Đối tượng nghiên cứu và lịch
sử phát triển của vi sinh vật học
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ
KHOA Y HỌC CƠ SƠ
ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
MÔN HỌC: VI SINH Y HỌC
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
2
Mục tiêu môn học
Sau khi học, sinh viên có thể
1. Trình bày được khái niệm về vi sinh vật,
vi sinh vật y học
2. Trình bày được đối tượng nghiên cứu
của vi sinh vật và vi sinh vật y học
3. Giải thích được vai trò của vi sinh vật với
sức khỏe cộng đồng
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
-
THẾ NÀO LÀ VI SINH VẬT ?
-
KÍCH CỠ CỦA VI SINH VẬT?
3
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
Thực vật
Động vật
Nấm
Protozoa
Vi khuẩn
Nguyên sinh bào
VI SINH VẬT ?
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
là môn học chuyên nghiên cứu về các vi sinh
vật
gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người
(cả có lợi và có hại cho sức khỏe)
Vi khuẩn học
Virus học
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
8
Dịch hạch thời trung cổ
Bại liệt thời Ai cập cổ đại
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
9
Antoni van Leeuwenhoek
Phát minh ra kính hiển vi đầu tiên
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
10
Erward Jenner (1749-1823)
Người đầu tiên ứng
dụng tiêm chủng vào
cộng đồng
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
11
Louis Pasteur
(1822-1895)
- Phương pháp khử trùng:
Pasteur hóa (đun nóng 70
o
C
trong bình kín)
-
1885: Fordor phát hiện ra tác dụng diệt khuẩn của
huyết thanh tươi
1980: Behring tìm ra tác dụng chống ngoại độc tố bạch
hầu, uốn ván của huyết thanh bệnh nhân
1909: Lasteiner lọc được virus bại liệt và truyền cho
khỉ
1917 : Lasteiner tạo được bán kháng nguyên tổng hợp
1929: Tìm ra penicilline
1965: Isaacs và linderman tìm ra interferon
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
Ứng dụng của vi sinh vật???
14
CÓ LỢI
CÓ HẠI
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
15
Trong môi trường
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
16
Sản phẩm lên men: etanol + CO
2
(cơ sở cho sản xuất rượu, bia,
…); acid lactic, etanol, CO2 (muối
dưa, cà, …)
Vi sinh vật ứng dụng - Công nghệ gen
Một đọan gen cần nhân bản (ví dụ của người) được cắt ra, sau đó gắn vào
plasmid tạo plasmid tái tổ hợp; đưa vào tế bào vi khuẩn để đọan gen được
nhân lên và tạo sản phẩm – protein phục vụ nhu cầu của con người.
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
20
Gây bệnh
cho thực vật
Vi sinh vật có hại
Gây bệnh
cho động vật
Nhiễm trùng da do tụ cầu
Chiến tranh, khủng bố
vi sinh vật !
Bệnh than
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
21
Ô nhiễm môi
trường thực
phẩm
Ô nhiễm môi
trường nước
Ô nhiễm môi
trường sinh hoạt
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
22
Vi sinh vật và sức khỏe cộng đồng
TS. BÙI THỊ NGỌC HÀ-BÀI GIẢNG HÓA SINH- KHOA Y HỌC CƠ SƠ , ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG; [email protected]
Vai trò của VSV
23
-
Chẩn đoán sớm, điều trị triệt để với sự tham gia của
cộng đồng:
-
lao, phong,HIV/AIDS, viêm gan B, và các bệnhlây
truyền qua đường tình dục, …
-
Ngăn chặn sự kháng kháng sinh của vi khuẩn :
-
Chiến lược sử dụng kháng sinh hợp lý.
25
Phòng bệnh: