NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Tiếng việt hiện nay
Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của
khoa học công nghệ, Tiếng Việt, trong vai trò ngôn ngữ văn hóa dân tộc đã có những
thay đổi nhanh chóng xét trên nhiều phương diện. Một trong những thay đổi dễ nhận
thấy nhất và luôn dành được sự quan tâm của xã hội, đó là ngôn ngữ của giới trẻ -
những chủ nhân tương lai của đất nước. Vấn đề càng trở nên “nóng” hơn khi gần đây,
trên các phương tiện thông tin đại chúng, những ý kiến trái chiều về vấn đề này được
đưa ra bàn luận sôi nổi. Có nhiều ý kiến bênh vực cho xu thế phát triển tự nhiên của
ngôn ngữ của giới trẻ, nhưng đa phần đều cho rằng sự phát triển đó là “lệch lạc”,
“đáng báo động”, thậm chí “không thể chấp nhận được” [3] Vậy thực chất của vấn đề
là gì; Nó nghiêm trọng đến mức nào; và cần nhìn nhận ra sao? đang là những câu hỏi
thu hút được sự quan tâm của xã hội, của các nhà nghiên cứu. Trong khuôn khổ, phạm
vi của một bài báo, chúng tôi không có tham vọng trình bày đầy đủ diện mạo của vấn
đề mà chỉ trình bày tóm lược một số nét chính, cũng như những nhận xét có tính chủ
quan của cá nhân về vấn đề này.
Sự phát triển của khoa học công nghệ đã mang đến cho con người nhiều điều
kiện hơn để thay đổi chính cuộc sống của mình. Ở Việt Nam, trong vòng 10 năm trở
lại đây những tiến bộ, đặc biệt là trong lĩnh vực thông tin, truyền thông đã làm thay
đổi mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, từ thành thị đến nông thôn, từ miền xuôi lên
miền ngược. Giới trẻ luôn là đối tượng có sự bắt nhịp nhanh nhất với những thay đổi
này. Cùng với tâm lý lứa tuổi, giới trẻ đã tạo cho mình những thay đổi. Những thay
đổi lớn đến mức người ta dễ dàng nhận ra và đặt cho một cái tên riêng: thế hệ “8X”,
“9X”, “những công dân @” hay “tuổi teen”. Trong phạm vi này, chúng tôi dùng khái
niệm giới trẻ để cùng nói về những cách gọi tên ở trên. Ở đây chúng tôi cũng chia hai
phạm vi để trình bày thực trạng ngôn ngữ của giới trẻ. Đó là ngôn ngữ của giới trẻ
trong đời sống thực (thế giới thực) và ngôn ngữ của giới trẻ trong đời sống ảo(thế giới
ảo).
Việc hình thành các mạng xã hội đã tạo điều kiện cho các bạn trẻ được thỏa sức
xây dựng một thế giới ảo và một cuộc sống ảo cho riêng mình. Trong thế giới đó
nhiều chuẩn mực, lễ nghi trong giao tiếp ngoài đời đã không còn và vì thế những

muốn được thể hiện, khẳng định bản thân (do tâm lý lứa tuổi) xu hướng này vì thế,
càng được phát huy mạnh mẽ. Sự phức tạp trước hết được thể hiện thông qua hàng
loạt các biểu đạt tình cảm đi kèm :( buồn; :(( , T _ T khóc; :) cười; :))))) rất buồn
cười; =.= mệt mỏi; >!< cau có; :x yêu; :* hôn, ^^, vui v.v. Sự phức tạp còn được thể
hiện trong cách trình bày cầu kỳ: “ThiẾu zẮng a e hUmz thỂ shỐng thÊm 1 fÚt jÂy
nÀo nỮa” (Thiếu vắng anh, em không thể sống thêm một phút giây nào nữa). Xu
hướng này còn phát triển đến mức ngay cả những người “trong cuộc” nhiều khi cũng
không thể hiểu hết được những nội dung do những sáng tạo mang nặng tính cá nhân
nhu vậy. Dương Đăng Trúc tác giả phần mềm v2V (phần mềm dịch ngôn ngữ “chat”)
đã phải liên tục cập nhật phần mềm nhưng chính tác giả cũng thừa nhận không thể
theo kịp xu hướng phát triển của loại ngôn ngữ này. Dưới đây là một đoạn trích từ
yahoo [4] được phần mềm v2V dịch lại:
Trên đây chúng ta đã phần nào khảo sát hoạt động giao tiếp của giới trẻ, trong
môi trường mà chúng ta tạm gọi là thế giới ảo. Vậy những gì đang diễn ra trong thế
giới ảo đó có ảnh hưởng đến đời sống thực tại của giới trẻ hay không? Nếu có, nó đã
ảnh hưởng đến mức độ nào? Trong phạm vi này, chúng tôi chưa có điều kiện để trả lời
đầy đủ, chính xác những câu hỏi trên chỉ xin trích dẫn một số những biểu hiện cụ thể.
Qua đó giúp chúng ta thấy được phần nào diện mạo của vấn đề.
Nổi lên như một cách giao tiếp thời thượng được đông đảo bạn trẻ cổ xúy mà
chúng ta có thể bắt gặp hằng ngày từ nhà ra ngõ, từ công sở đến trường học: ''Đi gì
mà đầu lâu thế?'' - ''Ừ, tại đường Hà Đông quá!''; ''Bắc Cạn đi, các ông ơi!''; ''Cả lớp
ơi, Lệ Quyên vào đi chơi thôi!''; ''Em cà-rốt quá chị ạ, biết tay ấy Lê Văn Sỹ thế thì em
phải việc gì phải mở nhiều bia cho hắn Lục Tốn!''; ''Trần Tiến lên đi, không có anh
hùng Núp đâu!'' ''Này, hết bao nhiêu đấy, để còn Campuchia?''; ''Từ đây đến đấy còn
Natasa không mày?''; ''Thôi, tôi Lương Văn Can ông, đừng đến đấy!''; ''Hôm nay trông
hơi nhà vệ sinh đấy!''; ''Lát nữa có đê tiện đi siêu thị, nhớ mua hộ chai nước mắm
nhé!''. “Bố mua đồ chơi hoành tá tràng (hoành tráng) quá!”; “Bạn A. trình còi, đạp xe
đạp không bằng con đâu mẹ ạ!”.v.v.
Thậm chí những sáng tạo này, còn được các phương tiện truyền thông “tiếp
sức” khi sáng tạo ra những kết hợp kiểu biến danh từ thành tính từ chưa có trong từ