BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trường Đại học Sư phạm Tp. HCM
Khoa Ngữ Văn

Đề tài:
Số phận nhân vật đồng tính trong
tác phẩm
“Chân dung Dorian Gray”
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 1 tháng 1 năm 2013

MỤC LỤC
Chương 1. Đôi nét về Chân dung Dorian Gray và văn học đồng tính 2
1.1. Vài nét khái quát về tác giả, tác phẩm 2
1.1.1. Chân dung Dorian Gray 2
1.1.2. Oscar Wilde
1.1.2.1. Cuộc đời 3
1.1.2.2. Ẩn ức về khao khát đồng giới 5
1.1.3. Oscar Wilde và những định kiến độc ác của xã hội với đồng giới……………… 7
1.2. Vài nét về nhân vật đồng tính trong văn học 9
Chương 2. Số phận bi kịch của nhân vật đồng tính nam trong Chân dung Dorian Gray13
2.3.1. Basil Hallward – một tình yêu “lương thiện” và kết thúc bất hạnh 13
2.3.1.1. Basil Hallward – họa sĩ yêu nghề 12
2.3.1.2. Basil Hallward với tình yêu đồng tính và bức chân dung tử nghiệp 14
2.3.2. Henry – người khơi nguồn và bắt đầu cho tội ác 21
2.3.2.1. Henry – người thử nghiệm những lý thuyết lạ lùng 22
2.3.2.2. Henry - người “giúp” Dorian kí hợp đồng với quỷ 23
2.3.3. Dorian Gray trong cuộc tìm đường tới bi kịch số phận 26
2.3.3.1. Dorian Gray – những khao khát bản năng 27
2.3.3.2. Dorian Gray – cám dỗ nhục thể và sự kháng cự tinh thần 28
2.3.3.3. Dorian Gray – những cú trượt ngã không phanh 31
Chương 3. Chân dung Dorian Gray với nghệ thuật thể hiện độc đáo 35

Trang 3
bí mật phía sau bức chân dung ấy – một con quỷ dữ, xấu xa, kinh tởm đến rợn
người
1
.
Tiểu thuyết “Chân dung Dorian Gray” đã đưa người đọc đến với những
chiều kích sâu lắng, phức tạp và thiêng liêng hơn của thân phận con người. Tác
phẩm thể hiện những khát khao ích kỷ của bản năng cũng như những trăn trở và
nhiều sự cám dỗ của cuộc sống. Đó là cuốn tiểu thuyết viết về hành trình đi tìm
lương tâm của một chàng trai trẻ. Đây là một hành trình của những cung bậc cảm
xúc: tâm tư giằng xé, trượt qua những dằn vặt tàn khốc, giãy dụa vật vã của nhân
vật trước cuộc đời, trước số phận mà trên lộ trình dài ấy, mỗi con người phải tự
mình chọn lựa; anh ta phải kháng cự hay chấp nhận, hài lòng hay phẫn nộ, dường
như vẫn là một câu hỏi lớn.
1.1.2. Oscar Wilde
1.1.2.1. Cuộc đời
Oscar Wilde sinh ngày 16
tháng 10 năm 1854 tại Dublin,
là nhà thơ và cũng là nhà soạn
kịch người Ái Nhĩ Lan. Cha
mẹ ông là người đã có những
ảnh hưởng đặc biệt lên sự
nghiệp sáng tác của ông sau
này. Mẹ ông là phu nhân Jane
Wilde sinh năm 1820 mất
năm 1986. Bà là một thi sĩ và cũng là một nhà báo, bà từng xuất bản hàng trăm bài
thơ rực lửa cổ vũ ý chí đấu tranh của người Ireland chống lại kẻ thù đàn áp. Wilde
1 Theo một số nguồn tư liệu mà người viết cập nhật và tìm hiểu thì tác phẩm chưa dừng lại ở cái chết
của người họa sĩ, mà cuối cùng Dorian đã hủy diệt bức chân dung ma quái của anh, người ta tìm thấy
anh trên sân thượng với một con dao và hiện hữu lúc đó là một người đàn ông nhăn nheo, già nua và

Trang 5
dưới dạng độc thoại và đã tiết lộ khá nhiều khía cạnh đời sống riêng tư của mình
như một tác phẩm hồi ký.
