B GIÁO DC VĨ ĨO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
HOĨNG TH THU HIN
HOĨN THIN MÔI TRNG U T
NHM PHÁT TRIN KINH T T NHỂN
TRểN A BĨN TNH TỂY NINH Chuyên ngành: Kinh t-Chính tr
Mã s: 60.31.01 LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc
TS NGUYN HU THO
THĨNH PH H CHÍ MINH - 2011
i
LI CAM OAN
ii
DANH MC CÁC CH VIT TT CN : Công nghip
DN : Doanh nghip
CP: Chính ph
LDN: Lut Doanh nghip
KTTPN : Kinh t trng đim phía Nam
KCN : Khu công nghip
UBND : y ban nhân dân
VNCI : D án nâng cao nng lc cnh tranh Vit Nam
KTTN: Kinh t t nhân
DNNN : Doanh nghip nhà nc
KKD : ng kỦ kinh doanh
KKT: Khu kinh t
THPT: Trung hc ph thông
THCS: Trung hc c s
30
Biu đ 2.4
S lao đng trong các DN đang hot đng ti thi đim 31/12
31
Biu đ 2.5
Din tích rng hin có đn 31/12 theo phân loi rng
36
Biu đ 2.6
Mt đ đng quc l + tnh l
38
Biu đ 2.7
Trình đ hc vn ca nhân lc nm 2010
43
Biu đ 2.8
Kt qu ch s thành phn PCI
55
iv
MC LC
v
Chng 2
THC TRNG MÔI TRNG U T PHÁT TRIN KINH T T
NHÂN TNH TỂY NINH
2.1. Tng quan v điu kin t nhiên, kinh t- xƣ hi tnh Tơy Ninh 25
2.1.1. iu kin t nhiên 25
2.1.1.1 V trí 26
2.1.1.2 Khí hu 26
2.1.2. Tình hình phát trin kinh t-xã hi 27
2.1.3. Thc trng phát trin KTTN 29
2.2. Thc trng các yu t c bn ca môi trng đu t 33
2.2.1. Tài nguyên thiên nhiên 33
2.2.1.1 Tài nguyên đt 33
2.2.1.2 Tài nguyên nc 34
2.2.1.3 Tài nguyên khoáng sn 34
2.2.1.4 Tài nguyên rng 35
2.2.1.5 Tài nguyên du lch 37
2.2.2. Kt cu h tng k thut 38
2.2.2.1 Giao thông đng b 38
2.2.2.2 Giao thông đng thu 39
2.2.2.3 in 40
2.2.2.4 Cp, thoát nc 41
2.2.2.5 Bu chính, vin thông 41
2.2.2.6 Khu, cm công nghip 42
2.2.3. Ngun nhân lc 43
2.2.4. Th ch, chính sách đu t 47
2.2.4.1 Th ch hành chính và ci cách th tc hành chính 47
2.2.4.2 Các chính sách khuyn khích, h tr phát trin KTTN 50
2.2.4.3 Bo đm quyn li ca DN 54
Tóm tt chng 3 77
Kt lun 78
Ph lc I: DANH MC LNH VC U ĩI U T 79
Ph lc II: DANH MC A BĨN U ĩI U T 86
TĨI LIU THAM KHO 87
vii
PHN M U
1. Tính cp thit ca đ tƠi
Công cuc đi mi do ng ta khi xng và lưnh đo đư đt đc nhiu
thành tu to ln trên tt c các mt kinh t-xư hi. Mt trong nhng nguyên nhân
c bn to nên s phát trin ca nn kinh t nc ta là đư khi dy đc tim nng
ca các thành phn kinh t thông qua chính sách phát trin kinh t nhiu thành
phn, trong đó kinh t t nhân có vai trò quan trng và tip tc đc khuyn khích
phát trin theo đnh hng xư hi ch ngha.
