Chuyên đề 13
Giám sát công tác thi công lắp đặt thiết bị
Công Nghệ trong công trình công nghiệp
Ngời soạn: Lê Việt Hùng
Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng - Bộ Xây dựng
Mở đầu
Công tác giám sát chất lợng thi công xây dựng nói chung và lắp đặt các loại
thiết bị công nghệ nói riêng là một hoạt động bắt buộc theo Luật Xây dựng thuộc
nội dung quản lý chất lợng thi công xây dựng. Ngời cán bộ giám sát có thể làm
nhiệm vụ trong đơn vị thi công (Tự giám sát) hoặc trong đơn vị tổng thầu hoặc là
đơn vị chủ đầu t.
Nội dung nhiệm vụ của công tác giám sát nói chung đã đợc quy định trong
Nghị định của Chính phủ số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 về Quản lý chất l-
ợng công trình xây dựng.
Do đặc điểm của thiết bị trong dây chuyền sản xuất, công tác giám sát lắp
đặt thiết bị công nghệ có vị trí trực tiếp liên quan đến chất lợng công trình. Để các
dây chuyền công nghệ hoặc toàn bộ nhà máy công trình đi vào hoạt động đúng các
thông số kỹ thuật thiết kế, đòi hỏi công tác giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ phải
đợc tiến hành từ lúc tiếp nhận thiết bị và phải đợc thực hiện liên tục thờng xuyên
trong suốt quá trình lắp đặt.
I . Phân loại thiết bị công nghệ
Các thiết bị nằm trong dây chuyền để làm ra sản phẩm theo một công nghệ
nhất định đợc gọi là các thiết bị công nghệ. Có thể có 3 cách phân loại thiết bị công
nghệ nh sau:
1. Phân loại theo lĩnh vực công nghệ
- Thiết bị công nghệ Xi Măng (Lò nung, máy nghiền, bộ lọc bụi)
- Thiết bị công nghệ Chế tạo cơ khí (Nhà máy chế tạo công cụ, )
- Thiết bị công nghệ Năng lợng điện (Nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện chạy
than, chạy khí)
- Thiết bị công nghệ Điện - Điện tử (Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, lắp
giáp Tivi, máy vi tính)

1 - Yªu cÇu
1.1 Yªu cÇu chung
Toµn bé c«ng t¸c gi¸m s¸t l¾p ®Ỉt c¸c thiÕt bÞ c«ng nghƯ ph¶i tu©n theo nh÷ng
yªu cÇu sau:
1.1.1. Theo ®óng quy tr×nh l¾p ®Ỉt c¸c thiÕt bÞ c«ng nghƯ, c¸c tiªu chn quy
®Þnh cđa nhµ thiÕt kÕ, chÕ t¹o.
1.1.2. B¶o ®¶m c¸c thiÕt bÞ ®ỵc l¾p ®Ỉt ®óng theo s¬ ®å c«ng nghƯ tỉng thĨ.
1.1.3. B¶o ®¶m c¸c thiÕt bÞ c«ng nghƯ ®ỵc l¾p ®Ỉt ®óng vÞ trÝ vµ ®¶m b¶o c¸c
th«ng sè cđa d©y chun c«ng nghƯ còng nh c¸c th«ng sè cđa c¸c nhµ
thiÕt kÕ chÕ t¹o.
1.1.4. C¸c quy tr×nh l¾p ®Ỉt ®ỵc thùc hiƯn mét c¸ch an toµn nhÊt, tr¸nh g©y ra
mÊt an toµn cho ngêi vµ thiÕt bÞ.
1.1.5. B¶o ®¶m c«ng t¸c l¾p ®Ỉt ®ỵc thùc hiƯn ®óng tiÕn ®é.
1.2 Yªu cÇu ®èi víi kü s gi¸m s¸t
- Am hiĨu hƯ thèng qu¶n lý chÊt lỵng theo ISO 9001:2000, ISO 9002, ISO
14000 hc hƯ thèng qu¶n lý chÊt lỵng mµ tỉ chøc n¨ng ¸p dơng.
- N¾m v÷ng các tài liệu kỹ thuật được cấp, kế hoạch kiểm soát chất lượng,
quy trình lắp đặt, sơ đồ công nghệ vµ c¸c quy tr×nh kh¸c phơc vơ c«ng t¸c chÕ t¹o.
- Lập quy tr×nh kiểm soát chất lượng (còn gọi là kế hoạch kiểm tra và thử
nghiệm/Inspection and Test Plan/ITP) trong quá trình lắp đặt đối với mỗi thiết
bò khác nhau hoặc cùng chủng loại, căn cứ trên các yêu cầu chất lượng của quá
trình lắp đặt và tiến độ thi c«ng l¾p ®Ỉt.
