ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP CÔNG NGHỆ VÀ QUẢN LÝ
ĐỂ CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Đinh Tuấn
Chi cục Bảo vê môi trường
I. Đặt vấn đề
Ô nhiễm không khí là vấn đề bức xúc của hầu hết các đô thò trên thế giới.
Thành phố Hồ Chí Minh với gần 3 triệu xe gắn máy, khoảng 400.000 xe ô tô
các loại và hàng chục ngàn cơ sở sản xuất lớn nhỏ hiện nay cũng đang phải đối
đầu với tình trạng ô nhiễm không khí và những tác hại do nó gây nên đối với
môi trường và sức khỏe. Cải thiện chất lượng không khí và giữ gìn bầu không
khí trong lành tại Tp. Hồ Chí Minh là một yêu cầu bức thiết của chính quyền
cũng như nhân dân thành phố hiện nay. Vì vậy việc nghiên cứu đề xuất các
biện pháp công nghệ, quản lý nhằm thực hiện được yêu cầu đó là một nhiệm
vụ quan trọng và cấp bách.
II. Đánh giá hiện trạng quản lý chất lượng không khí tại Tp. Hồ Chí
Minh
Không khí tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay bò ô nhiễm chủ yếu bởi khí
thải từ các nguồn giao thông vận tải và công nghiệp. Trong những năm qua để
hạn chế mức độ tác động của ô nhiễm không khí và cải thiện từng bước chất
lượng không khí ở Thành phố, Chính quyền thành phố và các ngành, các cấp đã
có nhiều hoạt động trong lónh vực quản lý quản lý chất lượng không khí mà
biểu hiện cao nhất đó là xây dựng và ban hành vào năm 2002 “Chiến lược
quản lý môi trường Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010”, trong đó có
chương trình giảm thiểu ô nhiễm không khí.
1.1 Chương trình giảm thiểu ô nhiễm không khí tại Tp. Hồ Chí Minh.
Mục Tiêu:
- Giảm ô nhiễm không khí ở các khu vực gần trục đường giao thông
- Duy trì chất lượng không khí ở các khu vực khác trong giới hạn cho phép
Chỉ tiêu chất lượng không khí:

• Cải thiện chất lượng nhiên liệu
• Chương trình kiểm đònh bắt buộc
• Phát triển hệ thống xe buýt
Đã bước đầu có tác động đến việc cải thiện chất lượng không khí ven các trục
đường giao thông như nồng độ bụi tổng cộng ven đường tại các điểm đo Hàng
Xanh, Điện Biên Phủ-Đinh Tiên Hoàng, Phú Lâm đã giảm một cách đáng kể,
nồng độ chì giảm mạnh sau tháng 7/2001 và hiện nay đã thấp hơn tiêu chuấn
cho phép
+ Những việc chưa làm được:
Bên cạnh những việc đã làm được nói trên, còn rất nhiều nội dung của các giải
pháp nhằm hạn chế ô nhiễm không khí từ nguồn di động chưa được tiến hành
hoặc chưa được tiến hành trọn vẹn như:
• Qui hoạch tổng thể phát triển giao thông đô thò chưa được phê
duyệt.
• Các biện pháp tăng cường hệ thống vận chuyển công cộng thực
hiện chậm chạp.
• Hệ thống đường trên cao và ngầm chưa được xây dựng.
• Biện pháp phun nước đường để giảm bụi chỉ mới thực hiện ở mức
độ rất hạn chế.
• Công tác kiểm đònh môi trường đối với xe cộ còn nhiều sai sót.
• Công tác kiểm tra xử phạt các xe vi phạm tiêu chuẩn môi trường
trên đường hầu như chưa thực hiện
• Hệ thống tiêu chuẩn phát thải mới chậm ban hành.
• Việc cải thiện nhiên liệu chủ yếu chỉ mới dừng lại ở việc loại bỏ
xăng pha chì.
Do vậy tình hình ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận tải chưa có sự
cải thiện đáng kể. Ngoài tác nhân ô nhiễm là bụi có chiều hướng giảm, các chỉ
số ô nhiễm khác nằm trong mục tiêu giảm thiểu của chiến lược như CO, hoặc
một số chỉ tiêu khác tuy chiến lược BVMT không đề cập đến nhưng cần phải
quan tâm như O

khăn về kinh phí.
c. Đối với công tác quan trắc giám sát môi trường không khí
+ Những việc đã làm đïc:
Tiếp tục duy trì và mở rộng mạng lưới quan trắc chung của Thành phố. Hiện
nay đã có 9 trạm quan trắc tự động (Khu dân cư, công nghiệp và ven đường) và
6 trạm bán tự động (ven đường).
+ Những việc chưa làm đïc:
Hầu như các chương trình tự giám sát của các đơn vò (4lần/năm) đều không
được thực hiện.
III. Một số đề xuất biện pháp quản lý và công nghệ để giảm thiểu ô
nhiễm không khí
Những giải pháp này được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu thực tế tại TP. Hồ Chí
Minh và kinh nghiệm qua khảo sát trực tiếp hoặc gián tiếp tại nhiều nước.
Những giải pháp thường phải mang tính đồng bộ và có thể phái tiến hành trong
một thời gian dài. Sau đây là một số giải pháp cấp bách và có thể tiến hành
ngay.
3.1 Đối với khí thải do hoạt động giao thông vận tải
- Biện pháp quản lý: Cần có một cơ quan đủ mạnh và các qui đònh đầy đủ để
đảm trách công tác khống chế ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông vận
tải. Với cơ cấu hiện tại trách nhiệm này được chia sẻ cho nhều đơn vò nên kết
quả không cao.
- Biện pháp qui hoạch, đầu tư xây dựng: nhất là đối với mạng lưới đường sá.
Hiện nay công tác này chưa tốt dẫn đến hệ quả là mức độ tăng trưởng của mạng
lưới đường sá chậm hơn rất nhiều so với mức tăng trưởng đô thò hoá, tăng trưởng
dân số và tăng trưởng phương tiện vận tải.
- Hạn chế sự gia tăng mật độ phương tiên vận chuyển trên đường: Tăêng cường và
cải thiện các phương tiện vận tải công cộng như xe buýt, tiến tới xây dựng các
phương tiện vận tải công công hiện đại hơn như tàu điện ngầm, tàu điện trên
cao…. Ngoài ra một số biện pháp khác như phân luồng, tuyến; bố trí giờ làm
việc lệch nhau, khuyến khích sử dụng chung xe, hạn chế dần lượng xe máy

kinh tế (Thu phí khí thải) đối với các hoạt động có phát thải khí.
- VỊ mỈt qui ho¹ch: TiÕp tơc ph¸t triĨn c¸c khu c«ng nghiƯp tËp trung. H¹n chÕ tèi
®a viƯc cho phÐp ®Çu t ngoµi khu c«ng nghiƯp. Thùc hiƯn tõng bíc vµ kiªn qut
viƯc di dêi c¸c c¬ së s¶n xt g©y « nhiƠm ra khái néi thµnh vµ c¸c khu d©n c.
- VỊ mỈt c«ng nghƯ, kü tht: C¸c doanh nghiƯp tÝch cùc gi¶m thiĨu møc ®é «
nhiƠm b»ng c¸c biƯn ph¸p s¶n xt s¹ch h¬n vµ xư lý ci ®êng èng, ®¶m b¶o khÝ
th¶i tríc khi th¶i ra m«i trêng ph¶i ®¹t TCVN.
IV. KẾT LUẬN
Ô nhiễm môi trường không khí này càng trở thành một trong những vấn đề môi
trường chính ở Thành phố Hồ Chí Minh. Trong những năm qua Thành phố đã có
nhiều hoạt động nhằm giảm thiểu mức độ ô nhiễm không khí. Tuy nhiên những
nỗ lực đó chưa đủ để cải thiện được chất lượng môi trường không khí một cách
đáng kể. Vì vậy cần thiết phải có các biện pháp quản lý và công nghệ thích hợp
và tích cực hơn để có thể đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường không khí.
Những nghiên cứu, đề xuất trong báo cáo này là nhằm góp phần vào các hoạt
động chung vì một bầu không không khí trong lành.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
1. Ủy ban Nhân dân Tp. Hồ Chí Minh. Chiến lựợc quản lý môi trường Tp. Hồ
Chí Minh đến năm 2010. Tp. Hồ Chí Minh 2002
2. Nguyễn Đinh Tuấn. Air pollution management and technology in Ho Chi
Minh City. The 2
nd
Asian Pacific International Conference on Pollutants
Analysis and Control, 1-3
rd
, 2003 Ho Chi Minh City, Viet Nam.
3. Nguyễn Đinh Tuấn (2005). Đề xuất các giải pháp hạn chế ô nhiễm không
khí và tiếng ồn trong hoạt động giao thộng vận tải đường bộ ở Việt Nam.
Hội nghị Môi trường Toàn quốc, Hà Nội 2005.