B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
oOo

LÊ TH TÚ TRINH

GII PHÁP PHÁT TRIN TH THANH
TOÁN TI NGỂN HÀNG THNG MI
C PHN CÔNG THNG VIT NAM

Chuyên ngành : Kinh t tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.34.0201

LUN VN THC S KINH T Ngi hng dn khoa hc :
PGS.TS TRNG TH HNG TP. HCM – NM 2012
LI CM N

 hoàn thành lun vn này, tôi kính gi li cm n chân thành ti Ban
giám hiu, các Thy Cô khoa Ngân Hàng và khoa Sau i Hc trng i Hc


MC LC
Trang
TRANG PH BÌA

LI CM N

LI CAM OAN

MC LC

DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH V

DANH MC T VIT TT

LI M U

CHNG 1: C S LÝ LUN V PHÁT TRIN TH THANH TOÁN TI
NHTM
1
1.1. Tng quan v th thanh toán
1
1.1.1. Lch s hình thành và phát trin th thanh toán trên th gii ………

12
1.2.2.1. Quy trình phát hành th ……………………………………………….
12
1.2.2.2. Quy trình chp nhn và thanh toán th ………………
13
1.3. Các ch tiêu đánh giá s phát trin th thanh toán ti NHTM ………
16
1.3.1. Các ch tiêu đánh giá trong hot đng phát hành …………………………
16
1.3.1.1. S lng th thanh toán phát hành …………………………………….
16
1.3.1.2. Mng li máy ATM, các đn v chp nhn th đc lp đt ………
16
1.3.2. Các ch tiêu đánh giá trong hot đng thanh toán …………………………
16
1.3.2.1. Doanh s thanh toán th ………………………………………………
17
1.3.2.2. Doanh thu th thanh toán ………………………………………………
17
1.4. Các nhân t nh hng đn s phát trin ca th thanh toán ………….
17
1.4.1. Nhóm nhân t thuc v ngân hàng …………………………………
17
1.4.1.1. Mô hình t chc ……………………………………………………
17
1.4.1.2. Chin lc phát trin th thanh toán ……………………………….
18
1.4.1.3. Công ngh th………………………………………………………
18
1.4.1.4. Gia tng tin ích th ………………………………………………

23
1.6.3. Th trng th ca M
24
Kt lun chng 1 ………………………………………………………….
26
CHNG 2 : THC TRNG PHÁT TRIN TH THANH TOÁN TI
NGỂN HÀNG THNG MI C PHN CÔNG THNG VIT NAM …
27
2.1. Tng quan v NHTMCP CTVN ………………………………………
27
2.1.1. Gii thiu chung v NHTMCP CTVN ………………………………
27
2.1.2. Hot đng kinh doanh ca NHTMCP CTVN giai đon 2008 – 2011
27
2.2. Các sn phm th ca NHTMCP CTVN ………………………………….
33
2.2.1. Th ghi n E-partner ……………………………………………….
33
2.2.2. Th tín dng quc t………………………………………………
35
2.3. Thc trng phát trin th thanh toán ti NHTMCP CTVN …………….
36
2.3.1. Thc trng phát trin th toán trong hot đng phát hành …………
36
2.3.1.1. S lng th phát hành ……………………………………………
36
2.3.1.2. Mng li máy phc v công tác thanh toán th ……………………
45
2.3.2. Thc trng phát trin th trong hot đng thanh toán ………………….
52