- C¨n cø vµo c¸c quy tr×nh ®ã ®a ra ®ỵc tiÕn ®é hỵp lý.
- Am hiểu các phương pháp, kỹ năng cần thiết trong c«ng t¸c gi¸m s¸t vµ
lËp c¸c quy tr×nh kiĨm tra, ®o lêng, thư nghiƯm (phân tích số liệu kü tht, lấy
mẫu, xác đònh c¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn kÕt qu¶, chØ ra ®ỵc c¸c biƯn ph¸p khắc
phục và phòng ngừa).
- Vận hành thành thạo các dụng cụ và thiết bò giám s¸t - đo lường cần
thiết phục vụ quá trình lắp đặt thiết bò.
240

phª duyệt.
1.4.3 - C¸c quy tr×nh l¾p ®Ỉt
- Cán bộ giám sát thi công phải được cung cấp các quy trình lắp
đặt thiết bò và các hướng dẫn công việc. Trong đó thể hiện rõ trình tự công
việc, các yêu cầu và mức chất lượng cần đạt được, tiêu chuẩn áp dụng và
các biểu mẫu đính kèm.v.v….
- Các quy trình phải được cập nhật các sửa đổi (nếu có) và chỉ
cho phép áp dụng vào thi công sau khi được các bên thống nhất chấp nhận
.
241
- Phải luôn xem xét khía cạnh an toàn trong tất cả các bước thực
hiện.
1.4.4 - KÕ ho¹ch kiĨm tra vµ thư nghiƯm
Căn cứ trên các yêu cầu về chất lượng của quá trình lắp đặt, tiến độ và kế
hoạch kiểm tra và thử nghiệm (ITP) tổng thể của dự án, cán bộ giám sát
chất lượng thi công phải lập hc kiĨm tra l¹i kế hoạch kiểm tra và thử
nghiệm cho từng thiết bò lắp đặt khác nhau hoặc cùng chủng loại.
Việc lập kế hoạch kiểm tra và thử nghiệm trong quá trình lắp đặt thiết bò
phải thỏa mãn các yêu cầu sau:
- Phù hợp với tr×nh tù l¾p ®Ỉt tõng thiÕt bÞ trong d©y chun c«ng
nghƯ vµ tiÕn ®é thi c«ng còng nh các tiêu chuẩn áp dụng.
- ChØ râ các phép đo ph¶i tiến hành tại các điểm đo thích hợp để
xác đònh các đặc tính của sản phẩm tại mỗi điểm trong chuỗi quá trình lắp
đặt thiết bò.
- Xác đònh các phương tiện đo lường phù hợp với độ chính xác
đòi hỏi (bao gồm cả các trang thiết bò và phần mềm) tại mỗi điểm cần đo.
- Xác đònh các kỹ năng cần thiết của gi¸m s¸t viên.
- Xác đònh râ các thử nghiệm theo quy tr×nh, quy ph¹m l¾p ®Ỉt
hc được khách hàng hay các bên liên quan lựa chọn và yêu cầu.
- Các biểu mẫu (báo cáo, biên bản, ghi chép .v.v ) được sử

2.2 - Nghiªn cøu tµi liƯu kü tht
2.2.1. Nghiên cứu kỹ các tài liệu kỹ thuật như: Quy trình lắp đặt thiết bò, b¶n vÏ
thiÕt kÕ, bản vẽ lắp đặt thiết bò và các hướng dẫn công việc.v.v để xác
đònh được phạm vi công việc, trình tự công việc, các quy trình công nghệ
liên quan, mức chất lượng cần đạt được.
2.2.2. Kü s gi¸m s¸t hiĨu râ S¬ ®å hƯ thèng ®ỵc x¸c lËp trong d©y chun c«ng
nghƯ (x¸c ®Þnh ®ỵc vÞ trÝ, chøc n¨ng cđa tõng thiÕt bÞ trong d©y chun c«ng
nghƯ).
2.3 - LËp tµi liƯu qu¶n lý chÊt lỵng
- §a ra c¸c quy ®Þnh ®Ĩ b¶o ®¶m chÊt lỵng.
- §a ra c¸c yªu cÇu b¾t bc ph¶i tu©n theo ®Ĩ b¶o ®¶m chÊt lỵng cđa toµn
bé qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt.
- C¸c biĨu mÉu sÏ ®ỵc ¸p dơng trong c«ng t¸c gi¸m s¸t
2.4 - KiĨm tra c¸c quy tr×nh l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ
KiĨm tra c¸c quy tr×nh l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ (nh quy tr×nh vËn chun thiÕt bÞ, hµn,
xiÕt bu l«ng vµ c¸c quy tr×nh kh¸c ®· ®ỵc x©y dùng).
Khi kiĨm tra c¸c quy tr×nh l¾p ®Ỉt ®· ®ỵc x¸c lËp trong thiÕt kÕ, ngêi gi¸m s¸t
cÇn xem xÐt tÝnh phï hỵp cđa c¸c quy tr×nh ®ã víi thùc tÕ.
2.5 - LËp kÕ ho¹ch kiĨm tra vµ nghiƯm thu
2.5.1- Mơc ®Ých
Lµ c¬ së ®Ĩ kiĨm tra vµ nghiƯm thu c¸c bíc n»m trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t thùc
hiƯn c«ng t¸c l¾p ®Ỉt.
2.5.2- Néi dung
- Tµi liƯu biĨu mÉu phơc vơ cho kiĨm tra nghiƯm thu (C¸c tiªu chn, quy
ph¹m, th«ng sè kü tht, v.v…
- LËp kÕ ho¹ch thư nghiƯm cho c¸c thiÕt bÞ.
- LËp kÕ ho¹ch kiĨm tra nghiƯm thu trªn c¬ së kiĨm tra biƯn ph¸p, tiÕn ®é thi
c«ng ®· ®ỵc phª dut.
2.6 - Chn bÞ c¸c hå s¬ gi¸m s¸t phơc vơ cho c«ng t¸c b¸o c¸o.
Xác nhận râ các báo cáo, biên bản nghiệm thu từng phần hay từng công đoạn

chđng lo¹i, cÊp ®é.
1.2.2 Kiểm tra c¸c thiết bò c«ng nghƯ cha l¾p
-Vật tư, thiết bò và phụ tùng chính khi tiếp nhận phải được kiểm tra với sự
chứng kiến của các bên trước khi tËp kÕt và bảo quản theo quy trình bảo
quản vật tư đã được phê duyệt.
-Khu tËp kÕt thiÕt bÞ vµ quy tr×nh b¶o qu¶n còng ph¶i ®ỵc kiĨm tra.
-Hồ sơ của vật tư, thiết bò, phụ tùng kĨ c¶ hồ sơ chế tạo cũng phải được xem
xét trước khi đưa vào nhập kho.
- Hồ sơ tiếp nhận vật tư, thiết bò và phụ tùng phải được xác lập và lưu giữ.
1.2.3 Kiểm tra khi nhận thiết bò c«ng nghƯ và phụ tùng kÌm theo đưa vào lắp đặt:
Khi nhận vật tư, thiết bò, phụ tùng từ kho để đưa vào lắp đặt, phải tiến
hành kiểm tra (trước sự chứng kiến của thủ kho và có thể cã sù giám sát
của chđ ®Çu t), với các yêu cầu sau:
- KiĨm tra quy tr×nh giao nhËn thiÕt bÞ, kiĨm tra c¸c thiÕt bÞ theo thø tù l¾p vµ
b¶o qu¶n khi chê l¾p.
- Căn cứ vào bản danh mục để nhận các chi tiết, bộ phận của thiết bò.
- §èi víi c¸c thiÕt bÞ c«ng nghƯ ph¶i kiĨm tra t×nh tr¹ng cơ thĨ, nÕu ph¸t hiƯn
thÊy cã c¸c sai háng ph¶i lËp biªn b¶n vµ cïng c¸c bªn cã liªn quan ®a ra
biƯn ph¸p gi¶i qut, sưa ch÷a.
- KiĨm tra c¸c th«ng sè h×nh häc cđa thiÕt bÞ c«ng nghƯ.
244
- Để riêng từng phần hay bộ phận của thiết bò, tránh nhầm lẫn khi đưa vào
lắp đặt.
- Xem xét về chất lượng của thiết bò nếu phát hiện các chi tiết, bộ phận của
thiết bò đã bò suy giảm chất lượng, phải báo cáo ngay và cùng với các bên
liên quan xác nhận.
- KiĨm tra c¸c bỊ mỈt l¾p ghÐp vµ c¸c bỊ mỈt lµm viƯc cđa thiÕt bÞ c«ng nghƯ
so víi yªu cÇu cđa thiÕt kÕ.
- KiĨm tra c¸c chi tiÕt cđa thiÕt bÞ c«ng nghƯ nh c¸c èng, van, ỉ ®ì, vá.
- Trường hợp bộ phận, chi tiết, phụ tùng của thiết bò thiếu so với danh mục

c¸c chi tiÕt ®Ỉt s½n nÕu ®¹t yªu cÇu míi ®ỵc tiÕn hµnh c¸c bíc tiÕp theo. C¸c
th«ng sè vÞ trÝ cđa Bul«ng mãng, tÊm c¨n, tÊm ®Õ ph¶i ®ỵc thĨ hiƯn trong
b¶n vÏ hoµn c«ng.
- LËp hồ sơ b¸o c¸o về việc tiếp nhận mặt bằng lắp đặt.
245
2 Gi¸m s¸t viƯc vËn chun thiÕt bÞ vµo vÞ trÝ l¾p
- Việc vận chuyển thiết bò vào vò trí lắp đặt phải tuân thủ theo quy trình
vận chuyển thiết bò đã được phê duyệt và các quy đònh về an toàn lao
động (đặc biệt đối với các thiết bò lớn, siêu trường, siêu trọng hoặc phải
qua các đoạn đường, vò trí khó khăn.v.v.…).
- Trường hợp thiết bò lớn, được chia thành nhiều phần, được vận chuyển
và lắp đặt theo thø tù.
- Các thiết bò phục vụ cho việc vận chuyển (ngoài xe tải) vµ thiÕt bÞ n©ng
phải được kiểm đònh và còn hiệu lực.
3 Gi¸m s¸t tỉ hỵp c¸c thiÕt bÞ
3.1 Mơc ®Ých
KiĨm so¸t qu¸ tr×nh tỉ hỵp c¸c thiÕt bÞ ë vÞ trÝ thn lỵi ®Ĩ ®¶m b¶o an toµn
cho ngêi vµ thiÕt bÞ
3.2 Néi dung
• KiĨm tra toµn bé mỈt b»ng, c¸c vÞ trÝ thao t¸c (bao gåm cđa ngêi vµ thiÕt bÞ, c¸c
gi¸ ®ì) ®Ĩ b¶o ®¶m viƯc tỉ hỵp thiÕt bÞ ®ỵc thn lỵi, chÝnh x¸c vµ an toµn.
• KiĨm tra viƯc chn bÞ mỈt b»ng c¸c vÞ trÝ ®øng cđa c¸c xe, cÈu, c¸c m¸y thi
c«ng kh¸c.
• KiĨm tra c¸c chi tiÕt l¾p ®Ỉt ph¶i ®óng chđng lo¹i, quy c¸ch so víi b¶n vÏ
thiÕt kÕ, l¾p ®Ỉt. §©y lµ c«ng viƯc ®Ỉc biƯt quan träng, nhÊt lµ ®èi víi c¸c
èng, van, mỈt bÝch, bu l«ng…
• KiĨm tra c¸c bỊ mỈt l¾p ghÐp cđa thiÕt bÞ nh c¸c v¸t mÐp hµn, c¸c bỊ mỈt l¾p
ghÐp bul«ng.
- §èi víi c¸c v¸t mÐp hµn ph¶i kiĨm tra h×nh d¸ng h×nh häc theo thiÕt
kÕ vµ ®Ĩ kiĨm tra ph¶i dïng c¸c thíc chuyªn dơng hc c¸c tÊm dìng.

- Thực hiện công tác hàn theo đúng Quy trình hàn đã đợc xây dựng.
- Thờng xuyên giám sát trong suốt quá trình hàn nhằm tránh các khuyết tật
hàn, cong vênh.
- Kiểm tra NDT các mối hàn theo quy định của nhà thiết kế, chế tạo.
- Hoàn thiện các hồ sơ về hàn.
4.2.2. Giám sát quá trình xiết bu lông:
- Kiểm tra toàn bộ các bề mặt trớc khi lắp ghép.
- Kiểm tra chủng loại bulông so với yêu cầu thiết kế.
- Kiểm tra các thiết bị xiết bu lông.
- Kiểm tra các clê lực.
- Lắp các bu lông vào vị trí, xiết các bulông theo trình tự đã đợc quy định.
- Kiểm tra lực xiết theo từng bớc. Chú ý phải đánh dấu sơn lên các bulông
qua các lần siết.
- Hoàn thiện các hồ sơ về xiết bulông.
5 Giám sát việc căn chỉnh các chi tiết và thiết bị
5.1 Mục đích
Bảo đảm các chi tiết đợc lắp đặt đúng các thông số kỹ thuật.
5.2 Nội dung
5.2.1. Căn chỉnh các tấm đế
- Đa tấm đế vào vị trí và kiểm tra các đờng tâm.
- Kiểm tra bề mặt của tấm đế bảo đảm cao độ, độ nghiêng của tấm đế.
- Xiết bu lông và sau đó kiểm tra lại toàn bộ các thông số.
5.2.2. Căn chỉnh phần thân của các thiết bị.
- Đa các thiết bị vào vị trí làm việc.
- Dùng máy trắc đạc xác định đờng tâm của thân thiết bị.
- Căn chỉnh các thông số nh đờng tâm, cao độ, độ nghiêng.
- Cố định và kiểm tra lại các thông số trên.
- Hoàn thiện các hồ sơ nghiệm thu.
