B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH

NGUYN C TNG
PHÂN TÍCH CÁC YU T TÁC NG N
LM PHÁT, NGHIÊN CU TRNG HP
CHÍN NC ASEAN LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH - NM 2014 LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn cao hc này do chính tôi nghiên cu và thc hin.
ng thi lun vn cha đc công b trong bt kì bài nghiên cu nào. Các
thông tin, s liu bài vit, k thut x lí mô hình lƠ hoƠn toƠn đáng tin cy và
trung thc.

Tp. H Chí Minh, ngƠy 30 tháng 06 nm 2014
Tác gi Nguyn c Tng
1.1.4.1. Chính sách tài khóa 12
1.1.4.2. Chính sách tin t 12 1.1.4.3.Chính sách ngoi thng 13
1.2. Các nghiên cu thc nghim v lm phát 15
1.2.1.Các nghiên cu nc ngoài 15
1.2.2.Các nghiên cu trong nc 16
CHNG 2 TNG QUAN TÌNH HÌNH LM PHÁT TI CÁC NC
ASEAN 20
2.1.Tình hình kinh t các nc ASEAN 20
2.2.Tình hình lm phát các nc ASEAN 25
2.2.1. Khái quát chung v tình hình lm phát ca các nc 25
2.2.2. Kho sát tình hình các yu t tài khóa, tin t, thng mi 27
2.2.2.1. Kho sát tình hình chi tiêu chính ph 27
2.2.2.2. Kho sát tình hình t giá hi đoái 29
2.2.2.3. Kho sát tình hình cung tin 31
2.2.2.4. Kho sát tình hình nhp khu 33
CHNG 3 MÔ HÌNH NGHIÊN CU, PHNG PHÁP NGHIểN CU
VÀ KT QU KIM NH 36
3.1.Mô hình nghiên cu 36
3.2. Mô t d liu nghiên cu 37
3.3. Phng pháp nghiên cu 38
3.3.1. Mô hình các nh hng c đnh 38
3.3.2. Mô hình các nh hng ngu nhiên 39
3.3.3. Kim đnh Hausman 40
3.4. Kt qu kim đnh 41
CHNG 4 KT LUN VÀ KIN NGH 45
4.1.Kt lun 45


USD
ô la M

DANH MC BNG BIU

Bng 2.1
Kim ngch xut khu
Bng 2.2
u t trc tip nc ngoài
Bng 2.3
Ngân sách chính ph (thng d/thơm ht)
Bng 2.4
Tc đ tng trng GDP
Bng 2.5
T l lm phát

Hình 2.1
T l lm phát
Hình 2.2
T giá hi đoái
Hình 2.3
Cung tin
Hình 2.4
Kim ngch nhp khu
1

LI M U

1. Lý do chn đ tƠi
Trong nhng nm va qua nn kinh t các nc trong khu vc ông
Nam Á tng trng mnh, thuc khu vc phát trin nng đng ca th gii,

đng ca tng yu t?
Câu hi 2: Hàm ý chính sách liên quan đn kim soát lm phát?
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu:  tƠi đi sơu vƠo phơn tích đnh lng s tác
đng ca các yu t: cung tin, chi tiêu chính ph, kim ngch nhp khu, t
giá hi đoái lên lm phát.
Phm vi nghiên cu: Các nc khu vc ông Nam Á trong giai đon
1997-2012 (16 nm). Do s liu ca Myanmar vƠ ông Timor không đy
đ nên đ tài ch nghiên cu 9 nc còn li ca khu vc.
4. Phng pháp nghiên cu
D liu nghiên cu đc thu thp t trang web ca ADB, mc Key
Indicator for Asia and The Pacific t nm 1997 đn nm 2012 vƠ trang web
WorldBank, mc data.
3

D liu đc thu thp theo nm, s liu t giá hi đoái ly s bình quân
trong nm thay vì s cui k.
Phng pháp nghiên cu: Phng pháp phân tích đnh lng s dng
d liu bng, đc tin hƠnh qua các bc sau:
Bc 1: Tác gi c lng mô hình hi quy d liu bng bng cách
trình bày các mô hình: mô hình các nh hng c đnh (fixed effects model
- FEM) và mô hình các nh hng ngu nhiên (random effects model -
REM)
Bc 2: Thc hin kim đnh Hausman đ la chn mô hình phù hp
5. ụ ngha thc tin ca đ tƠi
Làm rõ mc đ tác đng ca các yu t cung tin, chi tiêu chính ph, kim
ngch nhp khu, t giá hi đoái lên lm phát ti các nc trong khu vc đ
t đó đ xut các kin ngh cho Chính ph Vit Nam (trong đó có NHNN)
trong điu hành chính sách tin t, chính sách tài khóa, chính sách ngoi
thng nhm mc tiêu kim soát lm phát, n đnh kinh t v mô.

CHNG 1
KHÁI QUÁT Lụ THUYT V LM PHÁT VÀ TNG
QUAN TỊNH HỊNH NGHIểN CU

1.1. C s lý thuyt v lm phát
1.1.1. Các khái nim
Trong kinh t hc, lm phát lƠ s tng lên theo thi gian ca mc giá
chung ca nn kinh t (Mankiw, 2003). Mc giá chung lƠ mc giá trung
bình ca tt c hƠng hóa vƠ dch v trong nn kinh t. Trong mt nn kinh
t, lm phát lƠ s mt giá tr th trng hay gim sc mua ca đng tin.
Khi so sánh vi các nn kinh t khác thì lm phát lƠ s phá giá tin t ca
mt loi tin t so vi các loi tin t khác.
T l lm phát lƠ t l phn trm gia tng ca mc giá chung ca k nƠy
so vi k trc.
T l lm phát hƠng nm I
f
= .100
Trong đó I
f
: T l lm phát nm t
P
t
: Ch s giá nm t
P
t-1
: Ch s giá nm t-1
Gim phát: lƠ tình trng mc giá chung ca nn kinh t gim liên tc
trong khong thi gian nht đnh.
Gim lm phát: lƠ mc giá chung ca nn kinh t có tng lên nhng tc
đ gia tng thp hn so vi thi k trc.

7

= x 100 = x 100
Nh vy ch s giá tiêu dùng (CPI) lƠ t s phn ánh giá c ca mt r
hƠng hóa trong nhiu nm so vi nm gc, r hƠng hóa nƠy lƠ không thay
đi qua nhiu nm. Còn GDP deflator lƠ ch s phn trm phn ánh mc giá
chung ca tt c các loi hƠng hóa vƠ dch v sn xut trong nc. GDP
deflator tính trên r hƠng hóa thay đi, ch s nƠy cho bit mt đn v GDP
đin hình ca k nghiên cu có mc giá bng bao nhiêu phn trm so vi
mc giá ca nm c s nh vy nó phn ánh s bin đng GDP danh ngha
do s bin đng ca giá.
Tuy nhiên, lm phát cng có th đc s dng đ mô t mt s tng mc
giá trong mt tp hp hp ca tƠi sn, hƠng hóa, dch v trong nn kinh t.
Chng hn,
Ch s giá sn xut và Ch s chi phí nhơn công (ECI) lƠ nhng
ví d ca ch s giá hp đc s dng đ đo lng lm phát giá c trong các
lnh vc c th ca nn kinh t. Còn Lm phát c bn lƠ mt thc đo lm
phát cho mt tp hp con ca giá tiêu dùng không bao gm giá thc phm
vƠ nng lng.
1.1.3. Nguyên nhơn gơy ra lm phát
1.1.3.1. Nguyên nhơn v phía cu
Tng cu là tng khi lng hàng hóa và dch v mà các thành phn kinh
t (dơn c, doanh nghip, chính ph, nc ngoài) mun mua  mi mc giá
chung trong mt khong thi gian nht đnh và trong nhng điu kin nht
đnh. Tng cu AD trong nn kinh t m bao gm các b phn sau đơy:
8

AD = C + I + G + X ậ M
Trong đó:
C: Tiêu dùng ca h gia đình,


1.1.3.1. Nguyên nhân v phía cung.

Hình 1.2: Nguyên nhân lm phát v phía cung
Tng cung là tng giá tr khi lng hàng hóa và dch v cui cùng
mà các doanh nghip sn sàng cung ng cho nn kinh t tng ng vi mi
mc giá chung trong mt khong thi gian nht đnh và trong nhng điu
kin nht đnh. Lm phát có nguyên nhân t phía cung xy ra khi chi phí
tng cao, đy đng tng cung AS dch sang trái làm sn lng gim và
mc giá chung tng, nn kinh t ri vƠo tình trng va lm phát va suy
thoái.
Các nguyên nhân làm chi phí sn xut tng có th bao gm:
11

- Tin lng tng (nng sut lao đng không tng)
- iu kin khai thác các yu t sn xut khan him và tn kém hn
- Thu tng
- Thiên tai, chin tranh
- Khng hong các yu t đu vào sn xut lƠm chi phí tng ví d
nh khng hong du m.
1.1.3.2. Thuyt s lng tin t
Lý thuyt đnh lng c đin đt vn đ v mi quan h gia cung tin và
giá c.
Mô hình Fisher: M.V=P.Y (1)
M: Cung tin
V: Vòng quay tin/ tc đ lu thông tin t
P: Giá c
Y: Sn lng
(1)P=M.V/Y
Khi Y vƠ ↑ không đi thì P ph thuc vƠo M, nh vy theo lý thuyt c

Yêu cu d tr
13

 yêu cu d tr  rò r  s nhân tin  cung tin
 yêu cu d tr  rò r  s nhân tin  cung tin

iu hành hot đng th trng m
Mua trên th trng m  Bm vƠo thanh khon c s tin cung
tin
Bán trên th trng m  rút vƠo thanh khon c s tin cung tin

Ba công c ca chính sách tin t tp trung vƠo điu tit cung tin.
Vic tng/ gim cung tin theo ý ngha v tng cu hay theo thuyt đnh
lng tin t đu lƠm tng/gim lm phát. Trong điu kin nn kinh t có
lm phát cao ngơn hƠng trung ng thc hin chích sách tin t tht cht
bng cách:
Tng lưi sut chit khu
Tng t l d tr bt buc
Thc hin nghip v bán chng khoán trên th trng m.
Kt qu làm cung tin gim, lãi sut tng lƠm đu t gim kéo tng
cu gim to áp lc lên gim giá c hàng hóa và dch v.
1.1.4.3. Chính sách ngoi thng
Bên cnh vic điu hành lm phát bng chính sách tin t và chính sách
tài khóa, chính ph cng có th quan tơm đn chính sách ngoi thng.
Chính sách ngoi thng lƠ nhng quyt đnh ca chính ph tác đng vào
cán cơn thng mi quc gia thông qua chính sách đi vi hot đng xut
14

nhp khu. Ni dung ca chính sách ngoi thng gm có chính sách gia
tng xut khu và chính sách hn ch nhp khu.

1
E +
2
M +
3
W +
4
P
x
+
5
P
r
+ e
Bao gm các bin:Giá c trong nc P; T giá hi đoái E;Cung tin
M;Giá c hàng hóa xut khu Px;Giá nhp khu đu vào Pr và Tin lng
lao đng danh ngha →.
Nghiên cu phát hin các bin liên quan đn tin t nh cung tin và t
giá hi đoái đóng vai trò quan trng trong tác đng đn lm phát, thâm ht
ngân sách cng to áp lc lên lm phát và các yu t quán tính cng quan
trng.
Bogdan Lissovolik nghiên cu các yu t quyt đnh lm phát ti
Ukraine giai đon 1993 - 2002, đc bit chú trng giai đon có mc lm
phát va và thp là 1996 - 2002. Kt qu cho thy trong ngn hn là các yu
t tin t và trong dài hn là t giá hi đoái vƠ lng lƠ nh hng đn lm
phát.
Ilker Domac and Carlos Elbirt nghiên cu lm phát ti
Albania theo
3 hng tip cn khác nhau, bao gm hng th nht là nghiên cu 4 thành
t: khuynh hng, mùa v, tun hoàn và ngu nhiên; hng th 2 s dng