TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH
CƠ SỞ THANH HÓA – KHOA KINH TẾ

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ
TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH
SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG VÀ PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY THUẬN
THIÊN
GV HƯỚNG DẪN: ….
SV THỰC HIỆN: ….
MSSV : …
LỚP : ….
THANH HÓA, THÁNG 05 NĂM 2015
Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan bài chuyên đề tốt nghiệp do chính em thực hiện, số liệu
được thu thập được ở công ty CP Đầu tư xây dựng và phòng cháy chữa cháy
Thuận Thiên là hoàn toàn trung thực và có sự đồng ý của ban lãnh đạo Công ty.
Ngày ….tháng ….năm 2015
SINH VIÊN THỰC HIỆN
Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian thực hiện, để bài chuyên đề tốt nghiệp của em có thể
hoàn thành, bản thân em đã nhận được sự giúp đỡ, sự đóng góp ý kiến rất nhiều
thầy cô và các anh chị trong công ty.
Em xin chân thành cảm ơn các quý thầy cô khoa kinh tế trường Đại Học
Công Nghiệp TPHCM. Đặc biệt là cô giáo … đã hướng dẫn em hoàn thành bài
chuyên đề tốt nghiệp này.
Em xin chân thành cảm ơn các anh chị, cô chú trong các phòng ban của

Ngày …. Tháng … năm 2015
GIẢNG VIÊN
Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN Ngày …. Tháng … năm 2015
GIẢNG VIÊN
Chuyên đề tốt nghiệp
DANH MỤC SƠ ĐỒ
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TT TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI
1 DN Doanh nghiệp
2 TNHH Trách nhiệm hữu hạn
3 TSCĐ Tài sản cố định

hạch toán kế toán. Một nội dung quan trọng của công tác hạch toán kế toán
trong các doanh nghiệp xây lắp chính là công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính
giá thành sản phẩm xây lắp.
Giá thành sản phẩm là một nội dung chính để xác định giá trị công trình và
là căn cứ để tính giá sản phẩm. Giá thành sản phẩm là biểu hiện cụ thể của chi
phí sản xuất. Việc phân loại chi phí sản xuất một cách khoa học và hợp lý có ý
nghĩa vô cùng quan trọng đối với công tác hạch toán. Không những thế nó còn
có vai trò rất lớn trong việc kiểm tra, phân tích cơ cấu chi phí, tạo điều kiện cho
việc quản lý chặt chẽ chi phí, hướng tới tiết kiệm chi phí, hạ thấp giá thành sản
phẩm. Trong quá trình học hỏi, tiếp xúc thực tế tại công ty CP Đầu tư ây dựng
và phòng cháy chữa cháy em đã nghiên cứu và xin trình bày đề tài chuyên đề tốt
nghiệp của mình: " Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty CP Đầu tư xây dựng và phòng
cháy chữa cháy Thuận Thiên"
Chuyên đề được chia làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm ở các doanh nghiệp
Chương 2: Thưc trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm tại công ty CP Đầu tư xây dựng và phòng cháy chữa cháy Thuận
Thiên
Chuyên đề tốt nghiệp
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất
và tính giá thành sản phẩm tại công ty CP Đầu tư xây dựng và phòng cháy chữa
cháy Thuận Thiên
Em xin cảm ơn cô giáo … đã hướng dẫn em trong quá trình thực tập.
Ngoài ra em xin cảm ơn các cô các chú ở Công ty CP Đầu tư xây dựng và phòng
cháy chưa cháy Thuận Thiên đặc biệt là các cô chú trong phòng kế toán đã chỉ
bảo giúp đỡ em trong quá trình thực tập. Do sự hiểu biết của em còn hạn chế và
sự tiếp xúc với thực tế còn nhiều bỡ ngỡ, nên bài viết của em còn nhiều thiếu
sót. Em rất mong được sự góp ý của cô giáo và các cô chú để bài viết của em

