Hướng dẫn soạn văn, soạn bài, học tốt bài
CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (tiếp theo)

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Thành phần gọi - đáp
a) Trong các từ ngữ in đậm ở những trích (từ truyện ngắn Làng của
Kim Lân) sau đây, từ ngữ nào được dùng để gọi, từ ngữ nào được
dùng để đáp?
(1) – Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát
thế không?
(2) – Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ?
Ông Hai đặt bát nước xuống chõng hỏi. Một người đàn bà mau miệng
trả lời:
- Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ.
Gợi ý: Từ Này dùng để gọi, cụm từ Thưa ông dùng để đáp.
b) Những từ ngữ dùng để gọi người khác hay đáp lời người khác như
trong các câu trên có tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu hay
không?
Gợi ý: Những từ ngữ dùng để gọi người khác hay đáp lời người khác
không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu. Nội dung sự việc của
câu (1) nằm ở phần “bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà
nghe rát thế không?”; ở câu (2), nằm ở “chúng cháu ở Gia Lâm lên
đấy ạ.”.
c) Trong các từ ngữ in đậm ở những câu trên, từ ngữ nào được dùng
để tạo lập cuộc thoại?
Gợi ý: Từ Này.
d) Trong các từ ngữ in đậm ở những câu trên, từ ngữ nào được dùng
để duy trì cuộc thoại đang diễn ra?
Gợi ý: Từ Thưa ông.
2. Thành phần phụ chú


nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ
còn gì.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Gợi ý: Các từ Này, Vâng
2. Ở thành phần gọi - đáp trong đoạn trích trên, từ nào được dùng để
gọi, từ nào được dùng để đáp? Hãy nhận xét về quan hệ giữa người


gi v ngi ỏp.
Gi ý:
- T Ny dựng gi, t Võng dựng ỏp.
- Quan h gia ngi gi vi ngi ỏp l quan h gia ngi trờn
(nhiu tui) vi ngi di (ớt tui).
3. Xỏc nh thnh phn gi - ỏp trong cõu ca dao sau v cho bit li
gi ỏp ú hng n ai.
Bu i thng ly bớ cựng,
Tuy rng khỏc ging, nhng chung mt gin.
Gi ý:
- Thnh phn gi ỏp: Bu i
- Lời gọi - đáp trong câu ca dao này không hớng đến một ngời hay
riêng một đối tợng cụ thể nào. Hình ảnh bầu và bí mang ý nghĩa
ẩn dụ.
4. Tìm thành phần phụ chú trong các đoạn trích sau đây:
a) Chỳng tụi, mi ngi k c anh, u tng con bộ s ng yờn ú
thụi.
(Nguyn Quang Sỏng, Chic lc ng)
b) Giỏo dc tc l gii phúng. Nú m ra cỏnh ca dn n ho bỡnh,
cụng bng v cụng lớ. Nhng ngi nm gi chỡa khoỏ ca cỏnh ca
ny cỏc thy, cụ giỏo, cỏc bc cha m, c bit l nhng ngi m
gỏnh mt trỏch nhim vụ cựng quan trng, bi vỡ cỏi th gii m

này; cụ thể hoá ý nghĩa cho cụm từ này.
- (c): những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới chú thích
cho cụm từ lớp trẻ, mở rộng đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa về vai trò
của lớp trẻ đối với tương lai của đất nước.
- (d): có ai ngờ; thương thương quá đi thôi chú thích về thái độ của
người nói đối với sự việc được nói đến.
6. Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về việc thanh
niên chuẩn bị hành trang bước vào thế kỉ mới, trong đó có câu chứa
thành phần phụ chú ngữ.
Gợi ý:
- Về nội dung: chú ý mối quan hệ giữa thành phần phụ chú ngữ với
những từ ngữ đứng trước nó.
- Về hình thức: chú ý sử dụng dấu gạch ngang, dấu phảy hoặc dấu
ngoặc đơn để đánh dấu ranh giới giữa thành phần phụ chú ngữ với các
từ ngữ khác trong câu.
Copyright ® [ http://wWw.SoanBai.Com ]