B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
LNG V THO NGUYÊN NÂNG CAO HIU QU TÀI CHÍNH CA TNG CÔNG TY
C PHN BIA – RU – NC GII KHÁT SÀI GÒN
GIAI ON 2012 – 2020
LUN VN THC S KINH T TP.H CHÍ MINH, NM 2012 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH


Tôi xin trân trng cám n quý thy cô trng i hc Kinh t TP. H Chí
Minh đã truyn đt nhng kin thc chuyên ngành làm nn tng giúp tôi thc hin
lun vn này. Và trên ht, tôi xin trân trng cám n TS. Ngô Quang Huân - ngi
thy đã luôn tn tình hng dn và góp ý đ tôi hoàn thành lun vn đúng thi hn.
Trong quá trình thc hin, mc dù đã c gng đ hoàn thin nhng lun vn
không th tránh khi nhng hn ch và sai sót. Rt mong nhn đc ý kin đóng
góp t quý thy cô và bn bè.
Xin chân thành cám n.
Tác gi lun vn
Lng V Tho Nguyên LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn này là công trình nghiên cu ca riêng cá nhân
tôi, cha tng đc công b hay bo v trc đây. Các tài liu và d liu khác s
dng trong lun vn này đu đc ghi ngun trích dn và đc lit kê trong danh
mc tài liu tham kho.

Mc lc
Danh mc các ký hiu, t vit tt
Danh mc các hình
Danh mc các bng
M U 1
CHNG 1: C S LÝ THUYT V HIU QU TÀI CHÍNH VÀ PHÂN
TÍCH HIU QU TÀI CHÍNH DOANH NGHIP 5
1.1. Tng quan v hiu qu tài chính doanh nghip 5
1.1.1. Khái nim v hiu qu, hiu qu kinh doanh và hiu qu tài chính doanh
nghip 5
1.1.1.1. Khái nim v hiu qu 5
1.1.1.2. Khái nim hiu qu kinh doanh 5
1.1.1.3. Khái nim hiu qu tài chính doanh nghip 7
1.1.2. S cn thit nâng cao hiu qu tài chính ca doanh nghip 7
1.1.2.1. Thc hin mc tiêu ti đa hóa giá tr doanh nghip 8
1.1.2.2. Nâng cao sc mnh cnh tranh trên th trng 8
1.1.2.3. Nâng cao kh nng t ch và hn ch ri ro trong kinh doanh 8
1.1.2.4. Nâng cao kh nng huy đng và s dng vn cho doanh nghip 9
1.1.2.5. Nâng cao hiu qu kinh doanh ca doanh nghip 9
1.2. Phân tích hiu qu tài chính doanh nghip 9
1.2.1. Phân tích hiu qu tài chính doanh nghip theo mô hình tài chính truyn
thng 9
1.2.1.1. Các ch tiêu đánh giá hiu qu tài chính ca doanh nghip 9
1.2.1.2. Mô hình phân tích hiu qu tài chính truyn thng 12 1.2.2. Phân tích hiu qu tài chính doanh nghip theo mô hình th đim cân bng 15
1.2.2.1. Khái quát v th đim cân bng 15
1.2.2.2. S cn thit ng dng mô hình th đim cân bng trong phân tích hiu qu
tài chính ca doanh nghip 25

