B GIỄO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
- - - - - - - - - - - - - - -
TRN VN BUT
tƠi: Y MNH THU HÚT VN U T TRC TIP
NC NGOÀI (FDI) TI CỄC KHU CÔNG NGHIP,KHU
CH XUT TRểN A BÀN TNH TỂY NINH
Chuyên ngành : Kinh t chính tr
Mƣ s : 60.31.01 LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc : Tin s. HOÀNG AN QUC
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh ậ Nm 2012
MC LC
Trang
DANH MC CỄC Kụ HIU VIT TT 1
DANH MC CỄC BNG BIU. 2
DANH MC CỄC BIU 3
LI M U 4
CHNG 1
C S Lụ LUN VÀ KINH NGHIM THC TIN
THU HÚT VN U T TRC TIP NC NGÒAI
TI CỄC KHU CÔNG NGHIP, KHU CH XUT
1.1. Mt s vn đ lý lun v đu t trc tip nc ngòai (FDI) 8
1.1.1 Khái nim và nhng nhân t thúc đy thu hút FDI 8
1.1.2 Tm quan trng và li ích ca vic thu hút FDI 11
1.1.3 Mt trái ca vic thu hút ngun vn FDI 14
1.2. KCN, KCX và vn đ thu hút ngun vn FDI 16
CHNG 3
QUAN IM, PHNG HNG VÀ GII PHỄP Y MNH THU HÚT VN
U T TRC TIP NC NGÒAI TI CỄC KHU CÔNG NGHIP, KHU CH
XUT TRểN A BÀN TNH TỂY NINH
3.1 Nhng quan đim c bn 59
3.2. Phng hng, mc tiêu 62
3.2.1 Phng hng 62
3.2.2 Mc tiêu 63
3.3 Mt s gii pháp ch yu nhm đy mnh thu hút vn FDI ti các KCN,KCX
trên đa bàn tnh Tây Ninh 64
3.3.1Xây dng và hoàn thin c ch chính sách v phát trin KCN,KCX và
thu hút FDI trên đa bàn tnh Tây Ninh 64
3.3.2 Phát trin và hòan thin c s h tng trong và ngoài KCN, KCX 66
3.3.3 Phát trin ngun nhân lc đáp ng yêu cu hat đng ca các
KCN, KCX 68
3.3.4. Gii quyt tha đáng các li ích ngi dân, tng cng liên kt
gia tnh Tây Ninh vi các đa phng khác trong vùng 69
KT LUN - KHUYN NGH 74
Trang 1
Trang 2
DANH MC CỄC BNG BIU
S bng
Tên bng biu
Trang
Bng 1.1
Phân b các KCN theo vùng 21
Bng 2.1
Tc đ tng trng kinh t bình quân ca Tây Ninh
giai đan 2007-2010
37
Bng 2.2
Tc đ tng trng ca các ngành nông nghip,
công nghip và dch v giai đan 2007-2010.
38
Bng 2.3
Tình hình s dng đt ti KCN Trng Bàng, KCX
Linh Trung III
46
Bng 2.9
D án FDI phân theo quc gia, vùng lãnh th t
nm 2000 đn ht nm 2010
47
Bng 3.1
Din tích đt d kin phát trin KCN, KCX trên đa
bàn tnh Tây Ninh đn nm 2015
63
Trang 3
DANH MC CỄC BIU S biu đ
C cu GDP tnh Tây Ninh nm 2010
36 Trang 4
LI M U
1/- Tính cp thit ca đ tài :
T đi hi ng tòan quc ln th VI nm 1986, nc ta đã chuyn t nn
kinh t k hach hóa tp trung, bao cp sang nn kinh t vn hành theo c ch th
trng theo đnh hng xã hi ch ngha có s qun lý ca nhà nc.T đó đn
nay, nc ta ngày càng tích ly đc nhiu kinh nghim trong vic lãnh đo và
qun lý kinh t. Bài hc kinh nghim “Phát huy ni lc, đng thi ra sc khai
thác ngoi lc”,”kt hp sc mnh dân tc vi sc mnh ca thi đi trong điu
kin mi”có mt ý ngha vô cùng quan trng, nht là trong giai đon hin nay khi
nc ta đang đy mnh công cuc CNH, HH và hi nhp kinh t quc t. Ngoi
lc đc đ cp đn trong lun vn này là mt nhân t vô cùng quan trng:
Ngun vn đu t trc tip nc ngoài ( FDI). S hình thành nên ngun vn FDI
2/- Tng quan tình hình nghiên cu đ tƠi :
S hình thành và phát trin các KCN, KCX nhm đy mnh thu hút ngun
vn FDI trong quá trình thc hin CNH, HH ca Vit Nam nói chung và các
đa phng trong vùng KTTPN nói riêng là mt vn đ đã đc nhiu tác gi
quan tâm, có th k ti mt s công trình tiêu biu nh:
- “Phát trin Khu công nghip, Khu ch xut trong quá trình công nghip
hóa, hin đi hóa” ca VS,TS Nguyn Chn Trung, PGS.TS Trng Giang
Long, NXB chính tr quc gia, Hà Ni nm 2004:Vai trò ca vic phát trin Khu
công nghip, Khu ch xut trong quá trình thc hin CNH, HH ca Vit Nam.
