Tiết 7,8 Ngày dạy: 06 -09 -2010
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
( Hồ Chí Minh)
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:
- Thấy được giá trò nhiều mặt và ý nghóa to lớn của Tuyên ngôn độc lập cũng như vẻ đẹp của
tư tưởng và tâm hồn tác giả
2. Kó năng:
- Vận dụng kiến thức về quan điểm sáng tác và phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh để
phân tích thơ văn của Người.
- Đọc – hiểu văn bản chính luận theo đặc trưng thể loại
3. Thái độ:
II. TRỌNG TÂM:
- Tác phẩm: gồm ba phần. Phần một nêu nguyên lí chung ; phần hai vạch trần những tội ác
của thực dân Pháp ; phần ba tuyên bố về quyền tự do, độc lập và quyết tâm giữ vững quyền
độc lập, tự do của toàn thể dân tộc.
III. CHUẨN BỊ
1. GV: Giáo án, SGK,SGV; Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kó năng
2. HS: Đọc sgk và nắm nội dung cơ bản, đònh hướng tìm hiểu các câu hỏi theo các câu
hỏi hướng dẫn học bài.
IV. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Vấn đáp, thuyết trình
V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp:
kiểm tra sĩ số:
12A2 12B4
2. Kiểm tra bài cũ:
- Nêu quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh?
+Người coi văn nghệ là một vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp cách mạng.
Nhà văn phải có tinh thần xung phong như người chiến só.
+Người coi trọng tính chân thật và tính dân tộc của văn học .

- Trình bày bố cục của bản Tuyên
ngôn Độc lập?
HĐ 3: phân tích,cắt nghóa
1. Hồn cảnh sáng tác:
- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Cả nước nổi
dậy giành chính quyền thắng lợi.
- Ngày 26 tháng 8 năm 1945: Chủ tịch Hồ Chí
Minh từ chiến khu Việt Bắc về tới Hà Nội.Tại căn
nhà số 48 phố Hàng Ngang, Người soạn thảo bản
Tun ngơn Độc lập.
- Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba
Đình, Hà Nội, Người thay mặt chính phủ lâm thời
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đọc bản Tun
ngơn Độc lập khai sinh nước Việt Nam mới
2. Mục đích và đối tượng:
- Mục đích:
+ Cơng bố nền độc lập của dân tộc, khai sinh
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
+ Thể hiện nguyện vọng hòa bình, tinh thần
quyết tâm bảo vệ độc lập tự do
- Đối tượng:
+ Tất cả đồng bào Việt Nam
+ Nhân dân thế giới
+ Các đế quốc lăm le xâm chiếm Việt Nam
Pháp, Mĩ , Anh, Trung Quốc….
3. Giá trị:
- Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện có giá trò
lòch sử to lớn, tầm vóc tư tưởng cao đẹp, là một
áng văn chính luận mẫu mực.
- Tuyên ngôn Độc lập được công bố trong một

- Từ ý nghĩa trên, em hiểu được là Bác
trích dẫn hai bản tun ngơn này nhằm
mục đích gì?
to lớn về mặt lòch sử và rất có giá trò về mặt văn
học.
- Bản Tuyên ngôn được Bác viết không chỉ đọc
trước đồng bào, thế giới mà còn trước những kẻ
thù muốn xâm chiếm Việt Nam. Nó không phải
chỉ để tuyên bố độc lập một cách đơn giản.
- Do đó, mở đầu bản Tuyên ngôn , Bác nêu
nguyên lí chung về quyền bình đẳng, tự do,
quyền mưu cầu hạnh phúc của con người và các
dân tộc.
Trích dẫn hai bản tuyên ngôn của Mó, Pháp nhằm
đề cao những giá trò của tư tưởng nhân đạo và
văn minh nhân loại, tạo tiền đề cho những lập
luận tiếp theo.
+ Tun ngơn độc lập năm 1776 của nước Mỹ:
o “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình
đẳng. Tạo hố cho họ những quyền khơng ai có thể
xâm phạm được; trong những quyền
ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền
mưu cầu hạnh phúc.”
 Nêu ngun lí chung về quyền lợi của con
người .
+ Bản Tun ngơn Nhân quyền và Dân quyền
của Cách mạng Pháp năm 1791
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi;
và phải ln ln được tự do và bình đẳng về
quyền lợi.”