5.2.3. Căn chỉnh, cạo rà các bề mặt làm việc nh các cổ trục, bạc, gối đỡ
- Kiểm tra việc chuẩn bị các bề mặt chuẩn.

íc l¾p ®Ỉt.
- KiĨm tra l¹i toµn bé c¸c th«ng sè l¾p ®Ỉt cđa thiÕt bÞ.
7.2 LËp danh mơc c¸c vÊn ®Ị cßn tån t¹i
LËp danh mơc c¸c vÊn ®Ị cßn tån t¹i trong qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt ®Ĩ sưa ch÷a vµ
hoµn thiƯn. Lu ý phÇn s¬n c¸c mèi hµn, s¬n dỈm c¸c chç s¬n bÞ bong rép, trÇy
trãc… khi s¬n ph¶i theo quy tr×nh s¬n phï hỵp víi tõng vÞ trÝ cđa thiÕt bÞ.
7.3 Gi¸m s¸t viƯc kh¾c phơc c¸c tån t¹i
Kh¾c phơc c¸c tån t¹i.
TËp hỵp toµn bé c¸c B¸o c¸o thÝ nghiƯm, thư nghiƯm sau khi kh¾c phơc tån t¹i.
7.4 TËp hỵp vµ kiĨm tra tÊt c¶ c¸c hå s¬ l¾p ®Ỉt
Sau khi ®· chn bÞ toµn bé Hå s¬, tiÕn hµnh mêi c¸c bªn cã liªn quan kiĨm
tra vµ nghiƯm thu tỉng thĨ c¸c thiÕt bÞ.
Ghi nhËn toµn bé c¸c kÕt qu¶, hoµn thiƯn Biªn b¶n nghiƯm thu .
7.5 KiĨm so¸t sù kh«ng phï hỵp trong qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ
Trong quá trình lắp đặt thiết bò (từ nhận vật tư thiết bò, trong quá trình lắp
đặt, chạy thử và bàn giao), khi phát hiện sự không phù hợp, việc xem xét
và đánh giá mức độ, sự ảnh hưởng của nó tới kết quả lắp đặt cuối cùng
phải được cán bộ giám sát có trách nhiệm và năng lực thực hiện.
Sự không phù hợp trong quá trình lắp đặt này phải được xử lý xong trước
khi chuyển sang các bước công việc tiếp theo. Việc nhân nhượng để được
chấp nhận đối với một vài sai sót nào đó phải được sự chấp nhận của
người có thẩm quyền, đôi khi cả của khách hàng.
Hồ sơ báo cáo kết quả hành động khắc phục sự không phù hợp này phải
được xác lập và lưu giữ.
8 - Mét sè vÝ dơ vỊ c«ng t¸c gi¸m s¸t l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ c«ng nghƯ
248
C¸c néi dung gi¸m s¸t l¾p ®Ỉt nªu trªn lµ chung cho tÊt c¶ c¸c lo¹i thiÕt bÞ
c«ng nghƯ. Trong c¸c vÝ dơ díi ®©y chóng t«i chØ nªu mét sè kh¸c biƯt cÇn lu
ý c¨n cø vµo ®Ỉc trng vỊ tr¹ng th¸i lµm viƯc cđa thiÕt bÞ trong néi dung gi¸m
s¸t l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ c«ng nghƯ.

m¸y.
8.2 - Gi¸m s¸t qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ d¹ng ®éng vµ liªn ®éng
8.2.1. Việc lắp đặt thiết bò động và liên động được thực hiện theo từng phần.
Trường hợp thiết bò lớn, được chia thành nhiều phần, phần thân phải được
vận chuyển và lắp đặt đầu tiên.
249
8.2.2. Phần thân thiết bò sau khi được vận chuyển vào công trường sẽ được đặt
tại vò trí chờ và thực hiện theo các quy đònh về kiểm tra và an toàn lao
động như ®èi víi thiÕt bÞ tÜnh.
8.2.3. Sau khi đưa vào vò trí, thiết bò sẽ được căn chỉnh đến vò trí chính xác tuân
thủ các yêu cầu của quy trình lắp đặt đã được phê duyệt. Phương pháp
cân chỉnh thân máy và các yêu cầu kiểm tra cũng được thực hiện như ®èi
víi thiÕt bÞ tÜnh.
Khi l¾p c¸c bé phËn m¸y vµo th©n m¸y , c¸n bé gi¸m s¸t ph¶i :
-Xem xét việc tuân thủ các yêu cầu của quy trình lắp đặt thiết bò đã được
phê duyệt.
-Kiểm tra sự sạch sẽ của các bề mặt tiếp xúc (làm sạch dầu mỡ bảo quản,
bụi bẩn .v.v…).
