ÔN T Ậ
P VĂ
N HỌ
C TRUNG Đ
ẠI

VI Ệ
T NAM

I. KI Ế
N TH Ứ
C C ƠB Ả
N

STT Tên tác ph ẩ
m
1

Tác gi ả Th ểlo ạ
i Nộ
i dung

Vào ph ủchúa Lê H ữ
u
Tr ịnh
(trích Th ư
ợn g
kinh kí s ự)

Trác



Từ

Trác.
đ
ó

ph ả
n

ánh

bộ

mặ
t xã h ộ
i
phong
ki ế
n
đươn g
th ờ
i và th ể
hi ệ
n

thái


độ c ủ


hi ệ
n quan

hành l ụ
c )

ni ệ
m

củ
a

tác gi ả v ề
chuy ệ
n đỗ
tr ượ
t trong
thi

cử
.

Qua

đ
ó

th ể


m lòng
bát

củ
a
Nguy ễ
n
Đ
ì nh
Chi ể
u vớ
i
nhân dân,


đất nước
4

Chạy giặc

Nguyễn

Thơ thất Nỗi

đau

Đình

ngôn bát của



Chiểu

quên mình
vì dân tộc
của những
người
nghĩa

sĩ

nông dân
6

Tự tình

Hồ Xuân Thơ thất Nỗi
Hương

ngôn

đơn

cô
và

khát khao
hạnh phúc
của người
phụ nữ


Khuyến

Thơ thất Tâm
ngôn

sự

yêu nước
và

tình

yêu

quê

hương của
một

trí

thức Hán
học
9

Tiến sĩ giấy

Nguyễn
Khuyến

của

nhà

thơ trước
thời cuộc
11

Thương vợ Tú Xương Thất ngôn Tấm lòng
bát cú

và tâm sự
của

nhà

thơ trước
hiện thực.
12 Vịnh khoa thi Tú Xương Thất ngôn Nỗi
hương

bát cú - của

đau
nhà

trữ tình nho trước
trào phúng cảnh Hán
học



Công Trứ

độ

Hát nói Thái

coi thường
lợi,

danh

giàu sang,
a

ngợi

cuộc sống
tự do tự tại
của

nhà

nho tài tử
và thái độ
của

nhà

thơ


yêu

quê

hương đất
nước


15

Chiếu cầu
hiền

Ngô Thì Văn nghị Vận động
Nhậm

luận

người

tài

ra

giúp

đời là tư
tưởng


muốn một
nhà nước
có

pháp

luật

dân

chủ, công
bằng
17

Đổng Mẫu

Khuyết
danh

Tuồng

Ca ngợi sự
kiên trung


(Trích tuồng
Sơn Hậu)

của Đổng
Mẫu

+ Yêu người vì dân, ghét kẻ hại dân (Lé ghét thương)
+ Phê phán sự nhố nhăng trong xã hội (Tiến sĩ giấy, Vịnh khoa thi
hương)
+ Biết lo cho sơn hà xã tắc (Xin lập khoa luật)
+ Thu phục người hiền tài để giúp triều đại chính ngh ĩa (Chiếu cầu
hiền)
- Con ngơừi Việt nam giàu tính nhân văn:
+ Nâng niu tôn trọng và xót thương khi bạn bè qua đời (Khóc Dương
Khuê)
+ Thương vợ (THương vợ)
+ Biết lẽ phải trái (Cha tôi)
+ Sống thanh bạch không vì danh lợi (Vào phủ chúa Tr ịnh)
+ Biết nói lên tình cảm và khát vọng của mình (Tự tình)
+ Sống thật (Bài ca ngất ngơửng)
+ Biết chọn đường để đi (Bài ca ngắn đi trên bãi cát)
+ Yêu thiên nhiên (Câu cá mùa thu, Bài ca phong cảnh Hương Sơn)
3. Về hai tác gia văn họcNguyễn Đình Chiểu và Nguyễn Khuyến
Đi ểm giống nhau giữa hai tác gia: đều là tác gia tiêu biểu cho văn học
giai đoạn nửa cuối thế kỉ XIX; đều có lòng yêu nước, đều dùng văn
chương làm vũ khí chiến đấu;
Điểm khác nhau: hai tác gia khác nhau về tuổi tác, về hoàn cảnh sống, về phong cách văn chương, về
cách sử dụng ngòi bút để chiến đấu. Nếu Nguyễn Đình Chiểu bộc trực, trực diện khi đương đầu với thực
dân Pháp và tay sai bằng những trang văn thấm đẫm nước mắt thì Nguyễn Khuyến lại đấu tranh bằng
những trang thơ "nước mắt trào ra trong tiếng cười" phản ánh tâm trạng u hoài của một nhà nho thâm
trầm trước sự thay đổi của thời cuộc thông qua những bức phác thảo cảnh làng quê và trào lộng thói đời
đen bạc.