S phát trin ca kinh t t nhân đư đóng góp quan trng vào s phát trin
chung ca toàn b nn kinh t xư hi, nh huy đng đc nhiu ngun vn đu t
vi s lng ln vào sn xut kinh doanh, góp phn nâng cao sc sn xut ca xư
hi, to thêm nhiu vic làm mi, va làm tng ca ci vt cht cho xư hi, va làm
gim áp lc gii quyt vic làm cho ngi lao đng, thúc đy s hình thành và phát
trin các loi th trng, làm tng sc cnh tranh ca hàng hoá sn xut trong nc,
to ra s cnh tranh bình đng gia các thành phn kinh t trong hot đng sn xut
và kinh doanh, góp phn to nên tc đ tng trng kinh t cao, tham gia gii quyt
nhiu vn đ xư hi
cp v s cn thit phi phát trin KTTN trong thi k quá đ và phát
trin KTTN đúng hng, hoàn thin môi trng đu t đi vi KTTN; Vn kin
trng đu t nhm to điu kin phát trin kinh t t nhân trong tnh nhng khu
vc kinh t này còn phi đng đu vi nhiu vn đ bt cp trong ch trng chính
sách và t chc qun lỦ, cht lng ngun nhân lc, kt cu h tng k thut còn hn
ch…Nhng vn đ này đang làm hn ch môi trng đu t, cha to môi trng tt
cho s phát trin ca khu vc kinh t t nhân.
thc hin đt mc tiêu xây dng và phát trin tnh Tây Ninh đn nm 2020
tr thành tnh công nghip, có nn kinh t phát trin, thu hút đc các thành phn kinh
ix
t đu t trên đa bàn, to môi trng đu t thông thoáng, thun li, to điu kin cho
các thành phn kinh t phát trin, đc bit là kinh t t nhân thì vic hoàn thin môi
trng đu t đóng vai trò quan trng, cp bách, hàng đu hin nay.
Do đó, vic nghiên cu, đánh giá đúng thc trng môi trng đu t ca tnh
Tây Ninh, hng đn vic ci thin các yu t đó đ hoàn thin môi trng đu t,
phát trin kinh t t nhân, đó là lỦ do tác gi chn đ tài:ắHoàn thin môi trng
đu t nhm phát trin kinh t t nhân trên đa bàn tnh Tây Ninh”.
2. Tng quan tình hình nghiên cu
Vn đ môi trng đu t và phát trin KTTN đư có nhiu công trình nghiên
cu, nhiu đ tài khoa hc, nhiu bài vit đng trên các tp chí theo nhiu góc đ
khác nhau nh: Tác gi Du Kim Phng, 2005, “Phân tích môi trng đu t ca
tnh Bn Tre”, tác gi Nguyn Th Bích Châm, Nguyn Th Mai Trang, 2005 thc
hin đ tài nghiên cu khoa hc cp tnh “iu tra, đánh giá thc trng môi trng
đu t tnh Tin Giang và đ xut các gii pháp huy đng ngun lc xư hi đu t
phát trin”; tác gi Kiu Công Minh, 2008, thc hin lun vn Thc s nghiên cu
v “Các nhân t nh hng và gii pháp thu hút đu t trc tip nc ngoài ca
tnh Tây Ninh”, …
đa bàn tnh Tây Ninh.
Phm vi v ni dung: Môi trng đu t và các yu t c bn nh hng, tác
đng đn môi trng đu t đi vi KTTN.
Phm vi v không gian: Trên đa bàn tnh Tây Ninh
Phm vi thi gian nghiên cu: Thc trng môi trng đu t phát trin kinh t
t nhân giai đon 2005-2010, gii pháp hoàn thin môi trng đu t giai đon
2011 đn 2020
xi
5. C s lỦ lun vƠ ngun tƠi liu
C s lý lun: Các nguyên lỦ c bn ca ch ngha Mác - Lênin; các vn kin
ca ng Cng sn Vit Nam v vn đ môi trng đu t và môi trng đu t
nhm phát trin KTTN.
S liu: S dng ngun s liu th cp đư đc công b thông qua các ngun
nh: Cc Thng Kê Tây Ninh, S K hoch và u t Tây Ninh, Trung tâm xúc
tin đu t Tây Ninh, UBND Tnh Tây Ninh, nhm thng kê, đánh giá môi trng
đu t tnh Tây Ninh.
Ngun tài liu tham kho:
B T bn ca Karl Marx nhng vn đ liên quan đn môi trng đu t,
KTTN; Vn kin i hi i biu toàn quc ln VI- XI v môi trng đu t và
KTTN; Vn kin i hi ng b tnh Tây Ninh ln th VIII,IX.
Các tp chí chuyên ngành v kinh t, v môi trng đu t, v KTTN. Các
sách chuyên kho, các ngun d liu thông tin trên mng thông tin toàn cu
(internet).
6. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp lun c bn nghiên cu lun vn là phép bin chng duy vt.
KTTN là khái nim ch khu vc kinh t da trên s hu t nhân v t liu
sn xut vi các hình thc t chc kinh doanh nh: DN t nhân, Công ty TNHH,
các c s kinh t cá th tiu ch, công ty c phn…. tài ch gii hn phát trin
các DN t nhân trong nc trên đa bàn tnh Tây Ninh. Theo khái nim ca Tng
Cc Thng kê, DN t nhân trong nc là DN ngoài nhà nc, mà ngun vn trong
nc, thuc s hu tp th, t nhân mt ngi hoc mt nhóm ngi hoc có s
hu nhà nc nhng chim t 50% vn điu l tr xung. DNTN trong nc bao
gm: Hp tác xư; DNTN; công ty hp doanh; công ty trách nhim hu hn t nhân;
xiii
công ty c phn t nhân; công ty c phn có vn nhà nc t 50% vn điu l tr
xung.
9. B cc ca lun vn
Ngoài phn m đu và kt lun chung, lun vn đc kt cu thành ba
chng, 78 trang bao gm nhng ni dung chính sau:
Chng 1: Nhng vn đ lỦ lun c bn v môi trng đu t nhm phát trin
kinh t t nhân.
Chng 2: Thc trng môi trng đu t phát trin kinh t t nhân trên đa
bàn tnh Tây Ninh.
Chng 3: Nhng quan đim c bn và các gii pháp ch yu hoàn thin môi
trng đu t nhm phát trin kinh t t nhân trên đa bàn tnh Tây Ninh. Chng 1
NHNG VN Lụ LUN C BN V MÔI TRNG
U T NHM PHÁT TRIN KINH T T NHỂN
môi trng pháp lỦ, môi trng vn hoá…V mt kinh t xư hi có môi trng
đu t…
Theo ngha hp, môi trng không xét ti tài nguyên thiên nhiên, mà ch
bao gm các nhân t t nhiên và xư hi trc tip liên quan ti cht lng cuc
sng con ngi [9, trang 5-6].
Theo Lut u t (2005) thì đu t là vic nhà đu t b vn bng các
loi tài sn hu hình hoc vô hình đ hình thành tài sn tin hành các hot đng
đu t theo quy đnh ca Lut này và các quy đnh khác ca pháp lut có liên
quan. Nh vy có th hiu đu t là hot đng kinh t, là s b ra các ngun lc
hin ti đ mang li kt qu ln hn trong tng lai. Ngun lc hin ti là vn,
sc lao đng, trí tu….Kt qu mang li là khoa hc công ngh mi, tài sn vt
cht, vn, sc lao đng… tng lên.
Môi trng đu t là mt thut ng đư đc đ cp nghiên cu trong lnh
vc kinh t và qun tr kinh doanh nhiu nc trên th gii. Ti Vit Nam khi
chuyn sang nn kinh t th trng, thc thi chính sách đi mi m ca hi nhp
kinh t th gii thì vn đ môi trng đu t và hoàn thin môi trng đu t
đc đt ra là mt gii pháp hu hiu đ phát trin kinh t, xư hi ca mi đa
phng.