chủ đầu tư (giá đấu thầu). Do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp
Chuyên đề tốt nghiệp
thường không thể hiện rõ (vì đã quy định giá cả, người mua, người bán sản
phẩm xây lắp có trước khi xây dựng thông qua hợp đồng giao nhận thầu…).
- Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe
máy, thiết bị thi công, người lao động…) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản
phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư
rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư
hỏng…
- Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn
giao đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc vào quy mô, tính chất phức
tạp về kỹ thuật của từng công trình. Quá trình thi công được chia làm nhiều giai
đoạn, mỗi giai đoạn lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc
thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn của các nhân tố môi trường như
nắng, mưa, lũ lụt… Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát chặt
chẽ sao cho bảo đảm chất lượng công trình đúng như thiết kế, dự toán: Các nhà
thầu phải có trách nhiệm bảo hành công trình (chủ đầu tư giữ lại một tỷ lệ nhất
định trên giá trị công trình, khi hết thời hạn bảo hành công trình mới trả lại cho
đơn vị xây lắp…).
Do những đặc điểm khác biệt của sản phẩm xây lắp nên để phát huy vai
trò là công cụ quản lý kinh tế, công tác kế toán nói chung và công tác hạch toán
chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp nói riêng phải được tổ chức
phù hợp với yêu cầu, trình độ quản lý và đặc điểm sản xuất kinh doanh của từng
doanh nghiệp, quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm của ngành xây dựng và
thực hiện đúng theo các chế độ, quy định đối với doanh nghiệp xây lắp do Nhà
nước ban hành.
* Đặc điểm tổ chức kế toán trong doanh nghiệp xây lắp
+ Đối tượng hạch toán chi phí có thể là hạng mục công trình, các giai
đoạn công việc của hạng mục công trình hoặc nhóm các hạng mục công trình…
từ đó xác định phương pháp hạch toán chi phí thích hợp.

Chuyên đề tốt nghiệp
theo các tiêu thức là để đáp ứng, phục vụ nhu cầu, mục đích hạch toán, kiểm tra,
kiểm soát chi phí phát sinh…ở các góc độ khác nhau.
* Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm
Cách phân loại này căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản
phẩm xây lắp và thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân
theo khoản mục. Cách phân loại này dựa vào công dụng chung của chi phí và
mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng. Chi phí phát sinh trong kỳ của doanh
nghiệp xây lắp được phân loại:
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm giá trị thực tế của nguyên vật
liệu chính, phụ hoặc các bộ phận rời, vật liệu luân chuyển tham gia cấu thành
thực tế sản phẩm xây lắp và giúp cho việc thực hiện và hoàn thành khối lượng
xây lắp (không kể vật liệu cho máy móc thi công và hoạt động sản xuất chung).
- Chi phí nhân công trực tiếp: là chi phí về tiền lương chính, lương phụ,
phụ cấp lương của công nhân trực tiếp sản xuất.
- Chi phí sử dụng máy thi công: bao gồm các chi phí cho các máy thi công
nhằm thực hiện khối lượng xây lắp bằng máy. Máy móc thi công là loại máy
trực tiếp phục vụ xây lắp công trình. Đó là những máy móc chuyển động bằng
động cơ hơi nước, diezen, xăng, điện,…
- Chi phí sản xuất chung: là các khoản chi phí liên quan đến việc phục vụ
và quản lý sản xuất tại các đội, các công trường xây dựng, bao gồm: lương nhân
viên quản lý đội, tiền ăn ca và các khoản trích theo lương theo tỷ lệ quy định
(19% trên tiền lương) của công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân điều khiển xe,
máy thi công và nhân viên quản lý đội, chi phí khấu hao TSCĐ dùng chung cho
hoạt động của đội, chi phí công cụ dụng cụ và các chi phí khác phát sinh trong
kỳ liên quan đến hoạt động của đội…
- Chi phí bán hàng: gồm toàn bộ chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu
thụ sản phẩm, hàng hoá dịch vụ trong kỳ.
- Chi phí quản lý doanh nghiệp: gồm toàn bộ các khoản chi phí phát sinh
Chuyên đề tốt nghiệp

khối lượng sản phẩm sản xuất thay đổi trong phạm vi giới hạn công suất thiết
kế. Khi khối lượng sản phẩm sản xuất tăng lên trong phạm vi công suất thiết kế,
thì định phí đơn vị sản phẩm có xu hướng giảm xuống. Định phí bao gồm: chi
phí khấu hao TSCĐ sử dụng chung, tiền lương nhân viên, cán bộ quản lý,…
- Chi phí hỗn hợp: là loại chi phí mà bản thân nó bao gồm cả yếu tố biến
phí và định phí. Ở mức độ hoạt động căn bản, chi phí hỗn hợp thể hiện các đặc
điểm của định phí, quá mức đó nó sẽ thể hiện các đặc điểm của biến phí. Chi phí
hỗn hợp thường gồm: chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý
doanh nghiệp,…
Cách phân loại trên giúp doanh nghiệp thuận tiện trong việc lập kế hoạch,
kiểm tra chi phí, xác định điểm hoà vốn, phân tích tình hình tiết kiệm chi phí,
tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng sản phẩm đồng thời là căn cứ ra quyết định
hạ thấp giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh.
* Phân loại chi phí theo phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và mối
quan hệ với đối tượng tập hợp chi phí
- Chi phí trực tiếp: là những chi phí sản xuất liên quan trực tiếp đến một
hoạt động cụ thể hoặc từng đối tượng chịu chi phí và có thể chuyển trực tiếp cho
một sản phẩm hoặc đối tượng chịu chi phí, như: chi phí nguyên vật liệu trực
tiếp, chi phí nhân công trực tiếp,…
- Chi phí gián tiếp: là những chi phí chung hay chi phí kết hợp, không có
liên quan đến hoạt động hoặc đối tượng cụ thể nào, mà liên quan cùng lúc với
nhiều đối tượng hoặc nhiều hoạt động chịu chi phí như chi phí sản xuất chung…
Do vậy để xác định chi phí gián tiếp của một hoạt động cụ thể phải áp dụng
phương pháp phân bổ.
Ngày nay, sản xuất kinh doanh ngày càng đa dạng, chuyển hóa nhanh
chóng, sự tự động hóa ngày càng cao, ngày càng hạn chế về giá trị tỷ trọng
nguyên vật liệu, lao động trực tiếp, tăng dần các dịch vụ khác dẫn đến một xu
Chuyên đề tốt nghiệp
hướng giảm dần chi phí trực tiếp, tăng chi phí gián tiếp. Vì vậy, sự tính toán,
phân bổ sai lệch cho mỗi đối tượng, mỗi bộ phận sẽ làm cho nguy cơ sai lệch