Năm 1987, ông được trả tự do và sống tại Berneval. Ông đã viết tác phẩm
Vũ khúc Ballad tại nhà tù Reading Gaol,trình bày một cách chi tiết những điều
kiện đối xử khắc nghiệt của nhà tù này. Osar Wild qua đời tại một khách sạn
hạng tồi ở Paris năm ông 46 tuổi vì căn bệnh viêm màng não trong lúc ông nghèo
xác xơ không còn một xu nào dính túi.
Sinh thời, Oscar Wilde từng nói: “Một nụ hôn có thể hủy hoại một cuộc
đời”. Câu này ứng với ông cả khi sống lẫn sau khi chết. Oscar Wilde qua đời tại
Pháp năm 1908, cái chết của ông đến nay vẫn là một bí ẩn. Nhà điêu khắc Jacob
Epstein (1880-1959) đã dựng bia mộ cho ông ở Paris với một bức tượng con nhân
sư có cánh. Những người hâm mộ Oscar Wilde mỗi khi đến “thăm” ông đều để lại
những nụ hôn. Những vệt son môi cứ chồng lên chi chít, che phủ hết mặt đá của
bia mộ và bắt đầu hủy hoại pho tượng.
Trong bài báo có tiêu đề "Khi Oscar Wilde gặp Giáo Hoàng Pius IX", tác
giả Monda viết: "Wilde là một thiên tài vĩ đại, người của những cảm xúc lớn, mà
đằng sau ánh sáng của những trang viết, đằng sau tấm mặt nạ của sự phù phiếm
là sự am hiểu sâu sắc về những giá trị bí ẩn của cuộc sống".
Và thật thiếu sót khi nhắc đến Oscar Wilde mà không điểm qua về những
“nỗi niềm” đồng giới của nhà văn. Bởi lẽ, theo Freud, nghệ sĩ giống như người
mắc bệnh tâm thần, rời bỏ cái thực tế để đi vào thế giới tưởng tượng và hình thức
nghệ thuật biểu hiện cái thế giới tưởng tượng. Trong đó, những dục vọng thầm
kín của nghệ sĩ cho phép nghệ sĩ nhất thời sống bằng những ảo tưởng dục vọng,
mà những ẩn ức ấy trong Oscar là nỗi niềm về đồng giới.
1.1.2.2. Ẩn ức về khao khát đồng giới
Bên cạnh những thành công về sự nghiệp, Oscar Wilde có một cuộc sống
riêng tư đầy bi kịch.
Trang 6
Những vở kịch của Oscar Wilde, đặc biệt là "The Importance Of Being Earnest" đã

nghiêng quá đà, ngã xuống hồ và chết đuối. Thế là từ nơi đó mọc lên một bông
hoa đẹp, mang tên chàng Narziss nọ. Nhưng Oscar Wilde không kết thúc câu
chuyện như thế mà kể rằng sau khi chàng chết, những nàng tiên trong rừng hiện
ra, thấy hồ nước ngọt kia giờ đã biến thành một đầm lầy mặn vì nước mắt.
“Vì sao em khóc ?” – các nàng tiên hỏi.
“Vì em thương tiếc chàng Narziss”, hồ nước đáp.
“Phải rồi. Các chị chẳng ngạc nhiên tí nào. Và tuy tất cả chúng ta đều theo đuổi
chàng nhưng chỉ mình em được chiêm ngưỡng sắc đẹp tuyệt vời ấy”.
“Chàng xinh trai đến thế ư ?”, hồ nước ngơ ngác hỏi.
“Còn ai biết điều này rõ hơn là em chứ ?” – các nàng tiên ngạc nhiên – “ngày
nào mà chàng chẳng cúi người soi mình trên mặt hồ”.
Nghe thế, hồ nước im lăng hồi lâu rồi mới đáp : “Đúng là em khóc chàng Narziss,
nhưng em chưa bao giờ để ý rằng chàng đẹp trai đến thế. Em khóc chàng vì mỗi
lần chàng soi người trên mặt hồ thì em mới thấy được sắc đẹp của chính em hiện
lên rõ trong đôi mắt chàng”
2
.
Cũng theo Freud, mọi sự tưởng tượng phóng túng và nghệ thuật nảy sinh
trên sự tưởng tượng đó là lối thoát duy nhất để nghệ sĩ vượt lên trên mâu thuẫn
không hòa giải được giữa ham muốn bản năng và những quy tắc luân lý xã hội.
Và rõ ràng rằng, xã hội mà tác giả của bức “Chân dung Dorian Gray” luôn có
những hình thức cấm đoán, đầy định kiến với thế giới thứ ba này.
2 Trích đoạn "Nhà giả kim" - Paulo Coelho.
Trang 8
1.1.3. Oscar Wilde với những định kiến độc ác của xã hội với đồng giới
Trong thập kỷ 60 của thế kỷ 19, Karl Heinrich Ulrichs, một luật sư người
Đức, được coi là người đầu tiên ở châu Âu công khai trạng thái giới tính "hai pha"
của mình. Ulrichs đã viết đến hàng chục cuốn sách dẫn đến những cuộc tranh cãi
trên những vấn đề chủ yếu như: Sự ham muốn đồng giới có phải là một căn bệnh di
truyền và nếu như thế thì nó không thể bị coi là tội ác. Ông dùng khái niệm

Đồng thời với điều đó, việc những người đồng tính chịu sự kỳ thị nhất định cũng
là một thực tế khác. Họ phải tự ẩn mình, giấu đi danh tính thực sự của mình để
hòa chung vào cuộc sống thường nhật. Tuy nhiên, dấu ấn về sự hiện diện của
người đồng tính vẫn thể hiện đâu đó qua những tác phẩm văn chương.
Tại Việt Nam, văn học đồng tính xuất hiện khá muộn so với thế giới. Thời kỳ
trước, tác phẩm hiếm hoi ám chỉ đồng tính có lẽ là bài thơ Tình trai của Xuân
Diệu. Tuy nhiên, trong khoảng nhiều năm trở lại đây, đề tài đồng tính đã bắt đầu
được khai thác một cách khá mạnh dạn. Nhiều tác giả đã chọn đề tài gai góc này
để thử bút. Không ít người đã thành công và gây được những tiếng vang nhất
định. Có thể kể ra ở đây những tác phẩm như Một thế giới không có đàn bà, Les
- Vòng tay không đàn ông (Bùi Anh Tấn), Song song (Vũ Đình Giang), Nháp
(Nguyễn Đình Tú), Thành phố không lạc loài (Phạm Thành Trung)…
Việc đề tài đồng tính được các nhà văn khai thác thể hiện sự biến chuyển lớn.
Thứ nhất, đồng tính đã được coi là một hiện tượng tự nhiên, một thực thể tồn tại
trong xã hội. Một chức năng quan trọng của văn học là phản ánh cuộc sống, vậy
nên đề tài đồng tính được đề cập đến trong tác phẩm văn chương âu cũng là điều
hết sức bình thường. Thứ hai, không thể phủ nhận sự phát triển mạnh mẽ của đề tài
đồng tính của văn học Việt Nam phát triển cùng với sự mở rộng giao lưu với văn
Trang 10
học thế giới ở thời điểm sự đấu tranh cho quyền tự do, bình đẳng cho giới tính thứ
ba được phổ rộng ở cấp độ toàn cầu.
Khá nhiều huyền thoại trên thế giới đã từng đề cập đến chuyện đồng tính hoặc
quan hệ của những người cùng giới. Đây được coi là những biểu hiện của hiện
tượng đồng tính trong xã hội cổ đại. Thần thoại Hy Lạp đã từng đề cập đến nhân
vật Thần gió Tây Zephyrus. Mặc dù đã có nhiều vợ và nhiều con nhưng Zephyrus
vẫn say mê chàng hoàng tử Hyacinth người Spartan. Tuy nhiên, Hyacinth lại tôn
thờ thần Apollo. Quá tức giận và ghen tuông, Zephyrus đã dùng đĩa ném vỡ đầu
Hyacinth. Khi chết đi, máu của Hyacinth biến thành cây hoa dạ hương.Trong tác
phẩm Lịch sử có thật - True History của nhà văn người Hy Lạp Lucian (120-185)
được coi là tác phẩm đầu tiên đề cập đến chuyện tình yêu của những người nam

thời nó cũng gây ra không ít tranh cãi…
Theo tác giả Kilian Meloy trong bài viết Ảnh hưởng của những nhân vật
đồng tính trong Văn học - Influential Gay Characters in Literature thì: “Sự phát
triển của đề tài đồng tính trong văn học nghệ thuật liên quan mật thiết đến những
phong trào đấu tranh vì quyền con người, trong số đó có việc đấu tranh đòi bình
đẳng cho người đồng tính. Những tác phẩm văn chương đồng tính trên một góc
độ nào đó đã thu hút được sự chú ý của dư luận, tạo nên cái nhìn cảm thông hơn
của xã hội với giới tính thứ ba”.
Nửa đầu của thế kỷ 28, rất ít NXB dám xuất bản những tiểu thuyết đồng
tính. Chính vì thế, thể loại văn học đồng tính đã tìm các ẩn mình ở dòng văn học
như văn học viễn tưởng. Nhà phê bình văn học Darko Suvin viết: “Văn học viễn
tưởng có thể thoải mái chỉ ra những mối quan hệ đồng tính vì nó đề cập đến
Trang 12
những thế giới khác với nơi ta đang sống, buộc người đọc phải theo luật chơi
của tác giả”. Nhiều hình tượng đồng tính hoặc hàm ý đồng tính đã được xây
dựng.
Quan hệ đồng tính manh nha xuất hiện trong một số truyện tranh của các
công ty truyện tranh danh tiếng như Marvel Comics hay DC Comics. Thế giới
truyện tranh Nhật thậm chí còn có dòng truyện tranh đồng tính nam - yaoi và
truyện tranh đồng tính nữ - yuri. Nhà phê bình văn học Nicola Griffith nhận định:
“Hình tượng những dị nhân phải che giấu thân phận của mình chính là nỗi niềm
của những người đồng tính”. Tác phẩm truyện tranh Sự quyến rũ của Trinh
nguyên - Seduction of the Innocent của Fredric Wertham được coi là khuyến
khích quan hệ đồng giới. Nhân vật Sao phương bắc - Northstar thuộc nhóm anh
hùng Alpha Flight là nhân vật siêu anh hùng đồng tính đầu tiên của hãng Marvel
Comics. Hãng truyện tranh DC Comics cho nhân vật siêu anh hùng trong nhóm
The Authority là Midnighter và Apollo cưới nhau, nhận 1 đứa bé gái làm con.
Chính vì sự phát triển của những mối quan hệ đồng tính xuất hiện trong
một số truyện tranh, Bộ Văn hóa Mỹ đã phải cho ra đời Bộ Quy tắc Tài liệu dành
cho Truyện tranh - Comics Code Authority (CCA) trong đó có giới hạn khá

luôn bị ám ảnh.
Chương 2. Số phận bi kịch của nhân vật đồng tính nam trong Chân dung
Dorian Gray
2.3.1. Basil Hallward – một tình yêu “lương thiện” và kết thúc bất
hạnh
2.3.1.1. Basil Hallward – họa sĩ yêu nghề
Nhân vật Basil được giới thiệu trong phần đầu tác phẩm là một con người có
cá tính độc lập từ thuở bé. Chính bố anh đã luôn tin rằng anh sẽ phải là một sĩ
3 Hoàng Tùng (theo Sông Hương)/ Baomoi.com.
Trang 14
quan trong quân đội. Và Basil đã đòi được đi học tại Oxford nhưng bố anh bắt
anh phải vào trường Đại học Middle Temple. Nhưng “sau khi ăn chưa đầy bữa
cơm ở đó, tôi quyết định bỏ nghành Luật và nhất định sẽ trở thành một họa sĩ [8,
tr.22].
Sự cố gắng của Basil đã giúp anh trở thành một người họa sĩ được “giới hâm
mộ” xôn xao. Basil được coi là bậc thầy của những nét cọ. Người họa sĩ ấy rất
yêu nghề và được đánh giá là “một họa sĩ có tài trong lĩnh vực nghệ thuật hiện
đại” [8, tr. 13].
Basil luôn say sưa với “nghiệp vẽ” của mình, anh khám phá thế giới nghệ thuật
một cách tinh tế và ý nhị. Anh luôn suy nghĩ “chỉ có hai điều quan trọng trong
lịch sử thế giới này. Đó là tìm ra một kênh sáng tạo nghệ thuật mới. Sau đó là sự
xuất hiện những cá tính cung cấp chất liệu cho nghệ thuật” [8, tr. 29].
Và trong người họa sĩ này, luôn trăn trở cũng như chiêm nghiệm về con đường
làm ra nghệ thuật, với Basil “người nghệ sĩ phải sáng tạo ra những điều thật đẹp”
cho công chúng. Anh không cho phép “cài đặt những tình cảm cá nhân của
mình vào nghệ thuật” và khi thấy mình đã vi phạm nguyên tắc ấy khi vẽ bức
chân dung của chàng trai trẻ Dorian, thì Basil đã không đưa nó đi trưng bày cho
công chúng, cho dù đó là một bức tranh rất tuyệt vời. Và cũng chính bức chân
dung ấy cũng là bức tranh đưa tài năng Basil vào cái chết ám ảnh người đọc ở
phần cuối của tác phẩm.

thần mạnh mẽ đầy hưng phấn để vẽ, vì trong tâm hồn của Basil giờ đây là một tình
yêu chân thật dành trọn cho người con trai đã đánh thức trái tim Basil cũng như
đánh thức khả năng sáng tạo của anh. Bằng con mắt non tơ của kẻ đang yêu, Basil
Trang 16
trông Dorian thật hấp dẫn “ dù đã ngoài hai mươi nhưng Dorian với tôi chỉ là
một cậu bé… Chàng trai này khiến tôi nhận ra cả một trường phái nghệ thuật mới
qua một lối suy nghĩ hết sức vô thức – Một trường phái chỉ có cảm xúc và khát
khao tinh thần mới nhận ra, một phong cách thuần túy Hy Lạp, một sự giao hòa
tuyệt đỉnh giữa cơ thể và tâm hồn [8, tr. 30].
Với tâm hồn của người nghệ sĩ, Basil hiểu rằng Dorian Gray vô cùng quan
trọng, với Basil cảm giác mà anh dành cho Dorian là một tình yêu trọn vẹn, những
bức tranh phong cảnh của mình vẽ khi ngồi cạnh Dorian đối với Basil đó cũng là
những kỷ niệm đáng yêu, cho dù “Agnew đã trả một giá rất cao nhưng tôi vẫn
không bán được. Ông có biết vì sao không? Vì bức tranh ấy tôi đã vẽ khi Dorian
ngồi bên cạnh tôi đấy” [8, tr. 30]. Bởi lẽ, Dorian Gray đã giúp Basil “nhìn thấy
những nét cong queo trong những đường thẳng, các yếu tố tình cảm trong những
gam màu huyền diệu” [8, tr. 31].
Nhà họa sĩ điêu luyện ấy đã không đem triển lãm bức chân dung mà anh ta
vẽ chàng trai Dorian Gray. Vì đơn giản rằng trong bức chân dung đó cảm xúc của
người họa sĩ đã thể hiện rất cụ thể và rõ nét, người họa sĩ yêu nghề ấy đã có được
cảm hứng thật vi diệu để làm nên kiệt tác khi gặp Dorian, và chính Basil đã thú
nhận rằng: “có quá nhiều nét thầm kín của tôi trong bức chân dung của Dorian.
Đấy là tình yêu của tôi” [8, tr.31-32].
Cũng như quy luật cảm xúc của tình yêu, tình yêu đồng giới cũng dào dạt sự
mong mỏi đợi chờ và hi vọng sự đáp lại cảm xúc của người tình. Và khi được
Henry hỏi về cảm xúc của Dorian Gray dành cho mình ra sao thì người họa sĩ cũng
ngẫm nghĩ và nói “cậu ta thích tôi thật – Tôi biết chàng trai này thật sự thích tôi.
Thú thật tôi cũng hay nói những lời nghe dỗ ngọt với cu cậu. Tôi tìm thấy khoái
cảm rất lạ khi nói ra những điều thầm kín của mình với Dorian mà tôi biết sau này
Trang 17

hưởng ngoại lực nào tác động lên cảm xúc của mình đến thế [8, tr.22].
Thật vậy, không cảm giác nào hụt hẫng hơn khi người mình yêu sẽ lập gia
đình, người mình luôn nhung nhớ sẽ luôn nằm trong vòng tay kẻ khác. Tình yêu là
bản năng tự nhiên của con người, tình yêu đồng giới cũng thế, Basil đã vô cùng
buồn bã khi nghe tin Dorian sẽ kết hôn “khuôn mặt Basil chợt tái hẳn đi một
cách rõ rệt, một vẻ mặt đầy bỡ ngỡ. Một thoáng bối rối xuất hiện trong đôi mắt
của anh ta. Sau đó đôi mắt Basil u tối thật nhanh; - Dorian Gray lấy vợ à; - Vô lí
lắm. Không thể như thế được” [8, tr. 99]. Không có nỗi niềm nào xót xa hơn để có
thể diễn tả được, cảm xúc của người họa sĩ Basil khi cùng chàng trai mà anh yêu đi
xem mắt Sibyl – cô gái mà Dorian sẽ cưới làm vợ, đó là một nỗi buồn chìm sâu
dưới đáy vực của tâm hồn, nó đau khổ mà không tài nào anh có thể bật lên thành
tiếng “Basil im lặng. Trông anh có vẻ rất trầm ngâm tư lự. Thực ra nhìn anh có vẻ
rất buồn. Basil không thể chịu đựng được cuộc hôn nhân này” [8, tr. 109]. Basil
biết rõ kể từ nay đối với anh Dorian Gray sẽ không còn là Dorian Gray của những
ngày tháng cũ trong quá khứ nữa “Đôi mắt Basil tối xầm lại. Đám đông ồn ào
náo nhiệt trên đường phố nhập nhòa trong mắt anh. Khi chiếc taxi vừa đậu trên
bậc thềm của nhà hát, Basil biết rõ hình như anh đã già hơn trước rất nhiều [8, tr.
109].
Nếu như cái tin Dorian sẽ lấy vợ đã khiến Basil già đi thấy rõ, thì cái chết
của cô gái trẻ mà Dorian muốn kết hôn ấy đã vực Basil dậy và mang đến cho anh
một sức sống lạ kì, Basil vội vã đi tìm người mà anh ngày đêm mong nhớ, cái tình
yêu nồng nàn mà anh chỉ dành riêng cho Dorian Gray, anh không dám nói với
Trang 19
người mình yêu, anh cứ ngập ngừng đến nghẹn ngào“Dorian… - Hay phải đợi đến
một ngày nào đó em mới chịu nhận ra là anh đã …” [8, tr.161].
Và trong cuộc nói chuyện của mình với Dorian, anh không muốn Dorian tiếp tục
gặp và nghe theo lời Henry, thì Dorian đã thẳng thừng từ chối “lòng tốt” của
chàng, Dorian không muốn Basil khuyên cậu ta về cách sống hay bất cứ một điều
gì. Lúc này trong Basil lại xuất hiện “sự mâu thuẫn giữa cảm giác gồ ghề và trực
giác mềm nhão nơi con người của anh” ngay chính bản thân mình, Basil cũng đã

không thể nào gột rửa được” [8, tr.237]. Dù cho Dorian có cư xử như thế nào với
mình, người họa sĩ ấy vẫn bình tĩnh và vẫn luôn muốn người yêu của anh vui,
những gì Basil nói với Dorian cũng vì “chỉ nghĩ tốt cho em thôi. Anh biết từ
trong sâu thẳm trái tim mình, bao giờ anh cũng yêu em” [8, tr. 238].
Dorian đã nói hết tất cả sự dằn vặt của mình, và lí do vì đâu mà cậu ngày
càng thác loạn, tất cả đều do bức chân dung của Basil tặng anh ta. Mỗi lần lầm lỗi
là mỗi lần khuôn mặt trong bức chân dung trở nên méo mó. Cuối cùng thì Basil
cũng nhìn thấy bức chân dung mà chính tay anh đã vẽ, dưới cái không khí chập
chờn của ngọn nến đang cháy dở, anh đã tởm lợm khi nhìn thấy cái vẻ mặt “hết
sức quái đản đang hậm hực nhìn anh”. Basil lúc này có lẽ “đã thật sự nhập hồn
vào lời thoại của một vở kịch ma quái” [8, tr.243]; khuôn mặt Basil đã trở nên
“lịm ngất” một hồi lâu, nhưng vì vẫn còn yêu Dorian nhiều, anh đã trấn an
Dorian mà cũng như đang trấn an mình, về nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi bức
chân dung của Dorian Gray “Có lẽ căn phòng ẩm thấp nên vải canvas bị hư thôi.
Loại sơn mà anh sử dụng có nhiều chất khoáng rất độc đối với rêu mốc” [8,
tr.244] chứ không phải là do Dorian gây ra nhiều chuyện xấu. Bao giờ Basil cũng
nghĩ tốt về người mà anh yêu. Tình yêu mà Basil đã thú nhận với Dorian và cả
Trang 21
Henry là một tình yêu “lãng mạn”, khi nhìn thấy khuôn mặt của người mình yêu
trở nên thay đổi đến đau đớn thì Basil vẫn giữ tình yêu của chính mình, “Tình
yêu của anh không có gì là xấu xa và vẩn đục. Còn đây là khuôn mặt của một kẻ
chỉ biết đến những điều dâm dật bẩn thỉu …[8, tr. 244]. Anh đã van nài Basil cầu
nguyện “như hồi còn bé” với Chúa lòng lành, “Xin đừng để cho chúng con sa
chước cám dỗ - Xin tha tội cho chúng con. Hãy rửa sạch mọi tội lỗi cho chúng
con” [8, tr. 246].
Nhưng mọi thứ đó đối với Dorian là vô nghĩa, người họa sĩ hiền lành đã
chết dưới những nhát dao kinh rợn của người mà họa sĩ Basil thú nhận đã yêu,
thú nhận “tôn thờ mãi mãi”; “tôn thờ hơn tất cả mọi điều”. “Dorian bước đến
cánh cửa. Mở cửa ra và không buồn nhìn xác người đàn ông mà anh vừa giết
xong. Người bạn đã vẽ ra bức chân dung đáng nguyền rủa ấy, một bức tranh

ngoài những tàn tích của lạc thú và hưởng thụ. Anh đã đưa ra một lời khuyên cho
mọi người trong xã hội này, một “cách tốt nhất để xa lánh cám dỗ là phải tự
mình đánh đu và nhập cuộc với chúng” [8, tr. 44]; với Henry, khi người ta càng
chống lại cám dỗ thì tâm hồn của họ sẽ trở nên bệnh tật vì khát khao của họ bị
ngăn cấm. Thậm chí Henry còn khẳng định rằng “Chúng ta chẳng làm gì được
để chống lại những dục vọng thú tính mà định luật tự nhiên đã tạo ra” [8, tr. 44].
Với những suy nghĩ ấy, Henry đã tâm sự và chia sẻ với Dorian những kinh
nghiệm của cuộc đời, chính Henry đã chỉ cho Gray thấy sự nhanh chóng cũng
như sức tàn phá mãnh liệt của thời gian. Henry đã cho Dorian hiểu giá trị của con
người cậu ấy, “Gray ơi, chính tuổi xuân bạn đang có và sự trong trắng của thời
trẻ. Bạn đã từng có những lần đam mê và chính bạn đã từng sợ hãi. Những tư
tưởng ám ảnh cứ bủa vây lấy bạn, những giấc mộng kinh hoàng vào ban đêm
Trang 23
cũng như những lần bạn mơ tưởng giữa ban ngày. Tất cả đều là những kí ức đã
làm cho mặt của bạn đỏ lên vì mặc cảm xấu hổ” [8, tr.44].
Đồng thời, Henry còn khẳng định giá trị của Dorian, cho cậu thanh niên
ngây thơ ấy hiểu rằng “chủ nghĩa mới mẻ về hưởng thụ…là điều mà thế kỷ của
chúng ta đang mong muốn. Bạn chính là biểu tượng mọi người khao khát” [8,
tr.53]. Từ những “lý thuyết” thực tế đến “ma quái” của mình, Henry đã nhận ra
rằng “chỉ có phương pháp thí nghiệm mới là phương pháp giúp con người có thể
rìm ra những phân tích khoa học về cấu trúc của đam mê và khao khát [8, tr. 95];
và Henry cũng thấy được nhân vật giúp ông bắt đầu thực hành những lý thuyết
của mình “Dorian sẽ là một hứa hẹn hiệu quả cho những thí nghiệm thành công
và ý nghĩa ” [8, tr. 95]. Nuôi dưỡng tư tưởng ấy, Henry đã cho Dorian lột bỏ
bản chất “ngây thơ” của anh, để linh hồn anh về với quỷ.
2.3.2.2. Henry - người “giúp” Dorian kí hợp đồng với quỷ
Khi gặp gỡ với Dorian Gray, Henry đã không ngần ngại mà cứ tự nhiên mở
lối cho khoang não của chàng trai trẻ ngây thơ ấy cứ nhảy dựng lên và choáng
ngợp đến run rẩy, dù những lời nói ấy “chỉ là những câu chữ trần trụi. Nhưng
chúng có một sức mạnh thật lớn lao. Thật rõ ràng, quá thực tế. Trần trụi đến độ

Dorian Gray có sự “lột xác” là do bản thân của chính Henry giúp đỡ, nói khác
đi, số phận của chàng trai trẻ này do chính Henry tạo ra. Chính Henry đã khiến
cho Dorian trở thành nông cạn. Và nông cạn ngay cả trong sự ngưỡng mộ một
cô gái mà Dorian Gray yêu, cậu mới khen cô gái như một “thiên thần” trên sàn
diễn; thì ngay sau đó cậu ta lại thốt lên rằng “cô ấy diễn quá thường, chả có gì
đặc biệt cả” [8, tr.116]. Nếu Basil đã khuyên Dorian không nên “nói như thế
với người mình yêu,…Tình yêu phải cao cả và tuyệt diệu hơn cả nghệ thuật
chứ” [8, tr. 117], thì Henry lại cho rằng “Tình yêu và nghệ thuật cả hai đều bắt
Trang 25