Môi trng đu t đc nghiên cu và xem xét theo nhiu góc đ khác
nhau; tu thuc vào mc đích, phm vi, đi tng nghiên cu và cách tip cn
ca nó. Chng hn gn vi phm vi c th nht đnh; nghiên cu môi trng đu
t ca mt DN, mt ngành, môi trng đu t trong nc, môi trng đu t
khu vc và môi trng đu t quc t.
Tuy nhiên, nu tip cn môi trng đu t theo mt khía cnh, các yu t
cu thành ca mt DN thì môi trng đu t đó chính là môi trng pháp lỦ,
môi trng công ngh, môi trng kinh t, môi trng chính tr…Chính vì vy,
trong thc tin và lỦ lun có nhiu quan nim khác nhau v môi trng đu t
và sau đây là mt s khái nim v môi trng đu t tiêu biu:
Cách tip cn th nht, Môi trng đu t là tp hp các yu t đc thù
đa phng đang đnh hình cho các c hi và đng lc đ DN đu t có hiu
1.1.2. Kinh t t nhân
S d đ tài đ cp đn khái nim KTTN vì không phi hoàn thin môi
trng đu t theo ngha rng, cng không phi môi trng đu t theo ngha
4 hp mà là hoàn thin môi trng đu t nhm phát trin KTTN trên đa bàn tnh
Tây Ninh.
Xut phát t thc tin ca nn sn xut trong thi k quá đ, trình đ xư
hi hóa ca lc lng không đu và còn rt thp, gn vi nó đòi hi cn phi có
mt hình thc kinh t đa dng, thích ng mi thúc đy nn sn xut phát trin.
Hn th do s tn ti khách quan ca các quy lut kinh t và yêu cu vn dng
chúng trong thi k quá đ. c bit là quy lut quan h sn xut phi phù hp
vi tính cht và trình đ phát trin ca lc lng sn xut. Chính t nhng c s
lỦ lun và c s thc tin trên đây đòi hi cn phi có mt h thng quan h sn
xut đa dng. Thích ng vi s phát trin đó ca nn kinh t tt yu tn ti nhiu
thành phn kinh t, trong đó có s tn ti ca KTTN.
LỦ lun ca ch ngha Mác - Lênin đư khng đnh s tn ti ca KTTN là
mt tt yu khách quan trong thi k quá đ lên ch ngha xư hi và vic ci to
thành phn kinh t này là mt trong nhng nhim v kinh t c bn, lâu dài ca
c thi k quá đ. Thc tin cho thy, vic phát trin KTTN trong nn kinh t
th trng đnh hng xư hi ch ngha là mt ch trng đúng đn và nht
quán ca ng ta da trên c s khoa hc, phù hp vi quy lut kinh t khách
quan, là s vn dng mt cách sáng to ch ngha Mác - Lênin, t tng H Chí
Minh vào điu kin lch s c th ca đt nc.
KTTN là thành phn kinh t da trên ch đ s hu t nhân v t liu sn
xut, bao gm kinh t cá th, tiu ch, kinh t t bn t nhân. Các loi hình t
chc kinh doanh c bn là: DN t nhân, công ty trách nhim hu hn, công ty
c phn, công ty hp danh.
KTTN trong thi k quá đ Vit Nam không ch tn ti khách quan mà
nhiu và có hiu qu vào nhng khâu, công đon có hàm lng khoa hc, giá tr
gia tng cao trong mng sn xut và phân phi toàn cu” [6, trang 192]
T quan đim trên đây ca ng, cho thy trong hoàn thin môi trng
đu t phi xem xét trên hai mt: mt là hoàn thin môi trng áp dng các hình
thc thu hút đa dng, hp dn đ huy đng và s dng có hiu qu mi ngun
lc; hai là liên quan trc tip đn môi trng đu t là đu t vào ngành nào,
vào lnh vc nào, các gii pháp đi mi công ngh ra sao, ch to sn phm mi
và hiu qu nh th nào.
6 1.2.1. Các yu t c bn ca môi trng đu t
Nh đư đ cp trên, môi trng đu t chính là đm bo môi trng cho
các yu t c bn ca quá trình sn xut hot đng tt. Vic hoàn thin môi
trng đu t di góc đ kinh t hàng hoá đc th hin trên hai mt hin vt
và giá tr.
Trc ht, v mt giá tr ngun vn, giá tr đu t cho KTTN phi thích
ng vi tng ngành ngh, trong tng giai đon c th. Ngun vn giá tr phi
thích ng vi s phát trin ca khoa hc công ngh, phi đm bo theo yêu cu
t tái sn xut m rng theo chiu rng sang tái sn xut m rng theo chiu
sâu; theo yêu cu tái cu trúc li nn kinh t mà Ngh quyt TW 2, khóa XI đư
đ ra.
Trong quá trình phân b giá tr cho môi trng đu t cu KTTN phi
thích ng vi xu hng vn đng ca nn kinh t. Bi KTTN thng đi vào
nhng lnh vc có li nhun cao, tc đ thu hi vn nhanh dn đn vic sn xut
kinh doanh có th khai thác tài nguyên thiên nhiên mt cách ba bưi, lưng phí.
Ngun vn giá tr đu t cho KTTN phi là nhng ngành mà lut pháp không
cm. Hn th, ngun vn đu t phi đm bo cân đi gia các khâu, các yu t,
các lnh vc; nht là công đon x lỦ cht thi, nu ngun vn v giá tr mt cân
liu nng lng, nht là chú trng môi trng sinh thái gn vi phát trin các
ngành mà KTTN có li th tuyt đi và li th tng đi.
Trong điu kin hin nay, hu ht đi tng lao đng cho yêu cu ca sn
xut kinh doanh ca KTTN là vic s dng đt đai. Mt thc trng đáng lo ngi
qu đt đai có hn nhng vic s dng đt đai còn rt lưng phí. Kèm theo vic
s dng đt đai là s dng lưng phí ngày càng cn kit ngun tài nguyên, khai
thác mch nc ngm, khai thác rng ba bưi…Tt c nhng vn đ đó đu nh
hng trc tip ngun tài nguyên dn đn s bin đi v môi trng ngha là đư
không bo v tt môi trng.
hn ch vic s dng, khai thác ba bưi các đi tng có sn trong t
nhiên. Trong quá trình phát trin đu t KTTN cn gim thiu nhng ngành khai
thác có nh hng đn môi trng; chú trng phát trin các ngành công nghip
ch bin vi hàm lng lao đng quá kh ngày càng ít, hàm lng lao đng
sng, lao đng cht xám trong các sn phm ngày càng cao. Mun đc nh vy
cn khuyn khích KTTN phát trin đúng hng, phát trin đu t nhng ngành
8 mà lut pháp không cm đ hn ch mt cách thp nht nhng thm ha nh
hng ti môi trng.
Hn na trong quá trình đu t cho phát trin KTTN cn nhn thc chung
rng trong quá trình sn xut có nhng yu t thuc đi tng lao đng không
th tái to. Do đó vn đ đt ra trong quá trình đu t cn s dng các yu t đó
nh th nào mi đm bo đc môi trng đu t phát trin bn vng.
i tng lao đng cho KTTN có th đc gii hn ch yu là nhân t
tài nguyên thiên nhiên
1.2.1.2 Yu t t liu lao đng
ây là mt trong ba yu t quan trng ca quá trình sn xut. Bi đây là
b phn trc tip ni lin gia đi tng lao đng vi sc lao đng ca con
ngi nhm ci bin đi tng lao đng đ to ra ca ci có ích cho con ngi
Các tuyn đng giao thông trng yu, cu ni s giao lu phát trin kinh t
gia các đa phng ca mt quc gia. Mt mng li giao thông đa phng
tin và hin đi s giúp các nhà đu t gim đc chi phí tip tc quá trình sn
xut trong lnh vc lu thông.
Kt cu h tng thông tin liên lc cng là mt trong nhng ni dung cn
thit ca môi trng đu t. Có nhà kinh t hc cho rng s phát trin nhanh
chóng ca mt quc gia ngày nay là tip cn thông tin; nht là mng thông tin
toàn cu. Vic tip cn thông tin, tip cn nhanh vi thành tu khoa hc công
ngh là con đng thúc đy sn xut phát trin nhanh nht; bi nó va tip cn
đc đu vào, va tip cn đc đu ra; nht là trong điu kin hin nay s giàu
có ca mt quc gia cng nh s phát trin KTTN nói chung là tip cn thông
tin và x lỦ thông tin kp thi nhng thông tin mi nht.
H thng thông tin liên lc là nhân t quan trng hàng đu trong bi cnh
bùng n thông tin nh hin nay, khi mà thông tin v tt c các bin đng trên th
trng mi ni đc truyn ti liên tc trên th gii. Chm tr trong thông tin
liên lc s đánh mt c hi làm n. Môi trng đu t hp dn di con mt ca
nhà đu t đó là môi trng có h thng thông tin liên lc và cc phí r.
Phc v cho môi trng đu t còn có nhng nhân t tác đng khác thuc
kt cu h tng nh h thng cung cp nng lng, nhiên liêu, cp thoát nc,
các công trình công cng phc v sn xut kinh doanh nh cng bin, sân
bay,…Vic s dng nng lng mt tri, s dng nhiên liu sch to môi trng
10 xanh đang là mt trong nhng nhân t mà các quc gia đang ht sc quan tâm
trong quá trình đu t [31, trang 2-4]
H thng cung cp nng lng và nc sch đm bo cho vic sn xut
quy mô ln và liên tc, các dch v này không đáp ng đc nhu cu sn xut
liên tc thì s gây rt nhiu tr ngi cho nhà đu t.
Kt cu h tng tt là mt trong các yu t quan trng giúp gim chi phí
tranh ln hn. Còn đi vi mt nn kinh t, các nhà kinh t hc đu cho rng
vic phát trin ngun nhân lc càng mnh có tác dng thúc đy nn kinh t tng
trng càng nhanh và ngc li tc đ tng trng cao có tác dng chi phi tr
li mt cách tích cc đi vi hu nh tt c các nhân t ca môi trng đu t.
Vì vy ngun lao đng là mt trong nhng yu t, cn thit và quan trng
là điu kin cn ca môi trng đu t, bi trên c s đó đánh giá hiu qu sn
xut kinh doanh ca KTTN.
1.2.2. Th ch chính sách đu t
Th ch, trc ht có th hiu th là cách thc, ch là phép đnh ra; ngha
là cách thc đnh ra các ch đ chính sách đu t, theo ngha rng có th hin
th ch là c ch vn hành ca nn kinh t thông qua các chính sách kinh t. ây
là th tc đu tiên ca các nhà đu t, đi vi các nhà đu t thì c ch vn
hành, các th ch chính sách có Ủ ngha đc bit cn thit và quan trng. Th ch
chính sách là nhân t to điu kin cho các nhà đu t gii quyt nhanh chóng
các th tc hành chính, to điu kin trong công vic đu t ca h.
Di góc đ th ch chính sách đc xem xét trên hai mt đó là các chính
sách và b máy lưnh đo các chính sách. Các chính sách đm bo cho vn đ
đu t là mt h thng th ch v kinh t - chính tr - xư hi ca mt quc gia,
trong đó tnh tây Ninh là mt t bào kinh t xư hi ca nn kinh t Vit Nam,
nên tt yu tùy thuc vào h thng chính sách ca mt đt nc. Th na, b
máy lưnh đo ca quc gia đó; tc là c ch vn hành b máy Nhà nc đi vi
tnh thì đó là UBND tnh, các , ban, ngành, nht là S K hoch và u t.
Th ch các chính sách kinh t trc ht đc th hin thông qua h thng
lut pháp v vn đ đu t nhm phát trin KTTN. H thng pháp lut phi đy
đ trên tt c các lnh vc v đu t; có các điu lut c th đi vi tng lut;
nht là Lut đu t, Lut DN. Nh trên đư đ cp KTTN là mt trong nhng