3.2.1. Nhóm gii pháp tài chính 87
3.2.1.1. Ci thin ch tiêu t sut sinh li trên vn ch s hu (ROE) 87
3.2.1.2. Ci thin ch tiêu giá tr kinh t gia tng (EVA) 91
3.2.2. Nhóm gii pháp v khách hàng (Marketing) 92
3.2.2.1. Thu hút khách hàng mi và làm hài lòng khách hàng hin ti 92
3.2.2.2. Gia tng th phn 93
3.2.3. Nhóm gii pháp v hot đng ni b 94
3.2.3.1. Ci thin hot đng đi mi 94
3.2.3.2. Ci thin hot đng tác nghip 94
3.2.3.3. Tng cng dch v sau bán hàng 95
3.2.4. Nhóm gii pháp v hc hi và phát trin ca doanh nghip 95
3.2.4.1. Nâng cao trình đ ngun nhân lc 95
3.2.4.2. Nâng cao nng lc h thng thông tin 96
3.2.4.3. Ci thin môi trng làm vic và phát trin vn hóa doanh nghip 96
Tóm tt chng 3 97
KT LUN 98
Danh mc tài liu tham kho 100
Ph lc 2.1 103
Ph lc 2.2 111
Ph lc 2.3 113
Ph lc 2.4 115
Ph lc 2.5 117
Ph lc 2.6 119
Ph lc 2.7 120

DANH MC CÁC KÝ HIU, T VIT TT


ROS

T sut sinh li trên doanh thu

TT Tng đng tin
TSDH Tài sn dài hn
TSNH Tài sn ngn hn
TSC Tài sn c đnh
TTS

Tng tài sn

VCSH

Vn ch s hu

DANH MC CÁC HÌNH

Hình 1.1: Mô hình th đim cân bng
Hình 1.2: S kt hp gia các chin lc kinh doanh và các ch đ tài chính
Hình 1.3: Mi liên h gia tp hp giá tr khách hàng và các mc tiêu đo lng ct

Bng 2.2: T sut sinh li trên doanh thu (ROS) ) ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.3: T trng các chi phí/doanh thu ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.4: Các thành phn chi phí tài chính ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.5: Vòng quay tng tài sn ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.6: Vòng quay tài sn ngn hn ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.7: Vòng quay tin và tng đng tin ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.8: Tn tin gi không k hn và lu chuyn tin thun thc t ca SABECO
3 tháng quý 4/2011
Bng 2.9: Vòng quay hàng tn kho ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.10: Các thành phn hàng tn kho ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.11: Vòng quay khon phi thu ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.12: S d n vt t phi thu và hn mc n ti đa đc phép ca SABECO
tháng 10, 11, 12 nm 2011 và tháng 4 nm 2012
Bng 2.13: Vòng quay các tài sn ngn hn khác ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.14: Vòng quay tài sn dài hn ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.15: Vòng quay tài sn c đnh ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.16: Vòng quay tài sn c đnh hu hình và vô hình ca SABECO t nm
2008 - 2011
Bng 2.17: Hiu sut đu t tài chính dài hn ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.18: T sut thu nhp/vn đu t ngoài ngành ngh ca SABECO t nm
2008 - 2011
Bng 2.19: S nhân vn ch s hu ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.20: H s n/ vn ch s hu ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.21: H s n ngn hn/vn ch s hu ca SABECO t nm 2008 - 2011
Bng 2.22: Các nhân t nh hng đn ROE ca SABECO theo công thc Dupont Bng 2.23: H s Bê-ta bình quân nm 2011 ca các công ty trong ngành Bia -
Ru - Nc gii khát đã niêm yt
Bng 2.24: Giá tr kinh t gia tng (EVA) ca SABECO, VBL và HABECO nm

công ty bia s ngày càng khc lit hn trong thi gian ti.
Tng công ty c phn Bia - Ru - Nc gii khát Sài Gòn (SABECO) là
doanh nghip hàng đu trong ngành Bia - Ru - Nc gii khát ca Vit Nam. T
khi thc hin c phn hóa đn nay, doanh thu ca SABECO tng trng nhanh và
th trng ngày càng đc m rng. Tuy nhiên do áp lc cnh tranh ngày càng gay
gt nên th phn ca công ty  mt s th trng có xu hng gim. Hn na,
SABECO đang trong quá trình chuyn đi hot đng t doanh nghip Nhà nc
sang công ty c phn nên cn phi tái c cu hot đng trên mi lnh vc, đc bit
2

cn phi nâng cao hiu qu tài chính hn là tng quy mô sn xut, m rng th
trng. Xut phát t bi cnh đó, hc viên chn đ tài: “Nâng cao hiu qu tài chính
ca Tng công ty c phn Bia - Ru - Nc gii khát Sài Gòn giai đon 2012 -
2020” làm đ tài lun vn thc s ca mình.
2. Mc tiêu ca đ tài
 tài đc thc hin nhm:
- Tng kt lý thuyt v hiu qu tài chính và phân tích hiu qu tài chính
doanh nghip làm c s khoa hc cho phân tích trong chng 2.
- Phân tích hiu qu tài chính công ty SABECO t khi c phn hóa cho đn
nay đ tìm ra nhng yu t nh hng đn hiu qu tài chính ca SABECO.
- Da trên kt qu phân tích  chng 2, xây dng các gii pháp nhm nâng
cao hiu qu tài chính cho SABECO đn nm 2020.
3. i tng và phm vi nghiên cu
3.1. i tng nghiên cu:
i tng nghiên cu ca đ tài là các yu t có nh hng đn hiu qu tài
chính ca SABECO.
3.2. Phm vi nghiên cu:
 Phm vi không gian:  tài ch thc hin phân tích và đa ra các gii pháp
nâng cao hiu qu tài chính cho Tng công ty c phn Bia - Ru - Nc gii khát
Sài gòn (công ty m) bao gm: 01 Vn phòng tng công ty và 02 nhà máy bia trc

vic xây dng các gii pháp mang tính toàn din nhm nâng cao hiu qu tài chính
cho SABECO và các doanh nghip Vit Nam nói chung. Trong đó gii pháp tài
chính đc xem là các gii pháp trc tip còn các gii pháp phi tài chính là các gii
pháp đu t lâu dài, là đòn by h tr SABECO đt đc hiu qu tài chính bn
vng trong tng lai.
6. Kt cu lun vn
Ngoài phn m đu gii thiu đ tài và phn kt lun, lun vn này gm có 3
chng chính:
- Chng 1: C s lý thuyt v hiu qu tài chính và phân tích hiu qu tài
chính doanh nghip.
4

- Chng 2: Phân tích hiu qu tài chính ca Tng công ty c phn Bia - Ru
- Nc Gii Khát Sài Gòn.
- Chng 3: Các gii pháp nâng cao hiu qu tài chính ca SABECO giai đon
2012 - 2020.

- Hiu qu tuyt đi: (1.1)

- Hiu qu tng đi: (1.2)

Trong đó:
+ E: là hiu qu
+ K: là kt qu đt đc mc tiêu
+ C: là chi phí b ra đ đt đc kt qu/mc tiêu đó
1.1.1.2. Khái nim hiu qu kinh doanh
Trong doanh nghip, hot đng kinh doanh và hat đng tài chính có mi 6

quan h cht ch vi nhau cho nên trc tiên chúng ta cn tìm hiu khái nim v
hiu qu kinh doanh.
Hiu qu kinh doanh là mt ch tiêu kinh t tng hp phn ánh trình đ s
dng các ngun lc ca doanh nghip đ đt hiu qu cao nht vi chi phí thp nht
(Nguyn Nng Phúc, 2011).
Khi đánh giá hiu qu kinh doanh ca mt doanh nghip cn phi xem xét
trên c hai mt: hiu qu kinh t và hiu qu xã hi.
- Hiu qu kinh t là mt ch tiêu kinh t phn ánh trình đ s dng các ngun
lc ca doanh nghip (nhân lc, tài lc, vt lc, tin vn…) đ đt đc các mc
tiêu kinh t xác đnh.
Thc cht ca hiu qu kinh t là s so sánh gia các kt qu đu ra vi các
yu t đu vào ca mt t chc đc xét trong mt k nht đnh.

(1.3)


trình to ra các qu tin t t các ngun lc bên trong và bên ngoài đ doanh
nghip hot đng trong lâu dài vi chí phí thp nht.
- Chc nng s dng vn (hay còn gi là chc nng đu t) liên quan đn vic
phân b vn  đâu, lúc nào sao cho vn đc s dng có hiu qu nht.
Nh vy, bn cht ca tài chính doanh nghip là các quan h kinh t, tin t
thông qua hot đng huy đng vn và s dng vn. Do đó, hiu qu tài chính doanh
nghip là hiu qu ca vic huy đng, s dng và qun lý ngun vn trong doanh
nghip (Trng Bá Thanh và Trn ình Khôi Nguyên, 2001).
Trên quan đim ca ngi ch s hu doanh nghip (c đông), mc đích
cui cùng ca h là kh nng sinh li ti đa ca s vn mà h đã b ra. Do vy, hiu
qu tài chính xét cho cùng là hiu qu ca vic gìn gi và phát trin ngun vn ch
s hu (Trng Bá Thanh và Trn ình Khôi Nguyên, 2001). Trong lun vn này,
hiu qu tài chính đc phân tích theo quan đim trên.
1.1.2. S cn thit nâng cao hiu qu tài chính ca doanh nghip
Hiu qu tài chính là mc tiêu ch yu ca ch s hu/nhà đu t và các nhà
qun tr doanh nghip. Mt doanh nghip có hiu qu tài chính cao s to điu kin
8

cho doanh nghip đó có c hi m rng và phát trin hot đng sn xut kinh
doanh. Do đó, nâng cao hiu qu tài chính là đòi hi khách quan và cp thit đi vi
tt c các doanh nghip. C th, nâng cao hiu qu tài chính s giúp cho doanh
nghip:
1.1.2.1. Thc hin mc tiêu ti đa hóa giá tr doanh nghip
Mc tiêu cui cùng ca doanh nghip là ti đa hóa giá tr tài sn cho c đông
(ch s hu).  đt đc mc tiêu này, doanh nghip phi s dng và phát huy ti
đa các ngun lc ca mình (trong đó có ngun vn ch s hu) nhm đt đc hiu
qu cao nht. Nâng cao hiu qu tài chính là làm tng kh nng sinh li ca ngun
vn ch s hu, t đó đem li li nhun chc chn cho doanh nghip và gia tng giá
tr tài sn cho ch s hu mt cách bn vng, hay nói cách khác doanh nghip đt
đc mc tiêu ti đa hóa giá tr doanh nghip.

Hot đng tài chính liên quan và có nh hng đn hot đng sn xut kinh
doanh ca doanh nghip. Nâng cao hiu qu tài chính là tin đ đ nâng cao hiu
qu kinh doanh. Mt khi đt hiu qu tài chính vng mnh, doanh nghip có điu
kin đu t vào các ngun lc khác đ m rng và phát trin sn xut kinh doanh,
góp phn nâng cao hiu qu kinh doanh ca doanh nghip.
1.2. Phân tích hiu qu tài chính doanh nghip
 phân tích hiu qu tài chính doanh nghip, tác gi nghiên cu lý thuyt
ca hai mô hình phân tích là: Mô hình tài chính truyn thng và mô hình th đim
cân bng.
1.2.1. Phân tích hiu qu tài chính doanh nghip theo mô hình tài chính truyn
thng
1.2.1.1. Các ch tiêu đánh giá hiu qu tài chính ca doanh nghip
Trên quan đim ca ngi ch s hu doanh nghip, khi đánh giá hiu qu
tài chính h thng s dng 2 ch tiêu tài chính quan trng đó là: T sut sinh li
trên vn ch s hu (ROE) và Giá tr kinh t gia tng (EVA).
a. T sut sinh li trên vn ch s hu (ROE)
ROE là ch tiêu th hin mi quan h gia li nhun sau thu và vn ch s
hu ca doanh nghip, đc xác đnh theo công thc:
10
(1.4)