- “ Khu ch xut, Khu công nghip, Khu kinh t Vit Nam” ca PGS.TS
an c Hip, NXB chính tr quc gia - s tht, Hà Ni nm 2012: Công này đã
h thng hóa khái nim, vai trò, tiêu chí, lch s hình thành và phát trin các khu
ch xut, khu công nghip, cung cp mt cách có h thng v s hình thành, phát
trin mô hình khu công nghip, khu ch xut ca mt s nc trên th gii.
- “u t quc t và chuyn giao công ngh ti Vit Nam” ca TS. Hà Th
Ngc Oanh, NXB Lao đng – Xã hi, nm 2006: Vai trò ca đu t quc t trong
Trang 6
đó có thu hút ngun vn FDI, tm quan trng ca thu hút ngun vn FDI vi vn
đ chuyn giao công ngh ti Vit Nam.
- “ u t nc ngòai ti Vit Nam 7 nm đu ca th k XXI ” ca B k
hach và đu t, NXB thng kê, nm 2008: Vai trò ca vic thu hút ngun vn
FDI trong quá trình CNH, HH đt nc 7 nm đu ca th k XXI.
- “ K thut đu t trc tip nc ngòai ” ca GS.TS Võ Thanh Thu, TS.
Ngô Th Ngc Huyn, NXB thng kê, nm 2008: Công trình đã trình bày mt
cách chi tit v tm quan trng ca đu t trc tip nc ngòai, các bc và trình
t th tc đ thc hin mt d án đu t nc ngòai vào các Khu công nghip,
Khu ch xut ti Vit Nam.
- “ Vn kin đi hi ln th XI ng b tnh Tây Ninh” ng b tnh Tây
Ninh, lu hành ni b, nm 2010: Khng đnh tm quan trng ca vic xây dng
và phát trin các Khu công nghip, Khu ch xut nhm đy mnh thu hút ngun
6/- Nhng đóng góp ca lun vn:
- Góp phn lun gii v vai trò ca KCN, KCX trong vic thu hút ngun
vn FDI.
- Nhn xét, đánh giá v thc trng thu hút FDI ti các KCN, KCX trên đa
bàn tnh Tây Ninh.
- xut mt s phng hng, gii pháp nhm đy mnh thu hút ngun
vn FDI ti các KCN, KCX trên đa bàn tnh Tây Ninh.
7/- Kt cu lun vn:
Ngòai phn m đu và kt lun, lun vn gm có 03 chng, 09 mc, 11
bng biu và 04 biu đ.
Trang 8
CHNG 1
C S Lụ LUN VÀ KINH NGHIM THC TIN CA VIC THU
HÚT VN U T TRC TIP NC NGÒAI TI CỄC
KHU CÔNG NGHIP, KHU CH XUT
1.1 MT S VN Lụ LUN V U T TRC TIP NC
NGÒAI .
1.1.1 Khái nim và nhng nhơn t thúc đy thu hút FDI.
Có rt nhiu khái nim khác nhau v đu t trc tip nc ngòai FDI:
FDI đc khái nim nh sau :
- Theo T chc thng mi th gii (WTO):
“ u t trc tip nc ngòai xy ra khi nhà đu t t mt nc ( nc ch đu
t) có đc mt tài sn mt nc khác ( nc thu hút đu t) cùng vi quyn
qun lý tài sn đó”[
28
].
nhân lc mt cách có hiu qu nht nhm khi dy và phát huy các ngun lc
trong nc phc v cho vic đy mnh phát trin kinh t nhanh và bn vng.
Ti các nc đang phát trin và các nc kém phát trin thng có t l
tht nghip cao. Vì th, các nc đang phát trin và các nc kém phát trin
tranh th thu hút các công ty, tp đòan ln t nc ngòai đ to ra nhiu vic
làm, tng thêm nhiu thu nhp cho ngi lao đng. Các nhân t thúc đy thu hút
FDI th hin c th qua các khía cnh sau :
Th nht : FDI là ngun vn quan trng phc v cho phát trin kinh
t đt nc.