Ngoµi ra cÇn chó ý tÝnh chÊt lµm viƯc cđa c¸c bé phËn l¾p ®Ỉt nh díi ®©y:
8.2.4. Víi c¸c bé phËn m¸y kh«ng tham gia chun ®éng, ph¶i giám sát việc thực
hiện các quy đònh về xiết bu lông và kiểm tra lực xiết các bu lông (kiểm
tra lực xiết bu lông bằng clê lực phù hợp, đã được kiểm đònh và còn hiệu
lực).
8.2.5. Víi c¸c bé phËn m¸y cã chun ®éng tÞnh tiÕn, ph¶i kiểm tra độ song song,
khe hở và độ phẳng của các bề mặt tiếp xúc có chuyển động trượt tương
đối với nhau.
8.2.6. Víi c¸c bé phËn m¸y cã chun ®éng quay, ph¶i kiểm tra kích thước: Đường
kính và chiều dài các cổ trục, ổ trục, các nửa bạc, số hiệu vòng bi.v.v…
8.2.6.1. Trường hợp bộ phận máy quay trên các ổ đỡ (vòng bi):
- Phải kiểm tra xem xét việc thực hiện các phương pháp còng nh dơng cơ

8.2.8.3. Kiểm tra sau khi lắp nối trục:
+ Đối với cả hai loại nối trục mềm và nối trục cứng, đều phải kiểm tra
độ đảo hướng kính (độ đồng tâm) và độ đảo hướng trục (độ đảo mặt
đầu) bằng các đồng hồ so, có độ chính xác tùy theo yêu cầu của độ
chính xác của mối ghép nối trục.
+ Phương pháp kiểm tra được áp dụng là sử dụng một cặp đồng hồ so,
đồng kiểm tra c¶ đồng tâm và độ đảo mặt đầu cïng lóc.
8.2.9. Kiểm tra việc cân chỉnh khe hở vành chèn phớt dầu:
- Đối với các thiết bò có chuyển động quay, cÇn ph¶i cân chỉnh vành chèn
phớt dầu, để đảm bảo sự làm việc của phớt dầu.
- Kiểm tra các khe hở giữa vành chèn phớt dầu với trục tại các điểm trên,
dưới, trái, phải, trước, sau bằng các miếng căn tiêu chuẩn.
8.2.10. Kiểm tra việc lắp ráp các phụ kiện của thiết bò.
8.2.11. Kiểm tra việc thông, rửa và làm sạch.
8.2.12. Kiểm tra các dung dòch bôi trơn và làm mát.
8.2.13. Tổng kiểm tra trước khi chạy thử.
8.2.14. Chạy thử: Việc chạy thử được tiến hành theo hai chế độ, chạy thử không
tải và chạy thử có tải, để kiểm tra các chỉ tiêu chính sau:
+ Tốc độ (vòng/phút; mét/phút)
+ Độ rung (trong từng khoảng tốc độ).
+ Nhiệt độ trung bình.
251
+ Và các chỉ tiêu khác theo yêu cầu kỹ thuật của mỗi thiết bò.
8.2.15. Sau khi ch¹y thư, ph¶i kiĨm tra xem xÐt vµ ®iỊu chØnh hoµn thiƯn ®Ĩ thiÕt bò
có thể đạt được các chỉ tiêu th«ng sè kü tht gÇn nhÊt víi chØ tiªu thiÕt kÕ
(sai sè cho phÐp ). Báo cáo chạy thử bao gồm các số liệu đo lường được
nằm trong phạm vi dung sai cho phép phải được xác lập và lưu giữ.
8.2.16. Kiểm tra và nghiệm thu.
8.3 - Gi¸m s¸t qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ ¸p lùc (lß h¬i )
Trong công tác lắp đặt lò hơi bao gồm các hạng mục chính như lắp đặt

8.3.5. Do tính chất đặc biệt của thiết bò lò hơi, nên sau khi đã hòan thành công
tác lắp đặt phải kiểm xem xét một cách có hệ thống từng phần, từng
hạng mục và tổng thể các tuyến ống trước khi tiến hành thử nghiệm.
8.3.6. Quá trình thử nghiệm (thử áp) phải:
- Tuân thủ theo quy trình thử nghiệm đã được phê duyệt, thử nghiệm từng
phần (cao áp, trung áp và hạ áp). Quy trình thử nghiệm phải tuân theo
các yêu cầu của tiêu chuẩn (code) được áp dụng.
- Các số liệu trong quá trình thử áp phải được ghi chép đầy đủ và đưa vào
hồ sơ như: Kiểm tra chất lượng nước bơm vào, sơ đồ bơm nước, ngày giờ
nâng áp, thời gian giữ áp, giá trò áp suất thử, nhiệt độ ngòai trời .v.v.
- Hồ sơ thử nghiệm phải được xác lập, phê duyệt bởi các bên (tham gia
hoặc chứng kiến) và lưu giữ.
