i
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc TP. Hồ Chí Minh, ngày …… tháng …… năm ……

BẢN CAM ĐOAN

Họ và tên học viên: Nguyễn Ngọc Thoại
Ngày sinh: 07/4/1977 Nơi sinh: TP.HCM
Trúng tuyển đầu vào năm: 2012
Là tác giả luận văn: Điều khiển bám điểm công suất cực đại của hệ pin quang điện
mặt trời có xét đến hiện tượng bóng râm
Chuyên ngành:Kỹ thuật điện Mã ngành: 605202202
Bảo vệ ngày: 18 Tháng 01 năm 2014
Điểm bảo vệ luận văn: 6,9
Tôi cam đoan chỉnh sửa nội dung luận văn thạc sĩ với đề tài trên theo góp ý của Hội
đồng đánh giá luận văn Thạc sĩ. Các nội dung đã chỉnh sửa:
Trình bày lý do chọn giải thuật
Cần có sự so sánh kết quả giữa giải thuật đề xuất với kết quả khi không có
sử dụng giải thuật được đề xuất

Người cam đoan Cán bộ Hướng dẫn
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)

iii
TÓM TẮT
Năng lượng là rất cần thiết cho cuộc sống của chúng tôi. Gần đây, nhu cầu sử
dụng năng lượng đã được tăng lên rất nhiều trên toàn thế giới. Điều này đã dẫn đến
một cuộc khủng hoảng về năng lượng và biến đổi khí hậu. Các nỗ lực nghiên cứu
trong việc hướng tới việc khai thác và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo có thể
giải quyết được các vấn đề này. So với các nguồn năng lượng nhiên liệu hóa thạch
truyền thống, các nguồn năng lượng tái tạo có những ưu điểm chủ yếu sau đây: bền
vững, không cạn kiệt, miễn phí và không gây ô nhiễm môi trường. Có thể dễ dàng
hiểu được rằng năng lượng tái tạo là nguồn năng lượng được tạo ra từ các nguồn tài
nguyên thiên nhiên mà có thể được tái tạo như bức xạ mặt trời, gió, thủy triều, sóng
biển, v. v . . . Trong số các nguồn năng lượng này, năng lượng mặt trời là một trong
những nguồn năng lượng tái tạo quan trọng nhất và được sử dụng rộng rãi.
Năng lượng mặt trời được sử dụng phổ biến để cung cấp nhiệt, ánh sáng và
điện. Một trong các công nghệ quan trọng của năng lượng mặt trời là pin quang điện
(Photovoltaic, PV) mà chuyển đổi bức xạ trực tiếp thành điện năng bởi hiệu ứng
quang điện. Tuy nhiên, bản thân quá trình chuyển đổi năng lượng điện này lại có hai
vấn đề chính cần được giải quyết. Thứ nhất, hiệu suất chuyển đổi của các tế bào pin
quang điện là rất thấp (9 % đến 17 %), đặc biệt là trong các điều kiện bức xạ thấp.
Thứ hai, điện năng được phát ra bởi pin quang điện thay đổi liên tục với các điều
kiện thời tiết khác nhau. Ngoài ra, đặc tính VI của pin quang điện là phi tuyến tính
và thay đổi theo bức xạ và nhiệt độ. Nhưng tổng quát cho thấy, luôn luôn tồn tại
một điểm duy nhất trên các đường cong VI hoặc VP mà được gọi là điểm công suất
cực đại (Maximum power point, MPP). Điều này có nghĩa rằng hệ thống pin quang
điện sẽ hoạt động với hiệu suất tối đa và tạo ra một công suất ngõ ra tối đa. Điểm
công suất cực đại không được biết trước trên các đường cong VI hoặc VP, nhưng nó
có thể được xác định bởi các thuật toán tìm kiếm mà có thể có các ưu và nhược

search algorithms which can have several advantages and disadvantages concerned
with simplicity, convergence speed, extra hardware and cost. This thesis presents
the P&O algorithm for searching a MPP on the V-I characteristic of the solar PV
system, especially under partial shading conditions. v
MỤC LỤC
Bản cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Tóm tắt iii
Abstract iv
Mục lục v
Chương 1: Giới thiệu
1.1 Giới thiệu 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
1.4 Nội dung nghiên cứu 3
1.5 Bố cục của luận văn 3
Chương 2 : Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước 5
2.2 Tổng quan tình hình phát triển năng lượng mặt trời tại Việt Nam 7
Chương 3: Pin quang điện
3.1 Giới thiệu 11
3.2 Sơ đồ thay thế đơn giản của PV 15
3.3 Sơ đồ thay thế của PV có xét đến các tổn hao 16
3.4 Modul PV 17
3.5 Mảng PV 18
3.5.1 Nối nối tiếp nhiều modul PV 18
3.5.2 Nối song song nhiều modul PV 19

5.3.2.2 Trường hợp 2 60
5.3.2.3 Trường hợp 3 63
5.3.2.4 Trường hợp 4 66
5.4 Kết luận 69

Chương 6 : Kết luận và hướng phát triển tương lai
6.1 Kết luận 70
6.2 Hướng phát triển tương lai 70
Tài liệu tham khảo 72
vii
Danh mục các từ viết tắt
P&O: Perturbation & Observation
IC: Incremental Conductance algorithm
PV: Photovoltaic
kWp: Kilowatt peak
MPP: Maximum Power Point
MPPT: Maximum Power Point Tracking
PWM: Pulse Width Modulation
V-I: Voltage Amper
Danh mục các hình
Hình 3.1 Phổ năng lượng mặt trời 12
Hình 3.2 Bản đồ bức xạ mặt trời trung bình toàn cầu. 12
Hình 3.3 Bản đồ nhiệt độ trung bình toàn cầu 13
Hình 3.4 Nguyên tắc chuyển đổi năng lượng mặt trời thành năng lượng điện
của PV 14
Hình 3.5 Mô hình đơn giản của PV 14
Hình 3.6 Sơ đồ thay thế đơn giản của PV 15
Hình 3.7 Các tham số quan trọng của PV: Dòng điện ngắn mạch I
sc
và điện áp
hở mạch V
oc
15
Hình 3.8 Mô hình thay thế PV có xét đến các tổn hao 16
Hình 3.9 Đặc tính PV có xét đến các ảnh hưởng R
s
và R
p
17
Hình 3.10 Modul PV 17
Hình 3.11 Đặc tính của modul PV 18
Hình 3.12 Các modul PV được kết hợp nối tiếp với nhau 18
Hình 3.13 Các modul PV được kết hợp song song với nhau 19
Hình 3.14 Các modul PV được kết hợp hổn hợp với nhau 20
Hình 3.15 Hệ thống PV kết nối lưới điện 21
Hình 3.16 Hệ thống PV độc lập 21
Hình 3.17 Đặc tuyến V-I của PV với các cường độ chiếu sáng khác nhau và
nhiệt độ PV không đổi, 25
o

Hình 5.2 Một module gồm 4 x 6 cell 49
Hình 5.3 Đặc tính V-I của module RTL-CS 90 50
Hình 5.4 Đặc tính V-P của module RTL-CS 90 50
Hình 5.5 Sơ đồ mô phỏng cho một array pin quang điện 51
Hình 5.6 Array pin quang điện có xét đến hiệu ứng bóng râm 52
Hình 5.7 Đặc tuyến V-I của array pin quang điện trong trường hợp không bị
bóng râm 53
Hình 5.8 Đặc tuyến V-P của array pin quang điện trong trường hợp không bị
bóng râm 54
Hình 5.9 Công suất thu được của hệ pin quang điện trong trường hợp bỏ qua
hiện tượng bóng râm 54
Hình 5.10 Điện áp ngõ ra của hệ pin quang điện trong trường hợp bỏ qua hiện
tượng bóng râm 55
Hình 5.11 Cường độ dòng điện ngõ ra của hệ pin quang điện trong trường hợp
bỏ qua hiện tượng bóng râm 55
Hình 5.12 Array pin quang điện bị bóng râm tại Module 19 56
Hình 5.13 Đặc tuyến V-I xét đến hiệu ứng bóng râm, trường hợp 1 56
xi
Hình 5.14 Đặc tuyến V-P xét đến hiệu ứng bóng râm, trường hợp 1 58
Hình 5.15 Công suất thu được của hệ pin quang điện, trường hợp 1 58
Hình 5.16 Điện áp ngõ ra của hệ pin quang điện, trường hợp 1 59
Hình 5.17 Cường độ dòng điện của hệ pin quang điện, trường hợp 1 59
Hình 5.18 Array pin quang điện bị bóng râm tại Module 13, 19 và 20 60
Hình 5.19 Đặc tuyến V-I xét đến hiệu ứng bóng râm, trường hợp 2 60
Hình 5.20 Đặc tuyến V-P xét đến hiệu ứng bóng râm, trường hợp 2 61
Hình 5.21 Công suất thu được của hệ pin quang điện, trường hợp 2 61
Hình 5.22 Điện áp ngõ ra của hệ pin quang điện, trường hợp 2 62
Hình 5.23 Cường độ dòng điện ngõ ra của hệ pin quang điện, trường hợp 2 62
Hình 5.24 Array pin quang điện bị bóng râm tại Module 7, 13, 14, 19,
20 và 21 63

U

1.1 Giới thiệu

Có thể dễ dàng nhận ra rằng năng lượng đã là một trong những yếu tố thiết yếu
cho sự tồn tại và phát triển của xã hội, cũng như duy trì mọi sự sống trên trái
đất. Ngày nay, trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển, nhu cầu về năng
lượng của con người ngày càng tăng. Trong khi đó, các nguồn nhiên liệu dự
trữ như than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên và ngay cả thủy điện đều đang rơi vài
tình trạng cạn kiệt và khan hiếm. Điều này khiến cho nhân loại đang đứng
trước nguy cơ thiếu hụt năng lượng một cách trầm trọng. Việc tìm kiếm và
khai thác các nguồn năng lượng khác như năng lượng hạt nhân, năng lượng địa
nhiệt, năng lượng gió, năng lượng thuỷ triều và năng lượng mặt trời có ý nghĩa
rất quan trọng. Trong số các nguồn năng lượng này, nguồn năng lượng mặt trời
với rất nhiều ưu việt sẽ chính là nguồn năng lượng bổ xung tốt nhất cho lượng
thiếu hụt năng lượng trong hiện tại và tương lai.
Vì vậy, việc nghiên cứu sử dụng và khai thác năng lượng mặt trời ngày càng
được quan tâm rộng rãi ở các nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói
riêng. Vấn đề này không chỉ bởi các nguồn năng lượng khác đang bị cạn kiệt
thiếu hụt, mà còn vì trái đất của chúng ta đang phải đối diện với vấn đề cấp
bách về môi trường như hạn hán, lũ lụt, hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm . . . Năng
lượng mặt trời chính là nguồn năng lượng không gây hại cho môi trường, sẵn
có, siêu sạch và miễn phí.
Việt Nam có vị trí địa lý được ưu ái với một nguồn năng lượng tái tạo vô cùng
lớn, đặc biệt là năng lượng mặt trời. Trải dài từ vĩ độ 8
0
27’ Bắc đến 23

nghiên cứu và xét đến trong luận văn trong quá trình điều khiển bám điểm công
suất cực đại. 1.2 Mục tiêu nghiên cứu:
Nghiên cứu, mô phỏng điều khiển bám điểm công suất cực đại của hệ pin quang
điện mặt trời có xét đến hiện tượng bóng râm để đảm bảo công suất ngõ ra là
lớn nhất.
Khảo sát các đường đặc tính V-I , V-P và điều khiển để bám điểm công suất cực
đại của hệ pin quang điện mặt trời có xét đến hiện tượng bóng râm.
3
Thuật toán P&O (Perturbation and Observation) là một trong các thuật toán cho
phép xác định điểm công suất cực đại đơn giản và phổ biến nhất mà sẽ được áp
dụng cho việc xác định điểm công suất cực đại trong luận văn này.

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là một hệ thống pin quang điện mặt trời bao
gồm nhiều module với mỗi module có nhiều tế bào pin quang điện được kết nối
với nhau. Tải của hệ thống pin quang điện là tải thuần trở.
- Phạm vi nghiên cứu của đề tài là tìm điểm công suất cực đại toàn cục (Global
Maximum Power Point, GMPP) của hệ thống pin quang điện có xét đến hiện
tượng bóng râm.
- Luận văn bỏ qua các ảnh hưởng khác mà có thể ảnh hưởng đến hiệu quả khai
thác của hệ thống pin quang điện.

1.4 Nội dung nghiên cứu:

Chương 6: Kết luận và hướng phát triển
5 Chương
2TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN
C
Ứ
U

Với các mục tiêu nghiên cứu đã được đặt ra trong Chương 1, tổng quan cho tình hình
nghiên cứu liên quan đến bài toán điều khiển bám điểm công suất cực đại cũng như
tổng quan cho tình hình khai thác và sử dụng năng lượng mặt trời tại Việt Nam sẽ
được trình bày trong chương này.

2.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước

Bài toán điều khiển bám điểm công suất cực đại đã được giới thiệu và các kỹ
thuật bám điểm công suất cực đại đã được đề xuất và giới thiệu, chẳng hạn như thuật
toán xáo trộn và giám sát (Perturbation & Observation algorithm, P&O) [2.1]-[2.4],
thuật toán gia tăng độ dẫn (Incremental Conductance algorithm, IC) [2.1]-[2.5],

nhân tạo để dự báo giá trị điện áp tối ưu của hệ thống PV sao cho có thể đạt được điểm
công suất cực đại. Cấu trúc mạng nơ-rôn được sử dụng trong nghiên cứu là cấu trúc
lan truyền ngược với bốn tín hiệu ngõ vào mà tương ứng là cường độ bức xạ, nhiệt độ,
hệ số nhiệt của dòng điện ngắn mạch và hệ số nhiệt độ của điện áp hở mạch của PV và
tín hiệu ngõ ra của mạng nơ-rôn là giá trị điện áp tối ưu. Các kết quả mô phỏng trong
nghiên cứu này cho thấy rằng bộ điều khiển bám điểm công suất cực đại sử dụng công
nghệ mạng nơ-rôn có các đáp ứng nhanh hơn bộ điều khiển sử dụng thuật toán P&O
và đồng thời, hiệu suất bám trung bình cũng được cải tiến hơn thuật toán P&O một
cách đáng kể.
B. Das, A. Jamatia, A. Chakraborti, P. R. Kasari và M. Bhowmik [2.11] đã giới
thiệu phương pháp chia đôi (Bisection method) cho bộ điều khiển bám điểm công suất
cực đại của hệ thống PV. Thuật toán tìm ra được giá trị điện áp của mô-đun PV, tính
toán công suất và cuối cùng là xác định và bám theo điểm công suất cực đại. Các kết
quả mô phỏng trong nghiên cứu này cũng được sử dụng để so sánh với các kết quả
khác bằng việc sử dụng kỹ thuật P&O thông thường. Kết quả so sánh cho thấy rằng
phương pháp đề xuất có khả năng đạt được giá trị công suất cực đại nhanh hơn thuật
toán P&O.
Với mục tiêu xét các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của pin quang điện như sự thay
đổi của các điều kiện nhiệt độ, bức xạ mặt trời hoặc đặc biệt là hiện tưởng bóng râm.
Một hiện tượng mà pin quang điện bị che khuất bởi một đám mây thoáng qua, một tòa
nhà cao tầng, . . . , các mô phỏng và thực nghiệm cho hệ thống pin quang điện dưới
điều kiện bóng râm đã được thực hiện [2.12]-[2.14].
7 2.2 Tổng quan tình hình phát triển năng lượng mặt trời tại Việt Nam

Lãnh thổ Việt Nam kéo dài từ 8–23
0
vĩ Bắc, nằm trong khu vực có cường độ

2
.năm)
Số giờ nắng trung

bình năm

(giờ/năm)
1
Đông Bắc Bộ
100 – 125
1500 – 1700
2
Tây Bắc Bộ
125 – 150
1750 – 1900
3
Bắc Trung Bộ
140 – 160
1700 – 2000
4
Nam Trung Bộ và Tây Nguyên
150 – 175
2000 – 2600
5
Nam Bộ
130 – 150
2200 – 2500
Trung bình cả nước
130 – 152
1830 – 2450

500 - 1000 Wp được lắp đặt ở trung tâm xã, nạp điện vào ắc qui cho các hộ gia đình sử
dụng. Các dàn pin quang điện có công suất từ 250 - 500 Wp phục vụ thắp sáng cho các
bệnh viện, trạm xá và các cụm văn hoá xã. Đến nay, có khoảng 800 - 1000 dàn pin
quang điện đã được lắp đặt và sử dụng cho các hộ gia đình, công suất mỗi dàn từ 22,5
- 70 Wp.
- Khu vực miền Trung có bức xạ mặt trời khá tốt và số giờ nắng cao, rất thích hợp cho
việc ứng dụng pin quang điện. Hiện tại, khu vực miền Trung có hai dự án lai ghép với
pin quang điện có công suất lớn nhất Việt Nam, đó là:
* Dự án phát điện ghép giữa pin quang điện và thuỷ điện nhỏ, công suất 125 kW được
lắp đặt tại xã Trang, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai, trong đó công suất của hệ thống
PMT là 100 kWp (kilowatt peak) và của thuỷ điện là 25 kW. Dự án được đưa vào vận
hành từ cuối năm 1999, cung cấp điện cho 5 làng. Hệ thống điện do Điện lực Mang
Yang quản lý và vận hành.
9 * Dự án phát điện lai ghép giữa pin quang điện và động cơ gió phát điện với công suất
là 9 kW, trong đó pin quang điện là 7 kW. Dự án trên được lắp đặt tại làng Kongu 2,
huyện Đak Hà, tỉnh Kon Tum, do Viện Năng lượng thực hiện. Công trình đã được đưa
vào sử dụng từ tháng 11/2000, cung cấp điện cho một bản người dân tộc thiểu số với
42 hộ gia đình. Hệ thống điện do sở Công thương tỉnh quản lý và vận hành.

Các dàn pin quang điện đã lắp đặt ứng dụng tại các tỉnh Gia Lai, Quảng Nam, Bình
Định, Quảng Ngãi và Khánh Hoà, hộ gia đình công suất từ 40 - 50 Wp. Các dàn đã lắp
đặt ứng dụng cho các trung tâm cụm xã và các trạm y tế xã có công suất từ 200 - 800
Wp. Hệ thống điện sử dụng chủ yếu để thắp sáng và truyền thong. Đối tượng phục vụ


được lắp đặt tại xã Sĩ Hai, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
10 * Dự án “Ứng dụng thí điểm điện mặt trời cho vùng sâu, vùng xa” tại xã Ái Quốc, tỉnh
Lạng Sơn đã hoàn thành vào tháng 11/2002. Tổng công suất dự án là 3000 Wp, cung
cấp điện cho trung tâm xã và trạm truyền hình, chủ yếu để thắp sáng và truyền thông,
đối tượng phục vụ là người dân, do dân quản lý và vận hành. * Trung tâm Hội nghị Quốc gia sử dụng điện mặt trời: Tổng công suất pin mặt trời là

154 kWp. Đây là một công trình điện mặt trời lớn nhất tại Việt Nam.
* Trạm pin mặt trời nối lưới của Viện Năng lượng công suất 1080 Wp bao gồm 8
môđun. * Trạm pin mặt trời nối lưới lắp đặt trên mái nhà làm việc Bộ Công thương, 54 Hai Bà

Trưng, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Công suất lắp đặt là 2700 Wp.

* Lắp đèn năng lượng mặt trời trên đường phố Đà Nẵng sử dụng nguồn năng lượng
mặt trời. Hệ thống thu góp điện năng được “dán” thẳng trên thân trụ đèn. Bên trong trụ
có tám bình ắc qui dùng để tích năng lượng. * Hai cột đèn năng lượng mặt trời kết hợp năng lượng gió đầu tiên được lắp đặt thành

Chính Phủ Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ đang thúc đẩy việc hỗ trợ người dân dần
dần từ bỏ các nhiên liệu hoá thạch. Chẳng hạn, tại Đức, một gia đình có thể được
chính phủ hỗ trợ hơn 2000 euro (khoảng 2860 USD) để lắp đặt các pin quang điện. Họ
không phải trả bất kì phí nào trong 10 năm và còn được thu lợi trong 10 năm tiếp theo.
Tuy nhiên, ở các nước đang phát triển việc tuyên truyền sử dụng năng lượng
mặt trời lại hạn chế trong khi chính những nước này càng cần phải tranh thủ nguồn
năng lượng mặt trời nhiều hơn. Các quốc gia này có nhiều thuận lợi hơn về điều kiện
địa lý như gần xích đạo và có cường độ bức xạ mặt trời lớn hơn các nước ôn đới.
Mặt trời bức xạ năng lượng tương ứng với một dãy bức xạ rất rộng. Tuy nhiên,
có thể nhận ra rằng không phải bức xạ nào cũng có thể tạo ra hiện tượng quang điện.
Thực tế, chỉ có những bức xạ với bước sóng,  có năng lượng lớn hơn mức năng lượng
kích hoạt electron thì bức xạ ấy mới có khả năng tạo ra hiện tượng quang điện. Hiện
tượng ánh sáng, có bước sóng ngắn làm bật các electron ra khỏi mặt kim loại gọi là
hiện tượng quang điện, các electron bị bật ra gọi là electron quang điện.
Phổ năng lượng mặt trời tác động lên PV, Hình 3.1 cho thấy rằng 20,2% năng lượng
mặt trời tổn hao không có tác dụng do có năng lượng thấp hơn mức năng lượng tối
thiểu để kích hoạt các electron ra khỏi trạng thái tĩnh của chúng (hv < Eg); 30,2% bị
mất đi ở các vùng năng lượng (hv > Eg) và chỉ có 49,6% năng lượng hữu ích có thể
được thu bởi PV [3.1].
12

Công suất bức xạ (W/m
2
m)

1,11

m

Chiều dài sóng (m)
Hình 3.1 Phổ năng lượng mặt trời
Hình 3.2 cho thấy bức xạ mặt trời trung bình toàn cầu và hình 3.3 cho thấy nhiệt độ
trung bình toàn cầu. Những hình này cho thấy tiềm năng năng lượng mặt trời là lớn
nhất ở lân cận của đường xích đạo do mức độ bức xạ mặt trời và nhiệt độ cao nhất
trong các khu vực này.
Hình 3.2 Bản đồ bức xạ mặt trời trung bình toàn cầu [3.2]
13

- Quang năng  nhiệt năng  điện năng

- Quang năng  điện năng

Trong 2 hình thức phát điện trên, có thể nhận ra rằng hình thức thứ 2 với quang năng
được chuyển đổi trực tiếp thành điện năng được nghiên cứu và khai thác mạnh mẽ hơn.
Hình thức khai thác này sẽ được thực hiện thông qua hệ thống PV (Photovoltaic, PV)
mà được cấu thành từ các chất bán dẫn.
PV sử dụng chất bán dẫn để biến đổi ánh sáng thành điện năng. Kỹ thuật sản xuất PV
rất giống với kỹ thuật sản xuất ra các linh kiện bán dẫn như diode, transistor, . . .
Nguyên liệu được sử dụng để sản xuất PV cũng giống như các linh kiện bán dẫn khác,
thông thường là tinh thể silicon, thuộc nhóm IV. Có thể nói PV là sự ngược lại của
diode quang. Diode quang nhận điện năng và tạo ra ánh sáng, trong khi đó PV nhận
ánh sáng và tạo ra điện năng.
Bảng 3.1 Bảng phân loại tuần hoàn trích lược với tinh thể Silicon thuộc nhóm IV

I
II
III
IV
V
VI 5 B
6 C
7 N
8 O
Mô hình đơn giản của PV được mô tả như sau, Hình 3.5.
PhotonĐiện nạp âm
Photon
Lớp
n


Các lỗ trống

Các el
ectronLớp
p
Điện nạp dương
a)