74
3.2.2.1. Xây dng hình nh mt thng hiu mnh …………………………
74
3.2.2.2. Có chính sách phân khúc th trng ………………………………….
75
3.2.2.3. y mnh hot đng Marketing, tng cng công tác tip th, qung cáo …
75
3.2.2.4. Phát trin mng li …………………………………………………
77
3.2.2.5. Chính sách chm sóc khách hàng ……………………………………
80
3.2.3. Gii pháp phát trin công ngh th ………………………………………
82
3.2.4. Hp lý hoá chi phí s dng th ………………………………………
84
3.2.5. Gii pháp đa dng hoá các sn phm dch v, gia tng tin ích th ……
84
3.2.5. Gii pháp v phát trin nhân s ………………………………………
87
3.2.6. gii pháp v hn ch các ri ro …………………………………………
88
3.3. NHÓM GII PHÁP H TR T C QUAN CHC NNG NHM
THC HIN PHÁT TRIN TH THANH TOÁN TI NH TMCP CTVN
……………
93
3.3.1. H tr t Chính Ph …………………………………………
93
3.3.2. H tr t NHNN ………………………………………………
95
3.3.3. H tr t Hi th Ngân hàng Vit Nam ………………………

47
Bng 2.9 : S lng máy POS Vietinbank t 2008 -2011
49
Bng 2.10 : S lng máy POS trên th trng đn 31/12/2011
50
Bng 2.11 : Doanh s thanh toán th ATM ca Vietinbank t 2008 – 2011
52
Bng 2.12 : Doanh s thanh toán th TDQT ca Vietinbank t 2008 – 2011
53
Bng 2.13 : Doanh thu t th thanh toán ca Vietinbank t 2008 - 2011
55

DANH MC CÁC BIU 

Hình 2.1. : Biu đ tng trng tng tài sn, vn huy đng, d n cho vay
ca Vietinbank t 2008 – 2011
29
Hình 2.2 : Biu đ s lng th E-partner phát hành ca Vietinbank
37
Hình 2.3 : Biu đ th phn phát hành th ca mt s NH đn 31/12/2011
40
ACB
:
Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
Agribank
:
Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn
ATM (Automatic Teller Machine)
:
Máy rút tin t đng
BIDV
:
Ngân hàng đu t và phát trin Vit Nam
CAR (Capital Adequacy Ratio )
:
H s an toàn vn
CSCNT
:
C s chp nhn th
CNT
:
im chp nhn th
VCNT
:
n v chp nhn th
EMV (Europay MasterCard Visa)
:
Chun th thông minh
Eximbank

:
Li nhun/vn ch s hu
SMS (Short Message Services)
:
Dch v tin nhn ngn
TCTQT
:
T chc th quc t
TDQT
:
Tín dng quc t
Techcombank
:
Ngân hàng thng mi c phn k thng Vit Nam
TTKDTM
:
Thanh toán không dùng tin mt
Vietcombank
:
Ngân hàng thng mi c phn ngoi thng Vit Nam
Vietinbank
:
Ngân hàng thng mi c phn công thng Vit Nam
WTO (World Trade Organization)
:
T chc thng mi th gii
LI M U

1. Lý do chn đ tài
Sau hn 5 nm gia nhp WTO. Nn kinh t Vit Nam ngày càng hi nhp và phát

th thanh toán ca NHTMCP Công Thng VN trong thi gian ti, t đó đ xut mt s
gii pháp kh thi nhm góp phn phát trin th thanh toán ca NHTMCP Công Thng
VN.
3.i tng và phm vi nghiên cu
Nghiên cu nhng vn đ liên quan đn th thanh toán, nghiên cu lý thuyt v th
thanh toán, lch s hình thành và phát trin th thanh toán, nghiên cu các vn bn pháp
quy liên quan đn th thanh toán, các s liu v vic phát hành và thanh toán th ti
NHTMCP Công Thng VN.
Tham kho và kho sát ý kin ca các cán b phòng th ti NHTMCP Công
Thng chi nhánh 9 và ti trung tâm th NHTMCP Công Thng VN.
4. Phng pháp nghiên cu
Các phng pháp nghiên cu đc s dng trong lun vn gm : phng pháp h
thng hoá, phng pháp so sánh, thng kê, tng hp, phân tích và lun gii nhm làm
sáng t nhng vn đ đt ra trong quá trình nghiên cu.
5. Kt cu ca lun vn
Kt cu ca lun vn gm các phn chính sau :
Chng I : C s lý lun v th thanh toán ti NHTM
Chng II : Thc trng phát trin th thanh toán ti NHTMCP CTVN
Chng III : Gii pháp phát trin th thanh toán ti NHTMCP CTVN
[1]