8.3.7. Một số bộ phận không được thử thủy lực sẽ được kiểm tra không phá huỷ
(NDT) theo xác suất được quy đònh theo yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng.
8.3.8. Sau khi thử thủy lực, hệ thống phải được xúc rửa và làm sạch tất cả các
cặn bám bên trong thành ống, công tác này một vài đơn vò chuyên trách
thực hiện với các chất xúc rửa theo yêu cầu cđa quy tr×nh sóc rưa ®· ®ỵc
phª dut.
8.3.9. Giám sát công tác sơn và bảo ôn:
- Công việc sơn vµ b¶o «n sẽ được thực hiện bởi những thợ sơn vµ b¶o «n đã
được đào tạo. Chất lượng vật liệu b¶o «n vµ vËt liƯu s¬n, sơn, dung môi,
phương pháp hoà tan, chất lượng bề mặt được làm sạch, phương pháp
sơn.v.v đều phải được giám sát kỹ lưỡng và tuân thủ theo đúng quy
trình đã được phê duyệt.
- Tuỳ theo yêu cầu, độ dày của từng lớp sơn và bảo ôn phải được kiểm tra
chặt chẽ theo quy trình sơn và bảo ôn đã được phê duyệt.
- Hồ sơ về sơn và bảo ôn phải được xác lập và lưu giữ.
8.3.10. Thổi khí làm sạch tòan bộ hệ thống và thiết bò. Thời gian và áp suất thổi
phải tuân theo yêu cầu của quy trình thổi khí đã phª duyệt.
8.3.11. Chạy thử: Việc chạy thử phải tuân theo các yêu cầu của quy trình chạy

các phương pháp kiểm tra mối hàn bằng mắt thường và bằng NDT).
- Kiểm tra xem xét việc xử lý khuyết tật mối hàn .v.v.
8.4.2. Giám sát việc kiểm tra mối hàn.
Việc kiểm tra mối hàn sẽ được thực hiện bằng mắt và bằng phương pháp
không phá hủy (NDT) đối với những mối hàn đòi hỏi chất lượng cao.
Công tác NDT thường do một đơn vò có kỹ thuật chuyên ngành thực hiện.
Việc giám sát quá trình kiểm tra NDTtập trung vào các vấn đề sau:
- KiĨm tra chøng chØ cđa nh©n viªn NDT
- Kiểm tra xem xét các quy trình NDT (PT, MT, UT và RT) chøng chØ được
lập bởi những nhân viên chuyên nghành, đã được đào tạo và có chứng chỉ
trình độ phù hợp với yêu cầu quy đònh của tiêu chuẩn (vÝ dơ theo yêu cầu
của tiêu chuẩn ASME, việc lập quy trình RT phải do nhân viên có trình
độ RT cấp III (level III) thực hiện ).
- Kiểm tra xem xét sè lỵng vµ vÞ trÝ các điểm kiểm tra NDT theo yêu cầu
của thiết kế hoặc yêu cầu của quy tr×nh lắp đặt.
- Kiểm tra xem xét các báo cáo kết quả NDT.
IV. NghiƯm thu c«ng t¸c thi c«ng l¾p ®Ỉt thiÕt bÞ c«ng nghƯ
1. Nguyªn t¾c chung
254
1.1 - Công tác nghiệm thu quá trình thi công lắp đặt thiết bò được thực hiện theo
quy tr×nh, quy ph¹m cđa nhµ thiÕt kÕ chÕ t¹o, vµ tiªu chn quy chn hiƯn
hµnh, theo Quy đònh quản lý chất lượng công trình xây dựng (NghÞ ®Þnh cđa
chÝnh phđ sè 209/2004/N§-CP ngµy 16/12/2004 vỊ qu¶n lý chÊt lỵng c«ng
tr×nh x©y dùng).
1.2. Công tác nghiệm thu được tiến hành theo trình tự của qúa trình thi công,
nghiệm thu từng phần công việc, nghiệm thu giai đoạn, nghiệm thu từng
thiết bò và nghiệm thu tổng thể để bàn giao. Thành phần tham gia nghiệm
thu bàn giao tùy theo quy mô của dự án mà thành lập Hội đồng nghiệm
thu theo quy đònh hiƯn hµnh.
1.3. Chỉ được nghiệm thu từng phần công việc, bộ phận kết cấu, thiết bò công

• KiĨm tra theo chiỊu th¼ng ®øng, n»m ngang vµ cao ®é cđa c¸c chi tiÕt.
• KiĨm tra ®é ®ång t©m cđa c¸c trơc, gèi ®ì, khíp nèi
255
• KiĨm tra ®é tiÕp xóc cđa c¸c bỊ mỈt lµm viƯc
• KiĨm tra c¸c kÝch thíc theo b¶n vÏ
• Ghi nhËn c¸c kÕt qu¶ vµo biªn b¶n nghiƯm thu.
2.3.4. KiĨm tra Hµn
• KiĨm tra Quy tr×nh hµn
• KiĨm tra Thỵ hµn
• KiĨm tra c¸c g¸ l¾p hµn cã tu©n theo Quy tr×nh hµn hay kh«ng
• KiĨm tra c¸c vËt liƯu hµn
• KiĨm tra nhiƯt ®é gia nhiƯt hµn (nÕu ¸p dơng) vµ c¸c yªu cÇu trong qu¸ tr×nh hµn
• KiĨm tra ngo¹i d¹ng mèi hµn
• KiĨm tra xư lý nhiƯt mèi hµn (nÕu ¸p dơng)
• KiĨm tra NDT c¸c mèi hµn theo yªu cÇu cđa nhµ thiÕt kÕ
• Hoµn thiƯn c¸c B¸o c¸o hµn.
2.3.5. KiĨm tra xiÕt bul«ng
• KiĨm tra c¸c m¸y xiÕt bu l«ng
• KiĨm tra c¸c clª lùc
• KiĨm tra chđng lo¹i Bul«ng
• KiĨm tra lùc xiÕt cđa c¸c bul«ng theo sè lỵng vµ c¸c tÝnh to¸n vỊ lùc cđa nhµ
thiÕt kÕ, chÕ t¹o
• Ghi nhËn c¸c kÕt qu¶ kiĨm tra vµo c¸c Biªn b¶n nghiƯm thu.
2.4. KiĨm tra thư nghiƯm c¸c thiÕt bÞ sau khi hoµn thµnh l¾p ®Ỉt
• C¸c thiÕt bÞ sau khi l¾p ®Ỉt ph¶i ®ỵc kiĨm tra vµ thư nghiƯm theo yªu cÇu cđa
thiÕt kÕ vµ chÕ t¹o.
• Thư ¸p lùc c¸c thiÕt bÞ chÞu ¸p.
• Thư thÈm thÊu ®èi víi c¸c thiÕt bÞ yªu cÇu vỊ ®é kÝn.
• Thư quay kh«ng t¶i.
• C¸c thư nghiƯm vỊ th«ng thỉi ®èi víi c¸c tun èng.

thu từng phần phải được các bên tham gia phê duyệt .
4. NghiƯm thu qu¸ tr×nh l¾p ®Ỉt
Công tác nghiệm thu từng thiết bò sau khi đã hoàn thành quá trình lắp đặt
được thực hiện như sau:
4.1. Xem xét tất cả các biên bản nghiệm thu từng phần, biên bản cho phép
thông qua, các báo cáo kết quả kiểm tra và thử nghiệm trong quá trình
lắp đặt thiết bò đã được xác nhận (bao gồm cả các báo cáo xác nhận kết
quả kiểm tra và thử nghiệm của các cơ quan quản lý chuyên nghành kỹ
thuật của Nhà nước có liên quan hoặc bên thứ ba, các báo cáo chạy thử
từng phần, chạy thử công suất, chạy thử tổng hợp .v.v.).
4.2. Xem xét việc thực hiện các hoạt động kiểm tra và thử nghiệm đã được
hoạch đònh . Khi x¸c ®Þnh các hoạt động kiểm tra và thử nghiệm đã hòan
tất theo họach đònh, các số liệu là tin cậy và đảm bảo, kết luận quá trình
lắp đặt thiết bò đã thỏa mãn các yêu cầu đã đònh và chấp nhận nghiệm
thu.
4.3. Lập biên nghiệm thu từng thiết bò sau khi đã hoàn thành quá trình lắp đặt,
(ghi rõ kết luận chấp nhận hay không chấp nhận nghiệm thu). Biên bản
nghiệm thu từng thiết bò phải được các bên tham gia phê duyệt và lưu
giữ.
4.4. Đối với những thiết bò có các yêu cầu phòng chống cháy nổ hoặc khi khai
thác, sử dụng có tác dụng xấu đến môi trường và an toàn vận hành, khi
nghiệm thu phải có văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý chuyên
ngành kỹ thuật của Nhà nước.
257
- KiĨm tra c¸c Hå s¬ chÕ t¹o vµ l¾p ®Ỉt.
- KiĨm tra c¸c Hå s¬ hoµn c«ng.
- KiĨm tra c¸c Biªn b¶n kÕt qu¶ thư nghiƯm.
- KiĨm tra toµn bé thiÕt bÞ sau khi l¾p ®Ỉt vµ thư nghiƯm.
- LËp B¸o c¸o nghiƯm thu thiÕt bÞ.
5. B¸o c¸o nghiƯm thu