!∀ #∃% !&#
∋% ()# ∗+ ,# (− !.! /0
!. (1 2 3 !∀ 24#
%!5# 6!7∋ /08 9+
:;<=>?≅
ΑΒ>Χ∆ΕΦ
!∀ #∃% !&#
∋% ()# ∗+ ,# (− !.! /0
!. (1 2 3 !∀ 24#
%!5# 6!7∋ /08 9+
:;<=>?≅
!∀#∃%&∋( Γ#ΗΙΗ Γ!9 !∀ ϑΚ%! #1Λ8
ΑΒ>Χ∆ΕΦ
!∀∀#∀∃%&∋()()&∗∃+,−.)/
∀0 ∀123456)7
829:3;<6=)
>7829:3;!∗?#≅0≅Α
!
2Β
Χ44∆59∗
>∗∆<ΕΦ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ
>∗∆∗><Ε∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ
>∗∆∗∆ΗΦ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ
>∗ΓΙ,#/ ϑ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ
>∗ΚΛ#) ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ
∆∗ΜΝ∀ΟΧΠΝΗΘΗΝ∀Α?ΡΝΗΣΧΤΥ≅ΗΙςΩ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Κ
∆∗>ϑ6,#Ξ6ϑ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Κ
∆∗∆Ι:75,.67#∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Ψ
∆∗ΓΖϑ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>[
Γ∗<∴Α]ΝΑΙ⊥ΝΑ_ΥΝ∀αβ<∴χδε_?ΒΧ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>Ψ
Γ∗><φ#/∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>Ψ
Γ∗∆δ&−∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>γ
Γ∗∆∗><%∃&−∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>γ
Γ∗∆∗∆Λ#) ηι,−∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗>γ
Κ∗Νϕ?δΧΝ∀αβκλΟΧχΝ∀Α?ΡΝΗΣΧ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆∆
Κ∗>,.967∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆∆
Κ∗∆κ67.:φ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆Κ
Κ∗∆∗>κ6727)&96+µνµ9οµ∗ ∆Κ
Κ∗∆∗∆κ6727)&96_µπ∃96
νµ9οµ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆θ
Κ∗∆∗Γ κ6 7 2 7 95 & 96 Α∃4µ µµ4
Λµ 4<∃4ρµπµ∃οσ∃4Ππµ∃ο<∃4
π96νµ9οµ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆[
κ:φ #)τ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆υ
κ:φ56∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∆γ
κ:φ#)7∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γϖ
κω Ε#)7#96νρ+ξψ>ζ∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γ>
Κ∗Γκ67∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗ΓΚ
θ∗κλ_Χ{Ναβ<ϕ+|∀?}ΗΑ∼Ηκα?ΒΝΠ<∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗∗Γθ
δΠΝΑ<Ηβ?_?ΒΧΑΠ<κΑχ∼
Bài nghiên cu này tác gi kim đnh nh hng ca tâm trng đn
hành vi ca nhà đu t bng cách s dng d liu giao dch theo ngày ca
các nhà đu t cá nhân trên TTCK Vit Nam trong khong thi gian t
01/04/2011 đn 01/04/2012. Trong đ tài này, tác gi đo lng hành vi nhà
đu t thông qua chênh lch t l khi lng mua trên tng khi lng mua
bán hàng ngày so vi trung bình nm ca các nhà đu t này khi đt lnh
và các yu t nh hng đn tâm trng nhà đu t bao gm điu kin thi
tit (nhit đ, lng ma, đ m, ngày trng tròn) và các giai đon theo lch
(giai đon chuyn tháng, trc ngày ngh và sau ngày ngh), ánh nng
trong ngày, đ dài ban ngày.
Kt qu bài nghiên cu cho thy, thi tit có nh hng đn hành vi
giao dch ca nhà đu t nhng vi mc đ rt thp (đó là các yu t: thi
gian nng trong ngày, đ dài ban ngày, nhit đ) và cha thy đc các
nh hng ca các giai đon theo lch.
2
1. GII THIU
1.1 Gii thiu
Trong nhiu nm qua, t khi Th trng chng khoán Vit Nam
chính thc thành lp và phát trin cho đn nay tn ti nhiu bt n, giá c phiu
lên xung tht thng. Mc dù, nhà đu t thông qua lý thuyt tài chính chun
tc đã áp dng nhng phng pháp k thut phân tích, d đoán, quyt đnh đu
t mà trên lý thuyt là hp lý nhng cng không thành công trong thc t. Lý
thuyt tài chính hành vi đã lý gii nhng vn đ còn tn ti. im yu ca th
trng là không d đoán đc và tính không chc chn ca nó đã làm cho nó
ii) Xem xét trong các yu t nh hng tâm trng có tác đng đn hành vi
ca nhà đu t, thì yu t nào có nh hng mnh?
1.3 I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
i tng nghiên cu là hành vi giao dch ca các nhà đu t và các yu
t v thi tit (nhit đ, lng ma, đ m, ngày trng tròn), ánh sáng ban ngày
(thi gian nng, đ dài ban ngày), các giai đon theo lch (nhng ngày chuyn
tháng, nhng ngày trc k ngh và sau k ngh).
Phm vi nghiên cu là các nhà đu t cá nhân trên sàn chng khoán
HOSE, c th là công ty chng khoán SBBS t ngày 04/01/2011 đn
04/01/2012.
1.4 PHNG PHÁP NGHIÊN CU
S dng bng điu tra kho sát các nhà đu t cá nhân đ xác đnh có
hay không các yu t nh hng đn tâm trng tác đng đn hành vi giao dch
ca nhà đu t.
S dng Eview, phân tích hi quy xây dng mô hình chênh lch khi
lng mua/tng mua bán hàng ngày so vi trung bình nm da trên các yu
t v thi tit, ánh sáng theo ngày và các giai đon theo lch.
4
2. TNG QUAN CÁC NGHIÊN CU TRC ÂY
Trc đây, tài chính chun tc đã đa ra nhng công c giúp nhà đu t
đnh hng trong các quyt đnh ca mình. Vi vic s dng lý thuyt hu
dng k vng, nhà đu t có nhng s a thích hp lý và ti đa hóa hu dng
ngay c trong hoàn cnh không chc chn. Vì vy, h không tính toán mt cách
đy đ trong vic ra quyt đnh khi tn ti ri ro. Tài chính hành vi ra đi và đã
lý gii cho nhng bt thng ca TTCK. Tài chính hành vi nhìn nhn nhng gì
mà nhà đu t thc s làm và các mô hình da trên c s quan sát thc t. S
dng lý thuyt trin vng, đc xây dng da trên vic con ngi hành đng
nh th nào, con ngi đôi khi e ngi ri ro, đôi khi a thích ri ro tùy thuc
bn cht trin vng. Các nhà đu t ph thuc vào li /l so vi mt đim tham
điu kin thi tit bn mùa ti tinh thn và tâm trng ca con ngi. Thi tit là
mt trong nhng ch s đc bit ln có nh hng đn tâm trng ca con ngi
trong ngày, vi mùa đông đn hoc khi đám mây che ph nhiu hn to ra
bóng ti hoc các hot đng khác dn đn tình trng thiu ánh nng mt tri s
to ra hiu ng ri lon tình cm theo mùa(SAD), điu này đc lý gii là thiu
ánh sáng đi vào b não ca con ngi đã gây nên nhng phn ng hóa hc
trong não (do các phn mng ca hp s hp th ánh nng ít hn đã ngn chn
s sn xut Melatonin gây cho chúng ta cm giác khó chu và ít nng lng
hn, đng thi cng ngn chn sn xut Serotonin làm hn ch quá trình lu
thông máu trong h thn kinh).
Các yu t thi tit tác đng đn tâm trng ca con ngi nh sau:
- Nhit đ là yu t gây cm giác nóng lnh đi vi con ngi, thân
nhit con ngi xp x 37 đ C. Trong quá trình vn đng c th, con ngi
luôn thi ra môi trng mt lng nhit. Lng nhit c th thi ra ph thuc
6
vào cng đ vn đng và trao đi nhit vi môi trng xung quanh. To ra
hiu ng truyn nhit do chênh lch v nhit đ gia c th - môi trng và
hiu ng thi nhit ra môi trng do thoát m hôi (ta m).Vì mt lý do nào đó
làm mt cân bng gia lng nhit thi ra và lng nhit do hiu ng truyn
nhit – thi nhit s gây ri lon và m đau nh hng đn quá trình hot đng
và suy ngh ca con ngi.
- Lng ma: Ma làm mi th khó khn hn nh hng đn li
sng và không có li cho mt tâm trng tt. Ma không nh hng trc tip
đn ni tit t hoc nng lng ca con ngi mà theo thói quen xã hi làm con
ngi đi din vi chng trm cm u bun, tht vng.
- dƠi ban ngƠy: nhng nc hai vùng cc Bc và Nam thì đ
dài ngày có s khác bit rõ rt. Trc Trái đt nghiêng vi mt phng qu đo
mt góc 66
0
33
tng lên kh nng thoát m hôi kém, c th cm thy rt nng n, mt mi và
thân ngi d b lnh, gây cm cúm… m quá thp cng không tt cho c
th làm cho da khô và con ngi cm thy bc bi, khó chu. m đc cho
là tng đi thích hp vi c th con ngi nm trong khong tng đi rng
t 35 - 70 %.
2.2 im qua mt s kt qu nghiên cu trc đơy.
Trc đây, nhiu nghiên cu các yu t nh hng đn tâm trng tác đng đn
nhà đu t trên các TTCK trên th gii. Nhng hu ht, h ch nghiên cu riêng
l tác đng ca s thay đi các yu t v ánh nng trong ngày, đ dài ban ngày,
nhit đ, lng ma, đ m, ngày trng tròn và các chu k theo lch…
Các nghiên cu v ánh nng trong ngày, đ dài ban ngày, nhit đ, lng ma,
đ m cha có mt kt lun nht quán chung trên các TTCK:
Kamstra, Kramer,Levi “A SAD stock market cycle”(2002): Bài vit đa ra
bng chng v nh hng quan trng ca ri lon cm xúc theo mùa (SAD) đn
thu nhp ca th trng chng khoán trên th gii và nh hng ca ánh sáng
ban ngày đã nh hng đn tâm trng con ngi và tâm trng ca h có mi
liên quan đn e ngi ri ro. Qua kim đnh cho thy tn ti tng quan dng
gia nhng ngày tri nng vi thu nhp chng khoán qua vic kim tra trên 12
8
ch s ca TTCK 2 bán cu. c bit, nghiên cu cng cho thy s tn ti nh
hng ca các yu t môi trng (đ dài ban đêm, đ che ph ca mây, lng
ma, nhit đ) và tính thi v ca các th trng (hiu ng ngày th Hai, nh
hng ca Mùa Thu, ngày kt thúc nm thu), tác gi vn thy nh hng đáng
k ca ri lon cm xúc theo mùa đn TTCK các nc phng Bc. nh
hng ca SAD đn thu nhp ln hn nhng nc có v đ cao hn. Tác gi
cng đa ra chin lc kinh doanh quc t hóa mang li li nhun trung bình
cao hn khi vào mùa xuân, mùa hè nhà đu t v th bán chng khoán Bc
Cc, v th mua chng khoán Nam Cc, ngc li vào mùa thu, mùa đông
nhà đu t nm gi chng khoán Bc Cc và bán chng khoán Nam Cc.
Ohla Zadorozhna, “Does Weather affect stock Returns Across Emeging
Ekrem Tufan – Bahattin Hamarat, “Do Cloudy days affect stock exchange
return Evidence from Istanbul Stock Exchange” (2004). Tâm lý ca con ngi
b nh hng bi yu t thi tit. Theo các nghiên cu v y khoa, bnh thn
kinh gia tng mùa đông vào nhng ngày có đ che ph mây nhiu và nh
hng đn tâm lý con ngi, trong khi đó nhng ngày nng, đ m cao thì đa
đn nh hng tích cc . Thi tit là mt trong nhng nguyên nhân đã gây ra
th trng bt hp lý chng li vi thuyt th trng hiu qu. Bài nghiên cu
điu tra có hay không nh hng ca đ che ph đám mây đn li sut chng
khoán ca ISE 100 trên th trng Th Nh K. Tác gi đã tìm thy đ che ph
đám mây không nh hng đn thu nhp ch s ISE 100. iu đó đã đc lý
gii có th nhà đu t sinh sng nhng đa phng khác nhau và giao dch ti
ISE 100, nên các quyt đnh chin lc đu t ca h không b nh hng bi
yu t thi tit.
10
Goetzmann and Zhu, “Rain or Shine : Where is the weather effect?”, (2003): đã
xem xét bng chng thc nghim nh hng ca thi tit đn các quyt đnh
ca đu t da trên d liu thông tin ca tng nhà đu t cá nhân ca 5 thành
ph ln M trong thi gian sáu nm và cho thy không có s khác bit gia
mua và bán chng khoán vào nhng ngày nhiu mây so vi ngày nng.
Nghiên cu nh hng ca chu k mt trng đn nhà đu t, mt s tác gi đã
ch ra các mi tng quan khác nhau khi phân tích các phm vi khác nhau:
Yuan, Zheng, Zhu “Are Investors Moonstruck? Lunar Phases and Stock
Returns” (2001): Bng chng v trc giác và tâm lý hc d đoán rng chu k
âm lch nh hng đn tâm trng. Tác gi nghiên cu v mi quan h gia chu
k trng tròn vi thu nhp ca th trng chng khoán 48 quc gia. Kt qu
tìm thy bng chng toàn cu v thu nhp chng khoán thp hn nhng ngày
trng tròn. Mc đ thu nhp bin đng khong 4.2% mi nm da trên phân
tích hai ch s v mô ca danh mc đu t toàn cu: EW và PW. Kt qu nh
hng chu k âm lch không gii thích đc các ch s v mô. Hn na, nh
hng chu k âm lch đc lp vi nhng nh hng ca giai đon dng lch
hay nhng xu hng th trng gn nht. u t theo thi v là mt chin lc
thành công trong kim soát ri ro và đt đc li nhun trên mc trung bình.
Tác gi da trên nghiên cu ca Fosback v ch s thi v trong tác phm
Logic TTCK nm 1976 và tin hành kim tra t nm 1900-2008. u t theo
thi v hàng tháng hai ngày cui tháng, nm ngày đu tháng và bn ngày
gia tháng( t ngày th 9 đn ngày th 12) mang li phn ln thu nhp trong
tháng. ng thi, tác gi cng thy đc nhng ngày “ti t” là ngày th 6, 7, 8
ca tháng và trc 5 ,6, 7 ngày ht tháng đã gây ra thit hi trong thu nhp. u
t thi v theo ngày ngh (trc 2 ngày ngh l nh các ngày Tng thng, ngày
12
th Sáu, Ngày Tng nim Tun Thánh, Ngày đc lp, ngày lao đng, Ngày
Giáng Sinh, Ngày u nm) mang li thu nhp cc k cao.
Xu and McConnell, “Equity Returns at the Turn of the Month” (2008): Da trên
nghiên cu ca Lakonishok và Smidt (1998), tác gi tin hành nghiên cu trên
TTCK M s dng ch s CRSP giai đon t 1926 đn 2005 và sau đó nghiên
cu trên TTCK 34 quc gia khác. Kt qu cho thy thu nhp trung bình c
phiu bn ngày chuyn tháng cao bt thng (ngày cui cùng ca tháng và 3
ngày tip theo) và cao hn thu nhp trung bình các ngày khác. Mc dù thu nhp
nhng ngày chuyn tháng cao, nhng ri ro nhng ngày này không cao hn
nhng ngày giao dch khác. nh hng ngày chuyn tháng th hin rõ rt hn
đi vi các c phiu vn hóa nh và giá thp so vi các c phiu vn hóa ln,
giá cao. nh hng ca giai đon chuyn tháng đn trái phiu, tín phiu ngn
hn không rõ ràng, đi vi trái phiu chính ph dài hn thì mc đ nh hng
có rõ ràng hn. Chng t nhng đc đim ca chng khoán không gii thích
đc thu nhp cao bt thng nhng ngày chuyn tháng. Ordan (1990) cho
rng nh hng ngày chuyn tháng là do ngày thanh toán theo quy lut, ngha là
cui tháng nhà đu t nhn đc thêm tin t lng, chi tr c tc, nhn đc
tin lãi cui tháng. Tác gi cng không có bng chng v khi lng giao dch
nhiu hn vào ngày chuyn tháng.
Lê Long Hu, “Day of the week effects in different stock markets” (2010) : Bài
nhp vì kt qu cho thy không có s khác bit đáng k so vi nhng ngày
khác. Thu nhp nhng TTCK này da trên ch s đi din và qua mô hình
GARCH và T-ARCH cho thy thu nhp này đc lp vi ngày trong tun đang
xét. Ngoài ra, tác gi còn cho thy tn ti bin đng bt thng trong phng
trình bin điu kin TTCK Châu Âu. Nu đa thêm mt tham s vào mô hình
14
đ xem xét, nh hng th 4 chc chn cao hn th 3 và th 6, bin đng th 2
và th 5 không chc cao hn th 4. Mc dù, ban đu là dng nh không có
nh hng ca các ngày trong tun đn thu nhp các th trng chng khoán
Châu Âu, vi phân tích phng sai có điu kin s dng ch s ca th trng
chng khoán chính mi quc gia cho thy có nh hng rõ rt, chng t tn
ti s vng mt ca hi nhp hoàn toàn gia các th trng. Bài nghiên cu này
hu ích cho nhà đu t đang tìm kim c hi đu t trên th trng tài chính
trong nhng ngày c th trong tun.
Bouman and Jacobsen, The Halloween Indicator,”Sell in May and Go away”
(2002): Tác gi tin hành kim tra phng châm trên TTCK bán ht vào tháng
Nm bng ch s Halloween ca TTCK 17 quc gia Úc, Autria, B, Canada,
an Mch, Pháp, c, Hng Kông, Ireland, Ý, Nht, Hà Lan, Singapor, Nam
Phi, Thy S, Anh, M và 1 ch s chng khoán quc t t nm 1973 đn nm
1996. Tác gi đa ra chin lc rng nhà đu t nm gi c phiu t tháng 11
đn tháng 4 và bán c phiu đ nm gi trái phiu chính ph t Tháng Nm đn
Tháng Mi s mang li thu nhp cao hn thu nhp ca ch s th trng mi
quc gia vi ri ro ít hn và có ý ngha thng kê nhiu quc gia ngoi tr
Hng Kông và Nam Phi. Tuy nhiên, hn ch ca nghiên cu là tác gi đã s
dng ch s th trng t Datastream là cha chun, khó đo lng giá tr ch s
bình quân ca mi quc gia do c tc có th đc tái đu t và có th xy ra sai
s theo dõi ln trong vic so sánh các ch s th trng.
Kelly and Meschke, “Sentiment and Stock Returns” (2010), Tác gi đã ch ra
rng bin đng trong tâm lý cá nhân tng quan dng vi thu nhp ca th
trng chng khoán hin ti và tng quan âm vi thu nhp th trng chng
nhiên tác gi cha đi sâu vào phân tích có s tn ti đ nhy cm ca nhà đu
16
t qua các s kin đc bit xy ra trong thi gian dài nh Worldcup, nhng s
kin riêng l nh hng mnh m đn hành vi nhà đu t hn là nhng thay
đi thun túy, hay nhng s kin bên ngoài làm thay đi tâm lý ca nhà đu t
lc quan hn hay e ngi ri ro hn làm đo ngc quyt đnh đu t.
2.3 Tóm li
Theo các nghiên cu trc đây, có nhiu yu t tác đng đn tâm trng
ca con ngi, nhng bài vit xem xét khía cnh thi tit và các giai đon
theo lch đã nh hng đn các nhà đu t trên TTCK Vit Nam; bao gm các
yu t nh:
+ Nhit đ
+ Lng ma
+ m
+ Ngày trng tròn
+ Thi gian nng trong ngày
+ dài ánh sáng ban ngày
+ Các giai đon theo lch: giai đon chuyn tháng (ba ngày cui tháng,
mt ngày đu tháng), trc ngày ngh, sau ngày ngh.
17
3. MÔ HỊNH NH LNG VÀ MÔ T D LIU
3.1 MÔ HỊNH NH LNG
S dng bng câu hi nghiên cu mt nhóm nhà đu t giao dch trên
các công ty chng khoán SSI, ông Á, Phng ông, FPT, Bo Vit nhm
kho sát nhn đnh ca nhà đu t có hay không tác đng ca các yu t nh
hng tâm trng đn hành vi giao dch nhà đu t cá nhân trên TTCK Vit
Nam và các yu t nào tác đng mnh đn hành vi giao dch ca h.