câu trùng lặp có tác dụng gì trong đoạn
văn?
- Về chính trị, bọn thực dân Pháp đã có
những chính sách gì?
- Về kinh tế, bọn thực dân Pháp đã có
những chính sách gì?
có tác dụng ngăn chặn một cách khôn khéo sự
phản bác của chúng đối với bản Tuyên ngôn. Từ
sự vận dụng và suy rộng ra đó, tác giả đã khẳng
đònh mạnh mẽ quyền độc lập, tự do của dân tộc
Việt nam cũng như của tất cả mọi dân tộc trên
thế giới. Đây là sự khẳng đònh có lí lẽ, logic và
đầy sức thuyết phục.
Đây là một đóng góp riêng của Người vào lòch
sử tư tưởng nhân loại.
2. Tố cáo tội ác của thực dân Pháp và khẳng
định khẳng đònh thực tế lòch sử: nhân dân ta
nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa.
a. Tố cáo tội ác của Pháp:
- Thực dân Pháp đã phản bội và chà đạp lên
chính nguyên lí mà tổ tiên họ xây dựng.
“Thế mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp lợi
dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp đất
nước ta, áp bức đồng bào ta.”
- Vạch trần bản chất xảo quyệt, tàn bạo, man rợ
của thực dân Pháp bằng những lí lẽ và sự thật
lòch sử không thể chối cãi. Đó là những tội ác, là
những âm mưu thâm độc, chính sách tàn bạo:
+ Về chính trị:

- Bác đã lên án thêm những tội ác gì của
chúng?
- Trong đoạn văn này, Bác muốn khẳng
định điều gì?
- Sau cuộc đảo chính, nhân dân ta đã đối
xử với người Pháp bằng những thái độ
gì?
- Trong đoạn văn này, Bác đã tun bố
đồng bào ta bị chết
- Sự thật đó có sức mạnh lớn lao, bác bỏ luận
điệu của thực dân Pháp về công lao “ khai hóa”,
quyền “ bảo hộ” Đông Dương.
+ “Mùa thu năm 1940, phát xít Nhật đến xâm
lăng Đơng Dương để mở thêm căn cứ đánh Đồng
Minh, thì bọn thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở
cửa nước ta rước Nhật.”
+ “Ngày 9 tháng 3 năm nay, Nhật tước khí
giới của qn đội Pháp. Bọn thực dân Pháp hoặc
là bỏ chạy, hoặc là đầu hàng.”
 bán nước ta hai lần cho Nhật.
- Pháp khẳng đinh Đơng Dương là thuộc địa của
chúng, tun ngơn nói rõ:
+ “Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã
thành thuộc địa của Nhật, chứ khơng phải thuộc
địa của Pháp nữa.”
+ “Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay
Nhật, chứ khơng phải từ tay Pháp.
- Pháp nhân danh Đồng minh tun bố Đồng minh
đã thắng Nhật, chúng có quyền lấy lại Đơng
Dương, tun ngơn vạch rõ:

điều gì?
- Trong phần này, chủ tịch Hồ Chí Minh
đã tun bố những điều gì? - Người còn
nêu lên quyết tâm gì của dân tộc?
* Lưu ý: trong bản tun ngơn, đây mới
là đoạn văn tràn đầy khí phách dân tộc
Việt Nam, thể hiện ý chí sắt đá nhất, u
cầu hòa bình nhưng khơng sợ chiến
tranh, sẵn sàng đón nhận phong ba bão
táp.
- Em hãy nhận xét về lập luận của bản
tun ngơn?
- Bản tun ngơn được xây dựng bằng
những lí lẽ như thế nào?
- Nhận xét về những dẫn chứng mà Bác
đưa vào bản tun ngơn?
- Ngơn ngữ của bản tun ngơn thể được
những tình cảm gì của Bác?
- Lòng u nước thương dân nồng nàn,
sử: nhân dân ta nổi dậy giành chính quyền, lập
nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
3. Lời tun bố độc lập:
- Tuyên bố độc lập: tuyên bố thoát li hẳn quan
hệ thực dân với Pháp, kêu gọi toàn dân đoàn kết
chống lại âm mưu của thực dân Pháp, kêu gọi
cộng đồng quốc tế công nhận quyền độc lập, tự
do của Việt Nam và khẳng đònh quyết tâm bảo
vệ quyền độc lập, tự do ấy.
- “Bởi thế cho nên, chúng tơi, lâm thời Chính
phủ của nước Việt Nam mới, đại biểu cho tồn dân

- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng
xác thực, giàu sức thuyết phục.
- Ngôn ngữ vừa chính xác vừa gợi cảm.
- Giọng văn linh hoạt.
GVBM: Nguyễn Mộng Dun
sâu sắc.
+ Qua việc tìm hiểu, em có nhận xét gì
về ý nghóa của bản Tun ngơn Độc
lập?
+ Củng cố kiến thức bằng sơ đồ bên
dưới về hệ thống lập luận của bản tun
ngơn.
5) Ý nghóa văn bản
- Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện lòch sử vô
giá tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới
về quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam và
khẳng đònh quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do
ấy.
- Kết tinh lí tưởng đấu tranh giải phóng dân tộc
và tinh thần yêu chuộng độc lập, tự do.
- Là một áng văn chính luận mẫu mực
4. Củng cố, luyện tập:
Sơ đồ về hệ thống lập luận của bản tun ngơn.
GVBM: Nguyễn Mộng Dun
Bản tun ngơn
Cơ sở pháp lí:
- Dẫn lời của bản tun ngơn Pháp và Mĩ
- Suy rộng ra.
- Khẳng định
Kể tội thực dân Pháp: