GIỚI THIỆU CHUNG VỀ
TÀN TẬT VÀ PHỤC HỒI
CHỨC NĂNG
PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Thủy
NỘI DUNG BÀI GIẢNG
1. Trình bày được tỷ lệ, phân loại, nguyên nhân
và hậu quả của khuyết tật.
2. Nêu được định nghĩa và mục đích của phục
hồi chức năng.
3. Mô tả được các hình thức phục hồi chức năng
và nêu được ưu, nhược điểm của mỗi loại.
4. Trình bày được mạng lưới phục hồi chức năng
hiện nay và phương hướng phát triển.
1. LỊCH SỬ
Khuyết tật đã được ghi nhận từ rất lâu, khoảng
trên 3000 năm trước công nguyên.
Girolamo Cardano (1501-1576) là bác sỹ đầu
tiên cho rằng người điếc vẫn còn khả năng về trí
tuệ.
Thế kỷ 17 -18, trường học đầu tiên cho trẻ câm
điếc được thành lập tại Đức, Pháp, Anh và Ý.
Năm 1829, Louis Braille đã tạo ra chữ nổi, một
phương tiện giao tiếp của người khiếm thị.
Quan điểm cổ xưa: người khuyết tật được nhìn
nhận như là nạn nhân của những yếu tố tác động
bên ngoài và không thể làm gì cho họ được.
Quan điểm y học: khuyết tật là một vấn đề từ bên
trong của mỗi người, và cần được bác sĩ chăm sóc,
kiểm soát khuyết tật với MĐ là làm cho họ trở nên
“bình thường” và có thể “ăn nhập” với xã hội của họ
Giảm chức năng??
Tàn tật??
2.2 ĐỊNH NGHĨA
Khiếm khuyết
: Là sự mất mát, thiếu hụt
hoặc bất bình thường về cấu trúc, chức năng,
giải phẫu, sinh lý do bệnh tật hoặc các nguyên
nhân khác gây nên.
Giảm khả năng
: Là bất kỳ sự hạn chế hay
mất chức năng thực hiện một hoạt động gây
nên bậi khiếm khuyết.
2.2 Định nghĩa (tiếp) Tàn tật:
Là do hậu quả của khiếm khuyết và
giảm khả năng gây nên, làm cho người đó không
thực hiện được vai trò của mình trong gia đình và
xã hội mà người cùng tuổi, cùng giới, cùng hoàn
cảnh thực hiện được.
2.3. PHÂN LOẠI TÀN TẬT
Trong thống kê & một số điều tra cơ bản:
Do môi trường sống không phù hợp.
Do các dịch vụ PHCN phát triển kém.
2.4. NGUYÊN NHÂN TÀN TẬT
Nhóm nguyên nhân dẫn đến khiếm khuyết
cơ thể
.
Bệnh tật
Sự gia tăng của tai nạn thương tích
Các thảm hoạ của môi trường tự nhiên
Ô nhiễm môi trường ; vấn đề an toàn thực phẩm
Tuổi thọ ngày một tăng dẫn tới số người già và
giảm các chức năng hoạt động ngày một nhiều.
2.4. NGUYÊN NHÂN TÀN TẬT
Do thái độ sai lệch của xã hội.
Thái độ kỳ thị, phân biệt đối xử với người tàn
tật.
Thất học, kém hiểu biết về các dịch vụ xã hội cơ
bản hoặc các biện pháp y tế và giáo dục
Thiếu kiến thức đúng đắn về tàn tật, về nguyên
nhân, cách phòng ngừa và điều trị tàn tật. 2.4. NGUYÊN NHÂN TÀN TẬT
Do môi trường sống không phù hợp.
Chiến tranh và bạo lực xã hội
Thất học, không có việc làm.
Mất khả năng độc lập.
Không có vị trí trong gia đình, cộng đồng.
Bị coi thường, bị xa lánh phân biệt, đối xử
không bình đẳng
2.5. HẬU QUẢ CỦA TÀN TẬT
Đối với gia đình:
Về sức khỏe: Các thành viên gia đình chịu ảnh
hưởng rất lớn lên cuộc sống do thường bị căng
thẳng và bị trầm cảm do sức ép tâm lý.
Về kinh tế: mất chi phí điều trị cho người khuyết
tật và mất nhân lực chăm sóc người khuyết tật.
Cuộc sống của các thành viên khác của gia đình
bị ảnh hưởng: do cần thời gian chăm sóc người
khuyết tật và thái độ kỳ thị của cộng đồng
2.5. HẬU QUẢ CỦA TÀN TẬT
Đối với xã hội:
Mất lực lượng lao động: Người khuyết tật không
tham gia lao động sản xuất; không đóng góp
được sản phẩm cho xã hội.
Mất chi phí nuôi dưỡng và chăm sóc người
khuyết tật cho chăm sóc sức khỏe, cho các hoạt
động sống hàng ngày .
3. PHỤC HỒI CHỨC NĂNG
3.1. Định nghĩa phục hồi chức năng:
Bao gồm các biện pháp y học, kinh tế xã hội,
giáo dục hướng nghiệp và kỹ thuật phục hồi
Làm cho người tàn tật thích ứng tối đa với hoàn
cảnh của họ, xã hội ý thức được trách nhiệm của
mình để người tàn tật có cuộc sống độc lập ở gia
đình và cộng đồng.
3.3. KHÁI NIỆM NHÓM PHCN
Nhóm PHCN bao gồm các thành viên cơ bản:
BS chuyên khoa PHCN
KTV vật lý trị liệu
Điều dưỡng viên
KTV hoạt động trị liệu
KTV ngôn ngữ trị liệu
Chuyên gia ngôn
ngữ
và lời nói trị liệu:
Chuyên gia tâm lý:
Cán bộ xã hội Kỹ
thuật
viên chỉnh hình
Các chuyên gia chấn thương chỉnh hình, Y học
thể thao, chuyên gia về xe lăn
Bệnh nhân và GĐ cũng là một thành viên không