động sản xuất, quản lý của doanh nghiệp, kết quả sử dụng các loại vật tư, lao
động, tiền vốn cũng như các giải pháp kinh tế, kỹ thuật mà doanh nghiệp thực
hiện nhằm đạt mục đích sản xuất ra khối lượng sản phẩm nhiều nhất với chi phí
thấp nhất. Giá thành sản phẩm còn là căn cứ để tính toán xác định hiệu quả kinh
tế các hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
1.1.3.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
* Phân loại giá thành theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành
- Giá thành dự toán: là tổng chi phí dự toán để hoàn thành khối lượng xây
lắp công trình. Giá thành kế hoạch được xây dựng trên cơ sở thiết kế kỹ thuật đã
được duyệt, các định mức kinh tế kỹ thuật do Nhà nước quy định, tính theo đơn
giá tổng hợp cho từng khu vực thi công và phân tích định mức.
Căn cứ vào giá trị dự toán, ta có thể xác định được giá thành của sản
phẩm xây lắp theo công thức:
Giá thành dự toán Giá trị dự toán Lãi định
sản phẩm xây lắp sản phẩm xây lắp mức
Trong đó:
+ Lãi định mức trong XDCB được Nhà nước quy định trong từng thời kỳ
+ Giá trị dự toán xây lắp được xác định dựa vào định mức đánh giá của
các cơ quan có thẩm quyền và dựa trên mặt bằng giá cả thị trường.
Giá thành dự toán công tác xây lắp là hạn mức chi phí cao nhất mà doanh
nghiệp có thể chi ra để đảm bảo có lãi, là tiêu chuẩn phấn đấu hạ định mức thực
tế. Nó là căn cứ để kế hoạch hóa giá thành công tác xây lắp và vạch ra các biện
pháp tổ chức kinh tế kỹ thuật nhằm đảm bảo nhiệm vụ hạ giá thành công tác xây
-
=
Chuyên đề tốt nghiệp
lắp được giao.
- Giá thành kế hoạch: là giá thành được xác định trên cơ sở giá thành dự
toán gắn với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp như biện pháp thi công, các định
mức, đơn giá áp dụng trong đơn vị, giá thành thực tế kỳ trước. Giá thành kế

Đây cũng là nguyên tắc khi xây dựng giá thành và tổ chức thực hiện kế
hoạch giá thành, có như vậy doanh nghiệp mới đảm bảo có lãi, có tích luỹ sau
khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước.
* Phân loại giá thành theo phạm vi phát sinh chi phí
- Giá thành sản xuất: là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí liên quan
đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xưởng sản xuất. Đối với
các đơn vị xây lắp, giá thành sản xuất gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân
công, chi phí máy thi công, chi phí sản xuất chung.
- Giá thành tiêu thụ (hay còn gọi là giá thành toàn bộ): là chỉ tiêu phản
ánh toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, tiêu thụ sản
phẩm. Giá thành tiêu thụ được tính theo công thức:
Giá thành toàn bộ Giá thành sản xuất Chi phí quản lý Chi phí
của sản phẩm của sản phẩm doanh nghiệp bán hàng
Cách phân loại này có tác dụng giúp cho nhà quản lý biết được kết quả
kinh doanh của từng mặt hàng, từng loại dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh.
Tuy nhiên do những hạn chế nhất định khi lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí
bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cho từng mặt hàng, từng loại dịch vụ
nên cách phân loại này chỉ mang ý nghĩa học thuật, nghiên cứu.
1.1.4. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai mặt thống nhất của quá
trình sản xuất, có quan hệ chặt chẽ biện chứng với nhau. Chi phí biểu hiện hao
phí còn giá thành biểu hiện kết quả. Chúng đều bao gồm các chi phí về lao động
sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp bỏ ra trong quá trình sản xuất sản
phẩm. Do đó chúng có sự giống nhau về chất. Tuy nhiên do bộ phận chi phí sản
+
=
+
Chuyên đề tốt nghiệp
xuất giữa các kỳ khác nhau là khác nhau nên giá thành và chi phí sản xuất không
giống nhau về lượng. Chi phí sản xuất trong kỳ không liên quan đến khối lượng

nghiệp phải tăng cường công tác quản lý kinh tế nói chung, quản lý chi phí giá
thành nói riêng, trong đó công tác kế toán chi phí và giá thành giữ vai trò trọng
tâm.
Việc hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chịu ảnh
hưởng của rất nhiều yếu tố biến động như: giá cả thị trường, nhu cầu xây dựng
cơ bản… Thông qua chỉ tiêu giá thành, các doanh nghiệp xây lắp không chỉ xác
định được kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn có cơ sở để phân
tích tình hình thực hiện các kế hoạch sản xuất đề ra, từ đó có những biện pháp
điều chỉnh kịp thời nếu gặp sự cố và có phương hướng cho việc tiết kiệm chi
phí, hạ giá thành sản xuất sản phẩm. Mặt khác thông qua chỉ tiêu giá thành sản
phẩm, cũng có thể đánh giá được trình độ kỹ thuật thi công, trình độ tổ chức thi
công, tình hình sử dụng lao động, tình hình khai thác nguyên vật liệu, sử dụng
vốn đầu tư, sử dụng máy móc thiết bị và việc chấp hành các chế độ, chính sách,
quy định của Nhà nước trong doanh nghiệp.
Vì vậy, việc không ngừng nghiên cứu để hoàn thiện và nâng cao chất
lượng và hiệu quả của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm là công việc có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp nói chung và
các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp nói riêng.
1.1.5.2. Nhiệm vụ của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm xây lắp
Xuất phát từ những yêu cầu nói trên, nhiệm vụ chủ yếu của công tác hạch
toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là phải xác định đối
tượng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành phù hợp bởi sản phẩm của
ngành này mang tính đơn chiếc và có giá trị lớn, thời gian sản xuất kéo dài trong
nhiều kỳ. Do đó, phải xác định phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính
giá thành thích hợp để tính đúng, tính đủ, kịp thời và chính xác giá thành của
từng sản phẩm xây lắp. Đồng thời, thường xuyên so sánh, kiểm tra việc thực
hiện dự toán chi phí, xem xét nguyên nhân vượt, hụt dự toán và đánh giá hiệu
quả kinh doanh.
Chuyên đề tốt nghiệp

nơi gây ra chi phí và đối tượng chịu chi phí. Đối với ngành xây dựng cơ bản, đối
tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là công trình, hạng mục công trình, đơn đặt
hàng, giai đoạn công việc hoàn thành, bộ phận sản xuất. Nó phụ thuộc vào loại
hình sản xuất của doanh nghiệp, đặc điểm quy trình sản xuất sản phẩm và yêu
cầu, trình độ quản lý, đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp.
1.2.1.2. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất
Do có sự khác nhau về đối tượng tập hợp chi phí sản xuất nên để đáp ứng
yêu cầu, kế toán cần phải lựa chọn phương pháp hạch toán chi phí phù hợp với
từng đối tượng. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất là một phương pháp
hay hệ thống các phương pháp được sử dụng để tập hợp và phân loại chi phí sản
xuất trong phạm vi giới hạn của đối tượng hạch toán chi phí.
* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo từng công trình, hạng mục công
trình
Theo phương pháp này, chi phí phát sinh liên quan đến công trình, hạng
mục công trình nào thì tập hợp riêng cho công trình, hạng mục công trình đó.
Giá thành thực tế là tổng số chi phí được tập hợp cho từng đối tượng kể từ khi
khởi công đến lúc hoàn thành.
* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng
Các chi phí phát sinh liên quan đến đơn đặt hàng nào thì sẽ được tập hợp
và phân bổ cho đơn đặt hàng đó. Khi đơn đặt hàng hoàn thành, tổng số chi phí
phát sinh theo đơn đặt hàng kể từ khi khởi công đến khi hoàn thành là giá thành
thực tế của đơn đặt hàng đó.
* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo khối lượng công việc hoàn thành
Toàn bộ chi phí phát sinh trong một thời kỳ nhất định được tập hợp cho
từng đối tượng chịu phí. Giá thành thực tế của khối lượng công việc hoàn thành
là toàn bộ chi phí bỏ ra trong giai đoạn thi công khối lượng xây lắp đó.
* Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất theo các đơn vị hoặc khu vực thi công
Chi phí sản xuất phát sinh được tập hợp theo từng đơn vị thi công, trong