B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
o0o

LÊ HU HOÀNG MAI GII PHÁP HN CH RI RO THANH
KHON TI CÁC NGỂN HÀNG THNG
MI C PHN NIÊM YT TI VIT NAM LUN VN THC S KINH T
LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS. BÙI KIM YN
Thành ph H Chí Minh ậ Nm 2014

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan bn lun vn này là công trình nghiên cu đc lp ca
riêng tôi vi s giúp đ ca Giáo viên hng dn là PGS.TS Bùi Kim Yn. Các s
liu, kt qu trong lun vn là trung thc, xut phát t thc t ca các NHTM đc
niêm yt trên th trng chng khoán Vit Nam. Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim
v li cam đoan ca mình.

TP H Chí Minh, ngàỔ 30 tháng 06 nm 2014
Tác gi lun vn
DANH MC BIU 
LI M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V THANH KHON VÀ RI RO THANH KHON
TRONG NGỂN HÀNG THNG MI 4
1.1. Tính thanh khon trong Ngơn hƠng thng mi 4
1.1.1. Khái nim tính thanh khon 4
1.1.2. Tính thanh khon trong Ngân hàng thng mi 5
1.1.3. Cung và cu và trng thái thanh khon trong NHTM: 5
1.1.4. Yu t thi gian ca thanh khon 6
1.2. Ri ro thanh khon trong Ngơn hƠng thng mi 7
1.2.1. Khái nim ri ro thanh khon 7
1.2.2. NguỔên nhân ri ro thanh khon 8
1.2.3. Hu qu ca ri ro thanh khon 10
1.2.4. S cn thit phi hn ch ri ro thanh khon trong NHTM 11
1.2.5. Qun tr ri ro thanh khon 11
1.2.6. Mt s phng pháp đánh giá ri ro thanh khon 13
1.3. Ri ro thanh khon trên th gii vƠ bƠi hc kinh nghim cho Vit Nam 20
1.3.1. Ri ro thanh khon trên th gii 20
1.3.2. Mt s bài hc kinh nghim đi vi Vit Nam 24
Kt lun chng 1 25
CHNG 2: THC TRNG RI RO THANH KHON TI CÁC NHTMCP NIểM
YT TI VIT NAM 26
2.1. Gii thiu h thng các NHTMCP niêm yt ti Vit Nam 26
2.1.1. Gii thiu chung v các NHTMCP niêm Ổt 26
2.1.2. Nhng thun li ca các NHTMCP niêm Ổt trên TTCK 31
2.1.3. Nhng thách thc, ri ro 33
2.2. Thc trng ri ro thanh khon ti các NHTMCP niêm yt trên TTCK Vit
DANH MC CH VIT TT
Vit tt
Nguyên ngha
ASEAN
Hip hi các Quc gia ông Nam Á
IMF
Qu tin t th gii
NHNN
Ngơn hàng nhà nc
NHTMCP
Ngơn hàng thng mi c phn
NHTW
Ngơn hàng Trung ng
NLP
Trng thái thanh khon ròng
QLRR TK
Qun lỦ ri ro thanh khon
RRTK
Ri ro thanh khon
TCKT
T chc kinh t
TCTD

DANH MC BNG BIU

Bng 2. 1: Tng tài sn ca các NHTMCP niêm yt trong giai đon 2007 ậ 2013 26
Bng 2. 2: Vn điu l ca các NHTMCP niêm yt giai đon 2007 ậ 2009 38
Bng 2. 3: Ch s H4 ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2007 ậ 2009 41
Bng 2. 4: T l n xu ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2007 ậ 2009 42
Bng 2. 5: Ch s H8 ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2007 ậ 2009 46
Bng 2. 6: Vn điu l ca các NHTMCP niêm yt giai đon 2010- 2013 50
Bng 2. 7: H s CAR ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2010-2013 51
Bng 2. 8: Ch s H4 ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2010 - 2013 53
Bng 2. 9: Ch s H5 ti các NHTMCP niêm yt giai đon 2010 ậ 2013 55
Bng 2. 10: Bng t l ngun vn ngn hn cho vay trung, dài hn ti các NHTMCP
niêm yt giai đon 2010 - 2013 60
LI M U
1. Lý do chn đ tài
Thanh khon là mt trong nhng yu t ct lõi quyt đnh s an toàn trong
hot đng ca bt k ngơn hàng thng mi nào, ri ro thanh khon xut hin chính
là biu hin ca s bt n tài chính ca ngơn hàng. Th nhng, qun lỦ thanh khon
đư không đc các ngơn hàng chú Ủ trong nhng thp k gn đơy. Ri ro thanh
khon ch thc s tr thành tơm đim ca công chúng khi cuc khng hong th
chp di chun ca M n ra và lan rng khp các nc và khu vc trên toàn th
gii, buc chính ph các nc phi can thip trên quy mô ln cha tng có đ tránh
s sp đ ca h thng tài chính. Ti Vit Nam, các chuyên gia kinh t cho rng h
thng ngơn hàng trong nhng nm gn đơy phát trin khá nhanh, nhng đi kèm vi
đó là tim n nhiu ri ro, thanh khon h thng luôn bp bênh và cng thng, các
bin pháp đánh giá ri ro thanh khon ti Vit Nam còn khá đn gin, hu nh ch
da vào các s liu trên báo cáo tài chính và s phng đoán, dn đn ri ro thanh
khon còn din bin rt phc tp. Nhng gì đư din ra trên th trng tin t Vit
Nam nhng tháng cui nm 2007 và đu nm 2008 là mt minh chng cho nhn
đnh đó: cuc đua lưi sut gia các ngơn hàng, lưi sut th trng liên ngơn hàng cao
k lc, mt s t chc tín dng ri vào trng thái mt thanh khon liên tc và hot
đng mt cách cm chng. Trong nhng nm gn đơy, ri ro thanh khon li càng
cn đc quan tơm hn, bi nơng cao kh nng thanh khon là mt ni dung quan
trng trong tái c cu ngơn hàng, đng thi thanh khon ca h thng ngơn hàng nói
chung, ca các ngơn hàng thng mi c phn niêm yt trên th trng chng khoán
nói riêng cng s nh hng trc tip ti mc tiêu h lưi sut, h tr các doanh
nghip vay vn, nh hng ti mc tiêu phc hi th trng chng khoán và bt
đng sn, vc dy nn kinh t đang còn nhiu bt n hin nay. Nh vy, có th nói
vn đ thanh khon và ri ro thanh khon có Ủ ngha cp bách c v lỦ lun và thc
tin. Chính nhng vn đ nêu trên đư thôi thúc tôi chn đ tài: “Gii pháp hn ch

khon  các Ngơn hàng thng mi c phn niêm yt trên th trng chng khoán
Vit Nam hin nay, t đó đa ra các gii pháp nhm hn ch ri ro thanh khon.
4. i tng nghiên cu:
Ri ro thanh khon ti các ngơn hàng thng mi c phn niêm yt trên th
3 trng chng khoán Vit Nam.
5. Phm vi nghiên cu:
Thi gian nghiên cu: trong giai đon t nm 2007 ậ 2013.
Các ngơn hàng thng mi c phn đc niêm yt trên th trng chng
khoán Vit Nam bao gm: NHTMCP Ngoi thng Vit Nam (Vietcombank),
NHTMCP Công thng Vit Nam (Vietinbank), NHTMCP Á Chơu (ACB),
NHTMCP Sài Gòn Thng Tín (Sacombank), NHTMCP Xut nhp khu Vit Nam
(Eximbank), NHTMCP Quơn đi (MB), NHTMCP Sài Gòn ậ Hà Ni (SHB),
NHTMCP Nam Vit (NVB). Riêng đi vi NHTMCP u t và Phát trin Vit
Nam (BIDV) mc dù đư phát hành c phiu ln đu ra công chúng thành công nm
2011 nhng cho đn ngày 24/01/2014 mi chính thc chào sàn S giao dch chng
khoán Thành ph H Chí Minh. Do vy tác gi không đa BIDV vào phm vi các
NHTMCP đc nghiên cu.
6. Phng pháp nghiên cu:
Lun vn s dng phng pháp nghiên cu đnh tính, thng kê mô t ậ gii
thích, so sánh ậ đi chiu, phơn tích ậ tng hp.
7. Ni dung nghiên cu
Ni dung nghiên cu gm 3 chng:
Chng 1: Tng quan v thanh khon và ri ro thanh khon trong Ngơn hàng
thng mi.
Chng 2: Thc trng ri ro thanh khon ti các Ngơn hàng thng mi c
phn niêm yt ti Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp hn ch ri ro thanh khon ti các Ngơn hàng thng

liên quan đn tin mt. Nu không chi tr đc các khon thanh toán đn hn di
dng tin mt s thiu kh nng thanh khon. Kh nng thanh toán là biu hin ca
tình trng đ vn, còn thanh khon đòi hi phi có thêm tin sn sàng đ chi tr cho
các khon thanh toán. Nhng đ có kh nng thanh khon trc ht phi có kh
nng thanh toán. Nói cách khác, kh nng thanh toán là điu kin cn nhng không
phi là điu kin đ đ có kh nng thanh khon, cho nên vn có th ri vào tình
trng va có kh nng thanh toán va thiu thanh khon.
5 1.1.2. Tính thanh khon trong Ngân hàng thng mi
Tính thanh khon trong ngơn hàng có th hiu là mt thut ng đi din cho
kh nng thc hin tt c các ngha v thanh toán khi đn hn ca mt ngơn hàng,
trong đó, thanh khon ngn hn là kh nng ngơn hàng có th thc hin ngha v
thanh toán vào thi đim và ngay khi chúng phát sinh (thanh khon theo tình hung
c th), thanh khon dài hn là kh nng vay đ vn dài hn vi lưi sut hp lỦ
nhm h tr cho vic tng tài sn (thanh khon theo cu trúc). Trái ngc vi nó là
ắthiu kh nng thanh khon”, ngha là ngơn hàng không th thc hin đc các
ngha v thanh toán.
Có th nói, thanh khon đi din cho yu t đnh tính v sc mnh tài chính
ca mt ngơn hàng (Duttweiler, 2008). Tuy nhiên, thc t cho thy, không phi lúc
nào thanh khon trong các ngơn hàng thng mi cng luôn di dào. Ngay c
nhng tài sn có tính thanh khon cao, tc là có th đc chuyn thành tin mt
thông qua vic bán hoc tham gia vào mt giao dch phái sinh, thì khi điu kin ca
các công c tài chính và th trng thay đi, mc đ thanh khon ca các tài sn
này cng thay đi theo. Trong ngơn hàng, các ngun vn đc xem là n đnh nh
tin gi ca dơn c, v bn cht vn có cu trúc ngn hn và thông thng khi
lng ca nhng ngun vn này không đ đ tài tr cho tt c tài sn trên bng cơn
đi. Càng dùng các khon n ngn hn tài tr cho tài sn dài hn, thì đ lch thanh
khon càng ln và càng d xy ra tình trng ắthiu kh nng thanh khon”. Vào

lin vi tin huy đng đc, còn nhu cu vay tin ca khách hàng gn lin vi vic
to ra các sn phm mi.
 bt k thi đim nào, các ngun cung và nhu cu thanh khon đn cùng
mt lúc và to thành trang thái thanh khon ròng. Khi trng thái thanh khon ròng
dng (+) tc là ngơn hàng đang trong trng thái thng d thanh khon. Khi trng
thái thanh khon ròng ơm (-) tc là ngơn hàng đang trong trng thái thơm ht thanh
khon.
1.1.4. Yu t thi gian ca thanh khon
Xét v thi gian, nhu cu thanh khon ca mt ngơn hàng bao gm c trong
ngn hn và dài hn.
Nhu cu thanh khon ngn hn mang tính tc thi hoc gn nh th. Các
7 khon tin gi giao dch hoc tin gi có k hn đn hn, các công c huy đng
thuc th trng tin t nm trong phm vi nhu cu thanh khon ngn hn.  đáp
ng nhu cu thanh khon thuc loi này, đòi hi ngơn hàng phi duy trì  mc đ
khá ln các loi tài sn có tính thanh khon cao (tin mt ti qu, tin gi ti
NHTW và các đnh ch tài chính khác, chng khoán chính ph ).
Nhu cu thanh khon dài hn do các nhơn t mang tính cht thi v, chu k
và xu hng to ra. Chng hn nhu cu rút tin hay vay mn ca cá nhơn thng
đc bit tng cao vào các ngày cn k vi các dp l hi trong trong nm đ trang
tri chi tiêu, mua sm.  đáp ng loi nhu cu thanh khon này, đòi hi ngơn hàng
cn phi d phòng trc kh nng cung cp vn t nhiu ngun khác nhau và 
mc đ cao hn so vi nhu cu thanh khon ngn ngn hn. Ví d nh đt k hoch
thu hút các khon tin gi mi, tha thun vay dài hn t công chúng hoc t qu
d tr ca các ngơn hàng khác
1.2. Ri ro thanh khon trong Ngơn hƠng thng mi
1.2.1. Khái nim ri ro thanh khon
Có nhiu quan đim khác nhau v RRTK. Theo tác gi cun sách Managing

dng vi mc lưi sut đư tha thun vi NHTM có lưi sut thp, tìm cách tr trc
hn hoc trì hoưn vic rút vn vay vi mc lưi sut đư tha thun vi NHTM có lưi
sut cao. Nh vy, bin đng lưi sut đng thi nh hng đn c tin gi và tin
vay tc dòng tin vào, dòng tin ra và sau đó là đn thanh khon ca NHTM.
- Chính sách tin t ca Ngân hàng trung ng:
 thc hin chc nng ca mt NHTW v chính sách tin t, NHNN s
dng ba công c bao gm nghip v th trng m, quy đnh v d tr bt buc, và
áp dng lưi sut chit khu và tái chit khu các giy t có giá ca NHTM. Nghip
v th trng m là hot đng ca NHTM mua hoc bán cho NHTM trái phiu
chính ph, trái phiu kho bc Nhà nc, trái phiu ca chính NHNN. Khi mun
tng cung tin, NHNN mua trái phiu t các NHTM, s tin mà NHNN tr cho
NHTM làm tng cung tin cho nn kinh t đng thi cng làm tng cung thanh
khon cho NHTM. Ngc li, khi mun gim cung tin, NHNN bán trái phiu cho
các NHTM, s tin mà NHNN thu v làm cung ng tin t ca nn kinh t đng
9 thi cng làm gim cung thanh khon ca NHTM. Quy đnh v t l d tr bt buc
là bin pháp điu chnh mà NHNN bt buc các NHTM phi duy trì mt t l d tr
tin gi ti thiu ti NHNN. Nu t l bt buc quy đnh cao thì s làm cho ngun
cung thanh khon ca NHTM tng và ngc li. Áp dng lưi sut chit khu và tái
chit khu là lưi sut mà NHTM áp dng khi NHNN chit khu hoc tái chit khu
các giy t có giá t NHTM. Nu lưi sut này thp, tc chi phí vay tin t NHNN
r, đơy s là ngun vn giá r mà các NHTM có th d dàng huy đng đ đáp ng
cu thanh khon.
- Nhng s c khách quan khác cng có th là yu t làm gia tng RRTK cho
NHTM:
Ri ro báo chí, tin đn, ri ro dơy chuyn, ri ro bt n chính tr, ri ro pháp
lỦ cng có th là nguyên nhơn dn đn ri ro thanh khon cho NHTM. iu này đư
tng xy ra đi vi Ngơn hàng thng mi Á Chơu nm 2003. Vào tháng 8, nm

bt ng thì dn đn ri ro thanh khon.
1.2.3. Hu qu ca ri ro thanh khon
RRTK là ri ro nguy him nht ca ngơn hàng, có liên quan đn s sng còn
ca ngơn hàng. Mt ngơn hàng hot đng bình thng phi đm bo đc kh nng
thanh toán, tc là phi đáp ng đc các nhu cu thanh toán trong hin ti, tng lai
và các nhu cu thanh toán đt xut. Mt khi ri ro thanh khon xut hin thì không
ch nó nh hng đn bn thơn NHTM mà còn nh hng đn c mt nn kinh t -
xư hi.
Nu RRTK xy ra, tùy theo mc đ nghiêm trng mà ngơn hàng có th phi
chu: Chuyn hóa các tài sn có thanh khon thành tin vi chi phí cao; tip cn vi
th trng tin t đ tng vn vi nhng điu kin kht khe hn, ví d, phi có tài
sn th chp, chu mc lưi sut cao, không đc tun hoàn n c, hn mc tín dng
b xem xét li thng xuyên hoc b t chi cho vay; đình tr hot đng dn đn
gim thu nhp; mt uy tín dn đn mt khách hàng. Trong trng hp đc bit
nghiêm trng, RRTK có th đy ngơn hàng ti tình trng mt kh nng thanh toán,
là trng thái bên b vc phá sn ngơn hàng.
Khi mt ngơn hàng mt đi kh nng thanh khon thì s gơy nên tơm lỦ lo
ngi đi vi không ch chính bn thơn ngơn hàng mà còn đi vi khách hàng ca
11 các ngơn hàng khác. H s rng, ngơn hàng ni mình gi tin cng có th phá sn
nên tìm mi cách đ rút tin khi ngơn hàng đó. Nu nim tin ca công chúng b
lung lay thì có th dn đn hàng lot ngơn hàng mt kh nng thanh toán ch trong
mt thi gian ngn và khin c h thng ngơn hàng ri vào tình trng hn lon, s
hn lon này ca h thng ngơn hàng có th dn đn khng hong kinh t - xư hi -
chính tr ca mt quc gia.
1.2.4. S cn thit phi hn ch ri ro thanh khon trong NHTM
Xut phát t nhng hu qu nghiêm trng mà ri ro thanh khon có th đem
đn cho NHTM và mc đ nh hng ca ri ro thanh khon đn nn kinh t -

iu kin tiên quyt đ qun tr ri ro là phi nhn dng đc ri ro. Nhn
dng ri ro là quá trình xác đnh liên tc và có h thng các hot đng kinh doanh
ca ngơn hàng; bao gm: vic theo dõi, xem xét, nghiên cu môi trng hot đng
và toàn b hot đng ca ngơn hàng nhm thng kê đc tt c các loi ri ro, k c
d báo nhng loi ri ro mi có th xut hin trong tng lai, đ t đó có các bin
pháp kim soát, tài tr cho tng loi ri ro phù hp.
- Phân tích ri ro:
ơy chính là vic tìm ra nguyên nhơn gơy ra ri ro. Phơn tích ri ro nhm đ
ra bin pháp hu hiu đ phòng nga ri ro. Trên c s tìm ra các nguyên nhơn, tác
đng đn các nguyên nhơn làm thay đi chúng, qua đó s phòng nga ri ro mt
cách hiu qu hn.
- o lng ri ro:
Mun vy, phi thu thp s liu, lp ma trn đo lng ri ro và phơn tích,
đánh giá.  đánh giá mc đ quan trng ca ri ro đi vi ngơn hàng, ngi ta s
dng hai tiêu chí: tn sut xut hin ca ri ro và biên đ ca ri ro, tc là mc đ
nghiêm trng ca tn tht, đơy là tiêu chí có vai trò quyt đnh.
- Kim soát, phòng nga ri ro:
Kim soát ri ro là trng tơm ca qun tr ri ro. ó là vic s dng các bin
pháp, k thut, công c, chin lc, các chng trình hot đng đ ngn nga,
phòng tránh hoc gim thiu nhng tn tht, nhng nh hng không mong đi có
th xưy ra đi vi ngơn hàng. Các bin pháp kim soát có th là: phòng tránh ri ro,
ngn nga tn tht, chuyn giao ri ro, đa dng ri ro, qun tr thông tin,
13 - Tài tr ri ro:
Mc dù đư thc hin các bin pháp phòng nga nhng ri ro vn có th xy
ra. Khi đó, trc ht cn theo dõi, xác đnh chính xác nhng tn tht v tài sn,
ngun nhơn lc hoc v giá tr pháp lỦ. Sau đó, cn thit lp các bin pháp tài tr
phù hp. Nhìn chung, các bin pháp này đc chia làm hai nhóm: t khc phc và

Bc 1: c lng nhu cu vay vn và lng tin gi trong giai đon ngân
hàng c tính trng thái thanh khon (giai đon k hoch).
Bc 2: Tính toán nhng thay đi d tính v cho vay và tin gi trong giai
đon k hoch.
Bc 3: c lng trng thái thanh khon ròng ca ngân hàng bng cách so
sánh mc đ thay đi d tính trong cho vay và mc thay đi d tính trong tin gi.
1.2.6.2. Phng pháp tip cn cu trúc vn:
Vi phng pháp này, bc đu tiên là tin gi và các ngun vn khác nhau
ca ngơn hàng đc chia thành nhiu nhóm da trên kh nng vn b rút ra khi
ngơn hàng. Thông thng đc chia thành 3 nhóm ch yu sau:
Ngun vn nóng: Là vn vay và tin gi nhy cm vi lưi sut hoc d tính
s đc rút ra khi ngơn hàng trong k k hoch.
Ngun vn kém n đnh: Bao gm các khon tin gi ca khách hàng trong
đó mt phn đáng k có th b rút ra khi ngơn hàng ti mt thi đim nào đó trong
k k hoch.
Ngun vn n đnh: Bao gm các khon vn mà ngơn hàng tin tng là ít có
kh nng b rút ra khi ngơn hàng. Ngun vn này đc gi là tin c s hay là vn
c s ca ngơn hàng.
Tùy theo nguyên tc qun tr, ngơn hàng s dành riêng mt phn ngun vn
thanh khon cho mi ngun vn trên nhm đáp ng nhu cu rút ra khi ngơn hàng.
Sau khi xác đnh đc t l d tr bt buc và t l d tr cho tng nhóm, thì d tr
thanh khon vn ca ngơn hàng đó đc tính nh sau:
D tr thanh khon vn =  t l d tr thanh khon xác đnh ca nhóm x (nhóm
vn tin gi và phi tin gi ậ d tr bt buc).
Sau đó nhà qun tr ngơn hàng d tính con s vn vay ti đa tim nng và
cn có lng d tr thanh khon hay nng lc vay vn hp lỦ. Cht lng kinh
15 doanh ca ngơn hàng ph thuc rt ln vào cht lng tín dng các khon cho vay,

16 Tài sn có đn hn
Bán các tài sn cha đn hn
Nhn tin gi mi
Thu nhp bng tin mt (lãi)
Dòng vào t các nghip v khác
Bc 2: Xác đnh tng dòng tin ra
Các dòng tin ra có th đc xp th t theo ngày mà các tài sn n đáo hn,
ngày sm nht mà ngi gi tin tit kim thc hin quyn đc rút tin gi trc
hn, hoc ngày sm nht mà các nhu cu v vn phát sinh mt cách đt xut.
Các dòng tin ra có th do:
Các tài sn n đn hn
Gii ngân theo hn mc tín dng và cam kt ngoi bng bng tin mt
Dòng tin ra t các nghip v khác
Bc 3: Xác đnh trng thái thanh khon ròng
Trng thái thanh khon ròng (NLP) = tng dòng tin vƠo ậ tng dòng tin
ra
Các tình hung có th xy ra:
NLP < 0: Khi tng dòng tin ra vt quá tng dòng tin vào, lúc này ngơn
hàng đang phi đi phó vi tình trng thơm ht thanh khon và phi tìm kim ngun
thích hp đ bù đp.
NLP > 0: Khi tng dòng tin vào ln hn tng dòng tin ra, lúc đó ngơn hàng
gp phi tình trng thng d thanh khon và ngơn hàng nên s dng khon thng d
này mt cách hp lỦ.
NLP = 0: Khi tng dòng tin ra bng tng dòng tin vào, điu này him khi
xy ra di luôn luôn có s không cơn xng v k hn ca tài sn và k hn ca ngun
vn ca ngơn hàng.
Trong c 3 phng pháp nêu trên, chúng ta đu có th xác đnh yêu cu thanh

Vn điu l
Vn điu l là khon vn thuc s hu ca ngơn hàng, ghi trong bn điu l
ca ngơn hàng, đc hình thành ngay t khi NHTM đc thành lp, nó phn ánh
quy mô hot đng ca NHTM. Vn điu l tng không ch giúp kh nng huy đng

Trích đoạn Gi i thi uh th ng các NHTMCP niêm y tti V it Nam Kin ngh đi vi Ngân hàng Nhàn c

---