Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
Ngày soạn: / / Tiết thứ: 01(theo PPCT)
Ngày giảng: / /
Bài 1: SỰ TƯƠNG PHẢN VỀ TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA CÁC
NHÓM NƯỚC. CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Sau bài học, HS cần nắm rõ và trình bài được.
1/ Kiến thức:
- Biết được sự tương phản về trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các nhóm nước: phát triển,
đang phát triển, các nước công nghiệp mới (NICs).
- Trình bày được đặc điểm nổi bật và tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện
đại tới sự phát triển kinh tế: xuất hiện các ngành kinh tế mới, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hình
thành nền kinh tế tri thức.
2/ Kĩ năng:
- Nhận xét được sự phân bố các nhóm nước trên hình 1.
- Phân tích được bảng số liệu về kinh tế - xã hội của từng nhóm nước.
3/ Thái độ:
- Xác định trách nhiệm học tập của bản thân để thích ứng với cuộc CMKH&CNHĐ.
*Tích hợp GD KNS:
+ Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ vế đặc điểm đa dạng của nền kinh tế thế giới, ứng xử hòa nhã
với bạn bè trong làm việc nhóm.
+ Tư duy: Bình luận, tìm, phân tích số liệu, thông tin về trình độ phát triển kinh tế- xã hội khác
nhau giữa các nhóm nước.
+ Làm chủ bản thân: Hoàn thành nhiệm vụ trong hoạt động nhóm.
II. CHUẨN BỊ:
GV: Giáo án, Bản đồ các nước trên thế giới, phiếu học tập.
HS: Đọc trước bài, xem thêm bản đồ các nước trên thế giới ở Sgk.
III. PHƯƠNG PHÁP:
HĐ 2: Tìm hiểu sự tương phản trình độ
phát triển kinh tế - xã hội của các nhóm
nước (Nhóm)
*Bước1: Chia lớp thành 6 nhóm nhỏ. Các
nhóm thảo luận từ 5-7 phút, theo ND phiếu
học tập:
Tiêu chí Nhóm nước
PT
Nhóm
nước đang
PT
GDP/ người
Cơ cấu GDP theo
khu vực kinh tế
Tuổi thọ
HDI
+Nhóm 1,2: Quan sát bảng 1.1 trả lời câu hỏi
và nhận xét tỉ trọng GDP/người của hai nhóm
nước: Phát triển và đang phát triển
+Nhóm 3,4: Quan sát bảng 1.2, hãy nhận xét
cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh tế của các
nhóm nước.
+Nhóm 5, 6: Làm việc với bảng 1.3 và các
kênh chữ trong SGK, nhận xét sự khác biệt về
chỉ số HDI và tuổi thọ trung bình giữa nhóm
nước phát triển và đang phát triển.
GV phát phiếu học tập.
*Bước2: Đại diện các nhóm lên bảng trình
bày, các nhóm khác nhận xét và bổ sung.
*Bước 3: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.
chí
Nhóm nước
PT
Nhóm nước
đang PT
GDP/
người
Cao và rất
cao
Thấp hơn mức
TB của thế giới
và thấp hơn
nhiều ở các
nước PT.
Cơ
cấu
GDP
theo
khu
vực
kinh tế
Tỉ trọng khu
vực III
>70%, khu
vực I rất
nhỏ.
Tỉ trọng khu
vực I còn cao,
khu vực III còn
thấp <50%.
Hãng Intel bán 1 chíp máy tính -> 0,01kg.
Hãng Microsoft bán 1 phần mềm ->0,001 kg.
III. CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI:
1/ Thời điểm xuất hiện và đặc trưng:
-Thời gian: cuối TK XX và đầu thế TK
XXI.
-Đặc trưng: xuất hiện và bừng nổ công
nghệ cao.
-Có 4 ngành công nghệ trụ cột là: công
nghệ sinh học, công nghệ vật liệu, công
nghệ thông tin, công nghệ năng lượng.
2/ Ảnh hưởng:
- Xuất hiện nhiều ngành mới, nhất là trong
lĩnh vực công nghệ và dịch vụ, tạo ra những
bước chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ.
Xuất hiện nền kinh tế tri thức.
- Đặt thế giới trước nhiều vấn đề toàn cầu.
4. Củng cố.
1/ Trình bày những điểm tương phản về trình độ phát triển kinh tế-xã hội của các nhóm nước
phát triển và đang phát triển?
2/ Nêu đặc trưng và tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đến nền kinh
tế-xã hội thế giới?
