B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN TH THANH HUYN
TỄC NG CA THANH KHON N KH
NNG SINH LI CA H THNG NGỂN
HÀNG THNG MI VIT NAM LUN VN THC S KINH T
TP. HCM, tháng 09/2013



Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cu đc lp ca riêng tôi. Các s liu và
ni dung lun vn là trung thc. Kt qu nghiên cu trong lun vn này cha tng
đc ai công b trong bt k công trình nào khác.

Tác gi

Nguyn Th Thanh Huyn

MC LC

DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH V
TÓM TT 1
CHNG 1: GII THIU 2
1.1. Lý do chn đ tài 2
1.2. Tên đ tài 3
1.3. Mc tiêu nghiên cu 3
1.4. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.5. ụ ngha ca đ tài 4
1.6. Cu trúc ca lun vn 4
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU
TRC ỂY 6
2.1. Khái quát v thanh khon và kh nng sinh li ca ngân hàng 6
2.1.1. Thanh khon và ri ro thanh khon 6
2.1.2. Kh nng sinh li ca ngân hàng 9
2.1. 3. Mi quan h gia thanh khon và kh nng sinh li 11

DANH MC T VIT TT

NH: Ngân hàng
NHTM: Ngân hàng thng mi
NHTMCP: Ngân hàng thng mi c phn
NHTW: Ngân hàng trung ng
TGH: T giá hi đoái
TCTD: T chc tín dng
VN: Vit Nam
DANH MC BNG BIU

Bng 1.1: Danh sách nhóm NHTM nghiên cu 4
Bng 3.1: Din gii các bin trong mô hình nghiên cu 26
Bng 4.1: Thng kê mô t các bin 32
Bng 4.2: Ma trn tng quan gia các bin 33
Bng 4.3: Kt qu c lng GMM theo bin ROE vi ngân hàng và thi k c
đnh 36
Bng 4.4: Kt qu c lng GMM theo bin ROA vi ngân hàng và thi k c
đnh 37
Bng 4.5: Kt qu c lng GMM theo bin ROE vi ngân hàng c đnh 39
Bng 4.6: Kt qu c lng GMM theo bin ROA vi ngân hàng c đnh 40

DANH MC HỊNH V


tài chính cha thc s phát trin, các NHTM Vit Nam càng nm gi tài sn thanh
khon thì càng hn ch ri ro và tác đng tích cc đn li nhun ngân hàng.
2
CHNG 1: GII THIU

1.1. Lý do chn đ tƠi
V mt lý lun, Th trng tài chính đc xem là xng sng ca nn kinh
t. Trong đó h thng ngân hàng đóng vai trò quan trng trong th trng tài chính,
nó va đóng vai trò là ngun cp tín dng quan trng nht cho nn kinh t, va
đóng vai trò là nhà đu t (các ngân hàng đu t) đ thúc đy nn kinh t phát trin.
ng thi h thng Ngân hàng cng là công c đ Ngân hàng Trung ng (hay
Ngân hàng nhà nc) điu tit chính sách tin t quc gia. Khi nghiên cu phm trù
hiu qu thì không th không nói đn li nhun ca ngân hàng; đng thi khi đ cp
đn vn đ n đnh thì không th không bàn v thanh khon ca h thng ngân
hàng.
i vi h thng ngân hàng ca Vit Nam, d n cho vay nn kinh t chim
t 35-37% GDP và mi nm ngành ngân hàng đóng góp trên 10% tng mc tng
trng kinh t ca c nc
1
. Nh vy ngành ngân hàng đư làm tt vài trò cp tín
dng cho nn kinh t đng thi góp phn to công n vic làm mi, thu hút lao
đng có trình đ cao. Do đó, mt h thng ngân hàng tt, kinh doanh có hiu qu và
đóng góp tích cc vào s n đnh ca h thng tài chính quc gia là mc tiêu quan
trng mà bt k mt quc gia nào cng mun hng ti, Vit Nam cng không
ngoi l.
Tuy nhiên thc t trong giai đon t nm 2007 cho đn ht nm 2012 đã cho
thy, vn đ thanh khon ca các ngân hàng thng mi cha bao gi đc gii

1.4. i tng vƠ phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu là thanh khon và li nhun ca các NHTM Vit Nam
Thi gian nghiên cu t 2007 - 2012
Nhóm ngân hàng nghiên cu bao gm 20 ngân hàng nh sau:

4
Bng 1.1: Danh sách nhóm NHTM nghiên cu
Stt
Ngân hàng
Stt
Ngân hàng
1.
NH Bo Vit
11.
NN và PTNN Vit Nam
2.
Phng ông (OCB)
12.
Ngoi Thng Vit Nam
3.
Phng Nam
13.
Công Thng Vit Nam
4.
Bc Á
14.
u T và Phát trin Vit Nam

v ngành ngân hàng trong giai đon hin nay.
1.6. Cu trúc ca lun vn
 tài bao gm 5 chng :
- Chng 1: Gii thiu

5
- Chng 2: C s lý thuyt và tng quan các nghin cu trc đây
- Chng 3: Phng pháp nghiên cu.
- Chng 4: Kt qu nghiên cu
- Chng 5: Kt lun và khuyn ngh 6
CHNG 2: C S Lụ THUYT VÀ TNG QUAN CỄC
NGHIÊN CU TRC ỂY

Cung vƠ cu thanh khon, mua vƠ bán thanh khon
Cung thanh khon chính là kh nng cung ng tin ca mt ngân hàng thng
mi nhm đáp ng nhu cu thanh toán ca khách hàng, bao gm vic gi tài sn
thanh khon và kh nng huy đng mi.
Cu thanh khon là nhu cu thanh toán ca khách hàng mà ngân hàng có ngha
v đáp ng. Cu thanh khon bao gm yêu cu chi tr và vay hp pháp ca ngân
hàng.
Vic ngân hàng bán các tài sn đ đáp ng nhu cu thanh khon gi là bán
thanh khon. Vic m rng ngun đ đáp ng nhu cu thanh khon gi là mua
thanh khon trên th trng. C bán và mua thanh khon đu gn lin vi chi phí:
đó là tn tht mà ngân hàng phi chp nhn khi bán tài sn vi giá thp hn d tính
và lưi sut cao hn mà ngân hàng phi tr đ có ngun mi. Chi phí này là cái giá
mà ngân hàng phi tr đ có đc thanh khon. Do yêu cu cp bách trong thanh
toán nên chi phí huy đng (mua thanh khon) ca ngân hàng thng cao hn huy
đng bình thng.
Hot đng thanh khon ti ngân hàng thng mi :
Tính thanh khon ca ngân hàng là kh nng ca ngân hàng trong vic đáp ng các
nhu cu thanh toán ca khách hàng (ví d nh rút tin và yêu cu vay ca khách
hàng) đc to bi tính thanh khon ca tài sn và tính thanh khon ca ngun. Kh
nng thanh khon ti các ngân hàng là mc tiêu di đng luôn đc hình thành t
nhng thay đi trên th trng tài chính. Mt ngân hàng đc coi là có tính thanh
khon cao khi nó có đ ngân qu và các tài sn lu hot khác cùng vi kh nng
tng vn nhanh t các ngun khác nhau vi chi phí thp, khin nó có kh nng đáp
ng các ngha v chi tr và các ràng buc tài chính, theo mt phng pháp thích
hp
2.1.1.2. Ri ro thanh khon
- Khái nim
Ri ro thanh khon là kh nng xy ra tn tht cho ngân hàng khi cung thanh
khon không đáp ng đc cu thanh khon.


- Nguyên nhân t bên tài sn có : ri ro thanh khon phát sinh liên quan đn
các cam kt tín dng. Mt cam kt tín dng cho phép ngi vay rút tin vay bt c
lúc nào trong thi hn ca nó, ngân hàng phi đm bo có đ tin ngay lp tc đ

9
đáp ng nhu cu ca khách hàng nu không ngân hàng s phi đi mt vi ri ro
thanh khon.
Nh vy trong hu ht các trng hp khi ngân hàng phi đi mt vi ri ro
thanh khon thì chi phí huy đng vn b sung tng lên mt cách đáng k do lng
vn cung ng trên th trng gim. Hu qu là ngân hàng phi bán mt s tài sn
có đ thanh khon thp đ đáp ng nhu cu gi tin ca ngi gi. iu này khin
cho ngân hàng gp phi ri ro thanh khon nghiêm trng và ngân hàng buc phi
bán thc bán tháo tc thi ngay c s tài sn khó chuyn nhng vi giá thp. Do
bán khn cp mt s tài sn nên kh nng thanh toán cui cùng ca ngân hàng b đe
do. T ch đi mt vi ri ro thanh khon ngân hàng s đi mt vi ri ro phá
sn. Mà ngân hàng có th b đóng ca nu nh không đáp ng đ và kp thi ngun
thanh khon cho dù kh nng thanh toán cui cùng ca ngân hàng là tt. T đó có
th thy đc tm quan trng ca qun lý thanh khon ca các nhà qun tr ngân
hàng.
2.1.2. Kh nng sinh li ca ngân hàng
2.1.2.1. Khái nim kh nng sinh li
Kh nng sinh li (profitability) là thc đo hiu qu bng tin, đánh giá kh
nng to ra li nhun ca ngân hàng. Kh nng sinh li đc đo lng thông qua
các t s v kh nng sinh li.
2.1.2.2. Các ch tiêu đo lng kh nng sinh li ca ngân hàng
+ H s kh nng sinh li ca tài sn ROA (Return on Asset)
ROA
=
Li nhun thun
Tài sn Có bình quân

Thu ngoài lãi – Chi ngoài lãi
Tng tài sn có bình quân
T l này cho bit mt đng tài sn sinh ra bao nhiu đng lãi t các hot đng
ngoài cho vay.
Ging nh tt c các ch s tài chính khác, mi t l đo lng kh nng sinh
li đc s dng trong tng trng hp khác nhau và phn ánh nhng ý ngha

11
không khác nhau đáng k. ROA là mt thông s ch yu v tính hiu qu qun lý,
nó ch ra kh nng ca hi đng qun tr ngân hàng trong quá trình chuyn tài sn
ca ngân hàng thành thu nhp ròng. Ngc li, ROE là mt ch tiêu đo lng t l
thu nhp cho các c đông ca ngân hàng, nó th hin thu nhp mà các c đông nhn
đc t vic đu t vào ngân hàng .
T l thu nhp hot đng cn biên, t l thu nhp lãi cn biên và t l thu nhp
ngoài lãi cn biên là các thc đo tính hiu qu cng nh kh nng sinh li. Chúng
ch ra nng lc ca hi đng qun tr và nhân viên ngân hàng trong vic duy trì s
tng trng ca các ngun thu (ch yu là thu t các khon cho vay, đu t và phí
dch v) so vi mc tng ca chi phí (ch yu là chi phí tr lãi cho tin gi, nhng
khon vay trên th trng tin t, tin lng nhân viên và phúc li). T l thu nhp
lãi cn biên đo lng mc chênh lch gia thu t lãi và chi phí tr lãi mà ngân hàng
có th đt đc thông qua hot đng kim soát cht ch tài sn sinh li và theo đui
các ngun vn có chi phí thp nht. Trái li, t l thu nhp ngoài lãi cn biên đo
lng mc chênh lch gia ngun thu ngoài lãi, ch yu là ngun thu phí t các
dch v vi các chi phí ngoài lãi mà ngân hàng phi chu (gm tin lng, chi phí
sa cha, bo hành thit b, và chi phí tn tht tín dng). i vi hu ht các ngân
hàng, chênh lch ngoài lưi thng là âm, chi phí ngoài lưi nhìn chung vt quá thu
t phí, mc dù t l thu t phí trong tng các ngun thu ca ngân hàng đư tng rt
nhanh trong nhng nm gn đây.
2.1. 3. Mi quan h gia thanh khon và kh nng sinh li
Mi quan h gia thanh khon và vn lu đng là vn đ mà rt nhiu nhà

Ngoài ra, theo lý thuyt kinh t, ri ro và li nhun có liên quan tích cc (ri
ro càng ln thì li nhun càng cao). Vì vy khi thanh khon cao hn có ngha là ít
ri ro hn, và cng có ngha là li nhun thp hn.

13
Theo Assaf Neto (2003, p.22), đu t vào tài sn thanh khon càng nhiu thì
li nhun càng thp, đng thi chin lc qun lý thanh khon cng ít ri ro hn.
Trong trng hp này, li nhun thp hn so vi vic đu t ít vào tài sn thanh
khon. Ngc li, vi tài sn thanh khon ít, ngân hàng chp nhn mt an toàn và
tng nguy c phá sn thì li nhun mang v ln hn vì ngân hàng hn ch khi
lng vn gn vi tn sn ít sinh li ca ngân hàng. Vì vy mà bt c s thay đi
nào ca thanh khon cng mang li nhng tác đng đi lp vi kh nng sinh li
ca ngân hàng.
Bng cách này, mi ngân hàng nên chn mt lng tài sn thanh khon phù
hp hn vi kh nng tip nhn ri ro và li nhun ca mình.
Nh vy chúng ta thy rng các tài liu cho rng có mt mi quan h nghch
đo gia thanh khon và li nhun, và mi quan h này đư đc th nghim và xác
nhn bi nhiu nhà nghiên cu trên th gii.
2.2. Tng quan các công trình nghiên cu trc đơy
2.2.1. Các công trình nghiên cu nc ngoài
- Nghiên cu ca Victor Curtis Lartey, Samuel Antwi1, Eric Kofi Boadi
(2013), The Relationship between Liquidity and Profitability of Listed Banks in
Ghana.
Nghiên cu này nhm mô t mi quan h gia tính thanh khon và li nhun
ca các ngân hàng niêm yt trên sàn chng khoán Ghana. Trong nghiên cu này,
các ngân hàng đc bit niêm yt trên th trng chng khoán Ghana đư đc kim
tra v tính thanh khon và li nhun ca h qua khong thi gian 2005-2010. Mu
s liu nghiên cu đc thc hin trên 7 ngân hàng thng mi niêm yt trên th
trng chng khoán Ghana.
Mô hình nghiên cu:

trc đc có th do nhu cu đt xut v gim n hoc gia tng tài sn bên trong
báo cáo tài chính. Tuy nhiên, theo quan đim ca th trng vn do tài sn lu đng
thng không có hoc có rt ít kh nng to ra li ích. Nu tài sn lu đng quá

15
nhiu, chi phí c hi nm gi tài sn cui cùng s ln hn nhng li ích ca s gia
tng kh nng thanh toán ca ngân hàng, li nhun ca nó có th gim đi
- Nghiên cu ca Étienne Bordeleau and Christopher Graham (2010), The
Impact of Liquidity on Bank Profitability
Nghiên cu thc hin trên các ngân hàng Canada và M trong giai đon 1997-
2009.
Mô hình nghiên cu:
Mô hình 1:
ROA = f(Unemloyment, GDP, CPI t-1, la
t-1
, la
2
t-1,
la
i,t-1
*mkt_imcome
i,t
, la
i,t-
1
*repos
i,t
, la
i,t-1
*gdp

Trong đó:
Unemloyment: T l tht nghip
GDP: Tng trng GDP thc t
CPI t-1: Lm phát nm t-1
la
t-1
: t

l tài sn thanh khon nm t-1
mkt_imcome
i,t:
T l thu nhp t DV trên tng thu nhp ca ngân hàng (thu
nhp ngoài lãi và thu nhp t lãi)
repos
i,t:
t l chng khon phái sinh/tng n
Tier
t-1:
T l Vn cp 1/TTS ri ro nm t-1
i: Ngân hàng i
t: Thi gian t

16
Kt qu nghiên cu:
Trong ngn hn, kt qu cho thy mt mi quan h phi tuyn tính tn ti gia
hai yu t này, theo đó li nhun đc ci thin khi các ngân hàng nm gi mt s
tài sn lu đng, tuy nhiên, nu tip tc nm gi tài sn lu đng làm gim kh
nng sinh li ca mt ngân hàng. Kt qu này phù hp vi quan đim ca th trng
vn là đi vi mt ngân hàng, nm gia tài sn thanh khon làm gim ri ro thanh
khon ca nó. Tuy nhiên, li ích này là có th cui cùng s b xem nh do chi phí c

La: t l thanh khon
Bcc: Chu k kinh doanh đc tính bng cách loi b xu hng phi tuyn tính
ca GDP thc t thông qua b lc Hodrick-Prescott (HP)
Regulation: Quy đnh v hot đng ngân hàng. Bin này đc đo lng bng
ch s Herfinhdal-Hirschman (H-H) tính bng bình phng tng th phn ca các
ngân hàng trong h thng ngân hàng ca Iran.
Loan: t l cho vay/Tng tài sn
Deposit: t l tin gi khách hàng/Tng tài sn
Kt qu nghiên cu:
Mi quan h gia thanh khon và li nhun ngân hàng có ý ngha nh k
vng . T l thanh khon, Bình phng t l thanh khon, chu k kinh doanh, quy
đnh cho vay và t l tin gi có tng tác đáng k đn li nhun ca ngân hàng.
Nh k vng, nghiên cu cho thy bng chng ca mt mi quan h phi tuyn tính
gia li nhun và thanh khon .Li nhun đc ci thin đi vi các ngân hàng
nm gi mt s tài sn lu đng, tuy nhiên, có mt đim mà ti đó nu tip tc nm
gi tài sn lu đng làm gim li nhun ca mt ngân hàng.

Trích đoạn ng 4.2: Matr nt ng quan gia các bin

---