Ch tiêu này cho bit: c 100 đng vn ch s hu đu t vào doanh nghip
thì to ra đc bao nhiêu đng li nhun sau thu. Ch tiêu này càng cao chng t
công ty s dng ngun vn ca ch s hu càng hiu qu, kh nng sinh li ca
ngun vn này ngày càng gia tng.
Nh chúng ta đã bit, mc tiêu ca qun tr tài chính là ti đa hóa giá tr tài
sn cho c đông. Mc dù thc t ph bin là ROE và tài sn ca c đông có mi


(1.5)

Trong công thc trên, ROE ch là mt yu t cu thành ca hàm s giá tr,
nhng hành đng làm tng ROE d tính cng có th tác đng đn hai yu t còn li.
Do đó, nhng bin pháp tng ROE trong mt s trng hp có th không đng
ngha vi vic làm ti đa hóa giá tr tài sn cho c đông (Brigham và Houston,
2009).
Nhm khc phc các nhc đim ca ROE, các nhà nghiên cu và phân tích
tài chính doanh nghip đã đa ra mt ch tiêu khác đ đo lng hiu qu tài chính
ca doanh nghip, đó chính là ch tiêu giá tr kinh t gia tng (EVA).
b. Giá tr kinh t gia tng (EVA)
EVA (Economic Value Added) là mt thc đo hiu qu hot đng ca
doanh nghip. Thut ng này đc Joel Stern và Bennett Steward sáng to ra trong
lúc c gng tìm kim cách thc đo lng mc li nhun kinh t tht s mà mt
doanh nghip có th to ra. Theo đnh ngha ca Công ty Stern & Stewart: “Giá tr
kinh t gia tng là thc đo phn thu nhp tng thêm t chênh lch gia li nhun
hot đng thun sau thu và chi phí s dng vn”. Công thc c bn tính EVA là:

(1.6)
Trong đó:
+ NOPAT là li nhun hot đng thun sau thu, NOPAT = EBIT (1 – T).
Vi EBIT là li nhun trc thu và lãi vay, T là thu sut thu thu nhp doanh
nghip. 12

+ Chi phí thng niên ca vn = Tng vn hot đng do nhà đu t cung cp
× Chi phí s dng vn bình quân.

Nh vy theo công thc Dupont, ROE ca mt doanh nghip chu nh hng
ca các nhân t sau:
 T sut sinh li trên doanh thu (ROS)

T sut sinh li trên doanh thu đc xác đnh theo công thc sau:

(1.9)

Ch tiêu này phn ánh mc sinh li ca doanh thu, nó cho bit c 100 đng
doanh thu thì thu đc bao nhiêu đng li nhun sau thu.
Công thc trên có th vit li:

Nh vy có th thy, đ tng ROS chúng ta phi tìm cách ti đa hóa doanh
thu đng thi h thp chi phí mt cách hp lý (thông qua vic phân tích các thành
phn ca tng chi phí). Ch tiêu này càng cao chng t hiu qu qun lý chi phí ca
doanh nghip càng tt, to điu kin thúc đy ROE tng cao.
 Vòng quay tng tài sn

Vòng quay tng tài sn đc xác đnh theo công thc sau:

(1.10)

Ch tiêu này phn ánh hiu sut s dng tài sn ca doanh nghip, nó cho
bit trong mt nm tài sn ca doanh nghip quay đc bao nhiêu vòng. Ch tiêu
này càng cao chng t các tài sn ca doanh nghip đc s dng càng có hiu qu,
to điu kin cho ROE tng cao. Ch tiêu này thp chng t doanh nghip s dng
các tài sn không có hiu qu hoc hiu qu thp, làm cho ROE gim.

Chúng ta có th vit li:

Hay:

Trích đoạn Nghiên cu cá cy ut n hh ng đ nh iu qu tài chính ca SABECO theo Nhóm gi i pháp v khách hàng (Marketing)

---