3/ Sự phân chia thành các nhóm nước nói lên tình trạng chủ yếu nào sau đây?
A/ Thế giới có nhiều quốc gia, dân tộc và tôn giáo. B/ Sự tương phản về trình độ kinh tế-xã
hội.
C/ Sự khác nhau về chế độ chính trị-xã hội. D/ Hậu quả kéo dày của chiến tranh.
4/ Đặc điểm nào dưới đây không phải của các nước phát triển.
A/ Tổng sản phẩm trong nước GDP lớn. B/ Chỉ số phát triển con người HDI
cao.
- Phân tích số liệu, tư liệu để nhận biết qui mô, vai trò đối với thị trường quốc tế của các liên
kết kinh tế khu vực.
3/ Thái độ:
- Xác định trách nhiệm của bản thân trong sự đóng góp vào việc thực hiện các nhiệm vụ kinh tế
xã hội tại địa phương.
*Tích hợp GD KNS:
+ Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ về tác động của toàn cầu hóa (TCH), khu vực hóa (KVH) tới
các nhóm nước.
+ Tư duy: Tìm kiếm, xử lí thông tin, phân tích.
+ Làm chủ bản thân: Quản lí thời gian, hoàn thành nhiệm vụ trong hoạt động nhóm.
II. CHUẨN BỊ:
GV: Giáo án, Bản đồ các nước trên thế giới, bản đồ một số tổ chức khu vực.
HS: Đọc trước bài học, bảng 2 ở SGK.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Đàm thoại gợi mở, giảng giải.
- Thảo luận nhóm
- Sử dụng đồ dùng trực quan.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định, tổ chức lớp. Kiểm tra sĩ số + Nề nếp
2. Kiểm tra bài cũ.
Câu 1/ Trình bày những điểm tương phản về trình độ phát triển kinh tế -xã hội của các nhóm
nước phát triển và đang phát triển?
Câu 2/ Nêu những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại?
3. Bài mới.
a. Đặt vấn đề: Toàn cầu hoá và khu vực hoá, là xu hướng tất yếu, dẫn đến sự phụ thuộc lẫn
nhau ngày càng tăng giữa các nền kinh tế; đồng thời tạo ra những động lực thúc đẩy sự tăng
trưởng và phát triển kinh tế thế giới. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiều những vấn đề đó.
b. Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS NỘI DUNG CHÍNH
HĐ 1: Tìm hiểu về khái niệm, nguyên
kinh tế (Cả lớp).
*Bước 1: GV yêu cầu HS trả lời các câu
hỏi:
- Nguyên nhân hình thành tổ chức liên kết
kinh tế khu vực?
- Hãy kể tên và xác định trên bản đồ các tổ
chức kinh tế lớn và một số tổ chức liên kết
tiểu vùng?
*Bước 2: HS trả lời, GV kết luận.
*Bước 3: GV yêu cầu HS dựa vào bảng 2 ở
SGK để tìm hiểu về một số tổ chức liên kết
kinh tế khu vực, sau đó cho HS trả lời tiếp
các câu hỏi:
- Khu vực hoá có những mặt tích cực nào?
Đặt ra những thách thức gì cho mỗi quốc
gia?
- Liên hệ Việt Nam trong mối quan hệ kinh
tế với các nước ASEAN hiện nay?
*Bước4: HS trình bày, GV nhận xét, chuẩn
kiến thức và lấy ví dụ liên hệ ở nước ta.
+ Tốc độ tăng trưởng thương mại luôn cao hơn
tốc độ tăng trưởng kinh tế.
+ Tổ chức WTO có vai trò lớn.
- Đầu tư nước ngoài tăng trưởng nhanh: Từ 1990
đến 2004 tăng hơn 5 lần.
- Thị trường tài chính quốc tế mở rộng: Mạng
lưới liên kết tài chính toàn cầu, các tổ chức tài
chính quốc tế có vai trò lớn.
- Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày
càng lớn: Các công ty có tiềm lực lớn chi phối
+ Tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, hiện
đại hoá nền kinh tế.
+ Tăng cường tự do hoá thương mại, dịch vụ.
+ Mở rộng thị trường từng nước -> thúc đẩy quá
trình toàn cầu hoá.
- Tiêu cực:
Ảnh hưởng đến sự tự chủ kinh tế, suy giảm
quyền lực quốc gia
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
4. Củng cố.
Hoàn thành sơ đồ sau:
5. Dặn dò, hướng dẫn HS học tập ở nhà.
- Làm bài tập số 3 SGK trang 12.
- Đọc bài 3- Một số vấn đề mang tính toàn cầu, và tìm hiểu trước các vấn đề:
1. Vấn đề mang tính toàn cầu là những vấn đề như thế nào? Hiện nay thế giới đang đối mặt với
những vấn đề mang tính toàn cầu nào?
2. Tìm nguyên nhân, biểu hiện, hậu quả và giải pháp khắc phục các vấn đề về dân số và môi
trường đang diến ra hiện nay?
V. RÚT KINH NGHIỆM:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
GV:
Hệ quả
Khái niệm Biểu hiện
TOÀN CẦU HÓA KINH TẾ
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
Câu 1- Trình bày các biểu hiện chủ yếu của toàn cầu hoá kinh tế. Xu hướng toàn cầu hoá kinh
tế dẫn đến hệ quả gì?
Câu 2- Kể tên một số tổ chức liên kết kinh tế khu vực? Nguyên nhân hình thành nên các tổ chức
liên kết kinh tế khu vực?
3. Bài mới.
a. Đặt vấn đề: GV cho HS nêu một số vấn đề đang có ảnh hưởng đến toàn thế giới, đòi hỏi sự
hợp tác của các nước để giải quyết và nhấn mạnh đến những vấn đề đượ đề cập trong bài.
b. Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS NỘI DUNG CHÍNH
HĐ 1: Hoạt động 1: Tìm hiểu vấn đề bùng
nổ dân số và già hóa dân số ( Cá nhân/cặp).
GV: "Bùng nổ dân số": Là hiện tượng dân
số thế giới tăng rất nhanh mà không hoàn
toàn có liên quan tới nhu cầu khách quan
của xã hội.
*Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào bảng 3.1,
hãy so sánh tỷ suất gia tăng tự nhiên của các
nước phát triển và đang phát triển hiện nay?
I. DÂN SỐ.
1/ Bùng nổ dân số:
- Dân số thế giới tăng nhanh, nhất là nữa sau
thế kỉ XX.
+ 2005: 6,4 tỉ người
+ 2011: 7 tỉ người.
- Bùng bổ dân số ngày nay chủ yếu là ở các
nước đang phát triển: chiếm 80% dân số, 95%
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
Dân số tăng nhanh gây ra những hậu quả gì
về mặt kinh tế-xã hội?
thông qua các vấn đề về môi trường đã
nêu: (Nguyên nhân, hậu quả, giải pháp của
các vấn đề về môi trường và liên hệ ở địa
phương)
HS: Đại diện nhóm trình bày GV Chuẩn
hoá kiến thức.
dân số tăng hàng năm của thế giới.
- Dân số tăng nhanh sức ép lớn đối với KT-
XH và TN-MT.
2/ Già hoá dân số:
- Dân số thế giới đang già đi, tuổi thọ trung
bình ngày càng tăng.
- Biểu hiện:
+ Tỉ lệ người dưới 15 tuổi ngày càng thấp.
+ Tỉ lệ người trên 60 tuổi ngày càng nhiều.
+ Tuổi thọ dân số thế giới ngày càng tăng.
- Sự già hoá dân số chủ yếu ở nhóm nước
phát triển.
- Già hóa dân số Thiếu hụt lực lượng lao
động. Chi phí xã hội lớn cho người già
II. MÔI TRƯỜNG.
(Thông tin phản hồi phiếu học tập)
Một số vấn đề về môi trường toàn cầu:
Vấn đề
môi
trường
Hiện trạng Nguyên nhân Hậu quả Giải pháp
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
1. Biến đổi
Các chất khí CFCs trong
sản xuất công nghiệp.
Ảnh hưởng đến sức khoẻ,
mùa màng,sinh vật.
- Cắt giảm lượng
CFC
S
trong sản xuất
và sinh hoạt.
- Trồng nhiều cây
xanh.
3. Ô nhiễm
nguồn
nước ngọt,
biển và đại
dương
Nguồn nước
ngọt, nước biển
đang bị ô
nhiễm nghiêm
trọng.
- Chất thải từ sản xuất,
sinh hoạt chưa qua xử lí.
- Tràn dầu, rửa tàu, đắm
tàu trên biển.
- Thiếu nguồn nước ngọt,
nước sạch sạch.
- Ảnh hưởng đến sức khoẻ
con người.
- Xử lí chất thải
- Khu vực nào thường xãy ra xung đột sắc tộc,
tôn giáo, lãnh thổ, khủng bố quốc tế?
HS trình bày, GV kết luận.
VD: về một số vụ khủng bố:
+ Vụ khủng bố 11/9/2001 ở Hoa Kì, làm hơn 3000 người
chết và bị thương.
+ Vụ khủng bố ở Besla (Nga), làm hơn 300 người chết
và hơn 700 người bị thương.
+ Vụ đánh bom ở đảo Bali (Indonexia), năm 2002, làm
hơn 300 người chết và bị thương
III.MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC:
- Xung đột tôn giáo, sắc tộc.
- Khủng bố, bạo lực, chiến tranh biên giới.
- Các bệnh dịch hiểm nghèo.
- các hoạt động kinh tế ngầm: rửa tiền,
buôn lậu
4. Củng cố.
a. Trình bày khái quát về bùng nổ dân số, già hoá dân số thế giới và hậu quả của chúng?
b. Tại sao khắp nơi trên thế giới đều có nhiều hành động bảo vệ môi trường?
5. Dặn dò, hướng dẫn HS học tập ở nhà.
- Về nhà làm bài tập số 3 SGK trang 16.
- Đọc trước nội dung bài Thực hành và sưu tầm thêm một số tài liệu về tác động của toàn cầu
hóa đối với Việt Nam.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
…………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
3. Bài mới.
a. Đặt vấn đề: TCH mở ra nhiều thời cơ nhưng cũng đặt các nước đang phát triển trước nhiều
thách thức, đó cũng chính là của Việt Nam. Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về các
cơ hội và thách thức đó.
b. Triển khai bài:
HĐ 1: Xác định yêu cầu của bài thực hành
*Bước 1: GV cho HS đọc SGK xác định yêu cầu của bài thực hành.
HS đọc các thông tin trong SGK xác định yêu cầu của bài thực hành và tìm hiểu những thông tin
nào là cơ hội và thách thức của toàn cầu hoá đối với các nước đang phát triển.
*Bước 2: Đại diện HS trình bày, GV nhận xét và kết luận.
HĐ 2: Viết báo cáo và trình bày báo cáo
*Bước 1: GV chia lớp thành 7 nhóm giao nhiệm vụ và yêu cầu cho các nhóm:
+ Nhóm 1: Làm việc với ô kiến thức số 1.
+ Nhóm 2: Làm việc với ô kiến thức số 2.
+ Nhóm 3: Làm việc với ô kiến thức số 3.
+ Nhóm 4: Làm việc với ô kiến thức số 4.
+ Nhóm 5: Làm việc với ô kiến thức số 5.
+ Nhóm 6: Làm việc với ô kiến thức số 6.
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
+ Nhóm 7: Làm việc với ô kiến thức số 7.
*Bước 2: Đại diện các nhóm lên trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác bổ sung.
GV tổng kết và chuẩn hoá kiến thức.
*Bước 3: GV yêu cầu HS trên cơ sở kết luận rút ra từ các ô kiến thức, tổng hợp nêu kết luận
chung về hai mặt:
- Cơ hội của toàn cầu hoá đối với các nước đang phát triển.
- Các thách thức của toàn cầu hoá đối với các nước đang phát triển.
Nội dung bài báo cáo viết theo những nội dung chính trong bảng tóm tắt sau:
Nội dung Cơ hội Thách thức
1. Tự do hoá
Đi tắt, đón đầu từ đó có thể đuổi kịp và
vượt các nước phát triển.
Gia tăng nhanh chóng nợ nước
ngoài, nguy cơ tụt hậu.
6. Chuyển giao
mọi thành tựu của
nhân loại:
Thúc đẩy nền kinh tế phát triển với tốc độ
nhanh hơn, hoà nhập nhanh chóng vào
nền kinh tế thế giới.
Sự cạnh tranh trở nên quyết liệt,
nguy cơ hoà tan.
7. Sự đa phương
hoá, đa dạng hoá
quan hệ quốc tế:
Tận dụng tiềm năng thế mạnh toàn cầu để
phát triển kinh tế đất nước.
Chảy máu chất xám, gia tăng
tốc độ cạn kiệt tài nguyên.
*Bước 3: Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường:
+ Toàn cầu hoá gây áp lực đối với sử dụng tự nhiên làm cho môi trường suy thoái như thế nào?
+ Tại sao nói các nước phát triển chuyển giao công nghệ lạc hậu cho các nước đang phát triển
gây ô nhiễm MT?
4. Củng cố.
a.GV kết luận chung về cơ hội và thách thức của toàn cầu hoá đối với các nước đang phát triển.
b.Đánh giá kết quả tiết học, đánh giá tinh thần làm việc của các nhóm.
5. Dặn dò, hướng dẫn HS học tập ở nhà.
- Về nhà hoàn thành bài thực hành.
- Đọc bài 5- Một số vấn đề của châu lục và khu vực (T1), trả lời các câu hỏi sau:
1. Hiện nay châu Phi đang đứng trước những vấn đề gì về tự nhiên, xã hội và kinh tế? Để giải
động kinh tế tiêu biểu của người dân châu Phi.
III. PHƯƠNG PHÁP:
- Đàm thoại gợi mở, giảng giải, thuyết trình.
- Thảo luận nhóm.
- Sử dụng đồ dùng trực quan.
IV. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định, tổ chức lớp. kiểm tra sỉ số và nề nếp lớp học.
2. Kiểm tra bài cũ.
Câu 1/ Quá trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới cơ hội gì cho các nước đang phát triển?
Câu 2/ Các nước đang phát triển đang đứng trước các thách thức to lớn như thế nào trong quá
trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới?
3. Bài mới.
a. Đặt vấn đề: Châu Phi: là châu lục đứng thứ ba trên thế giới về dân số, sau châu Á và Châu Mỹ, và
lớn thứ ba trên thế giới, theo diện tích sau châu Á và châu Mỹ. Với diện tích khoảng 30.244.050 km²
(11.677.240 mi²) bao gồm cả các đảo cận kề thì nó chiếm 20,4% tổng diện tích đất đai của Trái Đất.
Với 800 triệu dân sinh sống ở 54 quốc gia, nó chiếm khoảng 1/7 dân số thế giới.
Nói tới Châu Phi, người ta thường hình dung ra một châu lục đen, nghèo đói, xung đột, bệnh tật…
Tại sao châu lục đã từng có những nền văn minh rực rỡ, xuất hiện sớn nhất trong lịch sử của xã hội laòi
người đến nay lại có thực trạng như vậy? Để làm sáng tỏ vấn đề, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học
hôm nay.
b. Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS NỘI DUNG CHÍNH
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
HĐ 1: Tìm hiểu một số vấn đề về tự nhiên
của châu Phi (Cả lớp).
*Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào hình 5.1
và kiến thức SGK trả lời các câu hỏi:
- Hiện nay các nước châu Phi đang đứng
trước những vấn đề gì về mặt tự nhiên?
HĐ 3: Tìm hiểu một số vấn đề về kinh tế
của châu Phi (Cả lớp).
*Bước 1: Dựa vào bảng 5,2, nhận xét tốc
độ tăng trưởng GDP của một số quốc gia
châu Phi so với TG?
- Tại sao các nước Mĩ La tinh có nền kinh tế
thiếu ổn định và phải vay nợ của nước
ngoài nhiều ?
Giải pháp để thoát khỏi tình trạng trên ?
*Bước 2: HS dựa vào SGK và bảng số liệu
I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TỰ NHIÊN:
- Phần lớn lãnh thổ châu Phi có khí hậu khô
nóng; Cảnh quan chủ yếu là hoang mạc, bán
hoang mạc và xa van.
-> Gây khó khăng cho phát triển KT-XH (Thiếu
nước, sa mạc hóa…)
- Có nguồn tài nguyên khoáng sản và sinh vật
giàu có:
+Khoáng sản: Giàu kim loại đen, kim loại màu,
dầu mỏ, khí đốt, vàng và kim cương.
+Rừng chiếm diện tích khá lớn.
-> Khai thác không hợp lí làm cho nguồn tài
nguyên cạn kiệt, môi trường bị tàn phá.
=> Giải pháp: khai thác hợp lí tài nguyên và áp
dụng biện pháp thủy lợi để hạn chế khô hạn.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ DÂN CƯ VÀ XÃ HỘI:
Các
vấn đề
Dân cư Xã hội
Đặc
Giảm tỉ lệ sinh. Sự giúp đở của
cộng đồng quốc
tế.
III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ KINH TẾ:
1/ Nền kinh tế hiện nay của châu Phi còn rất
nghèo nàn và lạc hậu:
- Châu Phi chỉ đóng góp 1,9% GDP toàn cầu
(năm 2004).
- Châu Phi có 34/tổng số 54 quốc gia thuộc loại
kém phát triển của thế giới.
- Đa số các nước châu Phi có mức tăng trưởng
kinh tế thấp.
* Nguyên nhân:
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
để trình bày.
*Bước 3: GV chuẩn kiến thức.
- Chính trị, xã hội không ổn định:
+ Nạn tham nhũng, bạo lực và chủ nghĩa độc tài.
Phần lớn các nước châu Phi là các nước cộng hòa
hoạt động theo một số kiểu của chế độ tổng thống.
Có một ít quốc gia ở châu Phi có chính thể dân chủ,
nhưng bị nối tiếp bởi những vụ đảo chính tàn bạo
hay các chế độ độc tài quân sự.
+ Có không ít thủ lĩnh chính trị của châu Phi hậu
thuộc địa là những người ít học và dốt nát, sử dụng
vị trí quyền lực để kích động các mâu thuẫn sắc tộc,
làm cho nó trầm trọng hơn, hay thậm chí là tạo ra
những luật lệ thuộc địa. Tại nhiều nước.
+ Trong giai đoạn từ đầu thập niên 1960 tới cuối
2. Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế các nước Mĩ Latinh phát triển không ổn định?
V/ RÚT KINH NGHIỆM:
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
Ngày soạn: / / Tiết thứ: 07 (theo PPCT)
Ngày giảng: / /
BÀI 5. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC ( TT )
TIẾT 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU MĨ LA TINH
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Sau bài học, HS cần nắm rõ và trình bài được:
1/ Kiến thức:
- Biết Mĩ La Tinh có điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế song điều kiện tự nhiên khai thác
được chỉ phục vụ cho một số ít dân chúng, gây ình trạng không cân bằng, mức sống chênh lệch
rất lớn.
- Phân tích được tình trạng kinh tế thiếu ổn định của các nước Mĩ La Tinh, khó khăn do nợ nước
ngoài, phụ thuộc vào nước ngoài.
2/ Kĩ năng:
- Phân tích lược đồ, bảng số liệu và thong tin để nhận biết các vấn đề của Mĩ La Tinh.
3/ Thái độ:
- Tán thành, đồng tình với những biện pháp mà các nước Mĩ La Tinh đang cố gắng thực hiện để
vượt qua khó khăn.
*Tích hợp GD KNS:
+ Giao tiếp: Phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, chia sẻ cảm thông
+ Tư duy: Tìm kiếm, xử lí thông tin.
+ Làm chủ bản thân: Quản lí thời gian.
II. CHUẨN BỊ:
- Rừng phong phú.
- Khí hậu nóng ẩm, phân hóa đa dạng.
- Đất trồng màu mỡ.
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
*Bước 2: Trả lờiGV Chuẩn kiến thức.
*Bước 3: Tích hợp giáo dục bảo vệ môi
trường:
+ Tại sao tài nguyên thiên nhiên ở các nước
Mĩ La tinh đang bị suy giảm nghiêm trọng?
+ Vấn đề đô thị hoá tự phát ở đã dẫn đến
vấn đề gì về môi trường ở các nước Mĩ
Latinh?
HĐ2: Tìm hiểu một số vấn đề về kinh tế
của Mĩ La tinh (Cả lớp)
*Bước 1: GV hướng dẫn HS phân tích biểu
đồ tốc độ tăng GDP của Mĩ la tinh từ đó rút
ra nhận xét: Tình hình gia tăng của nền kinh
tế Mĩ La Tinh trong thời kì 1985
2004?
Vì sao có hiện tượng đó?
CH: Gần đây nền kinh tế Mĩ La Tinh có
những thay đổi gì? Vì sao.
HS: trả lời GV Chuẩn hoá kiến thức.
a) Thuận lợi:
- Thuận lợi phát triển CN khai thác, nông
nghiệp nhiệt đới.
- Khai thác và phân bổ tài nguyên không hợp lí.
b) Khó khăn:
+ Năm 2004 đạt 21%.
- Nhiều nước đã khống chế được lạm phát.
- Tỉ lệ gia tăng tiêu dung giảm…
4. Củng cố.
1. Dựa vào bảng số liệu sau: Tốc độ tăng GDP của các nước MLT giai đoạn 1985 – 2004 ( %)
Năm 1985 1990 1995 2000 2002 2004
GDP (%) 2,3 0,5 0,4 2,9 0,5 6,0
Hãy vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng GDP của các nước Mĩ La tinh giai đoạn 1985 – 2004?
2. Những nguyên nhân nào làm cho kinh tế Mĩ La tinh phát triển không ổn định?
5. Dặn dò, hướng dẫn HS học tập ở nhà.
- Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài
- Đọc trước bài 5- T2: Một số vấn đề ở khu vực TNÁ và Trung Á tìm hiểu các vấn đề:
1. So sánh những đặc điểm về tự nhiên, dân cư và xã hội của khu vực TNÁ và Trung Á?
2. Tại sao nói khu vực TNÁ là “điểm nóng” của thế giới?
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
3. Hiện nay ở khu vực TNÁ và Trung Á đang có những vấn đề gì? Nguyên nhân sâu xa của
những vấn đề đó?
V. RÚT KINH NGHIỆM:
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
Ngày soạn: / / Tiết thứ: 08 (theo PPCT)
Ngày giảng: / /
BÀI 5. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC ( TT )
TIẾT 3. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA KHU VỰC TÂY NAM Á VÀ KHU VỰC TRUNG Á
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Câu 2/ Những nguyên nhân nào làm cho kinh tế các nước Mĩ la Tinh phát triển thiếu ổn định?
3. Bài mới
a. Đặt vấn đề: GV cung cấp một số thông tin: Kì quan vườn treo Banilon, truyền thuyết" Nghìn lẻ một
đêm" Với vvị trí mang tính chiến lược, nguồn tài nguyên dầu mỏ phong phú, sự tồn tại các vấn đề dân
tộc mang tính lịch sử, các tôn giáo với những tín ngưỡng khác biệt và các phần tử cực đoan trong các
tôn giáo, sự can thiệp vụ lợi của các thế lực bên ngoài Để hiểu thêm khu vực này, bài học hôm nay
chúng ta cùng tìm hiểu.
b. Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS NỘI DUNG CHÍNH
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của khu vực Tây
Nam Á và khu vực Trung Á (Nhóm).
*Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát bản đồ tự
nhiên khu vực Tây Nam Á và Trung Á.
*Bước 2: GV chia lớp thành hai nhóm:
- Nhóm1: Tìm hiểu về khu vực Tây Nam Á
- Nhóm 2:Tìm hiểu khu vực Trung Á.
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học và
hình 5.5, 5.7, bản đồ tự nhiên châu Á, tiến
hành phân tích để hoàn thành nội dung của
bảng sau:
Khu vực Tây
Nam Á
Trung Á
Vị trí địa lí
Ý nghĩa của vị trí
địa lí
Đặc điểm tự nhiên
Đặc điểm dân cư và
cấp dầu mỏ trên thế giới:
- Khu vực nào khai thác được lượng dầu thô
I. ĐẶC ĐIỂM CỦA KHU VỰC TÂY NAM Á
VÀ KHU VỰC TRUNG Á:
Khu
vực
Tây Nam Á Trung Á
Diện
tích
- Có 20 quốc gia
- DT: 7,0 triệu
km
2
.
- Có 6 quốc gia
- DT: 5,6 triệu
km
2
.
Vị trí
địa lí
- Nằm ở ngã ba
của 3 châu lục Á-
Âu-Phi.
- Giáp với ÂĐD,
ĐTH, Biển Đỏ,
Biển Đen
- Nằm ở trung
tâm của châu Á
- Giáp với
điểm
dân cư
và xã
hội
- Số dân hơn 313
triệu người
(2005), chủ yếu
theo đạo Hồi.
- Là cái nôi văn
minh thế giới.
- Đa số dân cư
theo đạo Hồi.
- Xung đột, chiến
tranh, khủng bố
thường xuyên .
- Dân số 61,3
triệu người
(2005), chủ yếu
theo đạo Hồi.
(trừ Mông Cổ).
Đa dân tộc, mật
độ dân số thấp.
- Phần lớn dân
cư theo đạo Hồi
- Chính trị thiếu
ổn định.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA KHU VỰC TÂY
NAM Á VÀ KHU VỰC TRUNG Á
1.Vai trò cung cấp dầu mỏ:
- Cả hai khu vực có trữ lượng dầu mỏ rất lớn, riêng
=> đây là nguyên nhân chính tạo nên sự bất ổn
định của khu vực.
2.Xung đột sắc tộc, tôn giáo và nạn khủng bố:
a.Thực trạng:
- Xung đột dai dẳng giữa người Ả-Rập và Do Thái.
Ví dụ: Xung đột dai dẳng giữa người Ả-rập và Do
Thái. Chiến tranh I ran với I rắc; giữa I rắc với Cô
oét…
- Các cuộc tranh giành tài nguyên đất đai, nguồn
nước, khoáng sản.
- Sự can thiệp của các thế lực bên ngoài, các lực
lượng khủng bố phát triển.
b.Nguyên nhân:
- Do tranh chấp quyền lợi : Đất đai, tài nguyên,
môi trường sống.
- Do khác biệt về tư tưởng, định kiến về tôn giáo,
dân tộc có nguồn gốc từ lịch sử.
- Các thế lực bên ngoài can thiệp nhằm vụ lợi.
c.Hậu quả:
- Gây mất ổn định ở mỗi quốc gia, trong khu vực
và làm ảnh hưởng tới các khu vực khác.
- Đời sống nhân dân bị đe doạ và không được cải
thiện, kinh tế bị huỷ hoại và chậm phát triển.
- Ảnh hưởng tới giá dầu và phát triển kinh tế của
thế giới.
4. Củng cố.
1/ Ý nào đúng nhất khi nói về vị trí địa lí của TNA
a. Nơi tiếp giáp giữa hai đại dương và ba châu lục
b. Ở phía tây nam châu Á, giáp 3 đại dương
c. Tiếp giáp biển Caxpi và biển Đông
Mức độ nhận
thức
Chủ đề ND
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
1. Một số vấn đề
của Mỹ La Tinh.
Nắm được đặc
điểm xã hội khu
vực Mỹ La Tinh
Giải thích được
nguyên nhân làm
tỉ lệ nghèo khổ ở
khu vực này lại
rất cao.
20% số điểm= 2
điểm.
=50% tổng điểm
= 1 điểm
=50% tổng điểm
= 1 điểm
2. Một số vấn đề
của Tây Nam Á
và Trung Á
Trình bày được
tóm tắt đặc điểm
tự nhiên của khu
vực Tây Nam Á
Bằng thực tế lấy
VD chứng minh
được xung đột
Câu 2: Trình bày đặc điểm tự nhiên của khu vực Tây Nam Á ? Lây VD chứng minh rằng xung
đột sắc tộc, xung đột tôn giáo, nạn khủng bố vẫn đang diễn ra ở khu vực Tây Nam Á và Trung
Á? (4 điểm).
Câu 3: Bài tập (4 điểm):
Cho bảng số liệu sau:
Tỉ trọng dân số của các nước phát triển và đang phát triển (Đơn vị: %)
Nhóm nước Năm 1980 Năm 2005
Phát triển 33,3 15,9
Đang phát triển 66,7 84,1
GV:
Trường THPT Bạch Đằng Giáo Án Địa Lí 11CB
a. Vẽ biểu đồ thể hiện sự thay đổi tỉ trọng dân số của các nước phát triển và đang phát triển
trong thời kì 1980 – 2005.
b. Qua biểu đồ rút ra nhận xét và giải thích.
5. Hướng dẫn chấm điểm và biểu điểm:
Câu Nội dung Điểm
Câu 1
Cần nêu: 2 điểm
a. Đặc điểm xã hội khu vực Mỹ La Tinh: 1 điểm
- Dân số đông, tăng nhanh
- Tỉ lệ nghèo cao, chênh lệch giàu nghèo lớn
- Đô thị hóa tự phát mạnh mẽ
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt
0,25
0,25
0,25
0,25
b. Giải thích vì sao tỉ lệ nghèo khổ ở khu vực này lại rất cao: 1 điểm
- Duy trì chế độ phong kiến lâu dài. -> Lực cản trong thực hiện cải cách
XH, dẫn tới nhiều cuộc cải cách thiếu triệt để.
Vẽ biểu đồ 4 điểm
a. Vẽ biểu đồ hình tròn, yêu cầu:
+ Ghi tên biểu đồ
+ Chú giải
+ Chính xác về tỉ lệ, trình bày sạch sẽ, có tính thẩm mĩ.
2 điểm
b. Nhận xét 1 điểm
- Tỉ lệ dân số nhóm nước phát triển giảm (d/c)
- Tỉ lệ dân số nhóm nước đang phát triển tăng (d/c)
KL: Tỉ lệ dân số nhóm nước đang phát triển chiếm phần lớn dân số TG (d/c)
c. Giải thích 1 điểm
- Do nhóm nước đang phát triển có cơ cấu DS trẻ-> tỉ lệ sinh còn cao-> Bùng
nổ dân số
- Nhóm nước phát triển-> tỉ lệ sinh thấp-> dân số già
Bảng thống kê kết quả kiểm tra 45 phút
Lớp Sĩ số Giỏi- Tỉ lệ % Khá- Tỉ lệ % T.bình- tỉ lệ % Yếu- Tỉ lệ% Kém - Tỉ lệ %
11A2 38
11A3 39
11A4 41
11A9 42
11A10 40
GV: