TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT



LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
KHÓA 2010 – 2014

Đề tài:
CÁC LOẠI KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH THUỘC THẨM QUYỀN GIẢI
QUYẾT CỦA TÒA ÁN
Giảng viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
Ths. Diệp Thành Nguyên Võ Thị Hồng Diệu
Bộ môn: Luật Hành chính MSSV: 5106130
Lớp: Hành chính K36

Cần Thơ, tháng 11/2013


NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN


CHƯƠNG 2.CÁC LOẠI KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH THUỘC
THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT CỦA TÒA ÁN 19
2.1 Đối tượng thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án theo pháp luật
hiện hành 19
2.1.1 Quyết định hành chính 19
2.1.2 Hành vi hành chính 23
2.2 Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của
Tòa án 26
2.2.1 Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của
Tòa án theo Luật tố tụng hành chính năm 2010 26

2.2.2 Các loại khiếu kiện hành chính theo Pháp lệnh thủ tục giải quyết
các vụ án hành chính năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm
2006) 31
2.2.3 So sánh các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền của
Tòa án theo Luật tố tụng hành chính 2010 và Pháp lệnh thủ tục giải quyết
các vụ án hành chính năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm
2006) 33
2.3 Thẩm quyền xét xử sơ thẩm các loại khiếu kiện hành chính của
Tòa án nhân dân theo cấp và theo lãnh thổ 36
2.3.1 Thẩm quyền của Toà án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh 36
2.3.2 Thẩm quyền của Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương 38
2.4 Xác định thẩm quyền giải quyết các vụ kiện hành chính 42
2.4.1 Xác định thẩm quyền trong trường hợp vừa có đơn khiếu nại, vừa
có đơn khiếu kiện 42
2.4.2 Xác định thẩm quyền thụ lý giữa các Tòa án 43
CHƯƠNG 3. THỰC TIỄN XÉT XỬ CÁC LOẠI KHIẾU KIỆN HÀNH
CHÍNH THUỘC THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT CỦA TÒA ÁN NHÂN

tổ chức. Từ đó, dẫn đến việc phát sinh khiếu kiện hành chính.
Nhưng để xác định đâu là loại khiếu kiện thuộc thẩm quyền giải quyết của
Tòa hành chính là một việc không phải dễ đối với người khiếu kiện. Nguyên nhân
có thể là do hoạt động quản lý hành chính rất đa dạng kéo theo các loại khiếu kiện
hành chính cũng đa dạng, do sự am hiểu về pháp luật của người khiếu kiện còn bị
hạn chế v.v…Song, khi đã xác định đúng đâu là loại khiếu kiện thuộc thẩm quyền
của Tòa hành chính sẽ giúp cho người khiếu kiện tiết kiệm được nhiều thời gian,
tiền của, bảo vệ quyền và lợi ích của mình,v.v…Bên cạnh đó, Tòa án cũng sẽ giải
quyết các vụ kiện hành chính kịp thời, nhanh hơn, đúng pháp luật.
Trước đây, Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996;
Pháp lệnh của Uỷ Ban thường vụ Quốc hội số 10/1998/PL-UBTVQH10 ngày
25/12/1998 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án
hành; Pháp lệnh của Uỷ Ban thường vụ Quốc hội số 29/2006/PL-UBTVQH11 ngày
05/4/2006 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án
hành chính cũng có quy định các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải
quyết của Tòa án. Tuy nhiên, Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm
1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006) còn tồn tại một số bất cập, hạn chế
dẫn đến số vụ kiện hành chính được Tòa án thụ lý giải quyết chưa nhiều. Do đó,
ngày 24/11/2010 Luật tố tụng hành chính đã được ban hành để khắc phục những bất
cập, hạn chế về quy định các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải
quyết của Tòa án. Vậy Luật tố tụng hành chính năm 2010 đã quy định như thế nào
về các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án?
Đây là lý do mà người viết chọn đề tài “Các loại khiếu kiện hành chính
thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án” để làm rõ thêm thẩm quyền giải quyết
của Tòa án đối với các loại khiếu kiện hành chính theo Luật tố tụng hành chính năm
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 2 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
2010. Từ đó hy vọng giúp cá nhân, cơ quan, tổ chức biết được loại khiếu kiện nào
thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa hành chính và góp phần nâng cao hiệu quả
giải quyết các vụ kiện hành chính của Tòa án.

GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 3 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÁC LOẠI KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH THUỘC
THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT CỦA TÒA ÁN

Khiếu kiện hành chính là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến khiếu kiện hành
chính? Việc Nhà nước giao thêm thẩm quyền giải quyết cho Tòa án sẽ giúp được gì
cho người dân? Đây là những vấn đề mà người viết muốn làm rõ trong chương này.
1.1 Sự cần thiết khi thành lập Tòa hành chính để giải quyết các vụ kiện hành
chính
Thứ nhất, để phù hợp với xu thế của thời đại và yêu cầu của sự nghiệp cách
mạng, Đảng và Nhà nước ta xác định cần phải xây dựng bộ máy nhà nước trong
sạch, vững mạnh; một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; một Nhà nước của
dân, do dân và vì dân; xây dựng một Nhà nước có kỷ cương, kỷ luật, một Nhà nước
quản lý xã hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ
nghĩa. Với bản chất đó, Đảng và Nhà nước ta luôn quan niệm quyền lực Nhà nước
bắt nguồn từ nhân dân. Hiến pháp năm 1992 khẳng định: “Nhà nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất
cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giai cấp công
nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức”
1
. Do đó, vấn đề bảo vệ quyền dân
chủ của công dân luôn luôn được đặt ra như một nhiệm vụ rất quan trọng trong quá
trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Mà một trong những đặc
trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là mối quan hệ qua lại giữa
Nhà nước và công dân. Công dân cần được đảm bảo quyền và khả năng buộc các cơ
quan nhà nước và những người có chức vụ trong cơ quan nhà nước phải chấp hành
pháp luật, thực thi trách nhiệm của mình trước công dân. Một trong những thiết chế
bảo đảm thực hiện pháp luật là thành lập Tòa hành chính - nơi giải quyết các khiếu
kiện hành chính của công dân thông qua thủ tục tư pháp - một thủ tục với những

đây cũng là sự thể hiện bản chất của Nhà nước ta - Nhà nước của dân, do dân và vì
dân. Những quy định về hoạt động giải quyết khiếu nại bước đầu mang tính chất tài
phán hành chính.
Tuy nhiên, cơ quan hành chính vừa là người bị kiện lại vừa là người phán
quyết, chưa có một cơ quan xét xử chuyên trách, độc lập và chỉ tuân theo pháp luật
nên chưa bảo đảm việc giải quyết khiếu nại của công dân một cách khách quan,
công bằng và dân chủ.
Những năm cuối thập niên 80 và đầu thập niên 90, khiếu nại của công dân
tăng lên đáng kể, nhiều trường hợp trở thành điểm nóng. Trong khi hiệu quả giải
quyết khiếu nại còn bị hạn chế, nhiều đơn thư bị đùn đẩy, dây dưa, tồn đọng lâu
ngày; người khiếu nại bị oan ức kéo dài, cơ quan quản lý các cấp, các ngành mất
nhiều thời gian mà sự việc vẫn không giải quyết được, ảnh hưởng tới lòng tin của
nhân dân vào Đảng và Nhà nước
3
.

2
Ts. Nguyễn Thanh Bình: Thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính và sự bảo đảm công
lý trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân, Nxb. Tư pháp Hà Nội, năm 2004, trang 85.
3
Ths. Diệp Thành Nguyên: Tài liệu hướng dẫn học tập Luật tố tụng hành chính, Khoa
Luật - Trường Đại học Cần Thơ, tháng 5/2012, trang 3.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 5 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Mặt khác, cũng không ít trường hợp đã lợi dụng quyền khiếu nại gây khó
khăn, phức tạp cho các cơ quan nhà nước trong hoạt động quản lý, điều hành. Chính
tình hình đó đòi hỏi phải có một cơ quan tài phán hành chính độc lập xét xử và chỉ
tuân theo pháp luật để giải quyết các khiếu kiện hành chính, bảo đảm quyền và lợi
ích hợp pháp của công dân.
Vì vậy, việc thành lập Toà hành chính sẽ bảo đảm xét xử nhanh chóng, có

GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 6 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Trên cơ sở đó, ngày 21/5/1996 Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã ban hành
Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính, giao cho Tòa án thẩm quyền giải
quyết một số vụ kiện hành chính. Pháp lệnh này có hiệu lực kể từ ngày 01/7/1996
(Pháp lệnh này đã được sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006).
Ngày 24/11/2010 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa
XII, kỳ hợp thứ 8 đã thông qua Luật tố tụng hành chính có hiệu lực thi hành từ ngày
01/7/2011.
1.2 Sơ lược về khiếu kiện hành chính ở nước ta
1.2.1 Thời kỳ phong kiến
4

Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nền văn hóa Việt Nam chịu nhiều ảnh
hưởng của nền văn hóa Trung Hoa, nhất là tư tưởng nho giáo “Vua – Dân”. Trong
thời kỳ ấy mọi tầng lớp nhân dân phải có nghĩa vụ tuân theo lệnh vua. Do đó, cách
quản lý của Nhà nước quân chủ quan liêu và sự tha hóa, lạm quyền của một số quan
lại các cấp là không tránh khỏi làm cho nhân dân bị oan ức, phải đi khiếu kiện. Vì
vậy, Nhà nước phong kiến đã đề ra các giải pháp để dân được kêu oan.
Trong các thời kỳ phong kiến như Lý, Trần, Lê tuy chưa có cơ quan tài phán
chuyên trách nhưng đã có những hoạt động quản lý mang tính tài phán hành chính.
Sử cũ chép lại: Đời nhà Lý (1029) vua Lý Thái Tông đã đặt hai bên tả hữu
thềm rồng (tứ Long trì) hai lầu chuông đối diện nhau để nhân dân ai có việc kiện
tụng (ở đây được hiểu là dân kiên quan, những kiện tụng về hành chính) hoặc oan
uổng thì đánh khuông lên để nhà vua hoặc quan lại triều đình phán quyết về những
hành vi của quan lại cấp dưới bị khiếu kiện.
Năm 1747, chúa Trịnh Doanh cũng đặt chuông mõ ở cửa Phủ đường để nhân
tài tiến cử và người bị ức hiếp đến khiếu nại. Chính Chúa phán quyết các hoạt động
của quan lại cấp dưới.
Nhà nước phong kiến Lý, Trần, Lê cũng đã đặt ra các chức quan “ngự sử
đài” và các chức quan “tả, hữu gián nghị đại phu” có chức năng can gián nhà vua

Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo”
6
. Hiến
pháp năm 1946 đã ấn định các quyền và tự do cơ bản của công dân cùng với bộ máy
nhà nước bảo đảm các quyền và tự do dân chủ, đã gián tiếp khẳng định quyền năng
chủ thể khiếu nại, tố cáo của công dân cũng như trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố
cáo của các cơ quan nhà nước. Tuy Hiến pháp năm 1946 chưa có một điều khoản cụ
thể nào quy định quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, song thể chế dân chủ mà
Hiến pháp này tạo dựng nên đã là nền tảng cơ bản hình thành quyền khiếu nại, tố
cáo của công dân trên thực tế.
Kế thừa và phát triển tư tưởng dân chủ của Hiến pháp năm 1946, Điều 29
Hiến pháp năm 1959
7
, Điều 73 Hiến pháp năm 1980
8
, Điều 74 Hiến pháp năm

5
nước Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa ra đời ngày 02/9/1945.
6
Điều thứ nhất Hiến pháp năm 1946.
7
“Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hoà có quyền khiếu nại và tố cáo với bất cứ cơ
quan Nhà nước nào về những hành vi phạm pháp của nhân viên cơ quan Nhà nước. Những
việc khiếu nại và tố cáo phải được xét và giải quyết nhanh chóng. Người bị thiệt hại vì
hành vi phạm pháp của nhân viên cơ quan Nhà nước có quyền được bồi thường”.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 8 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
1992
9

vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào. Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan
Nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định. Mọi hành vi xâm phạm
lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân phải được kịp
thời xử lý nghiêm minh. Người bị thiệt hại có quyền được bồi thường về vật chất và phục
hồi danh dự. Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu
nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác”.
10
Ths. Diệp Thành Nguyên: Tài liệu hướng dẫn học tập Luật tố tụng hành chính, Khoa
Luật - Trường Đại học Cần Thơ, tháng 5/2012, trang 7 - 8.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 9 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
quyết, đem lại những kết quả đáng kể. Đây là hoạt động mang tính chất tài phán
hành chính bước đầu
11
.
Như vậy, quyền khiếu nại, tố cáo chính là một trong những quyền cơ bản của
công dân là một hình thức biểu hiện của dân chủ xã hội chủ nghĩa. Thông qua khiếu
nại, tố cáo phát huy quyền làm chủ của công dân, đáp ứng những đòi hỏi bức thiết
của công dân về việc bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tập thể, quyền và lợi ích hợp
pháp của chính mình.
Tuy nhiên, thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn theo cấp hành chính,
do chính cơ quan hành chính thực hiện. Đây là hình thức “Bộ trưởng – quan tòa”
tức các cơ quan hành chính vừa là người bị kiện vừa là người ra phán quyết nên
việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân chưa được nhanh chóng, khách
quan, công bằng và dân chủ.
1.2.3 Từ ngày 01/7/1996 đến trước ngày Luật tố tụng hành chính có hiệu lực
(01/7/2011)
Đặc biệt, một bước ngoặc quan trọng trong quá trình phát triển của pháp luật
về giải quyết khiếu kiện hành chính ở nước ta là ngày 21/5/1996 Uỷ ban thường vụ
quốc hội thông qua Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính, có hiệu lực

dân chưa được đảm bảo.
Để khắc phục những nhược điểm của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án
hành chính năm 1996 (sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006), ngày 24/11/2010
Luật tố tụng hành chính đã được ban hành, tại kỳ họp thứ 8, khóa XII Quốc hội
nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luật tố tụng hành chính năm 2010 quy
định thẩm quyền giải quyết các loại khiếu kiện hành chính của Tòa án ngắn ngọn
hơn, khái quát hơn. Người dân có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ một cách toàn diện,
triệt để trước các quyết định hành chính, hành vi hành chính của các cơ quan nhà
nước, cơ quan, tổ chức khác và người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó trên
tất cả các lĩnh vực trong hoạt động quản lý hành chính. Kết thúc thời kỳ việc hoạt
động của Tòa hành chính chỉ dừng lại theo nguyên tắc liệt kê các loại khiếu kiện
hành chính. Đây là một bước tiến bộ của nền hành chính nước ta, nhằm đáp ứng
nhu cầu phát triển của đất nước và yêu cầu của người dân. Đồng thời góp phần bảo
vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tăng cường trách nhiệm của cơ
quan nhà nước, cơ quan, tổ chức khác và người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ
chức đó trước công dân. Luật tố tụng hành chính năm 2010 có hiệu lực ngày
01/7/2011.
1.3 Khái niệm khiếu kiện hành chính
1.3.1 Khái niệm khiếu nại hành chính và khái niệm khởi kiện hành chính
Có hai cách hiểu về khiếu kiện hành chính
12

Theo nghĩa hẹp, khiếu kiện hành chính được hiểu là việc cá nhân, cơ quan, tổ
chức khởi kiện yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi bị

12
Ths. Diệp Thành Nguyên: Tài liệu hướng dẫn học tập pháp luật về khiếu nại và khiếu
kiện hành chính, Khoa Luật - Trường Đại học Cần Thơ, tháng 5/2012, trang 2.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 11 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu

nước khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm
quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Cán bộ, công chức có quyền khiếu nại quyết
định kỷ luật của người có thẩm quyền khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái
pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình”
15
.

13
Ts. Nguyễn Thanh Bình: Thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính và sự bảo đảm công
lý trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân, Nxb. Tư pháp Hà Nội, năm 2004, trang 22.
14
Điều 2 Hiến pháp năm 1992.
15
Điều 1 Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 12 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Tại khoản 1 Điều 2 Luật khiếu nại năm 2011 thì khiếu nại được giải thích là
“khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục
do Luật khiếu nại quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem
xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà
nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết
định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó
là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”. Như vậy, theo Luật
khiếu nại năm 2011 thì khiếu nại hành chính có những đặc điểm là:
Người khiếu nại hành chính: là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công
chức thực hiện quyền khiếu nại
16
.
Đối tượng bị khiếu nại: quyết định hành chính, hành vi hành chính, hoặc
quyết định kỷ luật cán bô, công chức.

Ts. Nguyễn Thanh Bình: Thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính và sự bảo đảm công
lý trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân, Nxb. Tư pháp Hà Nội, năm 2004, trang 35.
19
khoản 6 Điều 3 Luật tố tụng hành chính năm 2010.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 13 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Người bị kiện: là cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyết định hành chính, hành
vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiếu nại về
quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, lập danh sách cử tri bị khởi kiện
20
.
Đối tượng khởi kiện: quyết định hành chính và hành vi hành chính.
Thủ tục giải quyết khởi kiện theo thủ tục tố tụng hành chính.
Từ những phân tích trên thì khiếu kiện hành chính là sự biểu hiện của tranh
chấp hành chính trong quá trình thực hiện, tổ chức quản lý nhà nước giữa một bên
là cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước với một bên là
cá nhân, cơ quan, tổ chức khi bị các quyết định hành chính, hành vi hành chính xâm
phạm.
Trong đề tài luận văn này, người viết chỉ tìm hiểu khiếu kiện hành chính theo
nghĩa hẹp. Tức khiếu kiện hành chính tương đồng với khởi kiện hành chính.
1.3.2 Tính chất của khiếu kiện hành chính
Do tính đa dạng của khái niệm khiếu kiện hành chính nên tính chất của khiếu
kiện hành chính cũng chỉ mang tính tương đối. Khiếu kiện hành chính có những
tính chất sau:
Thứ nhất, tính khách quan: khiếu kiện hành chính là sự việc mang tính khách
quan phát sinh trong quá trình quản lý nhà nước, không phụ thuộc vào hình thức
chính thể hay chế độ chính trị nào. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin thì
mâu thuẫn chính là động lực của sự phát triển, mà khiếu kiện hành chính là một sự
thể hiện của sự mâu thuẫn giữa các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật hành chính.
Trên thực tế, trong quá trình quản lý hành chính nhà nước của các cơ quan nhà nước

cũng phải thực hiện theo thứ bậc tương ứng, tức là việc khiếu kiện hành chính tại
Tòa án phải thực hiện theo nguyên tắc từ dưới lên trên.
Thứ tư, tính bảo đảm bằng pháp luật: quan hệ pháp luật hành chính là một
quan hệ không bình đẳng giữa một bên là các cơ quan hành chính nhà nước, người
có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà
nước và bên kia là các cá nhân, cơ quan, tổ chức là đối tượng bị quản lý phải tuân
thủ các quyết định hành chính, hành vi hành chính của chủ thể quản lý theo nguyên
tắc phục tùng. Do đó, để đảm bảo quyền khiếu kiện hành chính của người khiếu
kiện, việc khiếu kiện hành chính phải theo quy định của bằng pháp luật và bảo đảm
thực hiện bằng pháp luật.
1.3.3 Phân loại khiếu kiện hành chính
Phân loại khiếu kiện hành chính là để tránh sự trùng lắp, chồng chéo của
từng loại khiếu kiện trong việc giải quyết khiếu kiện hành chính.
Việc phân loại khiếu kiện hành chính theo nhiều tiêu chí khác nhau. Việc
phân loại này chỉ mang tính chất tương đối.
Theo chủ thể giải quyết khiếu kiện, khiếu kiện hành chính có hai loại: khiếu
nại đến cơ quan hành chính nhà nước trước và trực tiếp khởi kiện hành chính tại
Tòa án có thẩm quyền.
Dựa vào đối tượng khiếu kiện, khiếu kiện hành chính được phân thành: khiếu
kiện quyết định hành chính và khiếu kiện hành vi hành chính.

21
đoạn 1 Điều 2 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001).
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 15 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Dựa vào chủ thể bị khiếu kiện, khiếu kiện hành chính được chia thành: khiếu
kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước và khiếu kiện
quyết định hành chính, hành vi hành chính của người có thẩm quyền trong cơ quan
nhà nước.
1.3.4 Ý nghĩa của khiếu kiện hành chính đối với nước ta

Trước hết, khi nói đến thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính tức là nói
đến thẩm quyền của Tòa hành chính. Do đó, thẩm quyền giải quyết các vụ kiện
hành chính vừa là đặc điểm chung của thẩm quyền Tòa án vừa có nét riêng của
hành chính.
Trong ngôn ngữ tiếng Việt “thẩm quyền” là thuật ngữ dùng để chỉ quyền
xem xét, kết luận hay định đoạt một vấn đề theo pháp luật hoặc chỉ một tư cách về
chuyên môn được thừa nhận để có ý kiến, có tính chất quyết định về một vấn đề
22
.
Trong thực tế hiện nay thẩm quyền của Tòa án trong việc giải quyết các
khiếu kiện hành chính của công dân có nhiều tên gọi khác nhau như thẩm quyền
giải quyết các vụ án hành chính của Tòa án, thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện
hành chính của Tòa án, thẩm quyền của Tòa hành chính. Tuy những tên gọi khác
nhau nhưng nội dung, tính chất, mục đích chỉ là một.
Về cơ sở, thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính của Tòa án bao gồm các
vấn đề như chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Tòa án. Nếu Tòa án không có chức
năng hay không phân biệt được chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn thì không thể xác
định đúng thẩm quyền của Tòa án trong việc giải quyết các khiếu kiện hành chính.
Về nội dung, thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành hính của Tòa án bao gồm
các nội dung như đối tượng xét xử, hoạt động xét xử, phân cấp thẩm quyền.
Về tính chất, thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính của Tòa án là xem
xét, đánh giá và ra phán quyết về tính hợp pháp trong hoạt động của cơ quan nhà
nước hay người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước về các quyết định hành
chính, hành vi hành chính.
Về mục đích, việc xác định thẩm quyền xét xử các khiếu kiện hành chính của
Tòa án giúp cho bộ máy nhà nước càng trong sạch, vững mạnh. Đồng thời, quyền
và nghĩa vụ hợp pháp của công dân, tổ chức càng được bảo vệ và tôn trọng, góp
phần tăng cường hiệu quả pháp luật.
Về sự điều chỉnh của pháp luật, thẩm quyền giải quyết các vụ kiện hành
chính được pháp luật quy định về nội dung và hình thức. Nếu pháp luật nội dụng

lang pháp lý đầy đủ, thuận lợi để Việt Nam thực hiện các nghĩa vụ và cam kết trong
các Điều ước quốc tế. Do đó, việc mở rộng thẩm quyền của Tòa án trong việc giải
quyết các vụ án hành chính là một việc quan trọng.
Thứ hai, theo Hiến pháp năm 1992 Tòa án bao gồm “Toà án nhân dân tối
cao, các Toà án nhân dân địa phương, các Toà án quân sự và các Toà án khác do
luật định là những cơ quan xét xử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam”
24
. Do đó, Luật số 43-L/CTN ngày 28/10/1995 sửa đổi, bổ sung một số điều
của Luật tổ chức Tòa án nhân dân đã thiết lập thêm tổ chức xét xử hành chính trong
Tòa án nhân dân “trao cho Tòa án nhân dân chức năng xét xử những vụ án hành
chính và thiết lập một Tòa hành chính trong Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án
nhân dân cấp tỉnh bên cạnh các Tòa hình sự, dân sự, lao động để thực hiện chức
năng này”
25
.

23
Ts. Nguyễn Thanh Bình: Thẩm quyền xét xử khiếu kiện hành chính và sự bảo đảm công
lý trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân, Nxb. Tư pháp Hà Nội, năm 2004, trang 110.
24
đoạn 1 Điều 127 Hiến pháp năm 1992.
25
Điều 1 Luật số 43-L/CTN ngày 28/10/1995 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật tổ
chức Tòa án nhân dân.
Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 18 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
Đặc biệt, ngày 21/5/1996 Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp
lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính (Pháp lệnh này được sửa đổi, bổ sung
năm 1998 và năm 2006). Việc ban hành Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án

Các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
GVHD: Th.S: Diệp Thành Nguyên 19 SVTH: Võ Thị Hồng Diệu
CHƯƠNG 2
CÁC LOẠI KHIẾU KIỆN HÀNH CHÍNH THUỘC THẨM QUYỀN GIẢI
QUYẾT CỦA TÒA ÁN

Tòa án có thẩm quyền giải quyết các khiếu kiện hành chính nhưng không
phải mọi loại khiếu kiện hành chính điều thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Vậy những loại khiếu kiện nào thuộc thẩm quyền giải quyết Tòa hành chính? Việc
giải quyết các khiếu kiện hành chính sẽ do Tòa án cấp nào thụ lý?
Để làm rõ hơn các loại khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết
của Toà án. Trong chương này, người viết đưa ra một số khái niệm về các loại
khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định của
Luật tố tụng hành chính năm 2010.
2.1 Đối tượng thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án theo pháp luật hiện
hành
Hiện nay, hoạt động quản lý hành chính rất đa dạng kéo theo các quyết định
hành chính và hành vi hành chính ngày càng đa dạng theo. Từ đó, dẫn tới việc ngày
càng nhiều vụ kiện hành chính. Do đó, muốn xác định rõ đâu là quyết định hành
chính và hành vi hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa hành chính là
một chuyện hoàn toàn không dễ. Vì vậy, cần làm rõ đâu là “quyết định hành chính”
và “hành vi hành chính” - đối tượng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa hành
chính.
2.1.1 Quyết định hành chính
Theo quy định của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996
(sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2006) thì quyết định hành chính thuộc thẩm quyền
giải quyết của Tòa hành chính được giải thích “quyết định hành chính là quyết định
bằng văn bản của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền
trong cơ quan hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số
đối tượng cụ thể về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính”