Nghị luận xã hội về Việc làm
September 4, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Anh (chị) có suy nghĩ gì về câu nói: “Việc làm xua đuổi xa ta ba mối hoạ lớn: buồn nản, thói hư và cùng
túng”Voltaire đại văn hào nước Pháp.
Gợi ý
I. Mở bài
- Voltaire là nhà văn, nhà thơ và là triết gia nổi tiếng của Pháp vào thế kỉ XVIII.
- Suốt đời hoạt động, tự gán cho mình nhiệm vụ đấu tranh cho tự do, công bằng, nhờ vậy mà ông có nhiều kinh nghiệm để đúc
kết thành câu văn nổi tiếng: “Việc làm xua đuổi xa ta ba mối họa lớn: buồn nản, thói hư và cùng túng".
II. Thân bài
A. Giải thích và chứng minh
- Không có các từ khó, cũng không có nghĩa bóng. Câu văn là sự khẳng đinh của việc làm, dĩ nhiên là việc làm hữu ích. Đốì với
Voltaire, có ba “mối hoạ lớn” trong đời người: “buồn nản, thói hư và cùng túng”. Và chỉ có việc làm mới xua đuổi chúng dược.
Tại sao?
- Làm việc hay hoạt động hữu ích là quy luật sống của xã hội: Nhờ nó mà con người, xã hội phát triển.
- Có việc làm mới chứng tỏ sự sống vẫn còn tồn tại. Đó là quy luật.
1. Việc làm xua đuổi sự buồn nản:
- Làm việc khiến cơ thể có được sự cân bằng cả thể chất lẫn tâm hồn, vui khi thành công, buồn khi thất bại và quyết chí thực hiện
cho thành công.
- Ở không, cơ thể sinh ra uể oảỉ, tinh thần sinh ra buồn dai dẳng, sinh ra nản chí, không thấy một chút sinh thú ở đời.
- Buồn nản dễ sinh tư tưởng bi quan (học sinh không lây việc học làm vui thì buồn chán, thi rớt,…)
- Việc làm sẽ giết sầu muộn, làm con người trở nên yêu đời.
2. Viêc làm xua đuổi các thói hư, tât xấu:
- Sách đại học (Tứ Thư: Luận ngữ, Mạnh Tử, Trung dung, Đại học) có câu:
“Tiểu nhân hàn cư vi bất thiện”, không lao động sinh ra những việc làm không tốt.
- Buồn nản, không làm việc thì tìm trò giải trí để hết buồn: sinh ra cờ bạc, hút sách say sưa., đưa đến trộm cắp, cướp giật,… tự
đưa thân vào vòng tù tội. Ngạn ngữ Châu Âu cũng có câu: “Ở không là mẹ của các tật xấu”.
- Cuộc sống loài người thường liên quan chặt chẽ đến mỗi cá nhân; con cái mang ơn cha mẹ, nhà nông, thợ dệt, thầy thuốc, nhà
giáo… “nợ nần” lẫn nhau. Làm việc là để trả món nợ ấy. Nguyễn Công Trứ khẳng định:
“Vòng trời đất dọc ngang, ngang dọc
Nợ tang bồng vay trả, trả vay”

nói đã khẳng định được tác dụng to lớn của việc làm hữu ích đối với hai giá trị của con người: giá trị tinh thần và vật chất, đem
đến niềm vui, ấm no và sự rèn luyện đạo đức thay cho buồn nản, thói hư và cùng túng. Khi nói đến “việc làm", ta thường nghĩ
ngay đến việc làm bằng chân tay hay bằng trí tuệ. Một mặt con người sử dụng sức mạnh của cơ bắp, mặt khác lại sử dụng bộ não
để làm việc, tuy hai cách thức làm việc khác nhau đều là một quy luật sống của xã hội, của loài người. Nhờ có lao động mà con
người, xã hội phát triển. Trẻ em sinh ra phải múa may chân tay, biết trườn, bò,… theo thời gian thì cơ thể mới phát triển và hoàn
thiện. Xã hội ngày càng được phát triển, trình độ dân trí ngày càng được nâng cao thì vấn đề về bằng cấp là rất quan trọng. Do
vậy, việc học hành' làm cho con người mở mang kiến thức, chuẩn bị vào đời một cách có hệ thống, đầu tư cơ bản cho sự tiến bộ
của cá nhân và xã hội sau này. Ngoài ra làm một việc gì đó do xã hội phân công, trước hết là để guồng máy xã hội chuyển động
đều đặn và sau đó là rút tỉa những kinh nghiệm để công việc tốt hơn. Vì vậy có lao động mới chứng tỏ sự sống vẫn còn tồn tại và
phát triển.
Ta vẫn thường nghe: “Nỗi buồn sẽ phai theo thời gian và làm việc chính là tiều thuốc tốt nhất để quên đi nỗi buồn ấy”, Đó là lời
nhận xét chưa thật chính xác song theo một khía cạnh nào đấy nó lại rất có lí. Làm việc không chỉ là một quy luật sống mà nó còn
giúp ta xua tan được sự buồn nản và ưu tư. Khi ta làm việc, cơ thể có được sự cân bằng cả thể chất lẫn tâm hồn, vui khi thành
công, buồn khi thất bại và quyết chí thực hiện cho thành công. Khi cơ thể hoàn toàn không hoạt động thì dễ sinh ra uể oải, tinh
thần sinh ra nản chí, buồn dai dẳng, không thấy một chút sinh thú ở đời và dễ sinh ra tư tưởng bi quan. Điều này chính bản thân ta
cũng nhận thấy chứ không riêng gì Voltaire. Đó là câu chuyện về Tai, Mắt, Chân, Tay, Miệng. Vì tranh giành công việc, Tai, Mắt,
Chân, Tay đều không chịu làm việc cho lão Miệng ăn, kết quả là họ đều cảm, thấy buồn nản, bị mệt mỏi và mất đi một phần sức
lực. Cuối cùng, họ mới thấy làm việc giúp họ vui vẻ, khoẻ mạnh và xua tan mọi tư tưởng bi quan. Cũng giống như học sinh
chúng ta vậy, học hành siêng năng thì sẽ thi đỗ, không chỉ bản thân vui mà cha mẹ đều vui, còn lười biếng thi rớt thì đều làm mọi
người thất vọng….
Ngạn ngữ có câu: “Ở không là cha mẹ của các tật xấu” hay câu: “Tiều nhân hàn cư vi bất thiện” đã cho thấy việc làm là rất quan
trọng như thế nào. Nó bức con người ra khỏi những nỗi buồn và các thói hư, tật xấu. Không làm việc sẽ sinh ra buồn nản nên
phải tìm trò giải trí để xua tan nỗi buồn. Khi ấy ta dễ cuốn vào cờ bạc, hút sách say sưa,., rồi từ đó dề nảy sinh ra trộm cắp, cướp
giật, gây ảnh hưởng xấu cho xã hội. Hằng ngày ta cật lực làm việc không chỉ để tránh xa những cái xấu mà còn là một sự trả ơn
như Nguyền Công Trứ quan niệm:
“Vòng trời đất dọc ngang, ngang dọc
Nợ tang bồng vay trả, trả vay”
Không trả nợ nước thì ta trả nợ cho cha mẹ, cho thầy cô, cho xã hội Một công việc ổn định tạo cho ta một nghị lực vững chắc và
có thể tạo ra niềm vui mới.
Điều quan trọng cuối cùng mà Voltaire muốn nhắc đến là làm việc xua đuổi sự cùng túng và giúp cho ta giàu có, ấm no. Đó là