Các nc thu hút ngun vn FDI phn ln là các nc đang phát trin, ti
các nc này có t l tích ly ni đa thp vì th đang xy ra tình trng thiu ht
ngun vn phc v cho quá trình phát trin kinh t đt nc.Vì th, ngun vn
FDI s thúc đy tng trng kinh t, b sung cho ngun vn phát trin kinh t -
xã hi, ngun vn FDI là yu t quan trng tác đng đn tc đ phát trin kinh t.
Ngun vn đu t cho phát trin kinh t đc huy đng t hai ngun vn là
ngun vn trong nc và ngun vn t nc ngòai. Vn trong nc đc hình
thành thông qua tit kim và đu t, ngun vn t nc ngòai đc hình thành
thông qua vay thng mi, đu t gián tip và đu t FDI. i vi các nc đang
phát trin, ngun vn FDI là đc bit quan trng trong quá trình phát trin kinh
t. Vì vy, nhng quc gia này luôn lâm vào tình trng thiu ht ngun vn đu
Trang 10
t, hat đng sn xut và đu t ca các nc này thng ri vào“ cái vòng lun
qun”. Vì th, đ phá v “ cái vòng lun qun” y các nc đang phát trin cn
thit phi to ra mt “ cú huých ln ” mà bin pháp hu hiu nht là tng vn đu
t, huy đng mi ngun vn đ phát trin kinh t trong đó có ngun vn FDI.
Th hai : FDI giúp nâng cao trình đ k thut công ngh.
Ngun vn FDI có u đim hn các hình thc huy đng vn nc ngòai
khác, phù hp vi các nc đang phát trin, các doanh nghip có vn đu t
nc ngòai s xây dng các dây chuyn sn xut ti nc s ti di nhiu hình
thc khác nhau. Chính điu này s cho phép các nc đang phát trin và các
ca các nc đang phát trin và các nc kém phát trin, to ra sc sng mi cho
các doanh nghip ca các nc đang phát trin thông qua vic trao đi công
ngh. i vi các nc đang phát trin, ngun vn FDI giúp thúc đy quá trình
chuyn dch c cu sn xut, giúp phá v c cu sn xut khép kín theo kiu t
cp t túc.
1.1.2 Tm quan trng vƠ li ích ca vic thu hút FDI.
Vic thu hút FDI mang li rt nhiu li ích, th hin c th qua các khía
cnh sau đây :
Th nht : FDI đóng góp vƠo s tng trng, lƠm tng ngun thu ngơn
sách cho nc s ti :
Khi mt nc tin hành thu hút FDI t các công ty đa quc gia, không ch
các doanh nghip có vn đu t ca công ty đa quc gia mà còn có các công ty
khác trong nc có mi quan h trong công tác sn xut kinh doanh vi các công
ty đa quc gia đó. Do đó các công ty cng tham gia vào quá trình phân công lao
đng trong khu vc và trên th gii. Thông thng các công ty đa quc gia luôn
khai thác nhng li th so sánh gia các nn kinh t ca các nc đ tin hành
đu t ra nc ngoài nhm m rng th phn và ti đa hóa li nhun ca công ty
h. Chính quá trình này đã đóng góp vào vic thúc đy phân công lao đng quc
t, hp tác sn xut kinh doanh, nâng cao hiu qu hat đng ca các công ty, tn
dng và khai thác trit đ li th so sánh ca các nc.
Trang 12
Bên cnh đó, vic các doanh nghip có vn FDI đi vào hat đng s góp
phn làm tng ngun thu ngân sách cho đa phng thông qua vic các doanh
nghip FDI thc hin các ngha v tài chính nh: Ngha v v np thu thu nhp
doanh nghip, thu thu nhp cá nhân đi vi ngi lao đng làm vic có thu nhp
cao…t đó góp phn làm tng ngun thu ngân sách, thúc đy kinh t phát trin.
Bên cnh đó, các doanh nghip FDI còn thc hin các chng trình xã hi nh:
Chng trình vn đng gây qu xây dng nhà tình ngha, nhà tình thng, các
chng trình cu tr xã hi khác ti đa phng.
Th hai: FDI giúp to ra nhiu vic lƠm cho ngi lao đng :
m ra các loi hình dch v nh tài chính, ngân hàng, bu chính vin thông, bo
him… thông thng khi nc s ti tip nhn đc nhiu nhà đu t ln, các
tp đoàn đa quc gia thì chng t môi trng kinh doanh ca nc đó đc ci
thin, các nhà đu t đã đt nim tin vào môi trng đu t, kh nng đáp ng
ca h thng các c quan chính quyn cng tr nên nng đng và linh hot hn
s m ra kh nng huy đng ni lc ca nn kinh t tt hn rt nhiu.