CHNG 1 : C S LÝ LUN V PHÁT TRIN TH THANH TOÁN TI
NHTM
1.1.Tng quan v th thanh toán
1.1.1. Lch s hình thành và phát trin th thanh toán trên th gii
Th thanh toán là mt trong nhng thành tu ca ngành công nghip ngân hàng.
ó là cuc cách mng trong lnh vc tài chính cá nhân và s không có s bùng n trong
bán l vào nhng nm 1970 và 1980 nu không có s ra đi ca th. S phát trin ca th
là thành qu ca s đi mi và kh nng marketing ca các chuyên gia ngân hàng th
gii.Th thanh toán xut hin đu tiên  M vào đu th k 20.Nó ra đi nm 1914, khi

1993 tng doanh s ch còn khong 7,9 t vi khong 1,5 triu th lu hành.
Th American Express (Amex) ra đi vào nm 1958, t chc American Express
phát hành th Green Amex, không có hn mc tín dng, ch th đc chi dùng và có
trách nhim thanh toán mt ln vào cui tháng. Nm 1987, Amex cho ra đi thêm ba loi
th: Amex Gold, Amex Platium, và Optima có hn mc tín dng tun hoàn đ cnh tranh
vi th VISA và MasterCard. American Express hin là t chc th du lch và gii trí ln
nht th gii, trc tip phát hành và qun lý ch th, không cp giy phép thành viên cho
các công ty tài chính- ngân hàng.Tng s th phát hành hin có gp 5 ln Diners Club và
gp 2 ln JCB. Nm 1990 tng doanh thu ch khong 111,5 triu dollars vi khong 36,5
triu th lu hành. Nhng đn nm 1993 thì tng doanh thu lên khong 124 t dollars vi
35,4 triu th lu hành và 3,6 triu c s chp nhn thanh toán.
Th JCB (the Japan-based) là th phát hành ti Nht Bn nm 1961 bi ngân hàng
Sanwa và bt đu phát trin thành mt t chc th quc t vào nm 1981. Th JCB đư
phát trin rt nhanh và là đi th cnh tranh ca American Express trong th trng gii
trí và du lch. Nm 1990 JCB đư phát hành đc 17 triu th vi doanh s thanh toán
khong 16,5 t USD. Nm 1992, JCB có 27,5 triu th, khong 2,9 triu c s chp nhn
thanh toán và 160.000 máy rút tin t đng ATM. Cng ging nh Amex, JCB phát
hành loi th đc quyn ca riêng mình và qun lý trc tip đn khách hàng (ch th và
đim tip nhn th).
[3]

Th Visa là loi th có quy mô phát trin ln nht trên toàn cu. Cui nm 1990 có
257 triu th Visa đang lu hành vi doanh thu khong 354 t dollars. Cui nm 1993
doanh thu ca th Visa đư tng lên đn 542 t dollars. H thng máy rút tin t đng ca
Visa khong 164.000 máy ATM  65 nc trên th gii. Visa không trc tip phát hành
th mà giao li cho các thành viên, đây là điu kin thun li giúp cho Visa d dàng m
rng th trng hn các loi th khác. Hin nay Visa có 22.000 thành viên ti hn 200
nc, đư phát hành hn 500 triu th, 13 triu CSCNT, 320.000 máy rút tin mt, doanh
s giao dch hàng nm đt 800 t dollars.
Th Master làloi th có quy mô ln trên th gii. Cng ging nh Visa,

trên th, các thông tin ca ch th,…
- Nhanh chóng : hu ht các giao dch ca th đu đc thc hin qua mng kt
ni trc tuyn t c s chp nhn th, các đim rút tin mt đn ngân hàng, đn v phát
hành th, t chc th quc t nên vic ghi n, ghi có cho các ch th tham gia quá trình
thanh toán đc thc hin t đng, vì vy quá trình thanh toán din ra d dàng, nhanh
chóng, thun li.
- Linh hot : th thanh toán có nhiu loi, đa dng, phong phú v hn mc s
dng nên thích hp vi hu ht đi tng khách hàng, t khách hàng có thu nhp thp
đn khách hàng có thu nhp cao, khách hàng có nhu cu rút tin mt hay nhu cu gii trí,
mua sm,du lch… tha mưn nhu cu ca mi đi tng khách hàng.
1.1.4. Phân loi th thanh toán
Các loi hình v th thanh toán rt đa dng, phong phú, chúng ta có th phân loi th da
trên nhng tiêu chí sau đây:
 Xét theo công ngh sn xut: th có 3 loi:
+ Th khc ch ni (embossed card): ây là loi th s khai ban đu, đc làm
da trên k thut khc ch ni. Trên b mt th đc khc ni các thông tin cn thit.
Hin nay loi th này không đc s dng na do k thut sn xut thô s, tính bo mt
kém và d làm gi.
+ Th bng t (magnetic stripe): Là loi th đc sn xut da trên k thut th
tín, th đc ph mt bng t cha 2 hoc 3 rưnh đ ghi nhng thông tin cn thit đư
[5]

đc mư hóa, các thông tin này thng là thông tin c đnh v ch th và s liu kt ni.
Loi th này đc s dng ph bin trong vòng 20 nm nay nhng trong thi đi trình đ
khoa hc công ngh phát trin cao nó cng đư bc l mt s nhc đim nh: tính bo
mt không an toàn, k gian có th li dng đc đc thông tin và làm th gi, hoc to
các giao dch gi gây thit hi cho ch th và ngân hàng.
+ Th thông minh (smart card, chip card): Loi th này đc sn xut da trên k
thut vi x lý nh gn mt chip đin t theo nguyên tc x lý nh mt máy tính nh, d
liu, thông tin liên quan đn khách hàng s lu tr trong b nh đin t “chip”. Th

khi đn hn quy đnh và s phi tr lãi cho s tin còn n theomc lãi sut tha thun
trc. Th tín dng đc xem nh mt công c cho vay tiêu dùng ca t chc phát hành
cp cho ch th.
- Th ghi n (debit card): là loi th cho phép ch th thc hin giao dch trong
phm vi s tin trên tài khon tin gi thanh toán ca ch th m ti mt t chc cung
ng dch v thanh toán. Th ghi n không có hn mc tín dng vì nó ph thuc s d
hin hu trên tài khon ch th. Tuy nhiên, đ to điu kin cho ch th trong giao dch,
t chc phát hành có th cho phép ch th chi tiêu hoc rút tin vt quá s d trong mt
khong thi gian nht đnh, tùy thuc vào mi quan h khách hàng, hình thc này gi là
thu chi.
- Th tr trc (prepaid card): là loi th cho phép chth thc hin giao dch
trong phm vi giá tr tin đc np vào th, tng ng vi s tin mà ch th đã tr trc
cho t chc phát hành th. Ch th tr trc không nht thit phi có quan h tài khon
vi ngân hàng.Th tr trc gm có th tr trc đnh danh và th tr trc vô
danh.Ngoài ra, th tr trc có th s dng di hình thc th quà tng, th chuyn tin,
th thanh toán phúc li xã hi và th thanh toán du lch.
 Xét theo mc đích s dng th: có 2 loi:
- Th cá nhân: đây là loi th dùng cho mc đích thanh toán ca cá nhân, ch th
chu trách nhim thanh toán thông qua s tin ký qu trong tài khon cá nhân m ti ngân
hàng.
[7]

- Th công ty: đây là th đc phát hành cho các nhân viên công ty s dng,công
ty shu th và chu trách nhim vvic sdng th. Hàng tháng, hàng quý hoc hàng
nm ngân hàng phát hành s cung cp cho công ty nhng thông tin tóm tt chi tiêu ca
các nhân viên s dng th công ty trong k giúp cho công ty có th qun lý cht ch tình
hình chi tiêu vì mc đích công vic ca nhân viên.
 Xét theo hn mc tín dng: có 2 loi là th vàng và th chun.
- Th vàng: đây là loi th có hn mc tín dng cao phc v th trng cao cp
phù hp vi nhng khách hàng có mc sng thu nhp cao, tình hình tài chính lành mnh,

c hu hiu góp phn thc hin bin pháp “kích cu” ca Nhà nc. Do s tin li mà th
mang li cho ngi s dng, CSCNT, ngân hàng khin cho ngày càng nhiu ngi a
chung s dng th, tng cng chi tiêu bng th, to lp mt xu hng tiêu dùng mi
“tiêu dùng trc, tr tin sau” làm tng cu tiêu dùng nhiu hn na.
1.1.5.2. Xét v phng din vi mô:
 i vi ch th: Tin ích – an toàn - hin đi
+ Tin ích trong thanh toán: Ch th có th s dng th đ thanh toán hàng hóa,
dch v  trong và ngoài nc mà không cn s dng tin mt, có th rút tin mt ti bt
c VCNT trên toàn th gii đem li nhiu tin li cho ch th khi đi du lch hay công
tác xa đc bit  nc ngoài không cn phi mang theo tin mt hay séc du lch, không
ph thuc vào khi lng tin cn thanh toán vn có th thanh toán cho mi nhu cu chi
tiêu ca mình, có th dùng th ngân hàng đ rút tin mt 24/24h; 7ngày/tun.
+ An toàn trong thanh toán: vic s dng th s an toàn hn nhiu so vi các hình
thc thanh toán khác nh tin mt, séc… Khi th b mt, ngi cm th cng khó s dng
đc vì ngân hàng s bo mt cho ch th bng mã s PIN, nh và ch ký trên th.Trong
trng hp mt th, ch th ch cn thông báo đn ngân hàng phát hành hoc ngân hàng
đi lý đ khóa th và có th đc cp li th khác.Hn na, trong quá trình s dng th đ
mua hàng nu hàng đư mua không đ tiêu chun cht lng thì ch th có th yêu cu
đc ngân hàng phát hành bo v, thm chí có th đc bi thng.
+ Tit kim thi gian: s dng th giúp cho ch th tit kim đc thi gian ch
đi trong giao dch thanh toán hàng hóa, dch v vì gim đc thi gian kim đm khi
mua hàng hóa giá tr ln mà phi thanh toán bng tin mt. Hoc khi mun thanh toán các
[9]

cc phí dch v Internet, cc đin thoi, đin lc, tin nc…ch th không phi mt
thi gian đi đn các quy giao dch, không phi ch đi th t giao dch bi ch th có
th thc hin tt c các giao dch thanh toán đó ti máy ATM 24/24h, trên trang Web
thanh toán trc tuyn ca ngân hàng.
+c cp tín dng t đng tc thi: đi vi th tín dng, ch th đc cp hn
mc tín dng ngân hàng, chi tiêu trc, tr tin sau. Khi đn hn thanh toán (thng là

- Thúc đy hi nhp hp tác quc t: Khi tr thành thành viên ca mt t chc th
quc t nh Visa hay MasterCard ngân hàng thành viên có th cung cp cho khách hàng
mt phng tin thanh toán quc t trong chui dch v toàn cu. Bi ngân hàng thành
viên có th thanh toán cho các giao dch thanh toán bng th tín dng ca nhiu ngân
hàng trên th gii thông qua t chc th quc t Visa/MasterCard và các t chc th
Visa/Master s có trách nhim phân b đn các ngân hàng có liên quan trong vic thanh
toán. Nh vy tham gia th trng th đư to điu kin thun li cho ngân hàng tham gia
vào quá trình toàn cu hóa, hi nhp vi cng đng quc t.
 C s chp nhn th:
- Tng li th cnh tranh, góp phn m rng th trng và tng doanh s: Các đn
v kinh doanh là CSCNT nh ca hàng, nhà hàng, khách sn,… khi chp nhn thanh toán
bng th s tng thêm li th cnh tranh cho mình do đư cung cp cho khách hàng mt
phng tin thanh toán nhanh chóng, tin li. Do vy, kh nng thu hút khách hàng ca
CSCNT s tng lên, đc bit là khách du lch, các nhà đu t nc ngoài có thói quen s
dng th thanh toán và doanh s bán hàng hóa, dch v ca CSCNT nh đó cng ln
mnh. Ngoài ra, khi thanh toán bng th s giúp CSCNT nhanh thu hi vn. Chng hn,
trng hp khách hàng mun thanh toán bng séc cho mt món hàng có giá tr ln hn
mc đm bo ca t séc thì ca hàng đó s đng trc s la chn khó khn, hoc là
chp nhn thanh toán séc vi s tin ln hn hn mc đc đm bo và chi ri ro nu
ngân hàng phát hành t chi thanh toán, hoc s không bán đc hàng, doanh s bán s
gim. Nu s dng th thanh toán, CSCNT có th yên tâm là s đc ghi có vào tài
khon ngay khi d liu v giao dch th đc truyn đn ngân hàng hoc CSCNT np hóa
đn thanh toán th cho ngân hàng. S tin này h có th s dng ngay vào kinh doanh đ
quay vòng vn hoc các mc đích khác.
[11]

- An toàn, đm bo: Khi thanh toán bng th s hn ch đc hin tng khách
hàng s dng tin gi, hn ch đc tình trng mt cp ti các CSCNT do s thiu trung
thc ca nhân viên hoc k trm, đng thi cng hn ch đc vn đ mt cp tin mt
ca bn thân khách hàng.

1.2.1.3 Ch th
Ch th: Là cá nhân hoc t chc đc t chc phát hành th cung cp th đ s
dng, bao gm ch th chính và ch th ph.
- Ch th chính: Là cá nhân hoc t chc đng tên tha thun v vic s dng th
vi t chc phát hành th và có ngha v thc hin tha thun đó.
- Ch th ph: Là cá nhân đc ch th chính cho phép s dng ththeotha thun
v vic s dng th gia ch th chính và t chc phát hành th. Ch th ph chu trách
nhim v vic s dng th vi ch th chính.
1.2.1.4 Ngân hàng thanh toán th
Ngân hàng thanh toán th là Ngân hàng đc ngân hàng phát hành th y quyn
thc hin nghip v thanh toán th.Nu ngân hàng này chp nhn thanh toán th quc t
thì phi là thành viên chính thc hoc liên kt ca t chc th quc t.
1.2.1.5 n v chp nhn th
n v chp nhn th là t chc hoc cá nhân cung ng hàng hóa, dch v, chp
nhn th làm phng tin thanh toán. Sau khi ký hp đng, đn v chp nhn th phi
tuân theo các qui đnh v thanh toán th ca ngân hàng thanh toán.
1.2.1.6 Trung tâm th
Trung tâm th là phòng qun lý th trung ng, đi din ca các NH trong quan h
đi ngoi trc tip v phát hành, s dng và thanh toán th vi các t chc th quc t và
các ngân hàng khác. Chu trách nhim điu hành hot đng phát hành, cp phép, tra soát
thanh toán th và qun lý ri ro. ng thi là trung tâm điu hành và thanh toán th gia
các chi nhánh trong h thng ca ngân hàng.
1.2.2. Quy trình phát hành và thanh toán th
1.2.2.1 Quy trình phát hành th
S đ 1: Qui trình phát hành th
[13]
Bc 1: Khách hàng đn NHPH đng ký s dng th.