Phát triển ngành viễn thông Việt Nam trong
bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Nguyễn Thị Thu Trang

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế
Mã số: 60 31 07
Người hướng dẫn: PGS.TS. Hà Văn Hội
Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Phân tích và làm sáng tỏ vấn đề lý luận về phát triển ngành viễn thông trong
điều kiện Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế. Đánh giá hiện trạng phát triển của ngành
Viễn thông Việt Nam, rút ra những đánh giá đối với với sự phát triển của ngành Viễn
thông Việt Nam trong thời gian qua. Đề xuất các kiến nghị biện pháp nhằm góp phần
phát triển ngành Viễn thông Việt Nam trong điều kiện Việt Nam hội nhập kinh tế quốc
tế.

Keywords: Hội nhập kinh tế quốc tế; Viễn thông; Việt Nam

Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế là cơ hội để phát triển nhưng cũng ẩn chứa rất
nhiều thách thức đối với mọi nền kinh tế, đặc biệt là ở những quốc gia đang phát triển. Sự
kiện Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới (WTO) sẽ đem
lại cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài và mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa cho các doanh
nghiệp trong nước. Tuy nhiên, khi mở cửa thị trường theo các cam kết gia nhập WTO thì
những ngành sản xuất, dịch vụ trong nước sẽ phải đối mặt với một áp lực cạnh tranh rất lớn.
Sau 20 năm đổi mới toàn diện, bên cạnh những thành tựu quan trọng của đất nước trên
mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin Việt Nam đã có

là các ngành kinh tế mũi nhọn. Ngành Bưu chính Viễn thông, (đặc biệt là ngành Viễn thông)
của một số nước ở Trung và Đông Âu như Pháp, CHLB Đức, các nước ở châu Á như: Trung
Quốc, Ấn Độ, Việt Nam cũng được chú trọng đầu tư phát triển thành một trong các ngành
kinh tế mũi nhọn của cả nước. Chính vì vậy, cải cách và phát triển ngành viễn thông đã được
các nhà hoạch định chính sách và giới nghiên cứu chính sách quan tâm.
1) Cuốn sách đầu tiên viết về quá trình cải cách ngành bưu điện là của GS.TS. ILIJA
STOANOVIC – Bungari với tiêu đề “cải tổ cơ cấu ngành bưu điện ở Trung và Đông Âu” đã đề
cập những vấn đề quản lý mang tính chiến lược của công cuộc cải cách ngành bưu điện của các
nước Trung và Đông Âu. Tuy nhiên, cuốn sách này chỉ mới dừng lại ở mức là mô tả sự cần thiết
phải chuyển đổi cơ cấu ngành Bưu điện (bao gồm cả Bưu chính và Viễn thông) chứ chưa đưa ra
được chính sách và mô hình phát triển cho riêng lĩnh vực Viễn thông.
2) Cuốn sách những xu hướng cải tổ viễn thông trên thế giới do Viện Kinh tế Bưu điện biên

3
dịch, nhà xuất bản bưu điện ấn hành 9.2001 chủ yếu đề cập đến một số xu hướng mở cửa thị trường
viễn thông cho cạnh tranh, xu hướng mở rộng quyền sở hữu, cấp phép viễn thông và các vấn đề về
truy cập công ích, kết nối, định giá dịch vụ Tuy nhiên nội dung cuốn sách này chủ yếu chỉ đề cập
đến những nội dung trên mang tính xu hướng trên cơ sở mô tả các nội dung cải tổ trong lĩnh vực
viễn thông ở một số nước mà không đi sâu vào phân tích, đánh giá cụ thể những nội dung phát triển
viễn thông ở một số quốc gia cụ thể, nên chưa xây dựng được mô hình phát triển Viễn thông.
3) Cuốn sách một số kinh nghiệm phát triển bưu điện Trung Quốc, do KS. Lê Đức Niệm và
KS. Chu Doanh biên dịch, Nxb. Bưu điện ấn hành 1998, đã đưa ra những bài học kinh nghiệm và
chiến lược cụ thể mang tính thực tiễn của con đường phát triển sự nghiệp thông tin bưu điện xã hội
chủ nghĩa. Song, nó hoàn toàn mang màu sắc của đất nước Trung Quốc nên đối với nước ta cần
phải nghiên cứu và chọn lọc các kinh nghiệm kỹ.
4) Cuốn sách Kinh tế Bưu điện trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường do TS.
Nguyễn Xuân Vinh - Viện Kinh tế Bưu điện chủ biên, Nhà xuất bản Bưu điện ấn hành năm 2000.
Cuốn sách này đã trình bày những quan niệm về quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường nói
chung và của Việt nam nói riêng, đồng thời, nhấn mạnh đến những vấn đề cần giải quyết đối với
ngành BCVT trong bối cảnh Việt nam thực hiện chuyển đổi và hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên,

quan điểm về thực hiện chuyển đổi cơ chế kinh tế và hội nhập của Việt Nam
Về nội dung: Hiện nay Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý hoạt động ba ngành Bưu
chính, Viễn thông và CNTT. Đây là những lĩnh vực có liên quan rất mật thíet với nhau. Tuy
nhiên Luận văn không nghiên cứu cả ba lĩnh vực nói trên mà chỉ tập trung nghiên cứu về
chính sách phát triển cho ngành Viễn thông.
4. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích hiện trạng phát triển ngành Viễn thông Việt Nam trong thời gian
qua, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm phát triển ngành Viễn thông Việt Nam, trong điều kiện
Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của WTO.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trước hết luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng để phân tích sự hình thành
và phát triển của ngành viễn thông Việt Nam.
Bên cạnh đó, phương pháp phân tích, tổng hợp, diễn giải quy nạp được sử dụng nhằm
nêu rõ quá trình phát triển của ngành viễn thông Việt Nam nhất là trong giai đoạn hội nhập.
Các phương pháp so sánh cũng được luận văn sử dụng để làm nổi bật tính đặc thù của
ngành viễn thông tại Việt Nam. Đồng thời, phương pháp thống kê được sử dụng như là một
công cụ phân tích số liệu để minh chứng cho các vấn đề nghiên cứu.
6. Những đóng góp mới của luận văn
- Phân tích và làm sáng tỏ vấn đề lý luận về phát triển ngành viễn thông trong điều kiện
Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế.
- Đánh giá hiện trạng phát triển của ngành Viễn thông Việt Nam, rút ra những đánh giá
đối với với sự phát triển của ngành Viễn thông Việt Nam trong thời gian qua.

5
- Đề xuất các kiến nghị biện pháp nhằm góp phần phát triển ngành Viễn thông Việt
Nam trong điều kiện Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế.
7. Kết cấu nội dung của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được chia làm 3
chương
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về phát triển ngành viễn thông trong điều kiện Việt

6
14. Trường đại học Kinh tế quốc dân, Kinh tế phát triển, NXB Thống kê, Hà Nội
15. Viện chiến lược phát triển – Bộ Kế hoạch đầu tư (2002), Một số vấn đề lý luận,
phương pháp luận xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế Việt Nam,
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
16. Viện Chiến lược BCVT&CNTT – Bộ Bưu chính Viễn thông (2005), Dự thảo chiến
lược phát triển ngành viễn thông Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020,
Hà Nội.
17. Ngô Doãn Vịnh (2003), Nghiên cứu chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế xã hội
ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội
Các websites
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.