Th t :FDI giúp nơng cao trình đ k thut công ngh:
Nu mt quc gia thiu ht ngun vn thì Chính ph có th thc hin đc
thông qua chính sách tit kim chi tiêu. Nhng thiu yu t công ngh tiên tin và
kinh nghim qun lý thì không th to ra bng chính sách tit kim chi tiêu đc.
Khi mt công ty, tp đòan đa quc gia t nc ngòai đu t vào trong nc
tip nhn đu t s giúp cho nc tip nhn đu t có c hi tip thu công ngh
tiên tin và bí quyt qun lý kinh doanh mà các công ty, tp đòan đa quc gia này
tích ly đc qua quá trình công tác lâu dài và phi b ra vi chi phí rt ln và
mang sang s dng nc s ti. Các doanh nghip có vn FDI thng t chc
sn xut có hiu qu, quy mô sn xut ln, có kh nng đào to tay ngh tt vì th
s đào to ngun nhân lc có cht lng cho nc s ti.Vic thu hút ngun vn
FDI s giúp s chuyn dch các qu đu t, giúp chuyn giao k thut công ngh
tiên tin, k nng qun lý, kênh phân phi quc t, bí quyt sn xut kinh doanh.
Trang 14
1.1.3 Mt trái ca vic thu hút ngun vn FDI.
Bên cnh nhng mt tích cc mà ngun vn FDI mang li, ngun vn
FDI cng có nhng mt trái tác đng đn vic phát trin kinh t - xã hi. Th hin
c th qua các khía cnh sau:
Th nht: FDI to ra s ph thuc kinh t ca nc s ti vƠo FDI.
u t nc ngoài làm gia tng s l thuc ca nn kinh t vào nhiu mt
đc bit là v vn, khoa hc k thut và mng li tiêu th hàng hóa ca các
công ty đa quc gia. Kinh nghim ca nhiu nc trên th gii cho thy rng
nc nào càng da nhiu vào đu t nc ngoài thì s ph thuc ca nn kinh t
đu t. Nu các nc đang phát trin không cân nhc, không kp thi đa ra các
quy đnh khc khe v vn đ thu hút vn đu t thì trong tng lai các nc đang
phát trin s tr thành bãi rác công nghip ca các nc phát trin.
Song song vi vn đ trên là ngày nay cùng vi s phát trin nhanh chóng
ca khoa hc k thut, các nc phát trin vi li th tuyt đi đi đu trong vic
phát trin khoa hc k thut trên th gii s đu t vào các nc kém phát trin
và các nc đang phát trin các công ty, nhà máy sn xut và lp ráp các b phn
ph ca các sn phm đòi hi phi có dây chuyn công ngh cao nh: Nhà máy
lp ráp xe ôtô, các nhà máy sn xut hàng đin t .…mà các sn phm chính s
đc sn xut nc phát trin, trong khi đó ti các nc kém phát trin và đang
phát trin ch sn xut các sn phm ph. T đó các nc kém phát trin và các
nc đang phát trin không có điu kin hc hi các k thut tiên tin ca các
nc có nn công nghip hin đi.
Th t: FDI tác đng xu đn môi trng vƠ lƠm cn kit ngun tƠi
nguyên thiên nhiên.
Vic thành lp c các KCN, KCX nhm thu hút đu t nhng hin nay
nn kinh t th gii đang trong gia đan suy thóai. Các nc đang phát trin vì
li ích trc mt ca quc gia mình tranh th kêu gi thu hút vn đu t mà
không có s chn la các d án đu t, không la chn quy trình công ngh thân
thin vi môi trng. Nhân c hi này các nhà đu t ca các nc phát trin có
Trang 16
th tung ra nhng d án đu t, hoc mt quy trình sn xut có kh nng gây ô
nhim môi trng cao đu t vào các nc đang phát trin. Ni mà h thng
pháp lut v bo v môi trng và kh nng kim soát môi trng còn cha hoàn
thin. T tình hình trên, thng xy ra tình trng phát trin nóng khi có dòng FDI
c đ vào KCN, KCX s đánh đi vi kh nng gây ô nhim môi trng cao.
Hin tng các doanh nghip FDI khai thác làm cn kit ngun tài nguyên thiên
nhiên là điu không th tránh khi.
1.2 KHU CÔNG NGHIP, KHU CH XUT VÀ VN THU HÚT
NGUN VN FDI.
theo quy đnh, phi thông qua s kim sóat ca Hi quan và ca đn v chc
nng.
