BăGIÁOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTPăHăCHệăMINH
 TRNăPHNGăTHỐYăTRANG

MTăSăGIIăPHÁPăăNỂNGăCAOă
HIUăQUăQUNăLụăRIăROăTệNăDNGăTIă
NGỂNăHĨNGăTMCPăCỌNGăTHNGăVITăNAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT

LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGIăHNGăDNăKHOAăHC:
TSăLIăTINăDNH TP.HăCHệăMINHăậ NMă2012
LIăCAMăOAN



Tôi xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên cu ca riêng tôi, có s h tr t
TS Li Tin Dnh. Nhng thông tin vƠ ni dung trong đ tƠi đu da trên nghiên
cu thc t vƠ hoƠn toƠn đúng vi ngun trích dn.

TP.HCM, ngày 22 tháng 10 nm 2012
Ngi cam đoan

TrnăPhngăThùyăTrang
MCăLC


1.3 Qun lý ri ro tín dng tiăngơnăhƠngăthngămi 7
1.3.1 Khái nim qun lỦ ri ro tín dng 7
1.3.2 Các bc c th ca qun lỦ ri ro tín dng 7
1.3.3 S cn thit ca qun lỦ ri ro tín dng 8
1.3.4 Mc tiêu ca qun lỦ ri ro tín dng 8
1.3.5 Qun lỦ ri ro tín dng theo y ban Basel II 9
1.3.5.1 Gii thiu v Basel 9
1.3.5.2 Nguyên tc ca y ban Basel II v qun lỦ ri ro tín dng 9
1.3.6 Mô hình qun lỦ ri ro tín dng 10
1.3.6.1 Mô hình 6C 10
1.3.6.2 Mô hình xp hng ca Moody’s vƠ Standard & Poor’s 11
1.3.6.3 Mô hình đim s Z 12
1.3.6.4 Mô hình đim s tín dng tiêu dùng 13
1.4 Hiu qu qun lý ri ro tín dng tiăNgơnăhƠngăthngămi 15
1.4.1 Khái nim hiu qu qun lỦ ri ro tín dng 15
1.4.2 Ch tiêu đnh tính th hin hiu qu qun lỦ ri ro tín dng 16
1.4.2.1 Mô hình qun lỦ ri ro tín dng 16
1.4.2.2 Chính sách tín dng 16
1.4.2.3 Ngun nhơn lc 16
1.4.2.4 C cu t chc 16
1.4.3 Ch tiêu đnh lng th hin hiu qu qun lỦ ri ro tín dng 16
1.4.3.1 T l an toƠn vn (CAR) 16
1.4.3.2 T l n quá hn 17
1.4.3.3 T l n xu 17
1.4.3.4 H s ri ro tín dng 17
1.4.3.5 T l cp tín dng so vi ngun vn huy đng (LDR) 17
1.4.3.6 TƠi sn bo đm 17
1.5 Nâng cao hiu qu qun lý ri ro tín dng tiăNgơnăhƠngăthngămi 18
1.5.1 Khái nim nơng cao hiu qu qun lỦ ri ro tín dng 18
1.5.2 ụ ngha nơng cao hiu qu qun lỦ ri ro tín dng 18

e/ VIETINBANK đƣ xơy dng h thng kim tra kim soát ni b qun lỦ các
mt nghip v hot đng toƠn NH 34
2.3.1.2 V mt đnh lng 34
a/ T l an toƠn vn cao hn quy đnh ca NHNN 34
b/ T l n quá hn, n xu thp hn yêu cu ca NHNN 35
c/ Tín dng tng trng qua các nm vƠ đa dng hóa 36
d/ Thc hin trích lp d phòng ri ro 38
2.3.2 Nhng kt qu cha tt 39
2.3.2.1 V mt đnh tính 39
a/ Vi phm nguyên tc cho vay, điu kin cho vay 39
b/ Vi phm phơn cp quyt đnh tín dng, không tuơn th ch đo ca Ban lƣnh
đo VIETINBANK v hot đng cho vay trong tng thi k 40
c/ Công tác thm đnh cho vay còn hn ch 40
d/ Vic thm đnh ri ro đc lp ca Phòng qun lỦ ri ro còn hn ch 41
e/ Công tác thm đnh, qun lỦ tƠi sn bo đm còn hn ch 42
f/ Vi phm vic gii ngơn 42
g/ Vi phm cp nht thông tin, sa đi thông tin ca khon vay trong h thng
d liu 43
h/ Kim tra giám sát cha thng xuyên vƠ mang tính hình thc 43
2.3.2.2 V mt đnh lng 44
a/ T l an toƠn vn (CAR) cha đáp ng điu kin ca quc t 44
b/ Tc đ tng trng d n quá hn, n xu tng nhanh hn tc đ tng tng
d n cho vay 44
c/ Cho vay tp trung nhiu vƠo thƠnh phn kinh t nhƠ nc 45
d/ Cho vay không có bo đm bng tƠi sn chim t trng khá ln trong tng d
n vay ti VIETINBANK 46
e/ Trin khai chm đim xp hng ni b còn hn ch 47
2.4 Nguyên nhân dnăđn nhng tn ti 48
2.4.1 Nguyên nhân khách quan 48
2.4.1.1 Môi trng pháp lỦ cha thun li 48

