SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
ĐỀ TÀI
NÂNG CAO NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH LỚP 12
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
VỀ VẤN ĐỀ CHỌN NGHỀ
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
Đồng Nai, 2012
MỤC LỤC
I. Tóm tắt
II. Giới thiệu
III. Phương pháp
IV. Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả
V. Kết luận và khuyến nghị
VI. Tài liệu tham khảo
VII. Phụ lục
I. TÓM TẮT
1. Bối cảnh
Nghề nghiệp là một thành phần quan trọng trong sự phát triển của xã hội
cũng như trong đời sống cá nhân. Sự phong phú, phức tạp, đa dạng của nghề
nghiệp nói lên trình độ văn minh, đời sống vật chất của con người cũng như xã
hội đó. Trong bối cảnh Việt Nam đang gấp rút hoàn thành sự nghiệp CNH và
tiến hành HĐH, việc lựa chọn nghề nghiệp càng trở thành nhu cầu cấp bách, đòi
hỏi phải đáp ứng được nhu cầu của cá nhân và cộng đồng.
Lĩnh vực nghề nghiệp được các tác giả nước ngoài nghiên cứu khá sớm,
chủ yếu ở các vấn đề: Hứng thú nghề nghiệp của học sinh, động cơ chọn
nghề…Đặc biệt, ở Mỹ, vấn đề hướng nghiệp được gọi là chỉ dẫn nghề nghiệp,
là một thành tố quan trọng của nền giáo dục Trung học. Các tác giả nước ngoài
đều nhận thấy cần thiết phải nâng cao hiểu biết về nghề nghiệp cho học sinh. Ở
Việt Nam, vấn đề nghề nghiệp cũng được nhiều tác giả nghiên cứu như:

Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao nhận thức của học sinh lớp 12 trường
THPT Nguyễn Trãi về vấn đề chọn nghề.
3. Quá trình
Để học sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Trãi hình dung được thế giới
nghề nghiệp bao gồm những nghề gì, chúng tôi mời chuyên gia về nghề nghiệp
đến nói chuyện, giới thiệu với các em bức tranh về nghề nghiệp. Chúng tôi giới
thiệu các nhóm nghề chung rồi đền từng nhóm nghề cụ thể. Vì học sinh chủ yếu
thi vào các trường Đại học nên chúng tôi cung cấp cho học sinh những ngành
nghề cụ thể trong từng trường, số lượng tuyển sinh và hướng xin việc làm sau
khi ra trường.
Bên cạnh việc mời các chuyên gia nói chuyện, chúng tôi cung cấp tài liệu
về các nghề đó để các em đọc, tìm hiểu, cân nhắc và lựa chọn.
4. Kết quả nghiên cứu
II. GIỚI THIỆU
1. Lí do thực hiện nghiên cứu
Lựa chọn nghề nghiệp đã trở thành mối quan tâm thường xuyên, chi phối
suy nghĩ và hoạt động của học sinh lớp 12 trường THPT Nguyễn Trãi. Việc
chọn nghề của các em không chỉ xác định hướng đi của mỗi cá nhân mà còn có
tác dụng đến toàn xã hội vì sau đó nó thúc đẩy hoặc kìm hãm sự đóng góp của
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
3
các em đối với xã hội. Chọn nghề phù hợp với năng lực, nguyện vọng, hứng thú
sẽ tạo ra một động lực lớn thúc đẩy các em say sưa, miệt mài, tích cực khám
phá, sáng tạo để hoạt động tốt trong nghề, ngược lại, các em sẽ băn khoăn, day
dứt suốt cuộc đời.
Với tuổi đời còn trẻ, kinh nghiệm còn thiếu, việc việc lựa chọn nghề quả
là vấn đề khó đối với các em học sinh lớp 12. Bởi lẽ việc lựa chọn nghề không
đơn giản chỉ phụ thuộc vào yếu tố tâm lý, sinh lý, những tác động sư phạm của
nhà trường mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố xã hội. Việc lựa chọn nghề của
các em học sinh lớp 12 không những bị chi phối bởi nhu cầu, nguyện vọng của

(12B1)
Nhóm 2
(12B2)
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
5
2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
- Chọn dạng thiết kế thứ tư: Thiết kế kiểm tra sau tác động với các nhóm ngẫu
nhiên. Cả hai nhóm đều được chọn ngẫu nhiên (khách thể nghiên cứu)
- Nghiên cứu sử dụng phép kiểm chứng T-test
- Cả hai nhóm thực hiện bài kiểm tra sau tác động. Kết quả được đo thông qua
việc so sánh chênh lệch kết quả kiểm tra sau tác động
Nhóm Tác động Bài kiểm tra sau tác động
Nhóm
thực
nghiệm
Nhóm
đối
chứng
3. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
a. Tác động như thế nào?
Tiến hành thử nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Tiến hành khảo sát để phát hiện thực trạng nhận thức của học sinh lớp
12 về “nhận thức về vấn đề chọn nghề”
- Cho học sinh viết ước mơ ra giấy.
- Cho học sinh viết bài luận và thi hùng biện về “Nghề tương lai của tôi”.
- Cho học sinh thử chọn nghề bằng cách ghi vào hồ sơ tuyển sinh.
- Quan sát học sinh khi học sinh tham gia thực hành nghề ở các lớp học nghề
dành cho học sinh THPT được tổ chức tại trường.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
6

- Học sinh bước đầu có nhận thức về nghề, nhưng quá trình nhận thức không
liên tục, còn đơn giản và mang tính tự phát.
c. Dạng câu hỏi
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
7
- Đề tài nhằm nâng cao nhận thức của học sinh về vấn đề chọn nghề, nên chúng
tôi đo thái độ của các em về vấn đề chọn nghề là chủ yếu.
- Có 5 mức độ đo, ở đề tài này, chúng tôi sử dụng 3 mức độ đo. Đó là đo tính
tức thì, đo tần suất và đo tính cập nhật.
c. Số lượng câu hỏi: 10 câu (Xem phụ lục: Phiếu khảo sát)
d. Kết quả đo
Đo tần suất
Câu 1: Để hiểu biết về nghề em thường hay làm những việc nào sau đây (xếp
việc làm quan trọng theo thứ tự 1,2,3,4…
STT Những việc làm Tổng số
Tỉ lệ (%) Tính thường xuyên
Thường
xuyên
Đôi
khi
Không
1 Đọc sách, báo thu thập tài liệu nói
về nghề
132 44 46 1.5
2 Hỏi bạn bè thân thiết 132 46 46
.7
3.7
3 Hỏi bố, mẹ, anh, chị em trong gia
đình
132 42 33

8
Câu 2: Trong quá trình học ở trường THPT Nguyễn Trãi, trường đã giúp gì cho em
trong việc chọn nghề?
S
T
T
Các hoạt động của nhà
trường
Tổng số Tỉ lệ
(%)
Thườ
ng
xuyê
n
Tỉ lệ
(%)
Đôi khi
Tỉ lệ
(%)
Khôn
g
1 Giảng dạy môn học kết hợp
với định hướng nghề nghiệp
132 21.2 55.3 12.1
2 Tổ chức các cuộc tham quan
nhà máy, cơ sở sản xuất
132 0 3.0 84.8
3 Mở các lớp học nghề 132 13.6 23.4 52.3
4 Gửi vào sinh hoạt tại các
trung tâm hướng nghiệp

học). Dự định chọn nghề của học sinh tập trung vào những nghề mà các em cho
rằng dư luận xã hội đánh giá cao, mang lại nhiều thu nhập, có khả năng tìm việc
làm ổn định và là nghề cần thiết cho xã hội. Những nghề mà các em dự định
chọn ít là do ácc em đánh giá nghề vất vả và không có thu nhập đảm bảo mới
sống tối thiểu. Lý do chọn nghề quan trọng nhất của học sinh là nghề phú hợp
với hứng thú, khả năng học tập và sau đó là sự phù hợp với yêu cầu xã hội.
2. Khuyến nghị
a. Nhà trường THPT Nguyễn Trãi cần có một chuyên gia tư vấn nghề để kịp thời
giúp đỡ học sinh trong lựa chọn nghề.
b. Thư viện tăng cường những sách, báo giới thiệu về nghề, các trắc nghiệm tư
vấn nghề, họa đồ nghề để học sinh có điều kiện tìm hiểu có hệ thống các nghề
trong xã hội, hiểu rõ mình và hiểu rõ nghề.
c. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong việc giúp đỡ học
sinh lựa chọn nghề nghiệp. Theo chúng tôi, cần tuyên truyền nghề nghiệp rộng
rãi cho Phụ huynh lớp 12 trường THPT Nguyễn Trãi. Khi các bậc cha mẹ hiểu
rõ hơn về các nghề trong xã hội thì họ sẽ có ý kiến thích hợp giúp con em họ
chọn nghề
d. Học sinh cần được giáo dục đầy đủ ý thức trách nhiệm đối với tương lai của
mình, suy nghĩ nghiêm túc về nghề mình lựa chọn để chủ động hơn trong hoạt
động hướng nghiệp của mình.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
10
VI. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Ngọc Bích, Động cơ chọn nghề của thanh thiếu niên, Luận án PTS – 1979.
2. Phạm Tất Dong, Vấn đề hứng thú trong công tác hướng nghiệp, Nghiên cứu
Khoa học giáo dục số 18 năm 1974.
3. Phạm Tất Dong, Hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông, Tạp chí Đại học và
Trung học chuyên nghiệp, số 6 năm 1982.
4. Phạm Nguyệt Lãng, Tìm hiểu động cơ chọn nghề của học sinh THPT, Nghiên
cứu giáo dục số 5 năm 1991.

H. Vì dễ có khả năng trúng tuyển hơn I. Vì lý do khác
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
13
Câu 5: Để hiểu biết về nghề em thường hay làm những việc nào sau đây (xếp việc làm quan
trọng theo thứ tự 1,2,3,4…
S
T
Những việc làm Mức
độ
Tính thường xuyên
Thường
xuyên
Đôi khi Không
1 Đọc sách, báo thu thập tài liệu nói về nghề
2 Hỏi bạn bè thân thiết
3 Hỏi bố, mẹ, anh, chị em trong gia đình
4 Đến trung tâm hướng nghiệp tìm hiểu
5 Quan sát nơi người làm việc trong nghề đó
6 Hỏi những chuyên gia giỏi của nghề em
chọn
7 Qua lao động sản xuất
8 Ngoại khóa
9 Qua các môn học văn hóa
1
0
Qua internet
1
1
Xem ti vi
1

C. Mỗi trường nên có một phòng trắc nghiệm và tư vấn về nghề
D. Mỗi trường nên có một phòng sách, báo giới thiệu về nghề nghiệp
E. Đề nghị của em:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…
Câu 9: Khi tham gia các hoạt động hướng nghiệp ở trường THPT Nguyễn Trãi em thấy:
A. Giải đáp các thắc mắc của em về nghề em chọn
B. Không giải giải đáp được các thắc mắc của em về nghề em chọn
Câu 10: Em có tham gia các buổi học hướng nghiệp do trường tổ chức hàng tháng cho học
sinh các khối lớp
A. Rất thường xuyên B. Thường xuyên C. Không tham gia
Người thực hiện: Trịnh Thị Mai Linh
15