của bộ phận này trong quá trình kiểm toán và kiến nghị chiến lợc
cho các nhà quản trị trong quá trình lãnh đạo doanh nghiệp ở cả tầm vĩ mô và
vi mô.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Tổng Công ty
Hội đồng Quản trị
Bộ phận KTNB
Cán bộ quản lý cấp
trung gian
Cán bộ quản lý cấp
DN
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
b) Nguyên tắc, nhiệm vụ của tổ chức bộ máy KTNB.
Bộ máy kiểm toán bao gồm con ngời và các phơng tiện chứa đựng các
yếu tố cấu thành của kiểm toán để thực hiện chức năng của kiểm toán.
Tổ chức bộ máy kiểm toán chính là việc tạo ra các mối liên hệ giữa các

Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Điều quan trọng trong tổ chức KTNB là phải xác định quy mô của
doanh nghiệp: Doanh nghiệp có thực sự cần bộ máy KTNB hay không, quy
mô của doanh nghiệp nh thế thì bộ máy KTNB nên có quy mô nh thế nào thì
thích hợp......
- Tùy theo cơ cấu của doanh nghiệp nh thế nào mà tổ chức KTNB cho
phù hợp sao cho đem lại hiệu quả cao nhất, tốn chi phí ít nhất.
- Tổ chức bộ máy KTNB phải quán triệt nguyên tắc tập trung dân chủ:
Tập trung dân chủ thích ứng với từng bộ phận kiểm toán.
- Hệ thống bộ máy KTNB bao gồm các mối liên hệ trong và ngoài khác
nhau và phải phù hợp với nguyên lý chung của lý thuyết tổ chức và quy luật
biện chứng về mối liên hệ.
Để tổ chức bộ máy KTNB thì cần phải thực hiện các nhiệm vụ
sau:
- Phải xác định kiểu mô hình tổ chức phù hợp với đặc điểm, cơ cấu tổ
chức của doanh nghiệp.
- Xác định kiểu liên hệ trong từng mô hình.
- Xây dựng mối liên hệ giữa các yếu tố cơ bản cấu thành nên hệ thống
KTNB với KTV.
Đó là những nguyên tắc và nhiệm vụ cần phải tuân thủ khi tiến hành tổ
chức bộ máy KTNB.
II- thực trạng của việc tổ chức KTNB trong các DNNN ở
Việt Nam hiện nay.
Xuất phát từ những lý luận chung về KTNB, từ vai trò và ý nghĩa của
KTNB đối với sự phát triển của doanh nghiệp chúng ta đi tìm hiểu về thực
trạng KTNB trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay, những khó khăn trong
việc hình thành KTNB, những tồn tại trong việc tổ chức KTNB hiện nay.
1. Sự cần thiết của KTNB trong các DNNN ở Việt Nam hiện nay:
KTNB là hoạt động trong phạm vi doanh nghiệp, do ngời của doanh