3.4.2 Kin ngh đi vi Ngơn hƠng NhƠ nc 75
Kt lunăchngă3 77
KTăLUN
DANHăMCăTĨIăLIUăTHAMăKHO
Phălc
DANHăMCăCÁCăTăVITăTT


 DNNN : Doanh nghip NhƠ nc
 KH : Khách hàng
 NH : Ngân hàng
 NHNN : Ngơn hƠng NhƠ nc Vit Nam
 NHTM : Ngơn hƠng thng mi
 RRTD : Ri ro tín dng
 TSB : TƠi sn bo đm
 VIETINBANK : Ngân hàng Thng Mi C Phn Công Thng Vit Nam
DANHăMCăCÁCăPHNGăTRÌNH


Trang
 DANHăMCăCÁCăPHNGăTRÌNH:
 Phng trình 1.1 T l an toƠn vn (CAR) 16
 Phng trình 1.2 T l d n quá hn 17
 Phng trình 1.3 T l d n xu 17
 Phng trình 1.4 H s ri ro tín dng 17
 Phng trình 1.5 T l cp tín dng so vi ngun vn huy đng 17
DANHăMCăCÁCăBIUăăVĨăBNGăBIU


Trang

cao công tác qun lỦ RRTD, hn ch đn mc thp nht nhng nguy c tim n gơy
nên RRTD.
Thc tin hot đng tín dng ti VIETINBANK trong thi gian qua cng
cho thy nhng RRTD cha đc kim soát mt cách cht ch vƠ hiu qu. Chính
vì vy yêu cu cp bách đt ra lƠ RRTD phi đc qun lỦ, kim soát mt cách cht
ch vƠ hiu qu, bo đm hot đng tín dng trong ri ro có th chp nhn đc,
gim thiu các thit hi phát sinh t RRTD vƠ tng thêm li nhun kinh doanh ca
NH, góp phn nơng cao uy tín vƠ to ra li th ca NH trong cnh tranh. Do vy, tác
gi đƣ chn đ tƠi ắMtăsăgiiăphápăđănơngăcaoăhiuăquăqunălỦăriăroătínă
dngătiăNgơnăhƠngăThngămiăCăphnăCôngăThngăVităNam”
2. Mcătiêuănghiênăcu
Lun vn đc nghiên cu nhm đáp ng 3 mc tiêu:
Mt lƠ: Góp phn lƠm rõ các lỦ lun v ri ro tín dng, qun lỦ ri ro tín
dng vƠ hiu qu qun lỦ ri ro tín dng ti Ngơn hƠng thng mi.
Hai là: Phân tích, đánh giá thc trng qun lỦ ri ro tín dng, ch ra nhng
mt tt vƠ cha tt t đó đa ra nhng nguyên nhơn dn đn ri ro tín dng ti
VIETINBANK.
Ba là: Trên c s lỦ lun, phơn tích đánh giá thc trng vƠ nguyên nhơn dn
đn ri ro tín dng ti VIETINBANK, đ tƠi nêu ra mt s gii pháp đ nơng cao
hiu qu qun lỦ ri ro tín dng ti VIETINBANK.
3. iătngănghiênăcuăvƠăphmăviănghiênăcu
- iătngănghiênăcu: i tng nghiên cu ca đ tƠi lƠ qun lỦ ri ro
tín dng và hiu qu qun lỦ ri ro tín dng.
- Phmăviănghiênăcu: i sơu phơn tích thc trng hot đng vƠ công tác
qun lỦ ri ro tín dng ti VIETINBANK đ t đó đa ra mt s gii pháp đ nơng
cao hiu qu qun lỦ ri ro tín dng ti VIETINBANK.
4. Phngăphápănghiênăcu
S dng tng hp các phng pháp nghiên cu khoa hc kt hp vi các
phng pháp thng kê, so sánh, phơn tích,ầ đi t c s lỦ lun đn thc tin nhm
gii quyt vƠ lƠm sáng t mc tiêu nghiên cu ca đ tƠi. Sau khi dùng phng

Tín dng NH lƠ hình thc tín dng ch yu, chim v trí đc bit quan trng
trong nn kinh t.
Tín dng NH ra đi vƠ phát trin cùng vi s ra đi vƠ phát trin ca h
thng NH, khác vi tín dng thng mi, tín dng NH lƠ hình thc tín dng chuyên
nghip, hot đng ca nó ht sc đa dng vƠ phong phú.
1.1.2ăăcăđimătínădngăngơnăhƠng
i tng ca vn NH lƠ vn tin t ngha lƠ NH huy đng vn vƠ cho vay
bng tin.
Trong tín dng NH, các ch th ca nó đc xác đnh mt cách rõ rƠng,
trong đó NH lƠ ngi cho vay, còn các doanh nghip, các t chc kinh t cá nhơn,
ầ lƠ ngi đi vay.
Tín dng NH va lƠ tín dng mang tính cht sn xut kinh doanh gn vi
hot đng sn xut kinh doanh ca các doanh nghip va lƠ tín dng tiêu dùng,
không gn vi hot đng sn xut kinh doanh ca các doanh nghip, vì vy quá
trình vn đng vƠ phát trin ca tín dng NH không hoàn toàn phù hp vi quá
trình phát trin ca sn xut vƠ lu thông hƠng hóa.
1.1.3ăăPhơnăloiătínădngăngơnăhƠng
*ăChoăvayătrcătip
- Theo tính cht: Cho vay sn xut kinh doanh (các t chc kinh t); Cho vay
tiêu dùng (các cá nhân).
- Theo thi hn: Cho vay ngn hn (≤1 nm); Cho vay trung hn (trên 1 nm
đn 5 nm); Cho vay dƠi hn (trên 5 nm).
2

*ăChoăvayăgiánătip: Chit khu chng t có giá; Bao thanh toán.
*ăHìnhăthcăchoăvayăkhác: Thu chi, Cho vay thông qua phát hƠnh th Tín
dng.
*ăBoălƣnhăNH: Bo lƣnh vay vn, Bo lƣnh thanh toán; Bo lƣnh đu thu;
Bo lƣnh thc hin hp đng; Bo lƣnh hoƠn thanh toán; Các hình thc bo lƣnh
khác.

dng, phc tp ca nguyên nhơn, hình thc vƠ hu qu ca RRTD. Do đó, khi
phòng nga vƠ x lỦ RRTD phi chú Ủ đn mi du hiu, xut phát t nguyên nhơn
bn cht vƠ hu qu do RRTD đem li đ có bin pháp phòng nga phù hp.
RRTDăcóătínhăttăyuăluônătnătiăgnălinăviăhotăđngătínădngăcaă
NHTM: Tình trng thông tin bt cơn xng đƣ lƠm cho NH không th nm bt đc
các du hiu ri ro mt cách toƠn din vƠ đy đ, điu nƠy lƠm cho bt k khon
vay nƠo cng tim n nhng ri ro. Kinh doanh NH lƠ kinh doanh ri ro  mc đ
phù hp vƠ đt đc li nhun tng ng.
1.2.3ăăPhơnăloiăriăroătínădngăngân hàng
1.2.3.1 Riăroăgiaoădch
Khái nim ri ro giao dch: LƠ mt hình thc ca RRTD mƠ nguyên nhơn
phát sinh lƠ do nhng hn ch trong quá trình giao dch vƠ xét duyt cho vay, đánh
giá KH. Ri ro giao dch có ba b phn chính lƠ ri ro la chn, ri ro bo đm vƠ
ri ro nghip v.
+ Ri ro la chn lƠ ri ro có liên quan đn quá trình đánh giá và phân tích
tín dng, khi NH la chn nhng phng án vay vn có hiu qu đ ra quyt đnh
cho vay.
+ Ri ro bo đm phát sinh t các tiêu chun đm bo nh các điu khon
trong hp đng cho vay, các loi TSB, ch th đm bo, cách thc đm bo vƠ
mc cho vay trên tr giá ca tƠi sn đm bo.
+ Ri ro nghip v lƠ ri ro liên quan đn công tác qun lỦ khon vay vƠ hot
đng cho vay, bao gm c vic s dng h thng xp hng ri ro vƠ k thut x lỦ
các khon cho vay có vn đ.
4

1.2.3.2 Riăroădanhămc
Khái nim ri ro danh mc: LƠ hình thc ca RRTD mƠ nguyên nhơn phát
sinh lƠ do nhng hn ch trong qun lỦ danh mc cho vay ca NH, đc phơn chia
thƠnh hai loi: Ri ro ni ti vƠ ri ro tp trung.
+ Ri ro ni ti xut phát t các yu t, các đc đim riêng có, mang tính

toƠn b h thng NH gp khó khn. Ngơn hƠng phá sn s nh hng đn tình hình
sn xut kinh doanh ca các doanh nghip do không có tin tr lng công nhơn,
mua nguyên vt liu. Lúc by gi giá c hƠng hóa s gia tng, tht nghip trƠn lan,
xƣ hi mt n đnh, nn kinh t lơm vƠo suy thoái. Ri ro tín dng có th chơm ngòi
cho mt cn khng hong tƠi chính nh hng đn c khu vc vƠ th gii.
1.2.5 Nguyênănhơnădnăđnăriăroătínădng ngân hàng
1.2.5.1 Nguyên nhân khách quan
LƠ nhng tác đng ngoƠi Ủ chí ca KH vƠ NH nh: thiên tai, ha hon, do s
thay đi ca các chính sách qun lỦ kinh t, điu chnh quy hoch vùng, ngƠnh, do
hƠnh lang pháp lỦ cha phù hp, do bin đng th trng trong vƠ ngoƠi nc, quan
h cung cu hƠng hóa thay đi,ầkhin doanh nghip lơm vƠo khó khn tƠi chính
không th khc phc đc. T đó, doanh nghip dù cho có thin chí nhng vn
không th tr đc n NH.
1.2.5.2ăăNguyênănhơnăchăquan
* NguyênănhơnătăphíaăKHăvayăvn:ă
LƠ nguyên nhơn ni ti ca mi KH. Nh kh nng t ch tƠi chính kém,
nng lc điu hƠnh yu, h thng qun lỦ ca KH yu kém dn đn vic s dng
vn vay kém hiu qu hoc tht thoát, nh hng đn kh nng tr n. Cng có th
do KH thiu thin chí trong vic tr n vay NH.
* Nguyênănhơnătăphíaăngơnăhàng:
ChínhăsáchătínădngăcaăNgơnăhƠng: Chính sách tín dng ca NH không
hp lỦ, NH không thc hin phơn tán ri ro mƠ tp trung cho vay đi vi mt s
nhóm KH, mt s ngƠnh ngh nht đnh. Vic cho vay quá nhiu vƠo mt s nhóm
KH hoc mt s ngƠnh ngh kinh t s dn đn ri ro rt cao cho NH khi nhóm KH
6

đó gp khó khn hoc ngƠnh ngh kinh t mƠ doanh nghip đó đang hot đng
không còn hp dn đi vi th trng.
Trìnhă đ,ă nngă lcă chuyênă mônă caă mtă să cánă b NHă cònă hnă ch:
Trình đ, nng lc chuyên môn ca mt s cán b lƠm công tác tín dng còn hn

hp cán b NH tip tay vi KH lƠm gi h s vay, đnh giá TSB quá cao so vi
giá th trng đ rút tin vay NH,ầ
1.3ăăQunălỦăriăroătínădngătiăngơnăhƠngăthngămi
1.3.1 Khái nimăqunălỦăriăroătínădng
Qun lỦ RRTD lƠ quá trình tip cn ri ro mt cách khoa hc, toƠn din vƠ
có h thng nhm nhn dng, kim soát, phòng nga vƠ gim thiu nhng tn tht,
mt mát, nhng nh hng bt li ca ri ro tín dng thông qua vic xơy dng
chính sách tín dng, thit lp quy trình tín dng, giám sát vic tuơn th chính sách
vƠ quy trình tín dng, x lỦ trc trc vƠ vi phm v chính sách, quy trình vƠ khon
tín dng c th.
1.3.2 Cácăbcăcăth caăqunălỦăriăroătínădng
Xác đnh ri ro tín dng: Xác đnh ri ro tín dng lƠ quá trình xác đnh liên
tc vƠ có h thng đi vi các loi hat đng kinh doanh ca NH thông qua vic
phơn tích KH, môi trng kinh doanh, đc thù các sn phm, dch v vƠ quy trình
nghip v. Xác đnh ri ro bao gm các công vic theo dõi, xem xét, nghiên cu
môi trng hot đng vƠ toƠn b mi hot đng ca NH nhm thng kê đc tt c
các ri ro, không ch nhng loi ri ro đƣ vƠ đang xy ra, mƠ còn d báo đc
nhng dng ri ro mi có th xut hin, trên c s đó đ xut các gii pháp kim
soát vƠ tƠi tr ri ro thích hp.
Xác đnh xác sut vƠ mc đ thit hi có th xy ra ca các ri ro đƣ đc
xác đnh: LƠ vic thu thp s liu vƠ phơn tích đánh giá, t đó xác đnh xác sut vƠ
mc đ thit hi có th xy ra.
Phát trin các công c đ gim xác sut hoc thit hi xy ra: LƠ vic s
dng các bin pháp, k thut, công c, chin lc, các chng trình hot đng đ
ngn nga, né tránh hoc gim thiu nhng tn tht, nhng nh hng không mong
đi có th xy ra vi NH. Các bin pháp kim soát ri ro nh: các bin pháp né
8

tránh ri ro, ngn nga tn tht, gim thiu tn tht, chuyn giao ri ro, đa dng ri
ro, qun tr thông tin,ầVƠ khi ri ro đƣ xy ra, trc ht cn theo dõi, xác đnh

1.3.5.1 GiiăthiuăvăBaselă
y ban Basel v giám sát NH (Basel Committee on Banking supervision -
BCBS) đc thƠnh lp vƠo nm 1974 bi mt nhóm các Ngơn hƠng Trung ng vƠ
c quan giám sát ca 10 nc phát trin (G10) ti thƠnh ph Basel, Thy S nhm
tìm cách ngn chn s sp đ hƠng lot ca các NH vƠo thp k 80.
Lch s vn tt ca Hip c vn Basel: (1) Nm 1988, Hip c vn Basel
đu tiên (Basel I) ra đi vƠ có hiu lc t 1992. (2) Nm 1996, Basel I đc b sung
thêm ri ro th trng (đc thc thi chm nht vƠo ngƠy 1/1/1998). (3) Tháng
6/1999, đ xut mt khung Hip c vn mi vi chng trình t vn ln th nht
(First Consultative Package - CP1). (4) Tháng 1/2001, chng trình t vn ln th
hai (CP2). (5) Tháng 4/2003, chng trình t vn ln th ba (CP3). (6) Quý 4/2003,
phiên bn mi ca Hip c vn (Basel II) đc hoƠn thin. (7) Tháng 1/2007,
Basel II có hiu lc. (8) Nm 2010, chm dt quá trình chuyn đi.
1.3.5.2 NguyênătcăcaăyăbanăBasel II văqunălỦăriăroătínădng
Nguyênătcăthănht:ăVătălăanătoƠnăvnătiăthiu. Các NH cn phi duy
trì mt lng vn đ ln đ trang tri cho các hot đng chu ri ro ca mình, bao
gm ri ro tín dng, ri ro th trng vƠ ri ro tác nghip (Ct tr 1). Theo đó, cách
tính chi phí vn đi vi ri ro tín dng có s sa đi ln – tính mc đ ri ro tín
dng theo các phng pháp chun hoc phng pháp phơn hng ni b, thay đi
nh vi ri ro th trng nhng hoƠn toƠn lƠ phiên bn mi đi vi ri ro tác
nghip.
Nguyênătcăthăhai:ăVăquáătrìnhăxemăxétăgiámăsátăcaăcăquanăqunălỦ.
Hip c Basel II quy đnh các quy tc giám sát, qun tr vƠ hng dn qun lỦ ri
ro đi vi các NH. Quá trình giám sát vƠ qun tr nƠy không nhng nhm mc đích
khng đnh vic các ngơn hƠng duy trì mt mc vn phù hp đi vi toƠn b nhng
ri ro trong hot đng kinh doanh mƠ còn khuyn khích các NH phát trin vƠ s
dng các k thut đ qun lỦ ri ro tt hn (Ct tr 2). Vi ct tr nƠy, Basel II
nhn mnh 4 nguyên tc ca công tác rƠ soát giám sát:
10