Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 1
CHUYÊN  LUYN THI TT NGHIP THPT
VÀ LUYN THI I HC, CAO NG 2009
Môn
: VT LÍ
Chuyên đ
: DAO NG và SÓNG IN T
I. MC ÍCH CHUYÊN 
•  hiu quá trình dao đng ca các đin tích nh th nào cng nh quá trình lan
truyn sóng đin t hay nguyên tc phát và thu sóng vô tuyn thì đây là bài hc
mà bn cn tìm hiu.
• Cung cp k nng gii bài tp qua mt s bài có li gii chi tit, các dng bài tp
phù hp vi chng trình thi tt nghip và đi hc.
II. KIN THC C BN
1. Mch dao đng.
1.1 Dao đng đin t t do trong mch dao đng
a) Dao đng đin t t do trong mch dao đng
¬ Biu thc mô t s bin thiên ca đin tích: q = q
0
cos(t + ).
Vi
1
LC
ω= , đn v  là rad/s.

: đin tích q trên t đin và cng đ dòng đin i trong mch
dao đng bin thiên điu hòa theo thi gian, i sm pha
2
π
so vi q.
Biu thc tính chu kì dao đng:
T
2LC=π
+
_
C
L
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 2
Tn s dao đng:
1
f
2LC
=
π

b) Nng lng đin – t trng
¬ Ti thi đim t, đin tích trên t là:
()
cos
0
qq t
=
ω
Trên t có mt hiu đin th:

)
'sin
0
iq q t==−ω ω

Tng ng vi nng lng tc thi trên cun cm:
() ()
Wsincos
2
2222
0
t0
LI
11
Li L q t 1 2 t
22 4
⎡
⎤
==ω ω= − ω
⎣
⎦

Nh vy nng lng đin t trng:
() ()
WW + W cos cos
W
22
00
dt
22


2.1 Mi quan h gia đin trng và t trng
a) T trng bin thiên và đin trng xoáy
¬ Khi có mt t trng bin thiên theo thi gian, nó sinh ra mt
đin trng xoáy tc là mt đin trng mà các đng sc bao quanh
các các đng cm ng t.
b) in trng bin thiên và t trng:
¬ Khi có mt đi
n trng bin thiên theo thi gian, nó sinh ra mt
t trng xoáy tc là mt t trng mà các đng cm ng t bao
quanh các các đng sc t.
2.2 in t trng và thuyt đin t MC-XOEN
a) in t trng
¬ in trng bin thiên theo thi gian sinh ra t trng, t trng
bin thiên theo thi gian sinh ra đin trng xoáy. Hai trng bi
n
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 3
thiên này liên quan mt thit vi nhau và là hai thành phn ca mt
trng thng nht, gi là đin t trng.
b) Thuyt đin t Mc-xoen
Mc-xoen đã xây dng đc h thng phng trình din t mi quan
h
¬ in tích, đin trng, dòng đin và t trng.
¬ S bin thiên ca t trng theo th
i gian và đin trng xoáy.
¬ S bin thiên ca đin trng theo thi gian và t trng.
3. Sóng đin t - thông tin vô tuyn và thông tin liên lc bng sóng
vô tuyn
3.1 Sóng đin t

đin li hp th mnh nên không truyn xa đc.
¬ Sóng ngn: có nng lng ln hn sóng trung, chúng đc tng
đin li phn x li mt đt và phn x tip lên tng đin li … do đó
sóng ngn đc dùng ph bin trong thông tin vô tuyn.
¬ Sóng cc ngn: có nng lng ln nht, không b tng đin li hp
th hay phn x, có kh nng truyn đi xa theo đng thng và đc
ng dng trong thông tin v tr, vô tuyn truyn hình, thông tin v
tinh.
3.3 Thông tin liên lc bng sóng vô tuyn
a) Nguyên tc chung:
¬ Dùng sóng đin t cao tn, nhng sóng vô tuyn dùng
đ ti các
thông tin gi là sóng mang.
¬ Bin điu sóng mang.
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 4
¬ Tách sóng âm tn ra khi sóng cao tn.
¬ Khuch đi tính hiu âm tn.
b) S đ khi
¬ S đ khi ca máy phát thanh


trong mch có đin dung C = 5F.  t cm ca cun cm là:
A. 5.10
-5
H. B. 0,05H.
C. 100H. D. 0,5H.
1
2
3 4 5
1 2 3 4
5
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 5
Tr li:
Biu thc dòng đin:
i = 0,05sin(2000t), tn s là:
()
,.

226
111
2000 L 0 05 H
LC
C 2000 5 10
−
ω= = ⇒ = = =
ω

Phng án tr li: B.
Bài tp 2
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):

F. Ngi ta dùng hiu đin th
không đi U = 100(V) np đin vào t. Nng lng đin t trong mch là:
A. 5 mJ. B. 10 mJ.
C. 5 J. D. 10 J.
Tr li:
Ta có nng lng đin trng:
() ( )
W ,
2
262 2
0
Q
11
CU 10 100 0 5 10 J 5 mJ
2C 2 2
−−
== = = =

Phng án tr li: A.
Bài tp 4
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):
Mt mch dao đng LC đang dao đng t do. in tích cc đi trên t đin là 2.10
-6

C và dòng đin cc đi trong mch là 0,314 (A). Ly 
2
= 10. Tn s dao đng đin
t t do trong khung là:
A. 25 kHz. B. 3.10
3

2Q
2314210
−
⎛⎞
== ⇒ω==
⎜⎟
⎝⎠
⇒ω= π =
⇒= = = =
π

Phng án tr li: A.
Bài tp 5
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):
Mch dao đng LC gm cun dây thun cm có L = 5mH và t đin có C = 5 F.
Bit giá tr cc đi ca hiu đin th gia hai đu cun dây là U
0
= 12V. Ti thi
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 6
đim cng đ dòng đin trong mch có giá tr i = 0,2(A), nng lng đin trng
trong t đin có giá tr bng:
A. W
d
= 2,6 mJ. B. W
d
= 2,6.10
-4
J.
C. W

11
Li 5 10 0 2 10 J
22
−−
== =
Nng lng đin - t trng
() ()
W ,
2
26 4
11
CU 5 10 12 3 6 10 J
22
−−
== =

Vy nng lng đin trng khi i = 0,2 A là
W
d
= W - W
t
= 3,6.10
-4
- 10
-4
= 2,6.10
-4
(J).
Phng án tr li: B.
Bài tp 6

ngn vì sóng ngn b tng đin phn x.
Phng án tr li: C.
Bài tp 8
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):
Phát biu nào sau đây là ÚNG khi nói v sóng đin t:
A. Nng lng sóng đin t t l vi lu tha bc hai ca tn s.
B. Sóng đin t truyn đi xa đc nh s bin dng ca nhng môi trng đàn hi.
C. Vn tc ca sóng đin t trong chân không nh hn nhi
u ln so vi vn tc ca
ánh sáng trong chân không.
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 7
D. in t trng do mt đin tích đim dao đng theo phng thng đng s lan
truyn trong không gian di dng sóng.
Tr li:
Quá trình lan truyn đin t trng trong không gian di dng sóng gi là sóng
đin t.
Phng án tr li: D.
Bài tp 9
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):
Mch chn sóng ca máy thu thanh gm cun dây đ t cm L = 2 H, t đin có
đin dung C. Máy thu đc sóng đin t có bc sóng  = 18 (m) và vn tc 3.10
-8

m/s, thì đin dung t đin có giá tr là:
A. 0,9.10
-9
(F). B. 0,45.10
-9
(F).

4310210
−−
−
π
λ
== = =
π
π

Phng án tr li: B.
Bài tp 10
(Trích t đ thi trên Hocmai.vn):
Chn câu đúng. Nguyên tc thu sóng đin t:
A. Mc phi hp mt máy phát dao đng điu hòa vi mt ngten.
B. Mi máy thu đu phi có ngten đ thu sóng.
C. Mc phi hp mch dao đng vi mt ngten.
D. Máy h th và ng ten.
Tr li:
ngten ca máy thu đóng vai trò cng vào: tip nhn sóng cn thu.
- Mch dao
đng đc cm ng vi mng ngten.
- Nu mc phi hp mch dao đng vi mng ngten thì sóng cn thu s làm cho
mch dao đng.
Phng án tr li: C.
IV. BÀI TP V NHÀ
Bài tp 1: Dùng mt t đin 10 F đ lp mt b chn sóng sao cho có th thu đc
các sóng đin t trong mt gii tn s t 400 Hz đn 500 Hz phi dùng cun cm có
th bin đi trong phm vi:
A. 10 mH đn 15 mH. B. 8 mH đn 16 mH.
C. 1 mH đn 1,6 mH. D. 1 mH đn 16 mH.

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 8
C.
.
22 22
12
11
C
4fL 4fL
>>
ππ
D.
.
22 22
12
11
C
4fL 4fL
<<
ππ

Bài tp 3: Mch dao đng đ chn sóng ca mt máy thu thanh gm cun cm L =
1760nH và mt t đin C = 10nF. Mch dao đng trên thu đc sóng có bc sóng
bao nhiêu?
A.  = 40 m. B.  = 7,9 m.
C.  = 250 m. D.  = 1,26 m.
Bài tp 4: Khi mc t đin có đin dung C
1
vi cun cm L thì mch thu đc sóng
có bc sóng 
1

C. hp th mnh vi sóng cc ngn FM.
D. hp th mnh vi sóng ngn SW.
Bài tp 9: Thuyt đin t Mc-xoen đ cp đn vn đ gì?
A. Tng tác ca đi
n trng vi đin tích.
B. Mi quan h gia đin trng và t trng.
C. Tng tác ca t trng vi dòng đin.
D. Tng tác ca đin t trng vi các đin tích.
Bài tp 10: Ch ra câu phát biu sai?
A. in t trng gn lin vi đin tích và dòng đin.
B. in trng g
n lin vi đin tích.
C. T trng gn lin vi dòng đin.
D. in t trng xut hin  ch có đin trng hoc t trng bin thiên.
Bài tp 11: Trong trng hp nào sau đây xut hin đin t trng?
A. Êlectron chuyn đng trong dây dn thng.
B. Êlectron chuyn đng trong dây dn tròn.
C. Êlectron chuyn đng trong ng dây
đin.
D. Êlectron trong đèn hình vô tuyn đn và va chm vào màn hình.
Bài tp 12: Hãy chn câu đúng?
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 9
A. in t trng do mt tích đim dao đng s lan truyn trong không gian di
dng sóng.
B. in tích dao đng không th bc x sóng đin t.
C. Vn tc ca sóng đin t trong chân không nh hn nhiu vn tc ánh sáng trong
chân không.
D. Tn s ca sóng đin t ch bng na tn s dao đng ca đin tích.
Bài t

mch thu đc sóng có bc sóng là bao nhiêu?
A.  = 48 m. B.  = 70 m.
C.  = 100 m. D.  = 140 m.
Bài tp 16: Khi mc t đin có đin dung C
1
vi cun cm L thì tn s dao đng ca
mch là f
1
= 6 kHz; khi mc t đin có đin dung C
2
vi cun L thì tn s dao đng
ca mch là f
2
= 8 kHz. Khi mc C
1
song song C
2
vi cun L thì tn s dao đng ca
mch là bao nhiêu?
A. f = 4,8 kHz. B. f = 7 kHz.
C. f = 10 kHz. D. f = 14 kHz.
Bài tp 17: Mt khung dao đng gm mt cun dây L và t đin C thc hin dao
đng đin t t do. in tích cc đi trên mt bn t đin là Q
o
= 10
-5
C và cng đ
dòng đin cc đi trong khung là I
o
= 10A. Chu k dao đng ca khung dao đng là:

1
ni tip C
2
thì tn s dao đng trong khung là f
2
= 50.000Hz. Hi nu mc
riêng t C
1
vi L thì tn s dao đng có giá tr nào di đây:
A. 10.000 Hz.
B. 15.000 Hz.
C. 20.000 Hz.
Chuyên đ Luyn thi Tt nghip THPT và Luyn thi i hc, Cao đng 2009
Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit Trang 10
D. 30.000 Hz hoc 40.000 Hz.

ÁP ÁN

CÂU HI TR LI CÂU HITR LI CÂU HI TR LI
Câu 1 A Câu 10 A Câu 19 A
Câu 2 C Câu 11 D Câu 20 D
Câu 3 C Câu 12 A
Câu 4 A Câu 13 B
Câu 5 C Câu 14 A
Câu 6 D Câu 15 C
Câu 7 D Câu 16 A
Câu 8 B Câu 17 C