- V qun lý hành chính:
Thc hin theo c ch “ mt ca ti ch ” to điu kin thun li v th tc
hành chính cho các doanh nghip hat đng trong KCX.
C ch “ mt ca ti ch” đc hiu là mt c ch mà ban qun lý các
KCX và KCN đc các c quan nhà nc y quyn trong vic thc hin các
chc nng nh: Cp giy phép đu t, cp giy phép xây dng, giy phép xut
nhp khu….chính nh vào c ch này mà các doanh nghip trong KCX ch tip
xúc ti mt đu mi c quan qun lý nhà nc vn có th gii quyt đc các th
tc liên quan đn các hat đng sn xut kinh doanh ca mình.
- V chính sách u đãi.
Các doanh nghip hat đng trong KCX thc hin hat đng sn xut kinh
doanh và dch v đ xut khu ( hin ti Vit Nam quy đnh 80% giá tr sn
phm ca các doanh nghip trong KCX phi đc xut khu ra nc ngòai ) cho
nên các doanh nghip trong KCX đc hng nhng u đãi đc bit nh: Min
hòan tòan thu xut khu, min thu giá tr gia tng và thu tiêu th đc bit,
đc hng thu thu nhp doanh nghip mc u đãi là 10% và không phi chu
thu chuyn li nhun v nc.
- V quan h kinh t vi ni đa.
Quan h thng mi gia ni đa và các doanh nghip trong KCX là quan h xut
nhp khu theo quy đnh và doanh nghip trong KCX ch xut khu ti đa 20%
giá tr sn phm ra th trng ni đa. Trang 18
1.2.2 Vai trò ca KCN, KCX trong vic thu hút FDI.
Khi KCN, KCX đc hình thành, mc đích c bn là thu hút nhiu ngun
vn FDI. Vic phát trin các KCN, KCX và thu hút ngun vn FDI có đc th
trng theo dnh hng xã hi ch ngha. Ngay sau khi lut đu t nc ngòai ti
Vit Nam nm 1988 đc ban hành, Chính ph đã ban hành Ngh đnh s 322-
HBT ngày 18-10-1991 v KCX và ngày 26-2-1994 Chính ph ban hành Ngh
đnh s 192- N-CP v quy ch KCN. n nm 2007, Ngh quyt s 09 NQ/TW
ngày 09-02-2007 ca hi ngh ln th t Ban chp hành Trung ng ( khóa X)
cng đã xác đnh 5 lnh vc la chn u tiên chin lc, trong đó “ xây dng các
KCX, KCN tp trung gn lin vi phát trin các khu đô th ”.
K t khi KCX đu tiên Vit Nam ( KCX Tân Thun) đc thành lp
vào nm 1991, qua hn 20 nm xây dng và phát trin ( 1991-2010) c nc có
trên 260 KCN đc thành lp vi tng din tích đt t nhiên 72.000 ha, trong đó
din tích đt công nghip có th cho thuê đt gn 46.000 ha, chim khang 65%
tng din tích đt t nhiên. n ht 31-12-2010 đã có 174 KCN đi vào hat đng
vi tng din tích đt t nhiên là 28.500 ha, các KCN đc phân b trên 61 tnh,
thành ph ca c nc và tp trung ch yu ba vùng kinh t trng đim: Vùng
kinh t trng đim phía Bc có 52 KCN, chim 20%; vùng kinh t trng đim
min Trung có 23 KCN, chim 10%; vùng kinh t trng đim phía Nam tp trung
nhiu KCN nht vi 124 KCN, chim gn 48% tng s KCN trên c nc. T l
lp đy din tích đt công nghip các KCN đó vn hành đt t l lp đy đt
khang gn 50%.
KCX là mô hình KCN đc hình thành sm nht Vit Nam. Nm 1988,
sau khi lut đu t nc ngòai ti Vit Nam có hiu lc và nhiu chính sách m
ca, đi mi ca Vit Nam đc ban hành, nhiu nhà đu t nc ngòai đã đn
tìm hiu đu t ti Vit Nam. Tuy nhiên, do kt cu h tng ca Vit Nam còn
thiu, cha đng b, các c ch, chính sách khuyn khích đu t, thay th nhp
khu, khuyn khích xut khu còn cha rõ ràng, th tc xin giy phép đu t và
Trang 20
trin khai d án đu t còn phc tp, mt nhiu thi gian nên các nhà đu t nc
ngòai đn đu t không nhiu.
Da vào kinh nghim ca các nc, Chính ph Vit Nam ch trng thành
lp KCX đ làm thí đim mt mô hình kinh t nhm thc hin ch trng đi